KUBA ROZPRUWACZ 1959
Rozpruwacz! Znowu to zrobił!
Rozpruwacz znów zaatakował!
KUBA ROZPRUWACZ
SZLAKIEM ROZPRUWACZA
Ludzie słyszeli o Kubie Rozpruwaczu, nawet jeśli nie wiedzą, co zrobił.
Był strasznym mordercą, owszem.
I nie został złapany ani ukarany. Co za sprytny gość!
Działo się to w Londynie w epoce wiktoriańskiej,
ale książki o nim wydano w języku japońskim,
chińskim, włoskim i hiszpańskim, więc był znany wszędzie.
Nadszedł kres Kuby Rozpruwacza!
Ani słowa o nim!
Jego legenda zaczęła żyć własnym życiem w oderwaniu od jego czynów.
Jeśli jednak poznać jego okrucieństwo, perspektywa się zmienia.
To straszne zbrodnie.
Próbował odciąć jej nos oraz ucho.
Masakrował całe jej ciało.
Wyciął jej serce.
To naprawdę szokuje.
Ta zagadka jest popularna z kilku powodów.
Po pierwsze: Kuba Rozpruwacz przerażał
bardziej niż jakikolwiek morderca, który działał przed nim i pewnie po nim.
Po drugie: ta popularność wynika z ciągle ewoluującej historii.
To się wydarzyło ponad 135 lat temu, a mimo to wciąż rozwiązujemy tę zagadkę.
NIEWYJAŚNIONE TAJEMNICE
31 SIERPNIA 1888
DZIELNICA WHITECHAPEL
TRZY KILOMETRY NA WSCHÓD OD CENTRUM LONDYNU
Wczesnym rankiem 31 sierpnia 1888 roku
policjant patroluje dzielnicę Whitechapel.
Nagle zauważa coś w bramie.
Gdy się zbliża, widzi kobietę leżącą na ziemi.
Świeci na nią swoją latarnią i zauważa, że poderżnięto jej gardło.
Ale przez zakrwawione ubranie nie widać, że została wypatroszona.
Okolica była zamieszkana.
W domu obok tej bramy byli obecni ludzie, ale niczego nie słyszeli ani nie widzieli.
Najwyraźniej stało się to po cichu,
tuż pod oknem domu, w którym spali poczciwi ludzie.
To był bardzo zaciekły atak.
W kostnicy zauważono, że głęboka i postrzępiona rana
ciągnęła się od mostka aż do brzucha,
całkowicie przecinając tkankę brzucha.
Gdy policjanci popytali w okolicy, czy ktoś ją rozpoznaje,
została zidentyfikowana jako Polly.
Mary Ann Nichols, powszechnie znana jako Polly,
miała w chwili śmierci 43 lata.
Polly nie przebywała od dawna na londyńskim East Endzie,
ale alkoholizm pogorszył jej sytuację życiową.
ZDJĘCIE Z KOSTNICY
Żyła samotnie w wielkim ubóstwie,
zarabiając na życie dzięki okazjonalnej prostytucji.
Tamtej nocy piła i nie miała pieniędzy na nocleg,
więc została wyrzucona z noclegowni.
GODZINA 2.10 POLLY OPUSZCZA NOCLEGOWNIĘ
Wyszła, by zarobić ciałem na nocleg.
Ostatnie słowa Polly do pracownika noclegowni brzmiały:
„Spójrz na mój piękny czepek”.
Co w zasadzie znaczyło:
„Wychodzę, by zdobyć dżentelmena,
bo pięknie wyglądam.
Trzymaj dla mnie łóżko. Niedługo wrócę”.
Wtedy została zaatakowana i strasznie okaleczona.
Morderca zacisnął palce wokół jej gardła.
Zabił ją, zanim zdążyła krzyknąć.
Morderstwa w East Endzie nie były aż tak częste w latach 80. XIX wieku.
Policja zapewne uznała śmierć Polly za jednorazowe zabójstwo.
GODZINA 3.45 ZNALEZIENIE CIAŁA POLLY
W 1888 roku Londyn był największym miastem świata.
West End zasiedlali bogaci,
a East End - biedni.
Whitechapel było dzielnicą w obrębie East Endu.
ANGLIA - LONDYN
Panowało tam skrajne ubóstwo. Trzeba było walczyć o przetrwanie.
Ludzie dosłownie umierali tam z głodu.
Poza głównymi arteriami były tam zaszczurzone uliczki i podwórka.
Ludzie żyli tam w okropnych warunkach.
Wiele tamtejszych samotnych kobiet nie stać było na własne lokum.
Każdego dnia musiały uzbierać cztery dawne pensy,
aby opłacić łóżko w dzielonym pomieszczeniu noclegowni.
Czasami zamiast łóżek można było zastać tam trumny,
ustawione w rzędzie pod ścianami.
Wiele kobiet doraźnie zarabiało na prostytucji.
To była kwestia zarobienia na przetrwanie.
KOBIETY
Kobiety te nazywano „nieszczęśniczkami”, bo wypadały poza obręb społeczeństwa.
Myślę, że Rozpruwacz wybierał w te kobiety,
bo były łatwym celem ze względu na trudnienie się prostytucją.
Jeśli prostytuowały się, by przetrwać, znały wszystkie ulice od podszewki.
Właściwie to ofiary wybrały miejsce zbrodni.
Wiedziały, dokąd zabierać klientów,
aby nikt im nie przeszkodził.
Nieświadomie wybrały więc idealne miejsce na własną śmierć.
Polly Nichols zginęła 31 sierpnia.
Tydzień później, 8 września, zamordowana została Annie Chapman.
Ciało Annie zostało znalezione na krańcu Hanbury Street.
Czyli także w East Endzie, blisko miejsca zabójstwa Polly.
Leżała na plecach na podwórzu, twarzą skierowaną do schodów.
Okaleczono ją tak samo jak Polly.
Morderca zabrał trofeum.
Wyciął jej łono.
To sugerowało, że motywem morderstwa
może być chęć pozyskania tej konkretnej części ciała.
Annie była najstarszą ofiarą. Miała 47 lat.
Według raportów policyjnych Annie nie miała żadnych dochodów.
Żeby przetrwać, sprzedawała błyskotki na ulicach.
Gdy to nie wystarczało, uciekała się do prostytucji.
Podobnie jak Polly Nichols,
Annie tuż przed morderstwem nie ma pieniędzy na nocleg.
GODZINA 1.45 ANNIE OPUSZCZA NOCLEGOWNIĘ
Świadkowie mówili, że chodziła i szukała klienta.
Tej nocy inna kobieta widziała Annie, jak rozmawia z mężczyzną
przed drzwiami przy Hanbury Street 29.
Nie widziała jego twarzy.
Zeznała, że wyglądał jak obcokrajowiec, sądząc po jego ubiorze.
Uważa się, że był to Kuba Rozpruwacz.
Według akt policyjnych
weszli wspólnie pod numer 29, gdzie nigdy nie było zamknięte.
Był tam ciemny korytarz, który prowadził na podwórko.
Tam Kuba zabił Annie.
ILUSTRACJA Z GAZETY UMIESZCZENIE CIAŁA
W chwili zabójstwa Annie tuż obok, przy Hanbury Street 27,
mieszkał niejaki Albert Cadosch.
Szedł do toalety, która była na końcu ogrodu,
kiedy usłyszał krzyk: „Nie!” i uderzenie o płot.
Wielu uważa, że to ciało Annie uderzyło o płot.
GODZINA 5.30 ANNIE WIDZIANA Z MĘŻCZYZNĄ
Możliwe, że gdyby spojrzał przez płot, byłby świadkiem morderstwa Annie Chapman.
Gardło Annie zostało poderżnięte aż do kręgosłupa.
Ciało rozpruto aż po mostek.
Wycięto jej jelita i umieszczono na barku.
U jej stóp leżało kilka przedmiotów z perkalowej kieszeni,
która została rozcięta.
Był tam grzebień i skrawek papieru. Wszystko, co miała przy sobie.
Rozłożył to u jej stóp bardzo skrupulatnie.
To bardzo dziwne.
A ponieważ została okaleczona tak jak Polly,
policja przypisała oba morderstwa temu samemu sprawcy.
Na miejscu zbrodni szukano śladów, które mógł zostawić zabójca.
W rogu ogrodu znaleziono świeżo wyprany skórzany fartuch.
Pomyśleli wtedy: „Mamy mordercę”.
A powodem tej ekscytacji był fakt,
że po zabójstwie Polly Nichols
policja miała już podejrzanego ochrzczonego mianem „Skórzany Fartuch”.
Wtedy prostytutki w Whitechapel
zaczęły mówić o tym złowieszczym Skórzanym Fartuchu.
Były przekonane, że to on jest sprawcą.
Skórzany Fartuch to John Pizer, mieszkaniec Whitechapel.
Był szewcem. Skórzanego fartucha używał do pracy.
Gdy znaleźli skórzany fartuch, zabrali Pizera na posterunek,
gdzie szczegółowo go przesłuchali.
Okazało się, że znaleziony skórzany fartuch
nie ma nic wspólnego ze zbrodnią.
Mieszkaniec wyczyścił skórzany fartuch i położył go na płocie, żeby wysechł.
Pizer miał żelazne alibi na czas obu morderstw,
więc go wypuścili.
Okazuje się, że był pierwszym z wielu podejrzanych w tej sprawie.
Policja miała świadomość,
że coś jest nie tak w Whitechapel.
Dwa okrutne morderstwa i straszne okaleczenia,
dokonane pewnie przez tę samą osobę.
Przerażająca była świadomość, że ktoś czyha, by cię zabić.
Mimo że nie znacie się i nie macie żadnej zwady.
Dana osoba nie stawała się celem z jakiegoś konkretnego powodu.
CZWARTE MORDERSTWO
Morderstwa wywołują przerażenie.
Ludzie zachodzili w głowę: „Co za potwór to zrobił?”.
POTWÓR Z WHITECHAPEL
Zabójca zapewne znał Whitechapel.
Dzielnica ta składała się z wielu wąskich uliczek
i krętych przejść między budynkami.
Wystarczy znać miejsca najbliższych kryjówek,
w których można szybko zabić i zbiec z miejsca zbrodni.
Potem wystarczy dotrzeć do Whitechapel Road,
która jest sercem dzielnicy i gwarnym skupiskiem handlu,
by łatwo rozpłynąć się w tłumie.
Policja postanowiła nie rozmawiać z prasą
o podjętych działaniach i szczegółach śledztwa.
Prasa oczywiście szukała sensacji
i była sfrustrowana,
że nie było żadnych tropów poza Skórzanym Fartuchem.
UPIORNY MORD
WRZESIEŃ
27 września 1888 roku Centralna Agencja Prasowa
otrzymała bardzo ciekawy list napisany czerwonym atramentem.
„Drogi szefie, ciągle słyszę, że policja mnie złapała.
Jeszcze mnie nie złapiecie”.
Potem przechwał się tym, co zrobił, pisząc, że policja go nie złapie.
Na końcu napisał: „Z poważaniem, Kuba Rozpruwacz”.
Ten list to najważniejszy dokument, jaki mamy,
bo to wtedy nadał sobie przydomek „Kuba Rozpruwacz”.
Opisał to, co zrobił tym kobietom.
Że zostały rozprute.
Tego rodzaju krwawy pseudonim
to marzenie każdego dziennikarza!
Morderca przestaje więc być mglistą postacią.
Nazwał się „Kubą Rozpruwaczem”.
Z POWAŻANIEM KUBA ROZPRUWACZ
Problem w tym, że większość policjantów uznała,
że list napisał londyński reporter, znany w Scotland Yardzie.
Czyli miała to być dziennikarska mistyfikacja.
W tamtym czasie wiele osób, także w policji, sądziło,
że znało tożsamość autora tego listu.
Sądzono, że to ktoś z Centralnej Agencji Prasowej,
kto chciał wywołać niezdrowe zainteresowanie.
Osobiście nie sądzę, by autorem listu był Kuba Rozpruwacz.
Gdy dostali ten list,
nie było chyba nawet solidnego podejrzanego
ani wyznaczonego konkretnego kierunku śledztwa.
Policja desperacko pragnęła przełomu, więc upubliczniła ten list.
Został powielony na plakatach, ale też w gazetach.
Upublicznienie okazało się błędem, bo pseudonim był niezwykle adekwatny.
„Kuba Rozpruwacz” się przyjął.
Żartownisie z całego świata zaczęli sięgać po pióra.
Przez cały październik policja była zasypywana listami
rzekomo od Kuby Rozpruwacza.
Podawanie się za niego w listach stało się wręcz narodową rozrywką.
Każdy list trzeba było przeczytać i ocenić.
No i spróbować namierzyć autora.
Już zawaleni pracą detektywi praktycznie się nie wyrabiali.
Następnie, 30 września, parę dni po pojawieniu się listu,
morderca uderzył ponownie, zabijając dwie osoby w niecałą godzinę.
Tamta noc jest dziś znana jako „podwójne wydarzenie”.
To było tutaj o pierwszej w nocy.
Louis Diemschutz podjechał ze swoim wozem dokładnie w to miejsce.
Zobaczył ciało kobiety.
To była Elizabeth Stride, trzecia ofiara Kuby Rozpruwacza.
Elizabeth była Szwedką.
Przez jakiś czas pracowała jako niania i sprzątaczka,
a potem niestety jako prostytutka.
Przybyła do Anglii, mając 20 lat z hakiem.
Na początku trafiła na Brick Lane, pomieszkując w tamtejszych noclegowniach.
Wreszcie pod koniec września
zarabiała po kilka szylingów, sprzątając te noclegownie.
Zaczęła wychodzić wieczorami i przepuszczać zarobione pieniądze.
DRUGA OFIARA - PIERWSZA OFIARA
Znaleziono ją w szalu obwiązanym wokół szyi.
Związano go bardzo ciasto z jednej strony.
A wzdłuż szala biegło długie i postrzępione cięcie,
jakby morderca celowo ciął wzdłuż niego.
Do rynsztoku po drugiej stronie ulicy spływała struga krwi z jej gardła.
W odróżnieniu od innych ofiar miała tylko poderżnięte gardło.
Nie okaleczono jej.
Niektórzy sądzą, że poprzestał na poderżnięciu jej gardła,
bo spłoszył go wspomniany wóz, który pojawił się w podwórzu.
Jako że nie mógł jej okaleczyć, od razu poszukał kolejnej ofiary.
DRUGA OFIARA - PIERWSZA OFIARA TRZECIA OFIARA
I 45 minut później Catherine Eddowes zostaje znaleziona martwa na Mitre Square.
ZAMORDOWANA 30 WRZEŚNIA 1888 WIEK: 46 LAT
To właśnie mniej więcej tutaj
natrafiono na ciało Catherine Eddowes podczas „podwójnego wydarzenia”.
Urodziła się w Wolverhampton.
Po śmierci obu rodziców przewijała się przez sierocińce.
Trafiła do Londynu,
gdzie zajęła się prostytucją, choć możliwe, że tylko okazjonalnie.
Jej ciało o 1.45 znalazł policjant nazwiskiem Watkins,
który patrolował wtedy Mitre Street.
Wszedł na plac w ramach patrolu okolicy.
Zszokowany oświetlił latarnią ciało, którego nie było tam 15 minut wcześniej.
GODZINA 1.45 ODNALEZIENIE CIAŁA CATHERINE
Była najbardziej okaleczoną z dotychczasowych ofiar.
To była kolejna eskalacja. Poderżnięte gardło, rozprute ciało.
Nacięcia na policzkach i powiekach.
Ucho i nos częściowo odcięte.
Wyciął i zabrał macicę oraz lewą nerkę.
Na placu mieszkał tylko policjant Richard Pearce,
który spał z całą rodziną.
Niczego nie słyszał.
I, co jeszcze dziwniejsze, patrolujący policjant też nie.
Jakby zabił ją tu jakiś duch.
Gdy Catherine została zabrana do kostnicy i tam rozebrana,
zauważono, że jej fartuch był oczywiście cały we krwi,
ale jego fragment został odcięty.
Po znalezieniu ciała Catherine Eddowes policjant przemierzał Goulston Street.
Oświecał kolejne wejścia, wypatrując ludzi i broni.
Przy wejściu do jednego z domów zobaczył ślady krwi.
Pośród krwi tkwił kawałek materiału.
Należał do fartucha Catherine Eddowes i został odcięty na Mitre Square.
Niektórzy sądzą, że kawałek ten został tam porzucony po tym,
jak morderca wytarł w niego ręce i nóż.
Ale nie wiadomo, dlaczego wyrzucił go akurat tam.
Oczywiście mogła to być krew Catherine, zważywszy na jej potworne rany.
Ale mogła też należeć do mordercy, który niechcący się skaleczył.
Niestety wtedy nie rozróżniano grup krwi, więc odkrycie to było bezużyteczne.
TAJEMNICA WHITECHAPEL
W wielu listach rzekomo od Rozpruwacza były groźby wysłania policji części ciał.
Dwa tygodnie po „podwójnym wydarzeniu” i zamordowaniu Elizabeth i Catherine
mieszkający w okolicy George Lusk otrzymał list.
16 października usiadł przy stole w kuchni i otworzył wieczorną przesyłkę.
W środku był list „Z piekieł”.
Dołączono do niego połowę ludzkiej nerki.
George Lusk był szefem straży sąsiedzkiej z Whitechapel.
Patrolowali nocami ulice, monitorując podejrzane osoby.
W liście napisano:
„Panie Lusk, wysyłam panu połowę nerki z jednej kobiety.
Zachowałem ją dla pana.
Drugą usmażyłem i zjadłem. Była bardzo smaczna.
Jeśli poczeka pan nieco dłużej, mogę wysłać panu nóż, którym ją wyciąłem.
Niech mnie pan złapie, jeśli jest pan w stanie”.
Twierdzi, że jest kanibalem.
I że zjadł resztę nerki swojej ofiary.
Coś okropnego.
W policji zastanawiano się, czy to nerka Catherine.
Lekarze nie byli wtedy zgodni.
Ale była to lewa nerka i z ciała Catherine też wycięto lewą.
Gdyby to faktycznie była jej nerka, potwierdzałoby to autentyczność listu.
Szanse to praktycznie 50%. Ja wierzę w prawdziwość tego listu.
Uważam, że był autentyczny, choć inni się nie zgadzają.
Niektórzy sądzą, że to jedyny prawdziwy list od Rozpruwacza.
Ja w to nie wierzę.
Uważam, że był to żart jakiegoś studenta medycyny.
Tacy studenci mieli dostęp do części ciała.
Wszyscy dali się ponieść tej przerażającej fali.
Stało się to wręcz obsesją. Wszyscy chcieli się w to zaangażować.
W październiku 1888 roku
policja przeprowadziła przeszukania wszystkich domów w Whitechapel.
Sprawdzono kilkaset domów i przyjrzano się kilku tysiącom osób.
Ale nadal brakowało choćby jednego konkretnego tropu.
Trzeba pamiętać, że w 1888 roku policja była bardzo ograniczona,
jeśli chodzi o dostępne środki.
Nie było o mowy o odciskach palców i oczywiście o monitoringu,
co pozwoliłoby sprawdzać różne rejony.
Ich praca polegała na przeszukiwaniu danego obszaru.
Mogli liczyć, że znajdą odcisk stopy.
Ale żadne tradycyjne metody nie sprawdzały się.
Świadkowie mówili o różnych rzeczach,
ale nie było pewności, czy widzieli mordercę.
Mówiono, że miał 165-170 cm wzrostu.
Ale w tamtych czasach pewnie był to średni wzrost u mężczyzn.
KIEDY TO SIĘ SKOŃCZY?
Od dwudziestu paru lat do czterdziestu paru i o różnym ubiorze.
Problem z identyfikacją polegał na tym, że oświetlenie ulic było bardzo słabe.
Druga albo trzecia w nocy. Panował lekko rozświetlony mrok.
Jak coś rozpoznać?
Często świadkowie zwyczajnie się mylą.
Dlatego nikt nie wiedział, jak wygląda Kuba Rozpruwacz.
Na tym etapie policja szukała mordercy na terenie East Endu.
Co ciekawe, wielu ludzi przebierało się, próbując schwytać Rozpruwacza.
Trzech studentów medycyny posłużyło za przynętę.
Przebrani za kobiety mężczyźni przemierzali East End,
licząc, że Rozpruwacz ich zaatakuje, a wtedy oni go schwytają.
Kobiety zaczęły się uzbrajać.
Na materiałach widać je z nożami, bronią palną i nożycami.
Wiedziały, że muszą wyjść na ulice, aby zarobić na noclegownię.
Musiały czuć się okropnie, wiedząc, że następny klient może być ostatnim.
Październik minął bez nowych morderstw.
LIST „Z PIEKŁA”
Pewnie także dzięki wzmożonym patrolom całej okolicy.
Spokój został przerwany 9 listopada, gdy doszło do kolejnego morderstwa.
Najstraszliwszego do tej pory.
Mary Jane Kelly miała dwadzieścia parę lat i była najmłodszą z ofiar.
Także potrzebowała pieniędzy i parała się prostytucją.
Mieszkała w Whitechapel we własnej izbie.
Przyszedł do niej Thomas Bowyer, by pobrać od niej czynsz.
Zapukał, ale nikt nie otwierał.
Podszedł do rozbitej szyby.
Odsunął zasłonę i jego oczom ukazał się przerażający widok.
To było wstrząsające.
Po zamknięciu się w tej izbie morderca mógł działać bez zahamowań.
Całkowicie ją wypatroszył.
Zdarł z niej całą twarz i odciął piersi.
Leżała na łóżku we własnych wnętrznościach.
Jako jedyna z ofiar Rozpruwacza została zamordowana w domu.
ZAMORDOWANA 9 LISTOPADA 1888 WIEK: 25
Sfotografowano ciało na miejscu zbrodni.
To jedno z pierwszych takich zdjęć.
Nie przypominała już człowieka. Straszliwy widok.
Odciął trzy długie płaty ciała i ułożył je na stoliku obok łóżka.
Wyciął też kilka fragmentów podbrzusza i rozłożył wokół ciała.
Odciął też ciało wokół uda,
odsłaniając kość udową.
Wreszcie wyciął jej serce.
Niestety serca Mary Jane Kelly nigdy nie znaleziono.
DRUGA - PIERWSZA CZWARTA - TRZECIA
Policyjny chirurg, doktor Thomas Bond,
przeprowadził sekcję Mary Kelly w jej własnej izbie.
Ustalono, że Mary mogła spać, gdy została zaatakowana.
Sir Robert Anderson, ówczesny zastępca szefa Scotland Yardu,
zasięgnął opinii doktora Thomasa Bonda w sprawie pięciu morderstw.
Anderson wysłał mu raporty ze śledztwa
w sprawie Mary Nichols, Annie Chapman,
Elizabeth Stride i Catherine Eddowes.
Doktor Bond przedstawiał swoje opinie
w wielu znanych sprawach z lat 70. i 80. XIX wieku.
I to w całym kraju.
Po latach pracy w Scotland Yardzie
zainteresował się kwestią psychiki mordercy.
Próbował ustalać, w jaki sposób dochodziło do morderstwa,
wykraczając poza kwestie fizyczno-medyczne.
Stworzył coś, co można uznać za pierwszy profil seryjnego mordercy.
10 listopada wysłał do Scotland Yardu swój raport,
który mocno ukształtował nasze obecne wnioski na temat Rozpruwacza.
TE SAME OKALECZENIA…
Bond opisał podobieństwa między morderstwami.
Zaznaczał, że były to ataki z zaskoczenia i że ofiary się ich nie spodziewały.
Dowody sugerowały,
że sprawca szybko obezwładniał ofiary i pozbawiał je przytomności.
…NIE MOGŁY KRZYCZEĆ…
Założenie, że ofiary ginęły, leżąc na ziemi,
to wniosek z raportu doktora Bonda.
Wydaje się to możliwe,
bo na ich szyjach znajdywano odciski kciuków i pozostałych palców,
co wskazuje, że morderca dusił je do utraty sił lub przytomności,
a następnie układał na ziemi i podrzynał im gardło.
Okaleczał je już po śmierci.
Z pewnością w latach 80. XIX wieku
koncepcja seryjnego mordercy po prostu jeszcze nie istniała.
Dopiero w latach 70. XX wieku
ukuto termin „seryjny morderca”.
Ale w roku 1888 roku opinia publiczna zwyczajnie nie wierzyła,
że istnieją ludzie, którzy zabijają bez konkretnego motywu.
Dlatego wymyślano takich podejrzanych jak obłąkany lekarz,
położna czy rzeźnik,
bo takie osoby miały umiejętności, które posiadał Rozpruwacz.
Rzeźnik miałby wiedzę anatomiczną, ale niekoniecznie zdolności chirurgiczne.
Lekarz miałby jedno i drugie.
Ale wtedy opinia środowiska lekarskiego była podzielona co do tego,
czy sprawca miał umiejętności chirurgiczne i wiedzę na temat anatomii.
Wyglądało jednak, że miał pewne pojęcie na temat tego,
gdzie w ciele znajdują się różne narządy, dzięki czemu mógł je wycinać.
W dodatku w niektórych przypadkach
musiałby działać w półmroku albo całkowitej ciemności.
Według mnie musiał posiadać dostateczną wiedzę i umiejętności,
aby móc robić coś takiego.
Wiemy, że nie były to morderstwa na tle rabunkowym.
Nie była to zemsta.
Nie dla zysku, nie z zazdrości, nie pod wpływem alkoholu.
Robił to dla czystej satysfakcji, jaką czerpał z okaleczania tych kobiet.
Z każdą ofiarą okaleczenia stawały się coraz poważniejsze,
bo ich poprzedni poziom przestawał go zaspokajać.
Podniecało go to seksualnie.
Nikt wcześniej nie analizował sprawcy pod właśnie takim kątem.
…HIPERSEKSUALNOŚĆ…
W swoim raporcie Bond opisał także potencjalne cechy charaktery mordercy.
Miał być cichym i szanowanym mężczyzną, zapewne dbającym o dobry wygląd.
Opisał też, jak mógł żyć.
Prawdopodobnie miał własną izbę, w której mógł się schronić i umyć.
Mógł otrzymywać prywatną emeryturę lub inny prywatny dochód.
A także mieszkać z rodziną, która mu pomaga.
Wtedy sądzono, że Rozpruwacz może być obłąkany.
Że to ktoś, komu leci piana z ust.
Kto wygląda jak zło wcielone i że jest to osoba wyraźnie chora.
Uważano, że prostytutki są bystre i nie zbliżą się do kogoś takiego.
Przedstawienie Kuby Rozpruwacza jako niezidentyfikowanego napastnika,
który przemierza nad ranem puste ulice w cylindrze i z czarną torbą,
to obraz, który towarzyszył nam przed ponad 100 lat.
Spójrzmy na pierwsze filmy nieme,
gdzie mamy kobietę przywiązaną do torów.
Złoczyńca zawsze ma cylinder i czarny płaszcz,
często też gęste wąsy.
Dziś tak sobie wyobrażamy Kubę Rozpruwacza.
Pasuje do takiego obrazu straszliwego mordercy.
Doniesienia o czarnej torbie wzięły się od mężczyzny
widzianego niedaleko miejsca, w którym zamordowano Elizabeth Stride.
Miał czarną torbę.
I choć wracał tylko do domu z pracy, mając żelazne alibi,
to zawsze już mówiono o czarnej torbie.
Kuba Rozpruwacz w cylindrze, z torbą i w złowieszczej pelerynie?
Ktoś taki bardzo by się wyróżniał w ówczesnym East Endzie.
Prawdziwy Kuba Rozpruwacz musiał być w stanie przemierzać ulice
bez zwracania na siebie uwagi.
W tamtych czasach było tam wiele rzeźni.
Często widywało się ludzi pokrytych krwią,
którzy przemierzali rano okolicę.
Zaraz po morderstwie Mary Kelly dzieje się coś niezwykłego.
Mija sporo czasu i nie ginie nikt kolejny.
Dlaczego miałby przestać?
Czyżby zaspokoił swoją żądzę krwi przez bestialskie zmasakrowanie Mary?
Coś musiało stać się z mordercą.
Czyżby umarł?
Mógł opuścić kraj, udać się na wypoczynek albo trafić za kratki za coś innego.
Niektórzy snuli domysły, że mógł być poważnie chory.
Podejrzewano też, że mógł być marynarzem.
Mógł popełniać dane morderstwo i wypływać na morze.
To niemal idealne warunki do zamordowania kogoś.
Jest też teoria o zakładzie dla obłąkanych.
Morderstwa ustały, bo sprawca trafił do takiego miejsca.
Na początku śledztwa policja miała wielu podejrzanych.
Mnóstwo osób zostało prześwietlonych.
ARESZTOWANY
Każda wymieniona na zeznaniach osoba, która podejrzanie się zachowywała
albo pasowała do opisu od światka, musiała zostać sprawdzona.
SZKICE DIABELSKICH CZYNÓW
Przez te wszystkie lata pojawiło się wiele osób,
które prowadziły śledztwa i wskazywały podejrzanych.
Nad kilkoma z nich warto się poważnie zastanowić.
Jedną z tych osób jest Montague John Druitt.
Druitt był londyńskim adwokatem.
Oraz nauczycielem.
Około listopada 1888 roku został zwolniony.
Jego ciało wyłowiono z Tamizy 31 grudnia 1888 roku.
Policja sądziła, że Rozpruwacz mógł popełnić samobójstwo.
Sprawdzali więc wszystkie samobójstwa niedługo po śmierci Mary Kelly.
Wśród takich osób był Montague John Druitt.
Według raportów o bycie Rozpruwaczem podejrzewała go jego własna rodzina.
Według jego brata miewał zaburzenia psychiczne.
Miał on napisać, że chyba wariuje i lepiej będzie, jeśli umrze.
Ale nie ma mocnych dowodów na to, by Druitt odwiedzał Whitechapel,
nie mówiąc o byciu zauważonym z którąkolwiek z ofiar.
Pewne jest tylko to, że znaleziono go w Tamizie
pod koniec tamtego roku.
Doktor Francis Tumblety to bardzo intrygujący podejrzany.
To jedyny podejrzany aresztowany w związku z morderstwami
tuż przed zabójstwem Mary Kelly.
Był Amerykaninem i został zwolniony za kaucją.
Wtedy uciekł z powrotem do Stanów.
W Nowym Jorku zaczął udzielać wywiadów,
twierdząc, że aresztowano go w związku z morderstwami.
Twierdził, że interesował się tą sprawą i dlatego odwiedzał miejsca morderstw.
I wtedy został aresztowany,
będąc podejrzanym o bycie Kubą Rozpruwaczem.
Ale oczywiście nie ma dowodów, że to on był mordercą.
Ostatni główny podejrzany opisany został tylko nazwiska - Kośmiński.
Nazwisko „Kośmiński” prawdopodobnie pochodzi z policyjnych akt.
Miał to być polski Żyd, który trafił do zakładu dla obłąkanych.
Nie wiemy, kim był Kośmiński,
ale badacze nie ustawali w poszukiwaniach.
Przeszukano kompleksowo archiwa zakładu w poszukiwaniu właśnie Kośmińskiego.
Udało się natrafić tylko na niejakiego Aarona Kośmińskiego.
Aaron Kośmiński mieszkał w Whitechapel.
Był młodym polskim Żydem.
Ale do zakładu trafił dopiero w 1891 roku.
Przebywał w Whitechapel trzy lata po śmierci Mary Kelly.
Nie pasuje to więc do teorii o tym,
że sprawca zniknął tuż po ostatnim morderstwie.
Sir Robert Anderson i nadinspektor Donald Sutherland Swanson.
Najwyżsi rangą policjanci w śledztwie.
Obaj najwyraźniej sądzili, że mordercą mógł być Kośmiński.
Mieli wgląd do wszystkich dowodów na temat wszystkich podejrzanych.
Jeśli uważali, że dowody najbardziej wskazują na Kośmińskiego,
to jest on wysoko na liście podejrzanych.
Jedyny szkopuł w tym, że nie możemy być pewni,
że „Kośmiński”, o którym wspominali, to na pewno Aaron Kośmiński.
Przez kolejne lata mnożyli się podejrzani i różne teorie.
Mamy też Z piekła rodem z Johnnym Deppem i serial z Michaelem Cainem z 1988 roku.
To chyba dwie najbardziej znane fikcyjne opowieści o Rozpruwaczu.
W obu Rozpruwaczem był sir William Gull.
Sir William Gull, uznany za mordercę w niemal wszystkich filmach,
od lat 70. XX wieku wiązany jest z tzw. „królewską teorią spiskową”.
Według niej wnuk królowej Wiktorii, książę Albert Wiktor,
miał dziecko z prostytutką z East Endu.
Była to córka imieniem Alice, której nianią była Mary Jane Kelly,
która z Polly Nichols, Annie Chapman, Elizabeth Stride i Catherine Eddowes
szantażowała rodzinę królewską swoją wiedzą o dziewczynce.
Dlatego królewski lekarz, sir William Gull,
miał je wymordować, aby tajemnica nie została ujawniona.
Problem w tym, że w 1887 roku sir William Gull dostał udaru.
Nie byłby w stanie grasować po Whitechapel i brutalnie mordować i okaleczać kobiety.
Nikt go wtedy nie podejrzewał.
Nie ma o nim wzmianek w źródłach policyjnych i gazetach
ani żadnych innych ówczesnych dokumentach.
I oczywiście teoria ta nadal istnieje, choć została całkowicie obalona.
Wiele osób zdaje się obwiniać dosłownie każdego z tamtych czasów.
Wielu ludzi zostało obwinionych bez jakichkolwiek dowodów,
bo niestety zachowało się mało zapisków.
Większość osób sądzi, że Rozpruwacz zabijał tylko jesienią 1888 roku.
Pięć ofiar w ciągu paru tygodni.
Ale jest też sprawa tzw. „morderstw na Whitechapel”,
czyli zabójstw popełnionych między 1888 a 1891 rokiem
i dotyczących znacznie więcej niż pięć ofiar.
Nie wiemy, ile z tych ofiar, które obejmują morderstwa na Whitechapel,
mógł zabić Rozpruwacz.
Istniały tzw. „akta podejrzanych”.
Ludzi, którzy byli przesłuchiwani w sprawie Rozpruwacza
i być może przez jakiś czas podejrzewani.
PISARZ I HISTORYK
Akta te zniknęły i nie wiemy, co się z nimi stało.
Wiadomo, że w kolejnych latach, począwszy już od lat 90. XIX wieku,
policjanci mieli swobody dostęp do dokumentów tej sprawy.
I od tamtego czasu
dokumenty, raporty i zdjęcia ofiar, których kopie dziś mamy,
były powoli rozkradane i zabierane przez łowców pamiątek.
Raport Bonda zaginął na kilka lat.
Później anonimowy nadawca odesłał go Scotland Yardowi.
List „Drogi szefie” także zaginął, ale na szczęście udało się go odzyskać.
Natomiast kilka zdjęć ofiar
odnaleziono dopiero w ostatnich paru dekadach.
To jak układanie puzzli.
Masz wiele elementów,
ale niektóre nie pasują do układanki.
W końcu daje mi się zebrać te, które są jej częścią.
Wtedy patrzysz na całość i widzisz, że nadal jest niekompletna.
To dla mnie jako historyka frustrujące, że nie mogę ustalić sprawcy.
Zwłaszcza kiedy należałoby to zrobić dla rodzin i potomków ofiar,
którzy nadal żyją.
ZMARŁA 8 WRZEŚNIA 1888
Im więcej osób się tym zajmie, tym więcej się dowiemy,
a wtedy ta historia będzie się rozwijać
i prezentować różne aspekty, sugerując niespodziewane kierunki.
Oczywiście chcielibyśmy poznać tożsamość Rozpruwacza.
Cudownie byłoby rozwiązać tę zagadkę.
Chcielibyśmy poznać jakiekolwiek nowe informacje.
Dokumenty mogą czekać na odkrycie na strychach i w piwnicach.
Wierzę, że mogą pojawić się nowe tropy, które pozwolą rozwiązać tę sprawę.
Ktoś może kiedyś otworzyć jakąś skrzynię albo walizkę
i ujawnić tożsamość Kuby Rozpruwacza.
Ale do tego czasu pozostaje ona tajemnicą.
Jeśli masz jakieś dokumenty lub pamiątki związane z Kubą Rozpruwaczem,
odwiedź stronę unsolved.com.
Napisy: Krzysiek Igielski