Lang geleden leefde er een uniek volk: de Maya's.
Griekenland en Rome waren legendarisch geworden.
De Europese beschaving was geëindigd in de tijd der barbaren.
Maar in Midden-Amerika was een beschaving tot grote bloei gekomen.
Zonder metaal, paarden en het wiel...
bouwde dit volk wegen en piramiden die in Egypte niet zouden misstaan.
Ze brachten de hemel in kaart, waren uitmuntende wiskundigen...
en schiepen een kalender die even accuraat is als de onze.
Ondanks al hun kennis...
bleven ze primitief als het op het aanbidden van hun goden aankwam.
Balam de jaguar acht keer koning
Balam de prins
De goden waren inhalig en wreed voor de Maya's.
Voor hen had alles een prijs, en die prijs was bloed.
Om de gunst van de goden af te dwingen...
werd het mensenoffer cruciaal voor hun religie.
Sterven om de goden een boodschap over te brengen was de hoogste eer.
Want wie werd verkozen om zich op te offeren, werd zelf een god.
Hij werd aanbeden als een god en al zijn wensen werden uitgevoerd...
tot het moment dat hij werd gedood.
Eeuwenlang leefden ze in kleine koninkrijkjes in vrede met hun goden.
Maar toen kwamen veroveraars.
Tegen hun metalen zwaarden waren de Maya's kansloos.
De koninkrijkjes werden veroverd en uiteindelijk viel ook Chichén Itzá.
Hun leider Hunac Ceel was wreed als een god, en voelde zich even machtig.
Ik diende uw vader en hield van u als een zoon.
Nu dien ik u en hou van u als mijn koning.
Balam, negen keer koning -Ba|am de jaguar, negen keer koning
Wij kunnen Hunac Ceel nog steeds bewijzen dat we mannen zijn.
U moet vluchten. - Zodat Ceel weet dat ik 'n Iafaard ben?
U dient nu uw volk te dienen. -Door te deserteren?
Als u sterft, deserteert u.
Er is een tijd om te vechten en een tijd om u daarop voor te bereiden.
Een wijs woord. We likken onze wonden en verslaan de indringers.
Ceel en z'n mannen zullen het land afstropen. Laat ons dan hier sterven.
Ik zei dat uw leven u niet langer toebehoort.
U bent een koning, handel als een koning.
We gaan uit elkaar, en komen bijeen als we weer sterk zijn.
We moeten juist niet uit elkaar gaan.
M'n vader vertelde ooit een legende uit de tijd van de grote aardbeving.
We varen naar het noorden. -Dan vallen we van de wereld.
Er is geen bewijs voor de legenden. -Mijn vader zei het, priester Ah HaIeb.
Er is een vissersdorp op tien dagen reizen. We vertrekken van daaruit.
Ze zijn niet in rook opgegaan, vind de verborgen uitweg.
En het lichaam van de koning en z'n zoon.
Pas als ze allemaal dood zijn, ben ik ook koning van Chichén |lza'.
Is je dorp vlakbij?
Dit is uw koning Balam. Geef antwoord.
Het is net voorbij die Iandpunt.
We steken de grote zee over. - Maar u zult allen sterven.
Er keerden nooit boten terug.
Er was land gevonden. Iemand is teruggekomen.
Waarom nemen jullie onze vis?
Voor onderweg, hoeveel boten heeft u? -U ziet ze daar liggen.
We nemen ze allemaal. -Kan de koning ervoor betalen?
Nee, het zal de goden behagen. -Maar de booteigenaren niet.
Grijp 'm, hij stelt mensen boven goden. - Wacht.
Erkent u mij als uw koning?
Koningen leken altijd zo ver weg.
En daarom zo klein, nel als oorlogen. -Een verslagen koning is nog kleiner.
Laad alles wat we in het nieuwe land kunnen gebruiken in de boten.
Hoe zullen wij dan leven? - Jullie gaan mee.
Dat wordt hun dood. -Dan kennen ze Hunac Ceel nog niet.
Er waren honderd keer zoveel soldaten, hun vrouwen zijn nu slaven.
Slavernij lijkt ons beter dan het onbekende.
Ik gaf bevel dat u en uw volk mee zouden gaan. Zeg het ze.
U bent gewend bevelen uit te delen, maar dat is niet genoeg.
Negeert u zijn bevel? Hij is de negende generatie koning.
En hij is hier een vreemde.
Zeg hetze. -En als ik weiger?
Ik dood alleen als het moet. -Laat hem.
Wie is zij? -M'n dochter lxchel.
Zeg je vader de koning te gehoorzamen. -Mag hij ons de dood in jagen?
Dit was tot vandaag een vredig dorp. - Ik geef me niet over aan Hunac Ceel.
We moeten sterk worden, en dan terugkeren.
Mannen kunnen dat niet alleen.
We hebben uw volk nodig, de vrouwen en kinderen.
U bent een nieuwe koning. Jong en dapper, maar niet op de proef gesteld.
Als m'n volk meeging, zou het grote twijfels over u hebben.
U heeft iemand nodig die ze kennen. -Ik zal de kroon niet met u delen.
Niet met mij, maar met uw koningin. Mijn dochter lxchel.
Ik zal ooit m'n eigen koningin kiezen.
Voor mijn volk ben ik even koninklijk als u, net als m'n dochter.
Priesters en soldaten in een land zonder vrouwen...
wilt u koning zijn van een uitstervend volk, Balam?
Hunac Geel is nog geen vijf kilometer weg.
U heeft Hunac Ceels toorn niet gevoeld, maar wij wel.
Hij is meedogenloos en heeft metalen zwaarden waartegen we kansloos zijn.
Als jullie het willen overleven, moeten jullie meteen meegaan.
Ik beveel u, pak uw bezittingen en ga naar de boten.
Gehoorzaam uw koning. -Alleen als u mij uw woord geeft.
Neemt u met niets minder genoegen, oude man?
We kunnen z'n mannen uitschakelen.
En net zijn als Hunac Geel?
Als ik in leven blijf, zal ik in het nieuwe land met haar trouwen.
Zweert de koning dat? - Bij de goden.
Gehoorzaam de koning.
Waarom deed u dat? Ik heb m'n trots.
Als je naast hem op de troon zit, betekent trots niets meer.
Laad ze zo snel mogelijk in.
Naar de boten.
Sneller, schiet op.
Laat hem hier.
Afduwen.
Ook de zee zal ons niet uit elkaar houden.
Waar je ook heen gaat, ik zal je vinden.
Ik heb je al zo vaak gezegd dat ook ik om de dood van je vader treur.
Maar je had hem bijna zelf gedood.
De vijand doodde hem, niet hij. -Wie bracht de vijand naar ons toe?
Als je over zovelen moet waken, denk je niet aan een enkeling.
God van de zee, de wind laat ons in de steek.
Onze mannen verzwakken en sterven. Ik smeek u, laat ons niet alleen.
Golf van Mexico
We zijn weer een boot kwijt.
De god van de zee verzaakt ons. Keer om voor het te laat is.
Het gevaar vóór ons is niet groter dan dat achter ons.
Ceel is niet uit op onze levens, maar op het uwe.
De angst slaat toe, priester. Gebruik je macht en bid om wind.
Luister zoals u naar uw vader had moeten luisteren.
Deze reis was verdoemd omdat we geen offer hebben gebracht.
Sommige zaken zijn van de goden. -Andere van mensen.
Geef het bevel om om te keren. Anders doe ik het.
Het zou je laatste bevel zijn. -Waarheen zouden we terugkeren?
Een eervolle dood. Ooit wilden we dat beiden.
Moeten we allemaal voor u sterven? Ook de vrouwen en kinderen?
We staan op nieuw land, een nieuw leven ligt voor ons.
Laten we met nieuwe gevoelens in ons hart beginnen.
Oude angsten en herinneringen vergeten we.
Van nu af aan zullen we als herboren zijn.
Ik legde voor we vertrokken een eed af.
Als we veilig zouden aankomen, zou lxchel m'n koningin worden.
Waar jullie allemaal bijzijn, hou ik me aan m'n woord.
Priester, je eerste daad hier is dit huwelijk zo snel mogelijk inzegenen.
U werd tot die eed gedwongen. -Maar hij blijft heilig.
U zwoer het m‘n vader. U zwoer het aan iedereen, maar niet aan mij.
Voel u niet langer de gevangene van een belofte.
M'n vader is dood, ik ontsla u van die eed.
We moeten het land ontginnen...
een tempel voor de goden en huizen voor onszelf bouwen.
Het zal zwaar worden...
maar met ons geloof zullen we het doorstaan.
God, Heer van heuvels en dalen, wees geduldig met ons.
We gaan uw schoonheid vernietigen.
Onderga het, opdat wij ons dagelijks brood krijgen.
Want we lijden honger. Laat ons van uw overvloed genieten.
Van de zon, de gezegende regen en de vruchtbare grond.
We bidden dat geen dier ons aanvalt, geen vijand ons doodt.
Het is wat ik voel.
Eén kano betekent nog niet dat er indringers zijn gekomen.
Zo'n kano hebben we nog nooit gezien.
Waar er één is, zullen er vele zijn.
Als jullie opperhoofd zeg ik: Vreemde boten vervoeren vreemde mensen.
Als de raad het ermee eens is, zal ik de vreemden zoeken.
Als we ze vinden, zal ik er één mee terug nemen.
Isatai, jij gaai mee. Eén man moet op wacht staan...
de ander moet terugkeren en verslag uitbrengen.
We hebben al zoveel dagen gezocht. -We zoeken nog langer.
Misschien zijn er geen vreemden, en was er alleen een kano.
Dan zullen we daarachter komen.
Dit hoef je niet te doen. -Ik hoor bij m'n volk.
Het is nu Balams volk, jij zou hun koningin moeten zijn.
Je vader was wijs, een koning is de eenzaamste man op aarde.
Balam kan alleen een goede heerser zijn met iemand aan z'n zijde.
Iemand op wie hij kan vertrouwen, en wie hij liefheeft.
Jullie zijn allebei eenzaam. -Waarom vertelt hij me dat zelf niet?
Hoelang moeten we nog modder vervoeren in plaats van mais zaaien?
Pas als de tempel klaar is, weet ik wanneer de goden dat wensen.
Het heeft niet geregend, misschien regent het hier nooit.
We hoeven niet op regen te wachten. Kom mee.
lxchel werkt hard, ze hoon bij u te zijn.
Het gaatje niet aan. -Iedereen gaai mij aan, ook de koning.
Ik vroeg haar ten huwelijk, en ze...
Om een eed. Ze is een vrouw, vraag haar nog eens.
Een koning smeekt niet. -Ze zal luisteren.
En me weer vernederen?
Ik wil hier een stenen muur bouwen, zodat het water wordt tegengehouden.
Dan graven we sloten naar de akkers en zijn we onafhankelijk van de regen.
Hier moeten we beginnen.
Het is mogelijk, maar eerst moeten we offeren.
Deze beek wordt onze Ievensader. De goden moeten in ruil 'n leven krijgen.
AI het werk aan de piramide moet worden stilgelegd...
tot de stenen muur klaar is, en we de akkers kunnen inzaaien.
Dat is m'n bevel.
Vertel je volk dat Zwarte Adelaar jullie opperhoofd heeft.
M'n krijgers zullen de anderen doden.
Laat hem leven. - We hebben ons godenoffer.
De barbaar heeft een dodelijke wond, maar is te sterk om te sterven.
Hoe weten we of hij de goden zal bevallen?
Wij zijn hier vreemden, hij niet. Hij is bijzonder geschikt.
We moeten zorgen dat hij herstelt.
Misschien zijn er nog wel duizenden. En ze zoeken hun opperhoofd.
Plaats wachten en stuur meer verkenners op pad.
Genoeg voor vandaag, je kunt gaan.
lxchel...
Er is...
Er is iets wat ik je wilde vertellen.
Ik wilde je zeggen dat ik weet hoe hard je werkt.
Jullie werken allemaal hard, ik ben jullie dankbaar.
Ik zal het ze zeggen.
Hij laat niemand bij zich. -Net een wild dier.
Verzorg z'n wonden, de goden verdienen een gezond leven.
Ik word bang van hem. -Ik zal het proberen.
Zeg niets over het offer. Hij zal het op het juiste moment te horen krijgen.
Hij wordt behandeld als een wilde. -Hij wilde de koning doden.
De hogepriester wil hem offeren, dan moet hem eer bewezen worden.
Als er barbaren zijn, zullen de verkenners hen vinden.
Ik weet nog dat Zwarte Adelaar wel een geest leek...
die uit het niets kwam.
Als ik slaap, kunnen m'n ogen je niet zien.
Tijdens de lange duisternis leek het of ik stierf.
Ik haatte de dood, en ik herinnerde me de levenden.
Ik was kwaad dat het me afgenomen was.
Toen zag ik een vrouw.
Ik reikte naar haar, en raakte haar aan.
Toen wist ik dat ik leefde.
Maar waarom?
Waarom leef ik nog, waarom genees je me?
Waarom?
Ga nu slapen.
Nu zal ik slapen.
Zwarte Adelaar had gelijk. We hebben zulke mensen nooit eerder gezien.
Ze leven vlak bij de zee.
Hun huizen zijn van houten steen en zitten vast aan de grond.
Ze hebben een hoge berg van aarde opgericht.
Die berg zal ons wijzen waar we ons opperhoofd zullen wreken.
Hoe is het met hem? -Nog even gewelddadig.
Alleen lxchel kan hem aanraken.
Je ziet er moe uit.
Ik hoor dat hij dankzij jou nog leeft. -Ik zal blijven leven.
Ik zal je niet teleurstellen.
Ik zal veel beter vechten dan de laatste keer.
Jullie vaardigheden ken ik niet. Waar komen jullie vandaan?
Van overzee. -Wat willen jullie op mijn land?
We willen hier leven. -Het land is van mijn volk.
Er zijn veel indringers geweest, we hebben ze altijd verjaagd.
Als je krijgers net zo vaardig zijn als jij...
wordt dit ons zwaarste gevecht.
Balam, oefen metje zwaard. Het zal nodig zijn.
Je vrouw is heel mooi.
Waarom noemde je me z'n vrouw?
Omdat hij het opperhoofd is, en jij hier de mooiste vrouw bent.
Je hebt de andere vrouwen niet gezien.
Ik hoef ze niet te zien, ik weet het.
Je moet nu gaan liggen.
Wat geef je me?
Het komt uit ons land, het zal je beter maken.
Balam is een goede krijger.
Maar hij is een stommeling. -Waarom zeg je dat?
Als jij niet z'n vrouw bent, is hij een stommeling.
Het zou goed zijn ook daarom te vechten.
Ik ben een gelovig mens, priester.
Maar ik offer niet graag mensenlevens.
Ik twijfelde er in ons land al aan, en hier nog meer.
Waarom moet hij ter dood worden gebracht?
Een offer aan de goden is geen persoonlijke zaak.
Het is een heilige daad voor het hele volk. Uw gevoelens doen er niet toe.
Als koning moet u veel dingen doen die u niet aanstaan.
Als u ze zonder aarzeling voor uw volk doet...
zult u waarlijk hun koning zijn.
Draag hem op deze aan te trekken.
Hij zal vragen waarom.
Zodra hij juist is aangekleed, geven we hem antwoord.
Je was zo lang weg.
Voor jou. -Voor mij? Waarom?
We hebben het van overzee meegenomen.
Het is prachtig.
Mijn volk kan heel veel. -Jouw volk?
Kunnen ze op een bizon rijden? -Wat is een bizon?
Een rund zo hoog als dit huis, met horens net zo lang als m'n armen.
De grond trilt als ze langs rennen, onze baby's leiden ze bij de neus.
Hoe kunnen de baby's zo hoog reiken?
Je hebt ze niet gezien.
Waarom krijg ik dit?
Om je te eren. -Eren?
Een ceremonie?
Ik weet het al, je koning heeft besloten dat ik mag terugkeren naar m'n volk.
Het is dus waar. Balam is niet alleen dapper, maar ook heel wijs.
Ik zal goed over hem spreken.
Als ik vertrek, wil ik dat je met me meegaat.
Niemand is ooit zo teder voor me geweest.
Ik ben van je gaan houden. Ik wil dat je m'n vrouw wordt.
Op een dag zullen onze baby’s de bizons bij de neus leiden.
Spreek, priester.
Hoe gaat de ceremonie?
We sturen boodschappers naar de goden, ze brengen onze wensen over.
We vragen hen goed te doen. Jij bent gekozen om de bede over te brengen.
Het is de grootste eer die een man kan overkomen.
Hij wordt zelf een god.
Ons volk ziet je als meer dan menselijk, en zegt gebeden voor je op.
Gebeden? - Je wordt naar de offersteen gebracht.
Daarna leef je voor eeuwig bij de goden.
Jij wist het.
En lxchel wist het ook.
Morgen zal het offer plaatsvinden.
Tot dan krijg je alles wat we kunnen geven.
Een kind van je zoude eigenschappen van een god hebben.
Elk meisje zou zich gezegend voelen om tot bruid te worden gekozen.
lxchel.
Stuur lxchel naar me toe.
Het is tijd om lxchel bij Zwarte Adelaar te brengen.
Ik sta het niet toe.
Uw volk vertrouwt u. Laat ze niet in de steek.
Als je koning moet ik je meedelen...
dat Zwarte Adelaar om jou vraagt. -Ik weet het.
Je zult je zeer vereerd voelen.
Heel erg. -Ga dan.
Als hij ook maar één woord had gezegd, een enkel woord...
dat hij wilde dat hij een ander had gekozen...
Ze ging zonder iets te vragen. -Wat zou ze moeten vragen?
Ze had kunnen zeggen dat ze liever niet was geëerd.
Probeert u haar niet tegen te houden?
U bent waarlijk een koning.
De vorige keer bracht je me een cape met veel veren.
Ik hield je in m'n armen en vroeg je m'n vrouw te worden.
Nu kom je hier als m'n bruid...
maar niet op de manier zoals ik je vroeg.
Mijn bruid...
tot morgen, als je priesters komen om me te vermoorden.
Geëerd, en afgeslacht.
Voor een bijgeloof. Maar eerst moet ik een god verwekken.
Dan zullen de gewassen dankzij mijn bloed groeien, en ben ik geëerd.
Je wordt geëerd, het is ons geloof.
Het gaai niet om het sterven...
maar de manier waarop.
Je berooft me van de dood van een krijger.
Je gaf me m'n leven terug.
Je liet me denken dat ik naar m'n volk zou terugkeren.
Je liet me van je houden.
Een god verwekken... Ik wil geen zoon die een god is.
Ik wil een zoon...
die als kind dapper is, die bizons bij de neus leidt.
Waarom vroeg je dan om mij?
Ik wilde datje m'n haat zou voelen.
Zoals ik eerder wilde datje m'n liefde zou voelen.
Je hebt haar weggestuurd.
Ik wil niets, van wie ook van jullie.
De tijd is gekomen. -Hij weigert het aan te trekken.
Je wordt een Maya-god, het is gepast om je ook zo te kleden.
Als de geesten in de hemel me in een god kunnen veranderen...
kunnen ze m'n kleren ook veranderen.
Neem deze smeekbede mee, uit naam van onze koning en volk.
We vragen om vrede, de zegen van de zon en de regen...
en de rijkdom van de aarde.
De zegen van de zon en de regen...
en de rijkdom van de aarde. Jullie zijn stommelingen.
Kijk om je heen, Balam. Het gras heeft altijd voor ons gegroeid.
De bomen spreiden hun takken uit, en de rivieren stromen.
En m'n volk heeft altijd van z'n zegeningen genoten.
Mijn volk is het meest vreeswekkende op aarde.
Ons land is rood van het bloed van onze vijanden.
Maar nooit hebben we ook maar één druppel bloed geofferd.
En nooit hebben we ons verlaagd tot angst.
Ik zal je dit zeggen:
Zolang er ook maar een spoor van leven in mij is...
zal ik me nooit hieraan onderwerpen.
Je zult onze boodschap overbrengen.
Niet aan onze goden, maar aan je volk.
We vroegen om vrede. Daar vragen we nog steeds om.
Vrede?
Mijn volk zal daarover beslissen. -Breng m'n woorden over.
Ik geef je de vrijheid.
Neem het aan.
Ik heb geprobeerd het u duidelijk te maken.
U kunt het volk geen nieuw leven geven zonder er eerst een te nemen.
Die wet eerbiedigen we al duizend jaar. De goden mogen niet bedrogen worden.
De barbaren. Soldaten op hun post, vrouwen naar de huizen.
Ik heb hem vrijgelaten. -Laat hem gaan.
Hun kracht zal met hem verdubbelen. - Hij is vrij, doe de poort open.
De manier waarop hij het zei, maakt dat ik hem vertrouw.
Maar de man die me het meest nabij was, is dood.
En de man die zwoer ons te vernietigen leeft.
Voor het eerst in veel dagen zijn m'n ogen gelukkig.
Waarom lieten ze je gaan? -Omdat hun opperhoofd vrede wil.
De Iafaards, ze wezen ons. -Het zijn geen Iafaards.
Zij vrezen alleen hun goden.
Jullie hebben mij tot opperhoofd gekozen.
Niet om jullie aan te voeren, maar om te leiden.
En dit is wat ik te zeggen heb.
Er zijn andere indringers geweest, maar nooit mensen zoals zij.
Ze hebben een wijsheid die anders is dan de onze.
Ze hebben vaardigheden en kennis.
Ik denk dat we van dit volk kunnen leren...
als we naast elkaar in vrede leven.
We hebben nooit naast indringers geleefd, ik ben voor oorlog.
oorlog, oorlog
Zolang ik jullie opperhoofd ben, luisteren jullie naar wat ik zeg.
Als die woorden jullie hanen niet raken...
dan is het jullie recht...
om uit jullie midden een nieuw opperhoofd te kiezen.
Ga naar je huis.
Ze hebben voor oorlog gekozen.
Laden.
Wacht.
Balam.
We noemen ons 'zwervers der aarde'.
Waar het grote vuur brandt, daar is Zwarte Adelaar...
en zijn de zwervers aan het rusten.
Maar het hout ervoor komt van onze palissade.
We hadden hout nodig. We nemen altijd wat we nodig hebben.
Als we in vrede willen leven, mag er geen muur tussen ons in staan.
Ik zal m'n volk uitleggen dat ze enkele gewoonten moeten veranderen...
en die van jullie moeten Ieren. -Wij kunnen ook van jullie leren.
De vorige keer was ik een gevangene in je dorp.
Nu wil ik het met andere ogen zien.
Dit is het schrift waarover ik sprak. -Wat staat daar?
Dat we over zee naar nieuw land reisden, en een volk ontmoetten.
Het gaai over mij?
Welke ben ik?
De gewassen groeien in het nieuwe land.
Laat ze oppassen.
De goden hebben de bede ontvangen, ook al bracht Zwarte Adelaar hem niet.
Het groeit hier sneller dan thuis. -En zonder bloedvergieten.
Bent u Ah Min dan vergeten? -En dat hij z'n leven gaf?
Ik ben Ah Min niet vergeten.
Maar wij hebben de akker bewerkt, het zaad geplant...
en voor water gezorgd. Dit gewas groeit zonder offers.
Hoe kunt u Ah Mins dood zo nutteloos doen voorkomen? Hij hield van u.
En ik hield van hem. Ik zou willen dat hij hier was en dit kon zien.
Zie je hoe de koning onze religie bezoedelt?
We moeten hem stoppen voor we allen ten onder gaan.
Wat een vreemde huiden. Waar komen ze vandaan?
We hebben op ze gejaagd. -Ze zijn echt prachtig.
Als je ervan houdt
Als je zelf op ze had gejaagd, zou je deze dieren meer waarderen.
Ik zie je als een van ons, of je tot mijn volk behoort.
Denk aan de tijd in m'n hut, toen we alleen waren.
Ik vroeg je m'n vrouw te worden, en m'n zonen te baren.
Je gaf geen antwoord. Maar nu hoef je niet meer te zwijgen.
Zeg datje m'n bruid zult zijn.
Ga naar hem, wees z'n vrouw en schenk hem zonen.
Je ging eerder vrijwillig naar hem toe.
Nu weet ik dat het niet voor het eerst was.
Wacht...
Onze volken kunnen niet samenleven. Er is toch een muur die ons scheidt.
Ergens geworteld zijn als bomen, dat ligt niet in onze aard.
Ik breng m'n volk waar we horen, waar de hemel ons dak is.
Waar aan de randen van de aarde geen muren zijn.
Ik breng m'n volk waar de vogels voor ons zingen.
Waar we vrij leven, net als de herten.
Ik zou met je meegaan en nooit van je zijde wijken...
ware het niet voor... -Ba|am.
Ik ben trots datje voor me vocht, en dankbaar.
Maar ik weet wat ik voor hem voel. -Hij had moeten sterven na wat hij zei.
Het was de eerste keer dat hij me vertelde dat hij van me hield.
Hunac Geel.
Balams vijand met metalen zwaarden heeft hem gevonden.
Ze zullen Balam ombrengen.
Sla de oorlogstrom. -Je wilde toch dat hij stierf?
Ja, tot dit moment.
Onze koning trotseert de goden, hij is de oorzaak van al onze ellende.
Als Balam dood is, kun jij ons leiden, en sluiten we vrede met Hunac Ceel.
Balam, als je je overgeeft, spaar ik je volk.
Jouw leven voor die van je volk.
Als je je niet overgeeft, zullen we iedereen ombrengen.
Pitz... Boogschutters, opzij.
Houd stand.
Balam...
Ook jij kunt me niet beter maken.
Spreek je volk toe.
Hunac Geel is dood.
We kunnen terug naar ons vaderland.
Maar ik kijk naar wat we hier hebben.
Het gras groeit, de bomen spreiden hun takken uit en de rivieren stromen.
En we hebben niet één druppel bloed aan de goden geofferd.
Is het niet zo dat de goden tevreden zijn...
met de opofferingen die we ons allemaal dagelijks getroosten?
Een volk wordt op de proef gesteld door te leven, niet door te sterven.
Leven in waardigheid, fatsoen en respect...
is alles wat de goden verlangen.
Ik zal hier blijven.
Maar net als Zwarte Adelaar geef ik jullie de keus.
Je mag blijven of je mag gaan. Maar als je verkiest te blijven...
zal het zonder deze zijn.
Balam de jaguar, negen keer koning
Jij hebt mij nooit Ieren schrijven, en ik jou nooit Ieren jagen.
En toch hebben we veel van elkaar geleerd.
Wees de rest van je leven geen stommeling.
lxchel is je vrouw, dat is ze altijd geweest.
Nu meer dan ooit tevoren.