Okej?
Paul, czy chłopaki mogą założyć słuchawki?
John, założysz słuchawki?
W 1991 ROKU, 21 LAT PO ROZPADZIE BEATLESÓW,
TRZECH CZŁONKÓW GRUPY PODJĘŁO PRACĘ NAD ANTOLOGIĄ
- Mikrofon włączony? - George?
- Rzuć je gdzieś. - Dobra, zaczynamy?
- Lecimy. - Tak jest.
- Mocniej na początku. - Odliczasz.
Początek się zmienił.
- Ściszę mikrofon. - Gotowi?
ANTOLOGIA OPOWIADA CAŁĄ HISTORIĘ BEATLESÓW
ICH WŁASNYMI SŁOWAMI
Czysto na początku.
Raz, dwa, trzy, cztery.
Zaczynasz?
Co ci mówiłem?
Dziękuję.
Zawsze się znajdzie jakiś gałgan.
Cześć.
W MAJU 1995 ROKU PO CZTERECH LATACH PRACY
PAUL, GEORGE I RINGO SPOTKALI SIĘ W ABBEY ROAD STUDIOS.
THE BEATLES: ANTOLOGIA
Czy Antologia mogłaby powstać w 1975 roku?
To było wtedy niemożliwe.
Dopiero teraz.
- Toczyliśmy wojnę. - Nie gadaliśmy.
Zresztą w tamtym czasie
nie byłaby tak interesująca,
jak po 20 latach.
Dwudziestu pięciu.
Jakiś czas temu, po uporaniu się z kłopotami biznesowymi,
postanowiliśmy, że spróbujemy opowiedzieć
pełną historię Beatlesów, widząc, że robią to inni.
Uznaliśmy, że lepiej pokazać ją
z naszej, a nie czyjejś perspektywy.
Poznaliście wersję innych, teraz usłyszycie naszą.
Paula, George’a, moją i tę z nagrań Johna.
Opowiemy, jak to jest być Beatlesem.
Tak powstał projekt, który ewoluował latami.
Ostatnio zaczęliśmy udzielać wywiadów.
Potem zbudowaliśmy opowieść na naszych wspomnieniach.
O czym mówiliśmy? Powtórz pytanie.
Początki sięgają 1970 roku.
Od tylu lat to się kręci.
Potem była przerwa. W końcu Neil się za to zabrał.
Neil był w tym od początku. On to poskładał.
My wtedy nie mogliśmy.
Wszystko ma swój czas.
Zadzwoniłem do nich i mówię, że wszyscy…
SZEF APPLE
…już pisali i mówili o The Beatles.
Czas, by dla przez wzgląd na siebie
sami opowiedzieli swoją historię.
Dodamy do niej nagrania i film gotowy.
To chyba zaczęło się na początku lat 70.
Pozbierałem materiały z całego świata,
zrobiliśmy z tego dokument,
bez wywiadów z Beatlesami.
I odłożyłem go na półkę.
Neil skompilował materiały,
to, co filmowaliśmy, co mieliśmy w archiwach,
wszystko, co znaleźliśmy.
Ułożył to chronologicznie
i wstępnie zatytułował The Long And Winding Road.
To było w 1971 roku, kiedy mieliśmy już serdecznie dość.
Cieszę się, że to wtedy nie wyszło. Tak chyba było lepiej dla wszystkich,
zapomnieć o The Beatles na jakiś czas,
zaczekać, aż wszyscy ochłoną,
i wrócić ze świeżym umysłem.
W ostatnich czterech latach,
bo tyle nad tym pracujemy,
wszystko się jakoś układa.
Spotykaliśmy się we trójkę
w różnych okolicznościach,
w restauracjach, biurach.
Potem zaczęliśmy razem pracować.
Skończyło się na wspólnych nagraniach.
Dwadzieścia jeden minut spóźnienia.
Co teraz? Obetniesz mi pensję?
Co to?
- Cześć. - Cześć, George.
- Hej, stary. - Hej, Paul.
- Witaj, Neil. - Jak leci?
Witaj, George.
Dobrze cię widzieć.
Wegetariańska kurtka ze skóry?
Owszem.
Buty też.
- Cześć, skarbie. - Cześć.
- Mam cię pocałować? - Tradycyjne cmoknięcie.
Jak leci?
Super, dzięki.
Barbara, jak się masz?
Cześć, kochanie.
Są wszystkie dziewczyny.
Buziaczki. Witajcie.
Też mogę?
- No proszę. - To my. Jak światło?
Cudownie. Zajarajcie się troszkę.
Raz, dwa…
Wróciły stare dobre wspomnienia.
Mogłem znów pobyć z Paulem i George’em.
Najfajniej było, jak przesiadywaliśmy we trójkę.
Źle zagraliśmy. To nie było tak.
Przypominaliśmy sobie różne rzeczy.
„Pamiętasz to?” „Nie”. „No jak…” „A, to!”
- Kto to? - To jest John.
- Serio? - John Lennon z The Beatles.
W Antologii fajne jest to, że jesteśmy we czwórkę.
Choć Johna nie ma, jest z nami.
Widać go tu. Wypowiada się.
To stare wywiady, ale nie szkodzi. Jest z nami.
Widać jego punkt widzenia.
Ludzie każą się zastanawiać, jak długo to potrwa.
Nie da się tego przewidzieć. Można zgrywać bufona i mówić,
że jakieś dziesięć lat.
Ale zaraz potem pojawia się myśl,
że fart, że chociaż trzy miesiące.
Spotkanie po latach było ciekawym doświadczeniem.
Szkoda, że Johnowi nie było to dane, bo…
jako zespół przeżyliśmy wspaniałe chwile,
ale także te trudne.
Wiadomo, że po rozpadzie zespołu
mieliśmy siebie dość, ale…
Ringo, Paul i ja mieliśmy szansę
wejść jeszcze raz do tej samej rzeki,
spotkać się i spojrzeć na siebie
w innym świetle.
Żałuję, że John nie mógł tego zrobić.
Sądzę, że ucieszyłaby go możliwość
ponownego spotkania z nami.
Mieliśmy dużo czasu, żeby odpocząć
i nabrać dystansu.
Zaczęliśmy opowiadać całą historię The Beatles,
ale szybko zrozumieliśmy, że to niemożliwe,
by mieć jej pełną wersję,
bo każdy patrzy na świat z innej perspektywy.
The Beatles: Antologia to najpełniejsza historia zespołu,
jaką da się uzyskać.
Gdybym to ja opowiadał tę historię, wyglądałaby inaczej.
Zawarłbym w niej co innego.
Tak samo George, tak samo Paul.
Wiadomo, że tak to działa.
O to się rozchodzi.
Każdy patrzy na świat swoimi oczami.
Zwłaszcza w przypadku Beatlesów,
każdy ma swoją wizję tego, co się wydarzyło.
Dowiedziałem się wielu nowych rzeczy o chłopakach.
Jak w memuarach, nagle wszystko wychodzi.
Oto oni. Najmodniejszy zespół w historii.
Na początku, gdy dołączyłem do grupy,
tylko Paul spał ze mną w pokoju.
Tak, było coś takiego.
Nigdy nie miałem uprzedzeń.
Uważałem, że tak będzie najlepiej.
Bo jak dołączyłeś do nas
i byłeś nowy w zespole…
- Jasne. - …to nikt…
Jakbym się z tobą zaprzyjaźnił,
to reszta zaczęłaby wtedy…
Uznałem, że dobrze by było…
- Upchnąć tam Paula. - No tak… Bo wtedy…
- Wszystko by było okej. - Tak…
Potem to się zmieniło, było już wszystko jedno.
Raz my, innym razem my.
Raz z Johnem…
Fajnie było mieszkać w pokoju
z przyjacielem i patrzeć na jego nawyki.
Siedziałeś do późna, prawda?
Nie mogłeś zasnąć.
Musiał mieć zapaloną lampkę…
Bo się bałem ciemności.
Biedaczysko. Miał zapaloną lampkę.
Ja musiałem spać tak i nie mogłem prosić, żeby ją zgasił.
Ale to było fajne.
W ten sposób się lepiej poznaliśmy.
Wydaje mi się, że po waszym występie
problemy się dopiero zaczęły.
Celowo wywołujecie te histerię?
Nie, po prostu przyjeżdżamy,
a ludzie już tam czekają.
Jak gramy koncerty, policja ostrzega:
„Nie wyglądajcie przez okno, bo się pobudzą”.
Co?
Żyliśmy w stresie.
Gdziekolwiek pojechaliśmy, w każdym mieście,
zawsze były jakieś zamieszki lub protesty.
I ten hałas, ludzie ciągle do nas wrzeszczeli,
a my zamknięci w małym pokoju, samolocie czy samochodzie.
Nie myśleliśmy o tym, bo to się działo bez przerwy.
GŁOS JOHNA LENNONA
Nie dostrzegaliśmy wielu rzeczy,
bo byliśmy w środku zamieszania, poganiani z sali do sali.
To były szalone czasy, ale wspaniałe.
Świetnie się bawiłem,
ale to było szaleństwo.
To szczęście, że było nas czterech
do rozładowania tego napięcia.
Trzymaliśmy się razem,
a jak któremuś z nas odbijało,
reszta sprowadzała go na ziemię.
Byłem jedynakiem,
a nagle okazało się, że mam trzech braci.
Byliśmy blisko, pomagaliśmy sobie.
Dla mnie to było niesamowite.
Mieliśmy siebie nawzajem, żeby rozładować stres.
Dla liverpoolczyków poczucie humoru
to niezwykle ważna kwestia, więc jeszcze pozostał nam śmiech.
Ale doszliśmy do punktu, w którym tak dłużej nie mogliśmy.
Uważam, że czynnikiem, który w dużym stopniu przyczynił się
do rozpadu Beatlesów, był stres.
Chcieliśmy już tylko to przerwać.
Chcieliśmy spokoju.
Po rozpadzie grupy John powiedział,
że poświęcili jej całe życie,
wyrzekając się niemal wszystkiego
od wczesnej młodości.
To koniec.
Teraz róbmy coś innego.
Gdy patrzymy wstecz, rodzi się pytanie,
jak to w ogóle zrobiliśmy,
jak przez to przeszliśmy?
Robiliśmy wszystko w dobrej wierze.
To dotyczy też chwili obecnej.
Zawsze chodziło o muzykę,
o człowieka. All You Need Is Love!
Wyłącz. Było bardzo dobrze.
Dziękuję, John.
Chyba wystarczy do partii wokalnych.
Poprosimy muzyków.
- Jeszcze jedna próba. - Świetnie, świetnie.
Proszę, cofnij taśmę, Richard.
Czułem, że bardzo się wyróżniamy,
nawet jeśli tylko zachowaniem.
Tą odrobiną magii,
która pojawia się, gdy pewni ludzie spotkają się,
odpalając ogień czy dynamit.
To był przypadek.
Te śmieszne fryzurki, wdzianka,
te śmieszne buty.
Byliśmy bardzo prostolinijni i… naiwni.
Mam pytanie. Planujecie kiedyś obciąć włosy?
Nie, dzięki.
Ja wczoraj obciąłem.
Pamiętam, że John dostał
na 21 urodziny sto funtów od wujka,
który był dentystą w Edynburgu.
Bardzo wysokie progi.
Żaden z nas nigdy nie miał
dentysty w rodzinie.
Ani kogoś, kto miałby sto funtów.
Do dziś mogę powiedzieć,
że nie dostałem stu funtów na urodziny.
Sto funciaków!
A John je dostał i mówi: „Wiesz, co zrobimy?”.
Spędzaliśmy sporo czasu razem i postanowiliśmy wydać tę kasę
w Hiszpanii, ale dotarliśmy do Paryża.
Autostopem.
Wpadliśmy na Jürgena, naszego przyjaciela.
Tego od Astrid i Klausa.
No więc spotkaliśmy go i mówimy: „Ale masz fajną fryzurę.
Zrobisz nam też taką?”.
Spytał, czy na pewno tego chcemy.
No bo wiecie,
byliśmy na wakacjach, Paryż, te sprawy.
No więc uczesał nas tak i wróciliśmy do Liverpoolu
w tych śmiesznych fryzurkach z zaczesem do przodu,
jak wspominałeś.
Wszyscy patrzyli na nas z powątpiewaniem,
ale my zaczesywaliśmy je do przodu.
Zaczesywałeś grzywkę do przodu.
Ringo miał siwy kosmyk.
- Od dziecka. - Do dziś.
Musiał to robić, żeby się dostać do zespołu.
Sprytnie, jak czesał się do przodu,
- nie było widać siwizny. - Miał też brodę.
Musiał ją zgolić.
Inaczej by mnie nie przyjęli.
„Chcemy zobaczyć te twarze”.
Widzieliśmy w Hamburgu londyńską kapelę.
Mieli te buty
z długim szpicem, na kubańskim obcasie.
Pomyśleliśmy: „Bierzemy”.
Zapytaliśmy, skąd je mają.
Oni, że z Anello & Davide. Więc poszliśmy tam
i kupiliśmy je, a potem chcieliśmy,
żeby nam je uszyli na miarę.
To był sklep baletowy.
To były potem te buty Beatlesów.
Podobne do tych, które nam uszyli.
Pamiętacie, miały elastyczną wstawkę…
To był sklep dla baletnic, prawda?
Tak, Anello & Davide.
Szyli tutu i buty…
Tam chodziły dziewczynki.
My tam uszyliśmy nasze beatlesowskie buty.
Mogli nam uszyć tutu.
A wokół mamusie z dziećmi.
Oto czterech najbardziej sympatycznych młodzieńców,
jacy wystąpili na naszej scenie. The Beatles! Wielkie brawa!
Wszystko ginie w otchłani historii.
Przecież minęło 30 lat,
które zamieniają się w legendę.
Trochę za szybko jak dla nas,
bo przecież wciąż żyjemy. Ale to bardzo miłe,
zwłaszcza gdy młodzi ludzie
chwalą występy na żywo,
bo wiedzą, jak trudno jest stanąć,
zaśpiewać na żywo, do tego dobrze.
Zawsze chciałem grać w zespole.
Nie chciałem porządnej pracy i nie wiedziałem,
co miałbym robić, gdyby nie muzyka.
W wieku 17 lat byłem w Hamburgu,
a jak miałem 23, robiliśmy Sierżanta Pieprza.
Zawsze graliśmy.
To chcieliśmy robić. To było nasze marzenie z dzieciństwa.
Nigdy nie marzyłem o takiej sławie.
Chciałem tylko grać z dobrymi muzykami.
Reszta pojawiła się sama.
Jeśli chodzi o naszą pierwszą płytę,
graliśmy tak dużo, że mogliśmy ją nagrać w jeden dzień.
Tutaj ją nagraliśmy,
między 10.30 rano a 10.30 wieczorem.
Zrobiliśmy ją w ciągu dnia.
Jak tylko wchodziliśmy do reżyserki i mieliśmy trochę swobody,
od razu ekscytacja rosła.
Jak najlepsza zabawa na podwórku.
- Czego posłuchamy, George? - Przyniesie nam taśmę.
Która ścieżka?
Wszystkie.
Są tylko trzy.
Pierwsza jest dziwna.
- Puść tę dziwną. - Posłuchaj tego…
PRODUCENT MUZYCZNY
Perkusja i gitara o połowę wolniej.
Łatwiej eksperymentować,
jak się ma parę hitów na koncie.
To prawda.
Kiedy odnieśliśmy już sukces,
było tylko: „Dobra, wejdźcie, chłopaki”.
„Miło was znów widzieć”.
A im bardziej byliśmy popularni,
tym więcej mogliśmy,
tym dziwniejsze mieliśmy pomysły.
A George chętnie eksperymentował.
„Jakie jeszcze macie pomysły?”
Są tylko dwie ścieżki.
Pierwsza i trzecia.
Podwodny świat.
Przyspieszmy, zobaczymy, co będzie.
- Posłuchaj perkusji. - Brzmi świetnie.
Zupełnie inaczej.
Dudy.
Na dwójce i trójce nic nie ma.
Gitara w zwolnionym tempie.
Przesłuchiwanie tych ścieżek
było dość traumatycznym przeżyciem. Również dla nich.
Jakby znów przeżywali swoje życie.
Paul przyznał, że słuchanie siebie
sprzed 30 lat, tych rozmów,
było dziwnym doświadczeniem.
Jak oglądanie starego albumu ze zdjęciami, które nagle ożywają.
George? Jak to brzmi, gdy bas robi to śmieszne coś?
Dobrze czy raczej jak słodkie pierdzenie?
Dziesięć lat nagrań.
To jak podróż w czasie.
Przesłuchaliśmy każdą ścieżkę,
a wracając do tamtych czasów,
odkryliśmy sporo interesujących rzeczy.
Wiele z tych pierwszych ścieżek brzmiało całkiem ciekawie.
Widzieliśmy, jak piosenka się rozwija, a często zupełnie zmienia.
Wiele z nich na początku brzmiało zupełnie inaczej
niż utwory, które wszyscy znają.
Zatem uchylaliśmy rąbka tajemnicy,
jak Beatlesi nagrywali płyty.
- Teraz przełamanie. - To rozumiem.
Wreszcie jakaś porządna muzyka.
- To jest trzecia? - Teraz tambuli!
Co tam mamy, George?
To jest ta ostateczna.
Cały rytm na jedynce.
Wokal na trójce.
Tambura.
Na dwójce i trójce,
są różne loopy, twoja gitara i tambura.
Pamiętam, że przynosiliśmy do studia woreczki z loopami
i rozwieszaliśmy je w różnych miejscach.
Pamiętacie? Czterościeżkowy kontroler.
Potem już było miejsce do miksowania.
Słyszysz?
Tego nie wykorzystaliśmy.
Do tego miejsca.
Najbardziej w studiu podobało mi się to,
tak zawsze było w EMI,
że mieli masę instrumentów.
Fortepiany, pianinka, klawesyny.
Te, co teraz masz u siebie.
Wszystkie skończyły w moim studiu,
bo nikt ich nie chciał.
Dlatego je wziąłem.
Między innymi dlatego
mieliśmy tyle instrumentów na naszych płytach.
Gdyby nie to, byłyby gitary,
bas i perkusja.
- Trochę kiczowate. - Solówka…
Na tej samej ścieżce wokal.
Wchodzi.
Nie pamiętam tej harmonii.
Niektórzy pracownicy, na przykład inżynierowie dźwięku,
zawsze chcieli wyjść do domu o 17.30.
A my tu tworzymy historię, czy coś.
Mal, nasz roadie, zawsze miał dzbanek z herbatą,
duży, aluminiowy, chodził z nim wszędzie…
Pamiętam, jak raz zaparzył herbatę,
a my dodaliśmy do niej pobudzacze.
Był w reżyserce z George’em Martinem,
chyba Geoff Emerick nalał im tej herbaty.
Oni chcieli już iść do domu,
a my: „Nie, pijcie herbatę, sukinkoty”.
Siedzieli do jedenastej w nocy.
Nie chcieli wyjść.
Nam też nie pozwolili.
Wreszcie się dowiedzą, jak obejrzą ten film.
George Martin do tej pory nie wyszedł.
Jeszcze tam siedzi.
Koleś w reżyserce przycinał acetat.
- Albo dawał… - Taką rolkę.
…miks na małej szpulce,
albo na ołówku, owinięty wokół ołówka.
Potem pojawiły się kasety, używaliśmy kaset Philipsa.
Wrzucało się je na konsolę,
a potem słuchało z głośników.
W niezbyt dobrej jakości.
Ale dawało radę. Jadąc do domu,
puściłem w vanie Please Mr. Postman.
Jaraliśmy się: „Fantastyczne!”.
Jak Paul dzwonił, przyjeżdżaliśmy.
- A dzwonił zawsze. - Czułem się jak jakiś maniak.
Pamiętam sesje z Let it Be.
Siedzieliśmy bezczynnie
od kilku miesięcy, więc myślę…
Stracił fotel w jury w wyborach miss.
Sędziowałem w wielu konkursach tego roku.
Pamiętam, jak w Apple wspomniałem,
że powinniśmy zrobić film.
Wszyscy dziwili się dlaczego.
W końcu John stwierdził: „Wiem. Potrzebuje pracy”.
Odparłem, że dobrze by było.
TO JEST EMI, TU SIĘ NAGRYWA
Chyba jest dobrze.
To prawda. Dłużej przesiadywaliśmy w ogrodzie.
Wiem. Lubię The Beatles. Lubię pracować z The Beatles.
Nie wstydzę się tego.
Kocham to. Robić muzykę.
Jeszcze raz.
Wystarczy. Koniec.
Jeździłem po świecie, a dziennikarze pytali mnie,
czy Beatlesi znów zagrają.
„Czy to prawda, że The Beatles znów…”
Musiałem coś im odpowiadać.
Więc mówiłem, że możliwe,
że we trójkę przy okazji może coś nagramy,
jakiś utwór instrumentalny, na potrzeby nowego projektu,
filmu dokumentalnego o The Beatles.
Uznałem, że moglibyśmy to zrobić.
Rozważaliśmy różne pomysły,
żeby nagrać podkład muzyczny,
może napisać piosenkę.
Ustaliliśmy we trójkę,
a wcześniej we czwórkę, że jeśli któregoś z nas nie będzie,
nie będziemy grać jako The Beatles.
Jeśli mielibyśmy nagrać coś we trójkę,
choćby nie wiem, jak ciekawego,
czy ładnego, na co było nas stać,
wiadomo było, że nie może zabraknąć Johna.
Więc dość oczywistą myślą było,
że może John zostawił jakieś nagrania.
To chyba Paul zapytał Yoko,
czy ma jakieś niepublikowany utwór Johna,
na którym moglibyśmy pracować.
Wysłała nam kasety i tak się zaczęło.
Pamiętam to tak, a pewnie macie
trzy lub cztery wersje tej historii,
że Jeff Lynne i ja
mieliśmy zespół Traveling Wilburys.
A w nim Roya Orbisona.
Roy Orbison umarł, nikt go nie zastąpi, Roy to Roy,
ale może ktoś by zaśpiewał.
Pomyśleliśmy o Elvisie.
Ktoś zwrócił się do zarządzających spuścizną Elvisa
i spodobał im się ten pomysł.
Mieliśmy wgrać Elvisa w wieloślad,
potem nagrać jeszcze raz podkład,
zmieniając akordy, melodię, a nawet słowa.
Potem my śpiewamy utwór.
W refrenie podkręcamy tłumik
i tak Elvis go śpiewa.
Nie zrobiliśmy tego, bo w tamtym czasie
uważałem to za zbyt efekciarskie.
Opowiedziałem o tym Yoko,
a ona powiedziała, że ma taśmę Johna.
Zostałem posłańcem.
Odebrałem taśmę od Yoko i wyjaśniłem jej, co chcemy zrobić.
Poprosiłem, żeby dała nam sporo swobody
i nie narzucała wielu ograniczeń.
Niech da nam wolną rękę, jak się nie spodoba, kasujemy.
Tak więc mieliśmy umowę,
a ja bardzo się tym ekscytowałem,
bo miały się dziać rzeczy niemożliwe.
John nie żyje, ale dostaliśmy szansę, by znów z nim zagrać.
Pomysł, że to zrobimy razem,
był bardzo dziwny,
bo spotykaliśmy się, rozmawiali przed kamerą,
ale teraz mieliśmy zagrać.
To było dla nas niebywałe przeżycie
dla naszej trójki,
bo było nas czterech w zespole
i jakoś musieliśmy się uporać z tym,
że choć z głośników płynie głos Johna,
to nie ma go między nami. To było dla mnie bardzo trudne.
Zaproponowałem chłopakom,
żebyśmy udawali, że John wyjechał na wakacje.
Że zadzwonił do nas i mówi:
„Finiszujcie z tą płytą.
Mam piosenkę, jest niezła, ale jeszcze niegotowa.
Dokończycie ją za mnie? Ufam wam”.
Tu padają ważne słowa
w tym scenariuszu, który wymyśliliśmy.
„Ufam wam. Róbcie, co trzeba.
Nie marudźcie. Do roboty”.
Z tą myślą weszliśmy do studia.
Ładny dzień.
Wspaniały, bierzmy się do pracy.
Miła przejażdżka.
Mieliśmy kasetę Free As A Bird.
Bardzo złej jakości mono,
John i pianino na jednej ścieżce,
normalnie nikt by się tym nie zajął.
Wszyscy myśleli, że to niewykonalne,
Ale utwór miał w sobie siłę,
dzięki której pokonaliśmy techniczne trudności,
czy też Jeff Lynne je pokonał jako producent.
Ilu producentów trzeba, żeby wymienić żarówkę?
- Osiemnastu? - Nie wiem. Jak sądzisz?
Nie wiem. Jak sądzisz?
George zaproponował…
PRODUCENT MUZYCZNY
…żebym pracował nad utworami do Antologii.
Byłem tym totalnie zajarany.
Technicznie to było nie do wykonania.
Tygodniami próbowałem oczyścić je cyfrowo.
To było trudne, bo jeśli ktoś gra na pianinie i śpiewa,
na przykład nowo napisaną piosenkę,
nie da się tego zgrać w idealnym tempie.
Czyszczenie trwało godzinami,
to było na kasetach, nie trzymało tempa,
a one się z czasem rozciągają.
Sporo szumów i hałasów, Jeff musiał się napracować.
Wykonał doskonałą robotę.
Potem wrzuciliśmy to w 24-ścieżkowy mikser
z metronomem, żebyśmy mogli do tego zagrać,
bo przecież nie graliśmy tego we czterech.
To było wzruszające, słuchanie tej piosenki po raz pierwszy.
Trzeba ją było dobrze przestudiować,
żeby wiedzieć, co z nią robić. Wzruszyło mnie to.
Ostrzegałem Ringo, żeby miał pod ręką chusteczki
podczas przesłuchiwania.
Poruszające słuchać starego kumpla,
jak śpiewa swoją piosenkę.
Już słuchanie taśmy było wzruszające.
Weszliśmy do studia i też było ciężko.
"Nie ma go. My jesteśmy. Gdzie John?"
Musieliśmy sobie z tym radzić.
Udawaliśmy, że poszedł na lunch,
po filiżankę herbaty.
John? Wstawisz czajnik?
Pusty fotel.
Wolne miejsce.
Zawsze tu siedział.
Znałem Johna chyba najlepiej na świecie.
Są jeszcze może takie trzy osoby jak ja.
Wiedziałem, jak lubi pracować, co go ekscytuje.
Co go kręci w muzyce,
gdy razem pracowaliśmy.
Byłby tym zachwycony.
Free As A Bird to było jakby pół piosenki.
Z tej taśmy, którą dostaliśmy od Yoko.
Jeff i my trzej
zrobiliśmy podstawową ścieżkę, wypełniając luki.
Potem dokończyliśmy utwór.
Więc w sumie wszyscy go napisaliśmy.
John nie dokończył środka. W demo słychać,
jak gra różne sekwencje akordów.
W normalnej sytuacji, jak ktoś przynosi do studia piosenkę
i mówi, że jeszcze jej nie dokończył,
to wtedy się ją gra,
my tak zawsze robiliśmy.
„Zaraz, nie jestem pewien tego dźwięku,
może spróbujemy z tym akordem tu?”
Pozwoliliśmy sobie na to też tym razem.
Dopisaliśmy tekst,
w zasadzie wyprodukowaliśmy ten numer,
wciągając w to Johna.
Będzie fajnie, jak tak zakończymy.
Często wspominam Johna i myślę o nim,
bo był ważną częścią mojego życia.
Jestem dumny, że go znałem
i że byłem częścią jego życia,
więc przywołuję go w mojej pamięci.
Nagrywając tę piosenkę,
słyszałem go w słuchawkach, jak śpiewałem.
Tak dawno tego nie robiłem.
Jak za starych czasów.
Dajemy!
Nagrałeś?
To wspaniały beatlesowski numer.
Byłem z dala od tego tak długo…
gdy go wysłuchałem, pomyślałem, że takie właśnie ma brzmienie.
Odciąłem się od wszystkiego na dłuższy czas,
więc słuchałem go prawie jak ktoś z zewnątrz.
Miał ten styl. Genialne.
To jest czwórka połączona ze sobą.
Taki garnek z zupą. Udaje się,
ale z tą konkretną mieszanką, tą czwórką.
Bez jednego składnika będzie podobnie,
ale nie będzie już tak smakować.
Na początek wybraliśmy Free As A Bird.
Nagraliśmy to w lutym 1994 roku.
Potem nie robiliśmy za wiele,
nie licząc Antologii w lutym 1995.
Weszliśmy do mojego studia z Real Love.
Brakowało mi tego.
- Bardzo techniczne. - Gotowy do akcji.
Podaj E, John.
Wiesz, co mi się zawsze podobało?
Harmonie na Come Together.
To brzmiało jakoś tak.
Może trochę w tej skali.
Oprócz tych oktawę wyżej.
Nieważne, która partia, można ją zagrać
inaczej, coraz wyżej, a to…
po prostu grać dalej.
A potem są harmonie Real Love.
Siedzą razem, dogadują sobie,
nawzajem inspirują.
Świetnie.
Potem zaczynają śpiewać i to są Beatlesi.
To jest to. To brzmienie.
Specyficzna harmonia.
Umiemy się szybko i łatwo dostroić.
To brzmi jak The Beatles.
Bez wielkiego wysiłku.
George i ja śpiewaliśmy w harmonii,
a Ringo się zachwycał:
„To brzmiało jak The Beatles”.
Były takie chwile, gdy myśleliśmy: „No tak”.
No bo jak długo tego nie robisz, to się stajesz eks-Beatlesem.
Ale jak się wróci do zespołu,
pracuje nad Antologią, to znowu jest się w zespole.
Nie ma innego wyjścia.
Pokaż im akordy, Jeff. Zaczynamy.
Dobra, działa.
Chcesz mieć z tym wszystkim…
czy tak wystarczy?
Jest dobrze. Barwa mojego głosu była…
Nie do końca pasuje do Johna. Jest zbyt…
Postaram się dopasować do jego stylu
trochę bardziej.
Paul, może powtórzmy też pierwszą, dobrze?
Uważam, że jest super.
Posłuchajcie.
Zupełnie w ich stylu.
Pieprzonych Beatlesów.
Prawda.
Dobrze byłoby mieć trzecią piosenkę,
w zasadzie ją mieliśmy.
Potem pomyślałem, żeby wejść z bębnami.
Chodzi o wokal Johna.
Mieliśmy jedną na oku. Nazywała się Now And Then.
Wymagałaby wielu poprawek.
Ludzie musieliby wykazać cierpliwość.
A na przykład Yoko
musiałaby pozwolić nam ją pociąć.
Potem jest D.
Zamiast wracać do refrenu,
wejdźmy w środek.
Wymagała wiele pracy,
trochę baliśmy się za nią zabierać.
Pójdziemy kiedyś spać?
- Dobre pytanie, George. - Nie ma odpoczynku dla nikczemników.
No dobra, cofnij trochę, posłuchamy,
ale ze wszystkimi ścieżkami jednocześnie.
Mieliśmy problem z czasem. Planowaliśmy nagrać trzy utwory,
ale potem nie pasowały nam terminy,
żeby zebrać wszystkich w jednym miejscu na tak długo.
Postanowiliśmy dokończyć tę, nad którą dłużej pracowaliśmy.
Dokończymy tę.
Dopracujemy ją, potem…
Dokończymy,
a do tamtej wrócimy innym razem.
Możliwe.
Trzecia zwrotka.
W innym przypadku to byłby koniec.
Ale z Beatlesami trzeba uważać.
Mogą wrócić.
Zawsze gdzieś czai się niespodzianka.
To może nie przeminąć.
To wyjątkowa rzecz.
Jak masz kogoś, z kim możesz rozmawiać, masz szczęście.
Jak masz kogoś, z kim możesz grać, to jest dopiero fart.
Większość muzyków przez całe życie
szuka idealnego perkusisty, idealnego basisty,
idealnego gitarzysty,
idealnego wokalisty, z którymi się mogą zgrać.
Czuję się wybrańcem.
To jest właściwe tempo, nie?
To jest punkt kulminacyjny.
Poskładaliśmy naszą historię.
Nie wiem, czy to oznacza koniec.
Nie sądzę, żeby John zostawił więcej utworów.
Więc możliwe, że to koniec.
Nie sądzę, żeby któryś z nas
był zainteresowany wspólnym graniem,
bo na scenie byłoby puste miejsce…
którego się nie wypełni.
Nie wrócimy razem…
Paul i ja w przyszłym roku wystąpimy na stadionach.
- W zapasach w błocie. - Razem.
Zapasy w błocie. Mogłoby się udać.
Będę sędziował.
Pewnie ten koleś, co napisał Green Door,
od razu by powiedział…
„To mój riff”.
Jest trzech Beatlesów na świecie,
ale zespołu nie ma.
Moglibyśmy wystąpić jako Paul, George i Ringo,
ale nie jako The Beatles.
Przed państwem The Beatles!
The Beatles będą trwać
w piosenkach, filmach, teledyskach, książkach,
w ludzkiej pamięci i umysłach.
The Beatles żyją własnym życiem,
The Beatles żyją bez nas.
„Graj w Egzystencję do końca początku”.
Tomorrow Never Knows.
To był bardzo miły dzień, chłopaki.
- Ale muszę się zbierać. - Było miło.
- Mam samolot. - Nie będziemy musieli
cię oglądać przez następne 40 lat.
Taki akcent na zakończenie.
To był bardzo miły dzień. Dzięki za gościnę, George.
Dziękuję.
Piękny i wzruszający.
Lubię z wami być.
Napisy: Anna Zeller