Sorry, mensen. Goed jullie te zien.
Dames en heren, generaal-majoor Ford.
We lopen de mars, omdat sinds de opdeling...
de katholieken gediscrimineerd worden in 'n overwegend protestants land.
Gezien de oplopende spanningen in dit gebied...
worden alle parades, processies en marsen tot nader order verboden.
We gaan, omdat de regering hervorming beloofde.
Maar we kregen alleen smoesjes en 'n avondklok...
en schending van onze burgerrechten:
Massale internering zonder proces. Vandaar de mars.
Een ieder die meeloopt of deze mars mede organiseert...
kan worden gearresteerd. De wet moet worden gerespecteerd.
Dus zeggen we dit tegen de regering:
Zondag zullen we vreedzaam demonstreren, en steeds weer...
totdat de willekeur stopt...
en de burgerrechten hier voor iedereen gelden. Dank u.
En ik zeg tegen de burgerrechtenorganisatie:
Iedere verantwoordelijkheid voor eventueel geweld...
rust volledig op uw schouders. Dank u.
30 januari 1972
Derry, Noord Ierland.
Het is niks.
Wat heeft hij toch ? - Hij kan niet slapen.
Gerry...
ik ga wel.
Laat mij maar. Ik krijg hem wel stil.
Zijn moeder is thuis.
Wat een avond.
Hallo. Hoe ging het babysitten ?
Dag, kereltje. Is hij lief geweest ? - Hij was poeslief.
En nu pruttelt hij, natuurlijk. - Waar bent u geweest ?
The Stardust. Wat gedronken. Precies goed voor de zaterdagavond.
Ik breng Hester even terug. - Voorzichtig zijn, hé ?
Ik wil niet dat ze je weer oppakken. - Ik let goed op.
Tot straks.
Ga je gauw weer terug ? - Ik denk 't wel.
Dat kan leuk worden. - Hopelijk houden ze ze tegen.
Doorlopen.
Ze patrouilleren vanavond. - Je moet maar niet verder gaan.
Voorzichtig, morgen. - Ach, het is maar 'n mars.
En als het mis gaat ? - Welnee, het is een vreedzame mars.
Ik zie je hier morgen. Rond zes uur, goed ?
Ik zie je morgen.
Ze knipoogde. Echt. - Vast wel.
Een beetje tempo.
Er komen zo bevelen. - Vooruit.
Roep het hoofdkwartier op.
Zet de wagens weg. Meld je als de uitkijkposten zover zijn.
Er kunnen daar sluipschutters zitten, dus dek die positie.
We zijn bezig met een post bij William Street. We houden contact.
Prima, maar blijf uit 't zicht. We mogen onszelf niet verraden.
Alle manschappen zijn nu ter plekke.
Gaan we dadelijk de onderofficieren briefen ?
Is Gerry daar ? Toe nou, Mary. We moeten weg.
Mary, doe nou open.
Rustig. - Slaapt de baby nog ?
Hé, de Engelsen zijn er.
Het wemelt van de politie. - In de hele buurt.
Ik sta al op. - Het zijn er tientallen.
Het was op de radio.
Schiet op, man. - Kom op.
Het was op de radio, vanochtend. Schiet op.
Is je broek te strak voor je ballen ? - Je bent jaloers.
Op een dag wordt hij ook een goeie stenengooier.
Waar gaan jullie heen ? - Naar de mis. Ik ben zo terug.
Zie je ze ?
Moet je kijken.
Alle Engelsen eruit. Ga terug naar huis.
Donder op, Engelse smeerlappen. We zien jullie wel bij de Guild Hall.
Vandaag zullen rubber kogels en prikkeldraad ons niet stoppen.
Weg met de Engelsen. - Smeerlappen.
Ma, neem jij even op ?
Hemel.
Goedemorgen. Alles goed ? Ik kom er zo aan.
Ma, ik kan ze nu niet ontvangen.
Ik kom er aan. Mag ik even de telefoon aannemen ?
Kom, bereid je voor op de mars.
Hoeveel ?
En de IRA ?
En op het plein ?
Ik zie je bij Aggro Corner.
Mensen, ik kom er aan. Maar ik bereid me voor op de mars.
Ja, ik regel het.
Ze wachten al een uur. - Zeg ze dat ik naar de bisschop moet.
Nee, de kardinaal. - Ja ja, de paus.
Misschien geloven ze 't niet, maar probeer het maar.
Alles goed, pa ? Met mij prima. Heel goed.
Gewoon 'n wandelingetje. Rustig.
Moet je geen jas aan ? - Het is goed zo.
Tot straks. - Voorzichtig, jongen.
Mr. Cooper ? - Geen behandeling vandaag.
Het is m'n tv. - Burgerrechten hebben voorrang.
Mrs. Doherty, goed geslapen ? - Komt u naar de mis ?
Een goede protestant zoals ik ? Mars tegen internering.
Hallo. Mars tegen internering.
Kijk eens. Tot straks.
Daar is de kerk en wij zitten hier.
De route van de mars gaat zo, en door de straat die daar loopt.
Wij moeten die hooligans insluiten tussen onszelf en C compagnie.
Dus door die muur, de straat over en dan lopen ze ons zo tegemoet.
William Street loopt hier parallel achter.
De voertuigen breken door de muur. Wij volgen te voet.
Het is zo'n 150 meter door opgebroken terrein...
en dan komen we achter hen uit.
En hoe zit het met de Bogside ? - Daar zitten ze ongetwijfeld...
Doen de militante jongens ook mee ? - Ongetwijfeld.
We moeten er klaar voor zijn.
Voornaamste doel is het oppakken van 200 tot 300 hooligans uit Derry.
Ik wil een agressieve houding en veel arrestaties.
En als er geschoten wordt, schieten we volop terug.
Morgen, dames. Alstublieft.
Tot straks.
Deel deze even uit in de mis.
Loop door, jongens. Laat je niet intimideren.
Het is in orde. Ik ken hem. Dit is 'n vreedzame mars.
Denk er aan: Vreedzaam.
Ik ken hem. Het is in orde.
Loop maar door. Dank u.
Dit is 'n vreedzame mars.
Ga naar huis, ga slapen. Ik zie je nog.
Rustig, mensen. Het is een vreedzame mars.
Geen rellen vandaag. Laat je niet intimideren.
De Bogside is een zootje.
We moeten erheen en we moeten die lui een lesje leren.
Zorg dat iedereen de leiders van die vuilakken kent.
We grijpen ze.
Ze moeten de leiders kunnen herkennen. En ik wil ze opgepakt zien.
We pakken ze. Daarom zijn we hier.
Ik wil ze allemaal arresteren. Is dat duidelijk ?
We gaan ze een lesje leren. Aan de slag, en maak de commandant trots.
Ik wil ze laten zien uit welk hout we zijn gesneden. Duidelijk ? Vragen ?
Gaan we er alleen op af ? - Alleen Charlie compagnie.
Alles goed, jongens ?
Dit is echt een explosieve situatie. Wacht even.
Alles is afgesloten. Niemand komt erdoor.
Daar lijkt het wel D-Day, dat is te link. Daarom haal ik de mensen hierheen.
William Street is de start. - Zijn er genoeg stewards ?
Michael, vraag of de anderen snel komen.
Is dat de IRA ? Wat doen die hier ?
Die denken dat het een Britse invasie is.
Daar lijkt het op. Heb je ze al gesproken ?
Ik spreek de commandant dadelijk. - Ik ga wel.
Maak ze duidelijk dat het onder controle is.
Hoe gaat het ? Ivan Cooper, parlementslid.
Kunt u iets achteruit gaan ? De mars...
Dit is een illegale mars. Achteruit.
Verwijdert u zich van de barricade. - Wie geeft u dit recht ?
Hoe eerder we dit doen, des te eerder hebben we onze rechten.
Het is ons democratisch recht. - Deze mars is illegaal.
Ik kom er niet doorheen. Mrs. Hegarty, u doet toch ook mee ?
Ik kan niet: Mijn oom is ziek. - Van het bier, zeker ?
Hij is echt ziek, Mr. Cooper.
Wat moeten we nou ?
De mars gaat door. - Echt ?
Als we niet gaan, kunnen we onze rechten en de beweging vergeten.
We moeten wel. Regel de stewards, ik doe de provo's.
Ga zo door.
De militairen hebben ons omsingeld.
Let goed op de jongeren. En op jezelf.
Er zijn nogal wat militairen. Dus wees heel voorzichtig.
Gerry, ik wil je even spreken. Tot later.
Hoe lang ben je nu vrij ? - Drie weken.
En nu ?
Ik zoek werk. Dat is lastig, met 'n strafblad.
Dat komt wel goed, maar kijk uit dat ze je niet opnieuw arresteren.
Maar ik doe wel mee.
Er zijn nogal wat jonge relschoppers... - Ach, het zijn maar stenen.
Gerry, je mag niet weer worden opgepakt.
Ik weet wat u bedoelt.
Hoe was het om jezelf aan te geven ? - Goed, op de lange termijn.
Bid voor ons. Het is vreselijk.
Zorg dat de kinderen naar huis gaan.
Het is beter, op de lange duur. Nu kan ik verder met mijn leven.
Je kan je gewoon niet permitteren om weer terug te moeten.
Ik wil ook niet terug. Dan doe ik maar niet mee.
Ga je wel naar de grote mars ? - Iedereen gaat erheen.
Wees maar voorzichtig. Ik zie jullie daar wel.
Let goed op uzelf. - Zeker. God behoede je.
Wat zei hij ? - Hij vroeg hoe het ging.
Jongens, ik wil geen herrie vandaag. Er lopen vrouwen en kinderen mee.
Jullie maken het erger, laat ze met rust. Dit is onze grote dag.
De vrouwen en kinderen moeten veilig zijn. Doe een beetje rustig.
Even kijken of er geen wapens zijn.
Dat is jouw zorg niet, Ivan. - Je hebt het beloofd.
Wat zeur je dan ?
We willen een vreedzame mars. De mensen zijn die schietpartijen beu...
Een konvooi, en barricades in William Street.
Heb je de para's al gezien ? Hou me op de hoogte, hé ?
Ivan, jij krijgt iedere week fijn je loonstrookje van het parlement.
Een mars lost niks op.
Let maar eens op.
Welkom bij de 8e brigade, sir. - Bedankt.
Maurice. - Luitenant-kolonel Steele.
Hoe is het, Pat ? - Uitstekend.
Goed je te zien. - Insgelijks.
Ik kreeg bericht van Downing Street. De premier is deze onrust beu.
Zullen we doorlopen ? - Attentie.
Sergeant-majoor, hoe is het ? Goed je te zien.
Kop thee, Sir ? - Ja, graag.
De mannen waren opgetogen toen ze hoorden dat u kwam.
Mooi. Goed om te horen.
Alles geregeld ? - Ik geloof het wel.
Ze willen lopen via William Street, en dan door...
naar de Guild Hall, waar ze zullen verzamelen.
Bij post 14 stoppen we ze met de Royal Green Jackets.
De Coldstreams ?
Hier. En de King's Own ten noorden van William Street.
De para's zijn op het kerkhof, hier.
De 3e compagnie ligt achter post 14.
Als er problemen zijn, kan die groep... - Die komen er zeker.
zal die groep door de muur breken, dit oversteken, door die muur gaan...
achter de hooligans komen en ze in de richting van post 14 jagen.
Dan breekt het 3e hier door en zitten de hooligans in de val.
Ik benadruk dat het 1e Para alleen in actie komt bij onlusten...
en indien we de betogers van de hooligans kunnen onderscheiden.
Weten we wie we zoeken ? - We hebben posten langs de route...
en die kennen alle lastige personen. - Ze hebben de foto's gezien ?
En we hebben sluipschutters, mocht de IRA mee willen spelen.
Dat gebeurt vast. Enig idee waar ze zijn ?
We observeren deze flats... - Waar we denken dat ze zitten.
en in Glenfada Park. - Zijn de rubber kogels verstrekt ?
Maurice, ben ik iets vergeten ? - Wellicht de mensen van de pers, sir.
O ja, de propagandaoorlog. Wie regelt dat ?
Luitenant Hector, de persofficier.
Op uw verzoek is er zowel lokale als nationale pers...
waaronder de belangrijkste kranten, tv-stations en diverse radiozenders.
Bedankt. Goed werk.
Bedankt, Michael. - Goed, ga door.
Misschien verzamelt de pers zich vanzelf bij post 12.
Dat is waarschijnlijk de beste plek, met goed zicht op Rossville Street.
We moeten hard zijn vandaag, Pat.
Heel hard.
Als er problemen komen, slaan de para's terug. Is dat duidelijk ?
Natuurlijk, Robert. - Goed.
Ik sta natuurlijk volledig achter je. - Dank u, sir.
Hallo, John. Jimmy.
Hoe gaat het ?
Ivan, goed dat je er bent.
Ze hebben Belfast Road geblokkeerd. Tien bussen...
Klaar ? Scherp jullie pennen.
Tien bussen staan vast. - Hoe krijg je ze dan hier ?
Jimmy is er. Het komt goed.
Tien bussen, dat is... - Rustig.
We verwachten ze rond 1 uur, de stewards zijn er.
En Fenner Brockway is er, maar die mag van z'n advocaat niet meelopen.
Heel even. Ik moet Frances spreken. Ik kom zo.
Ik zou haar gisteren al zien.
Een moment. Heel snel dan, alsjeblieft.
Ik kom er aan. Regel jij 306 maar.
Waar zat jij nou ?
Vergaderingen. Deze mars is een nachtmerrie.
Kevin weet het ook niet. Ik moet 't allemaal regelen.
Verzin eens wat anders. Ik ben 't spuugzat.
Luister nu even naar me. - Ik heb het te druk. Ik heb geen tijd.
Ik heb er geen tijd voor.
Ik ben tegen achten vrij. Zie ik je dan ?
Onzin. Om twaalf uur zit jij nog steeds in de kroeg te ouwehoeren.
Verwacht u dat alles goed gaat ?
In het verleden ging alles prima en dit is onze dag.
Dit is een mars voor vrede en burgerrechten.
Het is niet eerlijk. - Zeg jij nou maar niks.
Neem jij hem ? Hou op over 'eerlijk'.
Ik ben katholiek dus zeg me dat nog eens.
Ik weet dat je katholiek bent.
Jij bent niet de enige die het achterlijk druk heeft.
De hele pers is hier. En ze willen van alles van me.
Dat weet ik. Maar toe nou, nog een laatste kans.
Een moment. Wil jij dat afhandelen ? En jij komt nog te laat.
Ivan, het Britse leger heeft de stad omsingeld.
Dat bewijst dat ze zich bedreigd voelen.
Dat is hun probleem. Wij willen alleen een vreedzame mars houden.
Ze zeggen dat u de confrontatie zoekt.
Wat moeten ze anders zeggen ?
Sorry, mensen.
Dit hier is het RUC bureau. In Rosemont.
We moeten op hetzelfde moment van verschillende kanten komen.
Goed idee.
Dat werkt nooit. - Wel waar. Dat werkt verwarrend.
Wat wil je zeggen ? - Vergeet de Guild Hall.
Ik kom er net vandaan. Daar zijn tientallen soldaten.
Als we die route nemen komen we er nooit door, we...
Wanneer is dit besloten ?
We moeten de realiteit in het oog houden en dit is een ernstig probleem.
Ik ga geen nieuwe route opstellen. Ik verkwansel m'n ideeën niet.
Wat doe je niet ? Wacht. Wacht even.
Herhaal dat eens. 'Niet verkwanselen' ?
Ik doe dit al net zo lang als jij en ik heb nooit iets 'verkwanseld'.
Er zijn daar 3000 soldaten en ik wil geen bloedbad.
Of we nemen 'n andere route en zien elkaar bij Free Derry Corner...
of ik trek me terug en neem mijn kiezers mee.
En al dit werk gaat gewoon in rook op ? - Wat stel je dan voor ?
We kiezen Bridget, John of Eamonn om symbolisch naar de Guild Hall te gaan.
Als men het maar op tijd weet. - Dat lukt wel.
Is Lagan daar ? Met Cooper.
Het zijn de katholieken en de IRA die hervormingen willen...
en de protestanten die niet willen wijken.
We mogen de protestantse meerderheid niet schofferen: Zij hebben de wapens.
Uw thee, sir.
Ik zal u naar de brigadier brengen.
Hoofdcommissaris Lagan, sir.
Hallo, Frank. Ken je generaal-majoor Ford al ?
Hoofdcommissaris Lagan, Londonderry.
Ik heb veel over u gehoord. We moesten maar eens gaan.
Ik heb nieuws betreffende de mars.
Ik sprak met de leiding van de burgerrechtenorganisatie.
Ze lopen niet naar de Guild Hall, maar blijven in de Bogside.
Nuttig, zo'n contact in de gemeenschap.
Tenzij het een katholiek is.
Waar gaat dit over ?
Patrick ? Waar gaat dit over ?
We zullen ons inhouden.
Inhouden ? Para's die zich inhouden ?
Alle posten zijn bezet en de para's zijn stand-by.
Deze troepen zijn geen kleine jongens.
Ze zijn geknipt voor de massa-arrestaties die gepland zijn.
Luister goed.
Ik ken deze mensen. Je weet dat ik al drie jaar probeer rotzooi te voorkomen.
Waarom verbieden we deze mars eigenlijk ?
Om een stel protestantse politici in het zadel te houden.
En 't komt door hen dat we deze ongein hebben.
Waarom laten we de mars niet doorgaan ?
Waarom fotografeer je de leiders niet gewoon ?
De generaal wil u nog spreken. - Dank je.
Sorry, maar de beslissing ligt niet meer bij mij.
Het is oorlog. Iedere week vallen er slachtoffers.
Er zijn al 43 Britse soldaten gedood. Ik moet te veel brieven schrijven.
We moeten een grens trekken.
De generaal wordt ongeduldig. - Dank je.
Ik heb er genoeg van om beschoten en bespuugd te worden.
Hoog tijd dat ze 'n lesje leren. - Deze keer komen ze er niet mee weg.
Je moet gewoon als eerste keihard toeslaan. Net als in Belfast.
Dit is toch maar 'n mars ? - Het zijn allemaal herrieschoppers.
Er lopen toch ook kinderen mee ?
En die twee doden van vorige week ? Waar zijn hun burgerrechten ?
Het zijn maar stenen. - Je bent voor ons, of tegen ons.
Ik sta aan jouw kant. - Maar goed ook.
Rustig, ik ben er klaar voor.
Iedereen achter die muur is de vijand. - Maar de kinderen ook ?
Als ze in de weg staan wel. Je moet nu voor ons kiezen.
En de rest regelen we onderling wel.
Als we door die muur gaan, schijten ze in hun broek.
We gaan erdoor en nemen ze flink te grazen.
Ben je naar de mis geweest ? - Jazeker.
Wie sprak er ? - Vader Billy.
Een aardige man.
Hij vroeg nog hoe het nu gaat, sinds ik weer vrij ben.
Of je werk kon vinden ? - Nee, dat niet.
Je bezorgt die meid nog moeilijkheden. Je weet wat ik bedoel.
Je bent m'n moeder niet. - Maar ik ben alles wat je hebt.
Alsof ze de duivel aanbidt, of zo.
Maar zij komt van Irish Street en jij van de Bogside. Ze is protestant.
Ik mag haar graag, maar ik wil niet dat jullie problemen krijgen.
Willen jullie trouwen ? - Inderdaad.
Wat zullen je ouders zeggen ? - Laat die er buiten.
Je zus is gewoon bezorgd. - Hou jij je er ook buiten.
Ik ben gewoon bezorgd. Iedere keer als je de deur uitgaat.
Ik wil niet dat jou iets overkomt. Iedereen is bezorgd.
Ik wil alleen jou en Dennis en ons gebied beschermen...
tegen die lui. - Hoezo 'die lui' ?
Lui die voor de Britten werken.
Dat werk zorgt wel voor jouw eten. - Geen ruzie aan tafel, alsjeblieft.
Denk je dat stenen gooien veel helpt ?
Voorlopig houdt het ze wel tegen.
Zonder ons zou je hier niet kunnen wonen. Onthoudt dat.
Dat geloof je echt, hé ? - Inderdaad, ja.
Mary, ik ga even weg. Ik zie je straks.
Ik pas wel op. - Let goed op jezelf, oké ?
Blijf uit de gevangenis, anders kan je nooit trouwen.
Geen paniek. Ik spreek je later wel.
Mike, ik weet het niet. Ergens tussen de 10 en 'n miljoen.
Ik spreek je straks.
Alles goed ? - Je thee.
Wanneer ga je ? - Over een uur of zo. En jij ?
Ik heb dienst tot 1330. Twee kranten willen 'n interview.
- Nu meteen ? Het kan wel even wachten.
Luister. Ik weet dat het moeilijk is.
Daarom was ik zo boos. - Het spijt me.
Frank, ja ?
Vanwege de para's ?
Frank, wie heeft er eigenlijk de leiding ?
Lagan. Het leger gaat ons aanpakken en we moeten het afblazen.
Ivan, dat kan niet. Je kan het niet afblazen.
Weet je hoe vaak ik dit op wil geven ?
Ik zou je zo graag mee naar de bios willen nemen, of zoiets.
Maar wat als ze besluiten om jou te pakken, omdat je katholiek bent ?
Wanneer komen de stewards ? - Daar moet ik Kevin over spreken.
Ik moet zeker weten dat ze het snappen. En wie voor en achter loopt.
Ik bel Kevin wel. Dan kan jij hem straks spreken.
Ik sprak met Lagan. De para's zijn er. De stewards moeten weten wat ze doen.
Echt, Kevin. Regel dat goed.
Wat moet ik dan ? Een katholiek meisje en een protestantse activist.
Daarom doe ik wat ik doe. De bijeenkomsten, de marsen...
omdat ik vind dat we het waard zijn.
Ik ben er over een uur. Laat Bridget ook komen.
Geef ze een kop thee. Nee: Geef ze een borrel.
Mijn vader was een militant. - Ik weet het.
Ik liep vroeger ook al mee. En jouw broer werd neergeschoten.
Daarom gaan we niet naar de bioscoop, maar naar marsen en bijeenkomsten.
En steeds denk ik dat als ik dit op kan lossen...
we misschien ooit, op een dag...
normaal kunnen doen...
en ons geen zorgen hoeven te maken.
Stewards, zorg alsjeblieft dat alle deelnemers veilig aansluiten...
en wegblijven uit het afgeschermde gebied.
We willen dat iedereen veilig is.
Vooral de mensen in dat gebied.
Een demonstratie heeft een begin en een eind.
Stewards, hier achteraan.
Hallo, mensen.
Wat een toestand, hé ?
Willie, staat dat erop ? - Ik heb het.
Wil je dit signeren ? - Natuurlijk. 'Veel liefs' ?
Hoe voel je je, Ivan ?
Als Martin Luther King. - Is die katholiek ?
Dat zijn we allemaal, behalve ik. Ik heb dispensatie van de paus.
Goed je te zien. - Ik zou het niet willen missen.
Klaar voor de mars, Jim ? - Reken maar.
Ivan, het is prachtig.
Zou je echt gegaan zijn ? - En iedereen teleurstellen ?
Je bent een smeerlap. - Nee, een politicus.
Jezus, kijk dan. Wat een sfeer. Wat een zootje mensen.
Lopen jullie met ons mee ? - We blijven, voor als de Britten komen.
We komen later wel. - Dan hebben we ze al naar huis gestuurd.
Zouden ze niet wat meer moeten doen ? - Wij regelen het wel.
Zeker na dat gedoe met McGilligan. - Ben je klaar ?
Ik sta vooraan. Dat is beloofd.
Wat denk je: 'Britten Eruit' ? - We sturen ze met z'n allen weg.
Film al die mensen maar.
Ze houden ons nooit meer tegen.
De hele Bogside is hier.
De mars is in beweging.
Sergeant-majoor, de menigte is op weg. Geef het door aan de posten.
Geef door dat de mars begonnen is.
Wat willen we ? - Rechten.
Wanneer ? - Nu.
Wat willen we ? - Rechten.
Wanneer ? - Nu.
Stewards, hou de weg vooraan vrij.
Willie, kom hier.
Film de menigte. - Ze komen er prima op.
Je ziet het einde bijna niet. - Dit is pas het begin.
De menigte is nu halverwege William Street, over.
Ze zitten nu ongeveer hier.
De menigte zwaait en zingt, maar geen overlast tot dusver.
Snap je het ? Als je het verbiedt, komt juist heel Derry.
Mensen, kijk uit. We naderen de Britse posities. Blijf kalm.
Dit is Five Niner Sunray.
Dus volgens jullie kunnen we niet door de muur ?
Het commando heeft de muur gecheckt. Erachter is het bijna 'n meter diep.
Als we daarlangs gaan, lukt het niet. Dan slaan we om.
Maar we moeten ze afsnijden. Dan moeten we eroverheen.
We knippen het prikkeldraad door en gaan over de muur. Nu.
Wat willen we ? - Rechten.
Wanneer ? - Nu.
Krijgen we nog herrie, denk je ?
Volgens mij wordt het nog flink rellen. Kijk al die soldaten.
Ben je niet bang opgepakt te worden ? - Natuurlijk.
Je had jezelf niet aan moeten geven voor Hester.
Pas maar op. - Het gaat toch om onze burgerrechten ?
Help met die ladders.
Wat een hoop mensen, hé ?
We gaan naar rechts, op deze hoek hier.
Hou ze in bedwang.
Kijk dat, daar. Is dat provoceren, of niet ?
Wat is dat verdomme nou ? - Para's.
We willen jullie hier niet.
Vanuit mijn locatie kan ik wat stenengooiers waarnemen. Over.
Hier wordt met stenen gegooid, sir. Bij het begin...
Waarom laten de para's zichzelf zien ?
Ze knippen het prikkeldraad op de muur door.
Dat werkt als een rode lap op de menigte, Patrick.
De kop van de mars nadert Aggro Corner.
Daar gaan ze hopelijk afslaan ? - Dat zeiden ze.
We slaan bij die hoek rechtsaf.
Achteruit, mensen.
We gaan hier rechtsaf. De mars slaat hier rechtsaf.
Ze lopen verkeerd. Ze gaan rechtsaf.
We gaan naar de Guild Hall. Kom op. We gaan erlangs.
Geef ze op hun flikker.
Een klein groepje maakt zich los van de mars...
richting sector Een Vier.
Deze mars gaat hier rechtsaf.
Deze kant op, alstublieft.
Als de truck richting Free Derry Corner gaat, volgen ze wel.
Ik ga naar de barricade.
Kom op, mensen. Volg de vrachtwagen.
Blijf bij elkaar, mensen. Geen afsplitsingen.
We gaan niet naar de Guild Hall. We moeten bij elkaar blijven.
Jullie gaan verkeerd. We moeten naar Free Derry Corner.
Laat me erdoor, mensen.
Ze zijn langs barricade 12 en komen op ons af.
Wat we al voorspelden.
Houd iedereen paraat.
Dit is de afsplitsing, bij barricade 14. Ze willen naar de Guild Hall.
Overduidelijk relschoppers.
Donder op, Britse smeerlappen.
Ik ben Ivan Cooper, parlementslid. Geef me wat tijd...
Dit is 'n illegale samenscholing... - Hou nou op.
Gooi dan.
Er zijn meldingen van vijandige handelingen bij post 14...
met name stenengooiers.
Ik wil weten hoeveel hooligans er bij de barricade zijn.
Ik wil weten hoeveel we er oppakken als we nu optrekken.
Neem contact op met barricades 12 en 14...
en zeg dat ze klaar staan om op te trekken, indien nodig.
Het is begonnen bij barricade 14. We gaan er zo tegenaan.
Volgens sectie 6, Gemeentelijke Bepalingen Noord Ierland...
zijn marsen en processies tot nader order verboden.
Dit verbod wordt streng nageleefd...
en ieder die de bepaling overtreedt, wordt onmiddellijk gearresteerd.
Nog steeds stenengooiers bij 14 ? - Inderdaad.
De menigte wordt toegesproken... - Stuur het waterkanon.
Achteruit, vergeet de Guild Hall.
Jullie maken het erger. Kom, achteruit.
Free Derry Corner. Daar is de bijeenkomst.
Ga weg daar.
Kom op, deze kant op.
William is nu leeg. Men gaat naar Rossville Street...
en de harde kern gaat richting barricades 12, 13 en deels 14.
Het loopt uit de hand. - Rubber kogels naar eigen inzicht.
Gerry... - Ik mag niet worden opgepakt.
Dat kan echt niet.
Jezus.
Ik breng rapport uit als we er zijn.
De rellen schijnen op te laaien bij 12. Bij Rossville Street.
Laten we daar eens kijken.
We worden hier zwaar bestookt... - Zet het traangas maar in.
Wat doe je nou ? - Ik probeer slachtoffers te voorkomen.
Dit werkt niet. Ze wijken niet.
We nemen 'n andere weg naar de Hall. - Nee, deze kant op.
Hoeveel relschoppers ?
Drie- tot vierhonderd. We zijn er bijna.
Geef me de radio.
Breng de pelotonleiders in positie.
Dit is Six Five Sunray. We zijn zover. We willen gaan.
We zijn zover. We willen gaan.
Alles goed, man ? - Ik stik.
Ze maken foto's.
Waarom fotograferen ze ?
Dit is Six Five Sunray. We zijn klaar om in actie te komen.
Mogen we gaan ?
Nog niet. Six Five blijft waar ze is.
Als we er niet keihard inspringen, verliezen we. Bereid de mannen voor.
We mogen nog niet. - In hemelsnaam.
Frances ? Hier.
Het is een rotzooi.
Ze zijn langs de stewards gegaan. De Britten slaan zo terug.
Waarom ? Het is een vreedzame mars. - Ze zijn bang.
Stel je voor dat ze in Londen zouden marcheren.
Het is zo dom. Nou ja, het komt wel goed, denk ik.
Knip dat prikkeldraad door.
Een aanval.
Er wordt teruggeschoten.
Dat waren geen rubber kogels. Absoluut niet.
Hij is doodgeschoten.
Hij zegt dat er een is neergeschoten.
Wat is er gebeurd ? - Ze hebben hem neergeschoten.
Help 'm overeind.
Damien, is alles goed ?
Wie heeft dat gedaan ?
De soldaten. Ze hebben ook een oude man neergeschoten.
Ze hebben mijn neef neergeschoten.
De jongens gaan er op af.
Ze hebben die ouwe man neergeschoten.
Five Six Bravo, rapport graag. Wat waren dat voor schoten ?
De soldaten hebben het vuur geopend. Er zijn twee mensen geraakt.
Misschien zijn er bommen gegooid: Er is veel agressie.
Er wordt teruggeschoten. Die muur af. Er wordt op de bewakers geschoten.
Wat doe je nou ? - Ze hebben die ouwe gedood.
Je had geen toestemming. Haal de auto.
Ze hebben die ouwe neergeschoten.
Er zijn hier vrouwen en kinderen.
Klootzakken.
Ze hebben m'n neef neergeschoten.
Sterf, klootzakken. Ze hebben m'n neef neergeschoten.
Tijd om de para's in te zetten.
Er is veel agressie daar. Van een groepje jongens.
We kunnen niet veilig over de muur. We moeten weg hier.
We komen er niet veilig langs. - Dan doen we 't anders.
Dus niet over de muur ?
We gaan per voertuig. Compagnie A en C gaan te voet.
We gaan niet over de muur. We gaan langs barricade 12...
waar lichte regiment is...
en hergroeperen met Charlie compagnie bij Aggro Corner. Over twee minuten.
Geef door dat de plannen veranderd zijn. We gaan naar barricade 12.
We gaan met de hele compagnie.
Zero, dit is Six Five Sunray.
We moeten ze nu insluiten, anders zijn we ze kwijt.
De jongens willen aanvallen. - Wacht.
Wie is dit ?
hij zegt dat hij de hooligans kan pakken.
We wachten. - Zeg dat Sunray moet afwachten.
Stelletje eikels.
Eenheid 1 en 3 gaan te voet naar de barricades.
Wij gaan per voertuig naar barricade 12. En wel nu.
Vooruit.
Hier Six Five Sunray. We gaan nu naar de barricades. We moeten hier weg.
We gaan.
Six Five hier. Eenheden in stelling gebracht...
Op wiens gezag ? - ... in afwachting van nieuwe orders.
Six Five, dit is Zero, blijf op uw positie.
Ik wil weten waar dit vandaan komt. - Van Sunray.
Zeg dat ze wachten tot nader order.
Ik ga hier wel langs. Ik zie je gauw, oké ?
Oké, mensen. Laat me even door.
Een warm applaus...
Mike, ga naar de barricade en zeg dat ze opschieten.
Zero, hier Six Five. Wij zijn klaar om te gaan. Over.
Waar wachten we nou op ? Kom op.
Een warm welkom voor: Eamonn McCann, Bridget Bond...
Bernadette Devlin...
en een man die geen introductie nodig heeft, Ivan Cooper.
We zijn samen al zo ver gekomen, dus we moesten maar eens beginnen.
Moet je dat zootje zien. - Klaar om te gaan.
Het was een zware maar glorieuze dag, hier in Derry.
Met z'n allen op weg. Mannen, vrouwen en kinderen.
Mrs. Hammer, zo enthousiast zag ik u niet meer sinds '68.
Laten we in deze verwarring niet vergeten dat we voor 'n keuze staan.
Niet over wat we willen. Dat is radicale verandering.
En een einde aan de Unionistische overheersing.
Zoek uit of eenheden 1 en 3 klaar voor actie zijn.
De keuze is, hoe we dat bereiken. Met geweld of geweldloos.
Controlepost 12 ? 14 ? Of Aggro Corner ?
Als we onze kinderen een toekomst geven...
Die jongens daar, die elke dag relletjes veroorzaken.
Voor hun toekomst moeten we laten zien dat geweldloosheid werkt.
Toe dan, klootzakken.
Zo niet, dan zal het niet blijven bij het gooien van stenen.
Onze weg is niet de gemakkelijkste...
niet wanneer de stenen rondvliegen en 't leger aanvalt.
Het is zwaar om geweldloos te blijven als men zegt:
Dit werkt niet, pak je wapen en neem wraak.
M'n neef is neergeschoten.
Maar als je absoluut gelooft in de burgerrechtenbeweging, net zoals ik...
Waarom gaan ze niet ? - Als we nu niet gaan, missen we ze.
Als je gelooft wat Gandhi en Martin Luther King geloofden, zoals ik doe...
dan zullen we uiteindelijk met een verenigde mars overwinnen.
We moeten eropaf, hé ?
Beter gescheiden krijgen we ze niet. - Dank je, Charles.
Je mag ze niet sturen. Je weet niet waar iedereen is.
Je hebt gewonnen. Je hebt de mars gestopt.
Doe het niet, Patrick.
Laad je wapen. Niks rubber kogels, we schieten met scherp.
Dames en heren, Bernadette Devlin.
Wij maken deel uit van de wereldwijde beweging voor burgerrechten.
We protesteren tegen de internering van mensen.
Zeg Wilford dat een compagnie in actie komt, maar alleen tegen de relschoppers.
Door controlepost 14 ? - Begrepen ?
Six Five, dit is Zero, kom er in.
Six Five, Wilco, sluiten.
Alle radioposten, dit is Five Niner, klaar om te gaan.
Schiet op.
Kom op.
We gaan.
We zullen ze hard raken. We weten wie we pakken.
Kom op, 1e para's. Grijp ze en succes.
Daar zijn ze.
Wat is daar aan de hand ?
Ivan, ze komen.
Houd stand, mensen. We hebben het recht om hier te zijn.
Verdomme.
Kijk nou. Het zijn er duizenden.
Sergeant-majoor, een team daarheen.
Verdomme, het zijn de para's.
Rotzakken.
Kom op, wegwezen.
Houd vol. Het zijn maar rubber kogels en ze vuren over jullie hoofden heen.
Ze schieten met scherp.
Zoek dekking.
Wegwezen, mensen. - Zoek dekking.
We moeten niet schieten, daar links.
Wat doe je nou, verdomme ?
Ga achteruit, tussen de salvo's.
Die jongens moeten daar weg.
Jongens, zoek dekking.
Hij heeft 'n wapen. - Ze hebben iemand neergeschoten.
Ga liggen, ze schieten met scherp.
Hij is gewapend.
Geen wapens zichtbaar. Ik zie geen enkel doelwit.
Er is geen doelwit.
Ze schieten op die jongens. - Jongens, ga weg daar.
Jezus, wat doen ze nou ?
Ze schieten ze in de rug. De een na de ander.
Alleen gericht schieten.
Waar schieten we op ?
Ik zie geen doelwit.
Ze hebben die knul geraakt.
Klootzakken. - Je moet 'm hier weghalen.
Ga weg bij de barricade.
Hoe heet hij ? - Michael Kelly.
We moeten hier weg. Ze pakken me.
Ze verlaten de barricade. Ze gaan naar het kerkhof.
Kom op. - Stop met vuren.
Stop met vuren. - Het bevel is 'staakt het vuren'.
We moeten weg. Ze komen me halen, Hamish.
Staakt 't vuren.
Ze schieten mensen neer.
Ik moet weg, ik kan niet blijven.
Laat me gaan. - Wacht, jongen...
Niet schieten, ik ben ongewapend.
Niet schieten. - Weg hier.
Ik ben geraakt.
Kijk die steward, daar.
Ze hebben hem geraakt.
Nee, ga terug, Barney. - Barney, nee.
Barney, nee.
Ik moet naar hem toe. - Ivan, ze schieten.
Kom terug.
Zero, hier Nine Four, rapport over de situatie in William Street.
Zeven mensen gevangen door Six Five bij Rossville Street.
Ze zijn gegaan. - Six Five, direct rapporteren.
Dit is Six Five, twee groepen zijn betrokken bij 'n vuurgevecht.
De schoten lijken van links te komen. Er zijn twee groepen heen.
Er liggen twee burgers, gewond of dood, in de buurt van Chamberlain Street.
Daders onbekend, over.
Help hem overeind.
Deze man is stervende.
Rustig aan, hij bloedt. Een ernstige wond.
Is er een dokter hier ? Bel een dokter.
Tegen de muur. Handen boven je hoofd.
Kent iemand z'n naam ? Wacht, het is Willy.
Willy, dit is je dokter. Hoe voel je je ?
Het komt goed. Rustig aan maar.
Zeg tegen m'n moeder dat het me spijt.
Hij is hier geraakt. Kent iemand deze man hier ?
Hij heet Jim. - Hoor je me, Jim ?
Hij ademt niet meer.
Ze hebben m'n zoon vermoord.
Haal die lichamen weg. - Kom op, mannen.
Hoeveel schoten ? - Ik moest herladen...
Er kroop iemand weg, maar ik had hem nog.
Ik begon met twee schoten, maar het werden er vier, vijf...
Hoeveel heb je er verschoten ? - Zeker een magazijn.
Wat heb je nou gedaan ?
De adrenaline gierde door m'n lijf. - Je schoot op burgers.
Alle burgers zijn terroristen.
Terroristen ? Ik zag niemand schieten. - Zeker wel. Ze schoten op ons.
Ik zag wat er gebeurde. - Luister. Stil.
We gingen erheen, we zagen honderden mensen.
We zagen een schutter en we schakelden hem uit.
Zorg dat het verhaal klopt, want dit wordt gezeik.
Ik heb minstens 15 minuten nodig, dan kom ik.
De BBC en ITN willen allebei een interview met u.
Ik ben er over 15 minuten.
Er liggen daar lichamen, waarvan drie lijken.
Er was daar een schutter. - Goed. Hebben we 't wapen ?
Dus geen wapen. Stuur meteen 'n patrouille.
Kam dat gebied uit en vind die wapens bij de barricade.
De generaal wil me spreken, en de media.
Er is ontzettend veel geschoten.
We moeten weten waarom en we moeten de wapens hebben.
Wat is de situatie op de barricade ?
We hebben drie lijken gevonden. Ze zagen er vreselijk uit.
Dus er zijn drie doden bevestigd ?
Breng verslag uit... - Heb je wapens gevonden ?
Geen wapens. - Heb je alles goed doorzocht ?
Zo snel als we konden. - Hulzen, verborgen wapens ?
Niks. - Verdomme.
We gaven drie schoten af... - Wie was 't doelwit ?
Niemand... - Hoezo 'niemand' ?
De menigte drong op en ik werd niet gedekt...
eenheid C arresteerde mensen...
en ze kwamen op ons af. Ik moest ze terugdringen.
Dus je gaf waarschuwingsschoten af ? We bespreken dit later wel.
Men beweert dat de troepen in het wilde weg schoten.
Voor de duidelijkheid:
Er werd een soldaat beschoten. Daarop beantwoordden wij het vuur.
Ik meen dat er drie schoten gelost zijn, ondanks forse beschietingen.
Drie schoten ? Dat lijkt me weinig. Ik heb zelf al drie lijken gezien.
Maar niet persé door onze hand.
We hebben drie doden. En nog eens drie door mortiervuur.
Generaal Ford moet u meteen spreken bij barricade 12. U moet gaan.
Ik zal iedereen informeren over de drie doden.
Jij moet 'n rechtvaardiging vinden. - Wordt aan gewerkt. Ik regel het.
Ik zie fotografen bij Rossville.
Ze fotograferen een in bloed gedrenkte vlag.
Haal ze weg uit de Bogside. - Daar ben ik mee bezig.
Six Five, Zero hier. Ik verzoek onmiddellijke terugtrekking.
De ambulance is Diamond Street net gepasseerd...
en rijdt nu op Ferry Quay Street.
Noem je dat 'beperkt geweld' ?
Waarom werden vandaag de para's ingezet ?
Omdat het hier compleet uit de hand was gelopen.
Twee dode agenten, 81 incidenten: Er moest iets gebeuren.
Maar waarom werd er met scherp geschoten ?
We beantwoordden slechts de agressie van de hooligans in de mars.
Maar er zijn geen gewonde soldaten. - Moesten er onschuldigen sterven ?
Ik begrijp dat de para's werden beschoten en ze beantwoordden het vuur.
Zijn er soldaten gewond ? - Niet dat ik weet.
Wie geeft de officiële verklaring ? - Kolonel Tugwell.
We moeten weg uit de Bogside.
Mannen, we moeten ons terugtrekken.
Er schijnen vandaag erg veel slachtoffers te zijn.
Begrijp goed dat deze operatie zojuist beëindigd is.
We kennen alle details nog niet, maar zeker is dat er drie doden zijn.
Was er sprake van buitensporig geweld ? - Wat is dat in 'n situatie als deze ?
Als ze op ons vuren, schieten we terug. Dat weten ze.
Was deze operatie verantwoord ? - Natuurlijk.
Betreurt u de operatie niet ? - Zeer zeker niet.
Absoluut niet ?
We brengen hem naar buiten. Kom op, we gaan.
Donder op hier.
Vooruit.
Hou vol knul, je redt het wel. kan je me horen ?
Rustig maar.
Verdomme, een wegversperring.
Uit die auto.
We hebben een gewonde. We moeten naar 't ziekenhuis.
Klootzak, tegen de muur.
Deze gaat dood. - Weer een terrorist minder.
Hij heeft geen wapen. - Tegen de muur. Voor de laatste keer.
Ga erlangs.
Kan ik er door ? Ivan Cooper, parlementslid.
Ik moet de families bijstaan. Ik heb je superieuren al gesproken.
Ik heb de leiding al gesproken. Laat me door.
Ik ben parlementslid.
Is er al een lijst met slachtoffers ?
Hoeveel liggen er daar ? - Zes mensen.
Je kan ze zo niet laten liggen. - Er is geen ruimte.
Er liggen daar zes lijken. Ik weet niet wie, maar niet Barney.
Ik was net ook al binnen.
Zes lijken. Niet Paddy Doherty of Barney McGuigan.
Heb je iets gehoord over Michael Kelly ? - Ik zoek het uit.
Weet je iets over mijn broer, Jacky ? - Jacky Duddy ?
Michael McDaid. Ik zoek het uit. - Vuile klootzakken.
Er zijn dertien doden...
veertien gewonden. - Hoeveel ? Mannen of vrouwen ?
Ik heb de lijst. - Mannen of vrouwen ?
We moeten iedereen informeren. Zoek de familie.
Vuile moordenaars.
Het spijt me.
Let op ze.
Het spijt me. Michael Kelly is omgekomen.
Achteruit. Een beetje respect voor de doden.
Ivan, wat moeten we nu doen ? Mijn vrouw...
Ze hebben hem doodgeschoten...
Ik bracht m'n groep naar Glenfada park, om de menigte af te snijden...
maar er bleken wel honderd mensen te zijn.
Al meteen zag ik dat er iemand een bom wilde gooien.
Zeker weten ? - Absoluut. Dus ik ondernam actie.
Ik knielde en schoot gericht...
ik raakte de persoon met de spijkerbom in de schouder.
Toen ik de hoek omkwam, werd ik door twee man beschoten...
met M1 karabijnen. Ik knielde en vuurde drie keer gericht.
Ze gooiden een benzinebom, maar niemand raakte gewond.
Een tweede was al aangestoken. Ik schreeuwde dat ze moesten ophouden...
ik vuurde enkele malen, hij viel...
Hoeveel schoten ? - Vier, sir.
Raakte je hem ? - Voor zover ik weet wel.
Hoeveel schoten loste je ? - 22, sir.
22 schoten ?
Hoe kan dat ? Zoveel munitie krijg je niet eens.
Stop er ook een in zijn broekzak, daar.
Kan de explosievendienst komen ?
Four One Alpha hier. We hebben 'n bom hier. Stuur de robot.
Zero, dit is Five Four Alpha.
Een overleden persoon op onze locatie heeft een spijkerbom.
Stuur de opruimingsdienst. Over.
Kom binnen, Lomas.
Doe de deur dicht.
Op de plaats rust. Ga zitten.
Dit is sergeant Bridge. We nemen je verklaring af.
Je majoor is er in jouw belang. kan je ons vertellen wat er gebeurde ?
Ik kon vanuit het voertuig zien dat er een soort barricade was...
aan het eind van Rossville Street, met duizenden mensen erachter.
We stapten uit bij de barricade.
Ik ging naar de rechterkant van de straat...
tegenover de flats, links van ons.
Terwijl we rechts oprukten, was er links wat opschudding...
en we vermoedden contact met de vijand.
Toen riep m'n commandant dat er een sluipschutter was...
waarop hij terugschoot. - Lomas, heb jij het doelwit gezien ?
Ik stak een moment later m'n wapen de hoek om...
en toen meenden we 'n schutter te zien die een wapen op ons gericht hield.
M'n pelotonscommandant riep dat hij...
50 of meer oproerkraaiers naar rechts zag afbuigen...
waarop hij ons beval deze groep af te snijden.
Bij het park aangekomen was er veel verwarring.
Er waren heel veel mensen...
en het begin van de schotenwisseling zag ik niet.
Wanneer kwam het bevel 'staakt 't vuren' ? Voor of na deze schoten ?
'Staakt 't vuren' werd bevolen...
na de laatste schoten bij Glenfada Park.
Soldaat, naar jouw mening...
werd er geschoten volgens de voorschriften ?
Ja, meneer.
Natuurlijk betreuren we alle slachtoffers...
maar ik meen toch dat we correct hebben gereageerd op deze situatie.
En Londenderry lijkt rustig te zijn...
wat betekent dat de openbare orde langzaam terugkeert.
Ik benadruk dat ik niets heb gezien wat onze troepen in diskrediet brengt.
Ze gedroegen zich, zoals altijd, beheerst en zeer professioneel.
Dus bedank de manschappen namens mij.
Jij zal uiteraard het onderzoek leiden inzake de inzet van de para's.
Ik was deze dag slechts een waarnemer. Heb je nog iets toe te voegen ?
Nee, sir. - Gefeliciteerd.
De strijd tegen de IRA zal doorgaan. Dank u, heren.
Als u me nodig hebt, dan ben ik hier. - Dank je, Michael.
Mensen, alstublieft, een moment. Als u wilt gaan zitten.
We geven dadelijk een verklaring.
Daarna zullen we vragen beantwoorden. Gaat u zitten.
Vanmiddag zijn er 27 mensen neergeschoten.
Dertien van hen zijn overleden.
Ze waren onschuldig. We waren erbij.
Dit is ons eigen Sharpesville.
Ons eigen Amritsar-bloedbad.
Een moment van de waarheid...
en een moment van schande.
Ik wil de Engelse regering dit zeggen...
jullie weten wat jullie hebben gedaan, niet ?
Jullie hebben de burgerrechtenbeweging vernietigd.
En jullie hebben de IRA hun grootste zege ooit bezorgd.
Vannacht zullen zich in heel de stad...
jongemannen en jongens aansluiten bij de IRA...
en jullie zullen de storm oogsten.
Wat zegt u tegen degenen die zich aanmelden ? Wat wilt u hen zeggen ?
Ik voel me niet in staat om ze na vandaag nog 'n preek te geven.
Twee dagen na 'Bloody Sunday' startte de Britse regering 'n officieel onderzoek.
De namen van de slachtoffers luiden als volgt:
Patrick Joseph Doherty, 31 jaar.
Gerald Vincent Donaghy...
17 jaar.
De commissie onderschreef de bewering dat Britse soldaten...
onder vuur van de IRA kwamen toen ze de Bogside betraden.
John Francis Duddy, 17 jaar.
Hugh Pius Gilmore, 17 jaar.
De conclusie was dat er 'sterke aanwijzingen' waren...
dat de slachtoffers wapens droegen en dat het leger juist handelde.
James Gerald McKinney, 35 jaar.
William Anthony McKinney, 26 jaar.
Kevin Gerard McElhinney, 17 jaar.
Geen van de schutters op 'Bloody Sunday' werd disciplinair gestraft.
Bernard McGuigan, 41 jaar.
Michael Martin McDaid, 20 jaar.
Michael Gerald Kelly, 17 jaar.
De officieren die de actie leidden, kregen 'n koninklijke onderscheiding.
William Noel Nash, 19 jaar.
James Patrick Wray, 22 jaar.
John Pius Young, 17 jaar.
Zijn de families al ingelicht ? - Inderdaad, ja.
We moesten deze bijeenkomst maar opbreken.
Onze mensen zijn erg aangedaan. Toont u wat begrip.
Totdat we... We kunnen nu...
Ze zei: 'Waar is Jack' ? - Zeg niks tot je buiten bent.
Wilt u even opzij gaan ? - Wat moet ik Barney's familie vertellen ?
Want ik heb ze er bijgehaald.
Ik zeg dit tegen jullie, Britse journalisten: Ga naar huis...
en vertel jullie volk en je regering wat hier vandaag is gebeurd.
De para's wachtten ons op in Derry, om ons af te slachten.
En ik wil nog dit zeggen, voor onszelf en de nabestaanden van de slachtoffers...
dat we niet rusten tot het recht zijn loop heeft gekregen.