1977 WASHINGTON (STAD)
Komt hij al?
Nee. -Heeft hij gebeld?
Hij zou thuis komen eten.
Daar is hij!
Je moet opschieten.
Waar is mijn ketting? -Welke?
Met de leeuwentanden. -Die moest naar buiten van mam. Hij stonk.
Mam!
Hé, kalm aan.
Waar is de muziek?
Hier.
De auto is er.
Hij komt.
Hoi, pappie. -Hoe gaat het, schat?
Hallo. Ik zat vast in het verkeer. Vertel, jullie!
Goede dag gehad? -Lang.
Vergaderingen. Lunch in het Witte Huis.
Limonade graag.
Wat hoor ik?
Trommels, pappie. Van een stam uit Senegal.
Nee, ik hoorde kloppen, dacht ik.
Of niet. Veeg dat van je gezicht.
Pappie! -'Pappie'...
Je begint toch niet weer over dat uitwisselingsprogramma?
Wat zei ik je? -Alsjeblieft. We moeten snel beslissen.
Wat hadden we gezegd? -Maar morgen is de laatste dag.
Onze laatste kans om een mooie band met onze Afrikaanse broeders te smeden.
Kijk niet naar mij. Haar woorden. Jij bent klaar, de trommelaars ook. Bord.
Alsjeblieft?
Gaat lekker.
Toespraak?
Als ik verder kom dan: 'Goedemorgen, fijn dat u er bent.'
Afrikaanse trommels? -Ze is bezeten, wat wil je?
Kan ze niet bezeten zijn van iets rustigs, zoals huiswerk of afwassen?
Soms kiezen we er zelf niet voor, maar kiest het ons.
Ze wil het echt. -Dit was niets. Ik hoor dit de hele dag.
Hoelang zou die scholier hier zijn? -Zo'n vier maanden. Het eerste semester.
Waar komen ze vandaan? -Zolang het uit Afrika is, is Piper blij.
Misschien wel goed als zo iemand hier komt...
...om de kloof te dichten tussen zwarte Amerikanen en zwarte Afrikanen.
Dus je vindt het goed?
Begrijp wel dat jij verantwoordelijk bent. Ik ben geen oppas.
Dank je, pappie. Ik wist het wel!
Hoe zou ze eruit zien? Uit welk land komt ze?
Misschien is het geen 'zij'?
DUNDEE, ZUID-AFRIKA
Vertel jij hem dat het mag?
Ik vertel hem niets. We bespreken het, en hij beslist, zoals altijd.
Ik neem een groene salade.
Wat dan ook, naar jou luistert hij. Als jij het goed vindt, gebeurt het.
Misschien. Wat wil jij, Rian? -Ik wil geen groente.
Ze vroeg wat je wel wil, domkop.
Daar is hij!
Pap, hier!
Hoi, pap. -Hoi, Rian.
Hij glimlacht. Goed teken.
Hallo. -Hallo, Pieter.
Hallo. Hoi, Mahree. -Hoi, pap.
Goed nieuws? -We hebben hem.
Wie? -Steven Biko.
De zwarte relschopper?
Niet meer. Hij zit gevangen in Durban.
Wie is Steven Biko? -Een zwarte, die altijd problemen maakt.
Net als jij.
Hij verliet zijn gebied, dat is verboden. -Heel goed.
Misschien krijgen we nu eindelijk rust. -Wat eten we? Ik heb trek gekregen.
Wat is er? -Niets, hoor.
Mahree wil naar Amerika voor een stomme uitwisseling.
Ze is bang dat je nee zegt, dus moet mam het vragen.
Uitwisselingsprogramma? Hoe dat zo?
Het schoolhoofd stuurde vorige week een brief rond.
Amerika?
Ja, pap. Spannend, toch? De Verenigde Staten!
Extra punten als je daar ook naar school gaat.
Wat vind jij? -Mam vindt het geweldig.
Ze zei niet 'geweldig', maar 'interessant'.
Wil je blijven leven?
Misschien maak ik dan ook meer kans op een universiteit, of zelfs een beurs.
Wat vind jij?
Nou, ze is Zuid-Afrika nooit uit geweest. En ze is een beetje jong.
Dat vind ik ook.
Maar het is niet voor lang, niet erg duur, en het is een geweldige kans.
Als ze bij verantwoordelijke mensen komt, zie ik geen probleem.
Als ik 'ja' zeg, mag ik dan eten? -Dank je wel!
Dank je wel, pappie!
Excuses, baas. -Stomme kaffer!
Komt u maar mee.
Wegwezen!
Hopelijk kom ik in een spannende stad. New York of Los Angeles zou te gek zijn.
Mag je niet kiezen?
Jawel, maar er moeten genoeg gezinnen zijn die scholieren willen opnemen.
Gastgezinnen. -Ik denk dat het je goed zal doen.
O, ja? Waarom?
Ach, kleine dingen die ik heb gehoord. -Wat dan?
Ze denken daar anders. Het is soms goed om te leren hoe anderen denken.
Ik ga voor de lol, niet om te leren.
Een scholier uit Afrika bij jullie thuis?
Ja, en niet zomaar uit Afrika, uit Zuid-Afrika!
Alsof jij weet waar dat ligt.
Tuurlijk wel. Ten zuiden van Noord-Afrika.
Kun jij helpen? -Hoe dan?
Vertellen over Afrika.
Waarom ik? -Jij komt uit Afrika, logisch toch?
Uit Nigeria! Dat is ongeveer net zo ver van Zuid-Afrika als Washington van Londen.
Zie je wel, je helpt al.
Ik weet alleen dat daar grote problemen zijn tussen de zwarten en de blanken.
Ooit gehoord van 'apartheid'? -Hè?
Denk aan het woord 'apart'. -Dus mensen apart houden, zwart en blank.
Zwarte mensen worden slecht behandeld. -Had jij geen hulp nodig?
Mijn ouders praten er soms over.
Weet je uit welk dorp jullie gast komt? -Geen idee.
Er zijn namelijk negen stammen daar, en die hebben allemaal hun eigen taal.
Ik logeer bij het gezin van een afgevaardigde in Washington.
Een afgevaardigde... Dat is een belangrijk iemand, toch?
Heel belangrijk. Afgevaardigde van de Verenigde Staten...
...uit Californië, Ronald V. Die-loems.
Grappige naam, Die-loems.
Dieloems?
Ja, D-E-L-L-U-M-S. Die-loems.
Dellums? -Nee, Die-loems.
Wat weet je van die mensen?
Vrouw, drie kinderen. Twee jongens, een meisje van mijn leeftijd.
Heb je je foto opgestuurd? -Echt niet! Ik sta er vreselijk op.
Het was niet verplicht.
Kijk eens wat ik heb gevangen!
Mooi, hè?
Een wever, zegt het boek. Weet je waarom? -Omdat hij weeft, misschien?
Niet eerlijk. Je hebt het gelezen. Ze weven hun nest...
Met twijgen. -Precies.
Maar wat hij eet? -Wormen?
Geprobeerd. En druiven, brood, graanvlokken... Hij lustte niets.
Izimbewu. -Wat?
Zaden. -Hoe weet je dat allemaal?
In mijn dorp waren er veel.
Had jij er een? -Niet in een kooi, ze waren vrij.
Ik keek altijd hoe ze hun nest maakten. Manden zo groot als een mens.
Daarbinnen waren allemaal kleine nestjes, waar ze hun jongen grootbrachten.
Een soort dorp. -Ja.
Ze hadden allemaal andere kleuren. Rood, zwart, of geel.
Ik zat er urenlang naar te kijken, hoe ze samenwerkten.
Elkaar hielpen.
Ze maakten nooit ruzie.
Ik dacht: konden mensen ook maar zo zijn.
Mensen zijn geen vogels, Flora. Je zegt soms dingen...
Zaden? -Ja.
Ik ga het proberen.
Ook mijn shampoo en extra tandenborstel? -Ja.
Mijn winterjas? Hun winter is onze zomer.
Dat wist ik niet, maar je jas zit erin, en extra kleren.
Kijk, een vlag! -Hoe kom je daaraan?
Waaraan? -Wat moet je ermee?
Gevonden. Hoezo? -Het is de vlag van de relschoppers.
Geef maar. -Als vader hem ziet, berg je!
Hij lag gewoon op straat.
Wat lag op straat? -Niks.
Mahree, wat heb ik gezegd? -Nergens alleen naartoe...
...niet met onbekenden praten... -Iedereen dus.
En blijf bij je gastgezin.
Ga nu niet weer huilen. Alles gaat goed, heus.
Natuurlijk. Binnen een week heeft ze heimwee en smeekt ze om terug te komen.
Zeker niet. -Zeker wel.
Over een week ben je terug, in je bed, en heeft Amerika afgedaan.
Wat ik je brom.
Mooi niet. -Zeg je broer maar gedag.
Dag. -Dag.
Dag.
Wees voorzichtig. Pas op jezelf. -Doe ik.
Ik zal je schrijven.
Veel plezier in Amerika. -Beslist.
En let goed op.
AFGEVAARDIGDE VAN CALIFORNIË LEIDT AANVAL OP APARTHEID
AFGEVAARDIGDE DELLUMS
Volgens hen wordt iedereen menselijk behandeld.
Maar in Zuid-Afrika gaan zwarte baby’s veel sneller dood dan blanke baby’s.
Geen werk, slechte huizen en voedselgebrek zijn heel gewoon...
Ik moet weg. Goed gesproken. -Zoals gebruikelijk.
Dank u.
Waarom maar zo weinig mensen? Het is toch belangrijk?
Niet belangrijk genoeg. -Toch goed gesproken.
Ik moet het van de daken schreeuwen. -We moeten weg, haar vliegtuig landt.
Hoe heet ze, Maria Box?
Mahree Bok, pappie. -Oké, Mahree.
We komen bij je langs op de terugweg. -Oké, rij voorzichtig. Mahree.
AANKOMSTEN
Vlucht 745 uit Johannesburg is aangekomen bij gate 17A.
Daar zijn ze.
Maar hoe ziet ze eruit?
Tja... -O, daar is ze!
Mahree, hier!
Geef de bloemen. -Oké.
Niet dus.
Heeft ze de vlucht gemist?
Kom mee.
Vluchtnummer 453...
Sorry, we verwachten iemand op deze vlucht.
Naam? -Mahree Bok.
Dat ben ik.
O, nee. -Dat kan niet.
Welke Mahree Bok anders? -Maar ze is... blank.
Kennelijk. Kom maar.
Hoi, Mahree. -Hallo.
Mahree Bok? Van de uitwisseling? -Ja.
Uit Dundee, Zuid-Afrika?
Ja, ik zou worden afgehaald door de familie Die-loems.
Dellums. Ik ben Roscoe, dit is mijn dochter, Piper.
Waar is de afgevaardigde? -Hij werkt.
Op het Capitool? -We komen erlangs op weg naar huis.
Mooi, ik heb twee koffers. Ik breng je erheen.
Kom mee.
Hoe gaat het? -Prima, Ken. Jij, Jason?
Ron vertelde over jullie nieuwe gezinslid. -Ja, reuze spannend.
Mag ik? -Natuurlijk.
Fijn je te zien.
Is ze er? -Ja.
Laat haar niet wachten. -Je moet weten...
Piper, steek jij hier zomaar de kop op?
Toch niet zij?
Ik zou toch de afgevaardigde ontmoeten? -Zeker, dit is mijn man, Ron.
Afgevaardigde Ron Dellums.
Schat, dit is onze logee, Mahree Bok.
U neemt me in de maling, niet?
Niet?
Jullie zijn het gezin? -Ja.
En u zit in het Huis van Afgevaardigden?
Welkom in Amerika.
De luidste stilte ooit. -Hoe kon dit gebeuren?
Je moet nooit zomaar iets aannemen.
Wij namen aan dat Afrikanen zwart zijn. Zij dat politici blank zijn. Allebei fout.
Zag je hoe ze op ons reageerde? -Wij zijn niet het probleem.
Wat zij is en wat wij zijn, doet er niet toe.
We gaan naar huis, leren elkaar kennen en alles komt goed, dat zul je zien.
Hoelang nog? -Ze komen zo.
Ik hoop dat Zoeloe-muziek goed is.
WELKOM MAHREE
Te gek. Ik wil nog een Zoeloe-kazoo.
Dat is geen Zoeloe-kazoo. -Zoeloe-kazoo, kiekeboe.
Daar is de auto.
Waarom zijn we hier?
Hier wonen we.
Jullie wonen hier?
Help even met de koffers.
Welkom!
Waar is ze?
Jongens, dit is Mahree.
Dit zijn Billy, Erik...
Toe, waar is ze nou?
Zij dus. -Maar we vroegen een echte Afrikaan.
Kom maar. We wilden je niet laten schrikken.
Het was bedoeld als begroeting. -We wilden je niet bang maken.
Ze is vast uitgehongerd. -Gelukkig zit ze niet in onze kamer.
Hoelang houdt ze dat vol? -Je kunt weken zonder eten, maar niet...
...zonder water. -Kamelen wel.
Word eens volwassen.
Geen slecht idee.
Maar zij doet of we besmettelijk zijn.
Mahree is overstuur. -Ik ook.
We moeten nu wat gevoel en volwassenheid tonen.
Een blanke Zuid-Afrikaanse?
Ik wil de familie Bok in Dundee spreken, op hun kosten. Het is dringend.
Hallo?
Wie is 'buitenland'? -Het is je zus.
Hallo? Ja, wij betalen.
Mahree? -Belt ze nu al?
Ja. -Hoi, mam.
Alles goed, schat? -Heeft ze nu al heimwee?
Ik zei? -Een week.
Tot ze naar huis wou. -Vandaag is twee dagen.
Je weet niet waarom ze belt. -Geef hier.
Is dat mijn eenzame bloempje? -Hoi, pap.
Er zijn maar twee vluchten per week. Nog even volhouden.
Mahree?
Wie heeft het over teruggaan? Ik wilde alleen zeggen dat het hier fantastisch is.
Echt? -Ja, het is... heerlijk.
En het gezin is... geweldig.
Ik hang op. Er wil iemand bellen. Ik zal schrijven.
Wat is er? -Niets.
Ze heeft een geweldige tijd. -Je hebt nog vijf dagen.
Piper slaapt vanavond in de logeerkamer.
En dan? -Morgenochtend zien we verder.
Wat? -Of Mahree bijdraait.
Ze is een blanke Zuid-Afrikaanse die opeens tussen zwarten zit.
Waar gaat ze heen draaien? -Dat ze toch blijft?
Schat, luister eens...
Ik vecht mijn hele leven tegen vooroordelen, overal ter wereld.
Het gaat overal tegenin, dat ik een racistische Zuid-Afrikaanse in huis heb.
Het is een kind.
En dat kind wil hier duidelijk niet zijn. Ze heeft zich opgesloten in een kamer.
Ik heb je! -Kop dicht, jij.
Hoi, Billy. Enig teken? -Nee.
Ik dacht dat ik water hoorde lopen in de badkamer.
Ik heb onderweg iets te eten meegenomen. Probeer jij het?
Piper?
Als ze daar blijft, moet ze maar doodhongeren.
Dit wordt de beste tijd ooit! Je nieuwe vriendin, Piper.
Ik ben het.
Mam heeft eten voor je gekocht. Friet en een chocolade-milkshake.
Ik heb mezelf zo vaak buitengesloten.
Drink je chocola? Of moet het vanille zijn?
Ik heb de coördinator gebeld of ze een nieuw gastgezin voor je hebben.
Anders moet je terug, goed?
Zijn alle Zuid-Afrikanen gestoord, of alleen jij?
Over een week ben je terug, in je bed, en heeft Amerika afgedaan.
Hallo?
Schat, ik heb nog werk maar ik kom thuis eten. Nog iets nodig?
Nee, ik heb alles. -Is ze er nog?
Ja, dat wel, maar niet lang meer.
Goed, tot zo. -Oké, tot zo.
Hoe gaat het? -Ik wilde altijd een zus hebben.
Het spijt me dat het zo is gelopen. -Mij ook.
Piper! -Wat is haar probleem eigenlijk?
We hebben geprobeerd haar tegemoet te komen.
Ze is een mens, als iedereen.
Nou, niet zoals wij. Of ik. Daarom kan pap ze niet uitstaan.
Dat heeft hij nooit gezegd!
Hij is tegen het politieke systeem daar, niet tegen de mensen zelf.
Wat maakt dat uit? -Dat blanken ook slachtoffer kunnen zijn.
Ze is pas 14.
Ik ben 13 en ik gedraag me niet zo. -O, nee?
Weet je nog, het vliegveld?
Ben ik overheen. -Misschien zij ook, over een tijdje.
Zij wil weg, wij sturen haar niet weg.
Het is geen ramp. We kunnen het volgend jaar weer proberen.
Het grootste probleem was om je vader zover te krijgen.
Van mij hoeft het niet meer. -We zullen zien.
Wat is er?
Ik wil blijven.
Natuurlijk, lieverd. Je bent teleurgesteld.
Nee...
Ik wil hier blijven.
Bij u.
Als dat mag.
Natuurlijk mag dat.
Hij is open.
Warempel.
Het spijt me.
Terecht.
Dus je blijft?
Alleen als je dat wilt.
Ik... wij wilden dat altijd.
Ik zag het cadeautje.
Maak open dan.
Bijna vergeten...
Ik wist alleen dat we even oud zijn. Hopelijk vind je het leuk.
We doen het tegelijk.
Eén, twee, drie.
Denken we dus hetzelfde?
We hebben in elk geval allebei weinig geld.
Je houdt van muziek? -Heel veel. Je hebt goede platen.
Rian zou dit dolgraag willen zien. -Rian?
Mijn broertje. Hij is gek op hen. -KC & The Sunshine Band? Best leuk.
Hij zou zijn ogen niet geloven. -Hoezo?
De meeste zijn Bantoe. Bij ons denkt iedereen dat ze blank zijn.
Bantoe?
Ik help je wel verhuizen. -Verhuizen?
Naar de logeerkamer verderop. Waar je hoort.
Niets persoonlijks, ik wil gewoon mijn kamer terug.
Kom maar.
Zo jammer dat het misging. Denk vooral niet slecht over ons land.
Pap? -Wat?
Waar breng je die koffers naartoe? -De auto.
Nee, ze blijft. Ze gaat naar de logeerkamer.
Ze blijft. -Wie, Mahree?
Ja. Waarom, denk je? -Misschien door haar familie.
Misschien wilden ze al jaren van haar af. -Dat is stom.
Wil jij Piper niet flink ver weg sturen? -Meteen!
Ze is hier toch alleen nog vanavond? -Moet ik tegen je liegen?
Hoezo? -Geen idee. Ze zei dat ze wilde blijven.
Maar, toen ik wegging...
Wat moest ik zeggen? 'Nee, we willen geen blanke Zuid-Afrikanen in huis'?
Kan toch? -Nee.
Wel. Haar gedrag kan niet.
Zachtjes, ze hoort je misschien. -Dan is ze de enige.
Wat is dat? -Haar aanvraag. Ik heb hem opgevraagd.
Misschien begrijpen we haar dan beter.
Ik help je: Zuid-Afrikaans. Blank. Mysterie opgelost.
Haar broer is even oud als Erik. Moeder is huisvrouw...
...en haar vader politieman. -Nee, toch?
Roscoe... -Toe, Ron!
Haar vader is een Zuid-Afrikaanse politieman.
Alsof Joodse mensen de Gestapo uitnodigen voor de gezelligheid.
Je overdrijft, en ik weet waarom. Je knijpt hem.
Waarvoor? -Dat ze te dichtbij komt?
Dat apartheid misschien ingewikkelder is dan we graag denken?
Apartheid is ingewikkeld. Racisme niet. Dat is gewoon fout.
Klopt. Het is fout.
En we hebben een kans het te corrigeren. We zijn het verplicht aan onze kinderen.
Zij zijn niet racistisch. -Precies, omdat we ze zo hebben opgevoed.
Wat zegt het hun als we dit meisje wegsturen terwijl ze wil blijven?
Wil je dat echt? -Echt wat?
Wat is er? -Mahree heeft wat handdoeken nodig.
Dus nu gaat het over mij?
Goedemorgen. -Goedemorgen, schat.
Bewaar wat banaan voor me. -Banaan? Welke?
Goedemorgen. -Goedemorgen, lieverd.
Ik moet schoenen voor school. -Meer niet?
En wat broeken, rokken en bloezen.
Ik wou net je ID vragen, omdat ik mijn dochter niet herkende.
We gaan straks misschien winkelen. -Tof.
Goedemorgen.
Ga zitten.
We gaan vandaag winkelen. Ga je mee? -Leuk.
Je hebt vast honger. -Ja. Is er sinaasappelsap?
Geef even door.
Dank je.
Ik wil ook graag beschuit, worst, roerei en aubergine, als dat kan.
Wij gaan buiten spelen.
Roep maar als je klaar bent.
Bacon kan ook, hoor.
Is er iets? -Niets ernstigs.
Hebben jullie een meid thuis? -Meid?
Een bediende. Dienstmeisje? -Flora.
Goed.
Voorlopig beschouw ik je als lid van de familie.
Anders zie ik dit niet werken.
Ik behandel jou zoals mijn eigen kinderen. Je eet wat en wanneer de familie eet.
Dus zelfs als ik wist wat beschuit was...
...vandaag eten we gewoon suikerrondjes als ontbijt.
Goedemorgen. -Goedemorgen, Piper.
Goedemorgen. -Goedemorgen.
Zit iedereen hier in de regering? -Nee. Dr Sherman is kinderarts.
De Crawfords zijn leraar. En Billy's vader...
Billy, dat jochie met de kazoo? Werkt in het Pentagon.
Hoi! -Alles goed?
Prima!
Is dit nog Washington?
Het lijkt op onze 'townships'. -Vast wel.
Heel anders dan waar u woont.
Amerika is niet perfect, Mahree. We hebben nog een hoop problemen.
Geen zorgen. Hij wast de voorruit maar.
Is dat zijn werk, ruitenwasser? -Vandaag wel.
Staat er dan 'ruitenwasser' op zijn pasje? -Pasje?
Zijn ID-pasje.
In Zuid-Afrika moeten zwarten pasjes dragen waarop hun beroep staat...
...en waar ze heen mogen voor hun werk. -'Heen mogen'?
Ja, naar een andere stad. -Nee.
Waarom? -Zodat de politie weet waar ze zijn.
Waar wie zijn? -Zwarten.
Waarom? -Voor hun eigen bestwil.
Willen ze die pasjes wel?
Natuurlijk, waarom niet? Dan krijgen ze geen problemen.
Bedankt. -U bedankt.
Zijn alle winkelcentra in Amerika zo? -Er zijn grote en kleine, maar, ja.
Veel winkels en veel lopen. -Maar ook dat mensen samen winkelen?
Zwarten en blanken in de winkels? Dat mag?
Winkeliers mogen geen mensen uit hun winkel weren wegens hun ras.
Dat willen ze ook niet. Ze willen verdienen.
Als je geld hebt, willen ze je als klant. -Precies. We gaan naar boven.
dit is voor jou, van wie ik hou
lees deze kaart, 't is onze trots
we vieren jou vandaag
Die plateauzolen stonden je gaaf. -Mijn moeder zou gillen als ze me zag.
Na tien minuten zouden je voeten gaan gillen.
Stomme kaffer!
Niet slaan.
Het spijt me, meneer. -Niet jouw schuld.
Kan ik iets voor u halen? -Ja, zo'n chocolade-ijsje. Lekker.
Ja. Prima. -Prima.
dit is voor jou, van wie ik hou
lees deze kaart, 't is onze trots
we vieren jou
fijne verjaardag
gewenst
Ben je jarig vandaag? Gefeliciteerd. -Nee.
Maar waarom...
Piper!
Mag ik? Zooo lekker.
Wat leuk!
Vijftien landen willen meedoen aan het Afrikaanse festival.
Marokko, Egypte en Tanzania moeten nog antwoorden.
En de vergunningen?
Brandweer, politie, gemeente zijn binnen. -Mooi.
Telefoon, meneer Dellums.
Maak een terugbelafspraak. -De ambassade van Zuid-Afrika.
Geef maar.
Hallo? -Ron Dellums?
Inderdaad. Uw naam?
Genevieve Hofmeyer van de Zuid-Afrikaanse ambassade.
Wat kan ik voor u doen?
Ik bel om te bevestigen dat u...
...de Zuid-Afrikaanse scholiere Mahree Bok onderdak verleent?
Zij logeert bij ons, ja. Is dat verboden, mevrouw Hofmeyer?
Nee, meneer Dellums. -Afgevaardigde.
Afgevaardigde Dellums. We weten graag waar onze onderdanen zijn.
Vooral de kinderen. -Daar zijn ouders toch voor?
Dank voor uw tijd, afgevaardigde.
Kunt u me iets vertellen over Steven Biko, aan wie uw gevangenis onderdak verleent?
Ik geef uw verzoek door aan de ambassadeur.
Goedemiddag.
Niet te geloven! Ze hadden het lef te vragen of ze bij ons logeert.
Hoe weten ze dat? -Wie weet?
Waarschijnlijk had ze een uitreisvisum nodig.
Misschien volgen ze al hun onderdanen, net als de KGB.
Denk je? -Grapje, Ron.
Ze kunnen het, hoor. -Wat een verontwaardiging.
Vanwege een kind dat je niet eens wilde.
Het is het principe. Vertel mij niet wie er bij mij mag komen logeren.
Ze zijn leuk, maar zijn het eerste-schooldag-schoenen?
Wat vind jij? -Ze zijn mooi.
Ja, maar zijn ze eerste-schooldag mooi...
...of zijn het tweede-dag-goed-genoeg, niet-erg-als-ze-stukgaan-schoenen?
Geen idee. Dat probleem ken ik niet. -Geen schoenen in Dundee?
Natuurlijk wel. Allemaal dezelfde. We dragen uniformen.
Nee, toch. Op katholieke scholen? -Op alle scholen. Het hoort gewoon.
Tot de tiende basis... -Is dit Engels of Zuid-Afrikanees?
Dat is jullie 12e klas. Dan studeer je af.
Oké. -Dus ik hoef geen uniform?
Tenzij mijn school dat intussen veranderd heeft...
Jouw school? Ik ga naar jouw school?
Wat dacht jij dan? -Niet een Bantoe-school.
Wat?
Bantoe. Je zei 'Bantoe-school'.
Betekent dat 'nikker'? -Nee, nee.
In 't Afrikaans betekent het neger, of zwart.
Kaffer is 'nikker'. Dat zeg ik nooit. Jij zou Bantoe zijn.
Misschien gekleurd, maar nooit kaffer. Niet voor mij, tenminste.
Kaffer, Bantoe, gekleurd... Allemaal voor zwarte mensen?
'Gekleurd' niet, strikt genomen.
Hoeveel woorden zijn er voor blanken? -Gewoon... blanken.
Oké.
Stoplichten noemen ze 'robots'. En allemaal andere rare woorden.
En ze delen mensen in categorieën in.
Blanken, Aziaten, gekleurd. Wij zijn Bantoe.
Of was ik een kaffer? -Noemde ze je kaffer?
Ze noemde je kaffer? -Ik haal ze door elkaar.
Genoeg! De ambassade mag haar terug. -Wacht, dat was het geloof ik niet.
Ze zei Bantoe, niet kaffer. Kaffer is slecht, Bantoe is zwart.
Weet ik. -Kaffer zou ze me nooit noemen.
Zeker weten?
Ja. ik was in de war. Sorry.
Het is oké. Echt.
Welterusten. -Welterusten.
ROOTS Het verhaal van een Amerikaanse familie
Sorry. -Nee, het is goed. Lees maar.
Ik hoorde iets en kwam even checken.
Toe maar, ga zitten.
Wat lees je?
Roots. Goed boek.
Belangrijk boek voor de VS.
Het heeft Amerikanen, blanken, de gruwelen van de slavernij laten zien.
Je hebt in Zuid-Afrika zeker niets geleerd over de Amerikaanse slavernij?
Nee. -Logisch.
Je hebt een prachtig boek gepakt. Ons beste boek, waarschijnlijk.
Als je het niet uitkrijgt, mag je het meenemen.
Bedankt.
't Is niets.
Nou, ik moet vroeg op. Welterusten. -Welterusten.
Meneer Dellums...
Het spijt me. -Wat?
Dat u dacht dat ik Piper kaffer noemde. -Nee, dat dacht ik niet...
Hoorde je ons?
Maar 't hindert niet.
Misschien wilde u dat.
Ik vind jou niet slecht, Mahree. Alleen sommige dingen die je hebt geleerd.
Ik ga naar bed, en jij ook. Morgen begint de school.
Tijdens je eerste schooldag in slaap vallen, wordt niet gewaardeerd.
Ik weet dit...
...uit eigen ervaring.
Welterusten. -Welterusten.
Wat zie je als je 's ochtends uit je slaapkamerraam kijkt?
Gras, bomen. -Nee, ik bedoel wat voor dieren?
Giraffes, leeuwen, tijgers? -Koeien en schapen.
Honden, katten. Veel vogels. -Schapen? Honden?
Je woonde toch in Afrika? -Klopt.
We hebben vast evenveel wilde dieren gezien.
Ja, in het circus.
Ik heb één keer een leeuw gezien. -Waar?
In de dierentuin. -Nee, toch!
Echt. We hebben reservaten...
...grote parken waar je ze kan bekijken, maar ik ben nooit geweest.
Maar waarom zou je dan in Afrika wonen? -Jullie zijn er al.
Kindertjes naar de basisschool. De middelbare voor de volwassenen.
Doorlopen, je wil niet te laat komen. -Ja, ja.
Pardon. Ik ben van de uitwisseling.
Die rij daar. -Uitwisseling en overplaatsing.
Welkom op Wilson.
Tot ziens in de lunchpauze dan maar.
Dag.
Zeg dat het je spijt. -Het spijt haar.
Ik hoorde niets.
Doe je helm dan af. O, nee, dat is je hoofd.
Niet bang zijn voor die sportjongens. Ze bluffen. Net mijn broertjes.
Tot straks.
Doorschuiven.
Hoe was het op school? -Dat vraag je altijd, en het antwoord...
...is: de eerste schooldag is altijd... -Saai!
Met een hoofdletter. -Ik heb een paar leuke vakken.
En jouw dag, Mahree? -Ze heeft al huiswerk.
Wat een pech...
Wat moet je doen? -Boekverslag.
Welk boek? -Tranen over Johannesburg, van Alan Paton.
Dat hebben we, geloof ik. Over Zuid-Afrika, toch?
Weet ik niet. -Volgens mij wel.
Dan hoef je niet naar de bieb.
Maar je kent het vast al. -Misschien.
Wij moesten het lezen op school.
Paton. Hij was heel beroemd hier.
Dank u. -Alsjeblieft.
Hoi. -O, hallo.
Ik lees. -Voor het verslag?
Ja, ik kende het niet.
Nooit van gehoord zelfs. -Serieus?
Een boek over je eigen land, van een wereldberoemde schrijver?
In Zuid-Afrika niet. Het is waarschijnlijk verboden.
Verboden? -Ja.
Sommige boeken, films, mensen en tv-programma's mogen we niet zien.
De kinderen, bedoel je? -Nee, iedereen.
Wie houdt je tegen?
De regering. -Waarom?
Om ons te beschermen. -Waartegen?
Geen idee. Gewoon.
Raar. Hé, Freaky Friday draait in de bios. Wil je ernaartoe?
'Bios'? O, ja, dat vergeet ik steeds.
Bij ons heet dat de bioscoop, of cinema.
Bioscoop? Dat is echt raar.
Maar natuurlijk, doen. -Mooi.
Ik ben blij dat je bent gebleven. -Ik ook.
NU IN DIT THEATER
Kom op, ma!
Ik kan het je wel leren. -Tennis? Denk je?
Leuk toch.
Maar ik wil niet zo'n kort rokje aan. -Als ik ze draag, draag jij ze ook.
Wie is dat?
Hallo.
Wat is er?
Deze mensen zijn van de ambassade.
Ze willen Mahree spreken.
Alleen, graag.
Hoe word je behandeld? -Door wie?
Door de Dellums. -Prima. Wat is er aan de hand?
Je gaat terug. -Wat?
Pak je spullen. -Maar ik wil niet weg.
Je bent minderjarig. En daarom mag je dat niet zelf beslissen.
Weten mijn ouders hiervan?
We bellen ze vanaf de ambassade.
Pak je spullen. Je komt hier niet terug.
Wat gebeurt er? -Ik moet weg.
U moet begrijpen dat dit voor haar veiligheid is.
Welke veiligheid?
Gebeurtenissen in onze landen hebben u en ik niet in de hand.
Wat bedoelt u eigenlijk?
Dank voor uw medewerking.
Mam? -Nee, Piper. Het is goed.
Ik bel pap.
Hij heeft de hele dag dringende vergaderingen.
Hoe kunnen ze haar zomaar meenemen?
Stop apartheid nu!
Wat gebeurt er? -Een opstootje. Niet kijken.
Waarom doen ze dit?
Geen apartheid meer!
Kom mee.
Dit is Mahree Bok. Bel haar ouders. Ze moet meteen naar huis.
Mahree, dit is mijn secretaresse, Amanda. Zij zorgt voor je.
Wil je iets hebben? -Nee. Wat is er aan de hand?
De idioot heeft zichzelf om zeep gebracht. -Wie?
Biko, de terrorist. En de Amerikanen zijn uit hun bol.
Ze zijn al uren bezig. -Waarom pleegde hij zelfmoord?
Wie weet wat hij dacht? Misschien wilde hij martelaar worden.
Hoe dan ook, hij is dood. En de wereld houdt ons verantwoordelijk.
Daarom hebben we je weggehaald. Wie weet wat ze zouden doen.
Wie?
De mensen waar je logeerde. -De Dellums?
Zij, of anders hun buren. -Moest ik daarom weg?
Jij en wat andere scholieren.
Wees blij dat je ertussenuit kon. -Waar tussenuit?
Later zul je het wel begrijpen. -Ik begrijp het nu. Dit is stom.
Iemand pleegt zelfmoord en ik ben in gevaar?
Later snap je het wel.
Je blijft hier tot je ouders weten dat je eraan komt.
Amnesty International bevestigde zojuist dat Biko geen zelfmoord pleegde.
Hij overleed na te zijn mishandeld door de politie.
Staat dat op schrift? -Van Zuid-Afrikaanse persbureaus.
Benieuwd hoe hun regering zich daaruit praat.
Overal ter wereld zijn demonstraties bij de Zuid-Afrikaanse ambassades.
Houdt de Amerikaanse pers zich nog dom? -Niet meer.
Steven Biko was een geliefd actievoerder voor de mensenrechten...
...van de achtergestelde zwarte meerderheid in Zuid-Afrika.
Zijn dood leidde tot massale demonstraties aan de universiteiten...
...van New York, Californië, Georgia, New Jersey en op het Capitool.
Eindelijk hebben we hun aandacht.
En we moeten er gebruik van maken.
Er komt nog iets binnen.
Uw dochter belt. -Ik bel haar terug.
Ze belt steeds. Ze klinkt overstuur.
Hé, schat. Het is een beetje een gekkenhuis.
Kunnen we straks praten? -Ze hebben haar weggehaald, pappie.
Hè, wat? -Ze hebben haar gewoon meegenomen.
Wie heeft wie meegenomen? -De ambassade. Mahree moest mee.
Oké, schat, kalm. Geef me je moeder.
Hoestie?
Gewoon.
Ik had wat spullen voor het Afrikaanse festival.
Waar is je vriendin uit Zuid-Afrika? Jullie waren zowat onafscheidelijk.
Ze is weg.
Is dat grappig?
Het duurde best lang. -Wat?
Weggaan.
Ik had met mijn broer gewed hoelang ze het zou volhouden. Langer dan we dachten.
Jullie vergissen je. Ze ging niet uit zichzelf.
Niet? -Nee.
Zeker weten? -Ik heb nu geen zin om te praten.
Best.
Zuid-Afrika mag problemen hebben, maar Mahree was mijn vriendin.
Je vriendin? -Ja, mijn vriendin.
Jullie praatten veel, toch? -Ja.
Heeft ze je ooit uitgenodigd om te komen logeren?
Niet over gehad. -Vind je dat normaal?
Twee vriendinnen uit verschillende delen van de wereld? Zij logeerde bij jou.
Logisch toch dat ze jou ook uitnodigt? -Misschien zou ze het nog vragen.
Ooit gehoord van Steven Biko, die zwarte? -Natuurlijk.
Dan weet je ook dat hij dood is.
Vermoord door hun politie. Omdat hij het leven van zwarten wilde verbeteren.
Wat zou je vriendin daarvan denken?
Bij leven was Biko belangrijk voor een handjevol zwarte en blanke activisten.
Dood is hij een internationale held. Zijn begrafenis trok massa's mensen.
Door de omstandigheden van zijn dood en gevangenschap blijft zijn naam...
...wereldnieuws.
Familieleden van Biko arriveerden als eersten op de begrafenis.
Zijn vrouw heeft aldoor ontkend dat Biko in hongerstaking was...
...of zelfmoord kan hebben gepleegd.
's Ochtends brachten demonstranten de 'black power'-groet en schreeuwden...
...'wat hebben ze gedaan?' en 'de macht aan ons'.
Het wereldnieuws...
Ik heb je dossier. Ik ga je ouders bellen.
Wil je met ze praten? -Best.
Amanda, mag ik mijn agenda?
Ja. Bel jij ze maar. Je vliegt morgenochtend om zes uur.
Draai nul en vraag om 'buitenland'. Zij verbindt je door.
Hallo?
Je vliegt morgenochtend om zes uur.
Draai nul en vraag om 'buitenland'. Zij verbindt je door.
Telefoondienst.
Buitenland, alstublieft. -Ik verbind u door.
Buitenland. -Zuid-Afrika.
Nummer? -0-3-1...
Ja? Ik kom zo.
Meneer Dellums!
Geen zorgen. Het komt goed.
Zo makkelijk kom je niet van me af!
Lichten, muziek... Heb ik een begrafenis gemist?
We gaan feesten, ik ben terug!
Wat is er?
Waarom zijn ze van mening veranderd? -Wist je dat niet? Je vader kwam langs.
Pap?
Hoe heb je dat geflikt? -De ambassadeur zag in...
...dat met Biko en de situatie daar, het image van Zuid-Afrika niet best is.
Hoe ziet het eruit als de ambassade een 13-jarige ontvoert...
...uit haar Amerikaanse gastgezin? -Wat is Afrikaans voor 'pr-nachtmerrie'?
Geen idee, maar hij begreep me prima.
Alsof ik in de gevangenis zat. Buiten leek het wel oorlog.
Politie, demonstraties, rinkelende telefoons.
Ik was blij dat ik weg kon. -Mag ik je bezoeken?
Bezoeken?
Hoezo? Ik ben hier. -Wanneer je weer teruggaat.
Naar Zuid-Afrika? -Daar woon je toch?
Kan ik een paar weken komen, of langer? Uitwisseling, zeg maar.
Ja, natuurlijk.
Ik snap alle drukte niet.
Biko? -Ja. Wat kan het ze schelen?
Een gek die zelfmoord pleegt.
Het kan me schelen dat hij is vermoord door de politie.
Wie zegt dat? -Iedereen. Kijk naar het nieuws.
De politie sloeg hem, maar verbergt het, omdat hij doodging. Varkens!
Het zijn geen varkens! Mijn vader is geen varken!
Vraag hem dan hoe Biko doodging.
Niet nodig. Biko was een misdadiger. Een boef.
Eén die vocht voor gerechtigheid. Zoals mijn vader. Als het mij overkwam...
Je weet niet hoe het is tussen zoveel...
Wat? Zwarten? Kaffers? Heb je wel zwarte vrienden?
Ja, die heb ik. Flora. Zij is mijn beste vriendin.
Ze bedient jullie. Ze blijft omdat jullie haar betalen.
Of betalen jullie haar niet, is ze je slaaf?
Je zit er helemaal naast.
Wie zit er naast? Ik en de hele wereld? Of de Zuid-Afrikaanse racisten?
Je weet best dat het zo is.
Waarom houdt je regering anders boeken, films en tv-programma's verborgen?
Waarvoor zijn ze zo bang? Waarom mag jij hier niet zijn?
Als je me niet wilde, kon je het zeggen.
Meiden.
Ik ben je niet komen halen om ruzie met elkaar te maken. Wat was dat?
Piper kan me niet bezoeken in Zuid-Afrika.
En daar kan ik niets aan doen.
Wat je regering doet, is niet jouw schuld.
De regering is niet het probleem.
Bedoel je vrienden en buren?
Hoe zij over ons denken, is ook de schuld van de regering.
Zo zijn ze opgevoed, en hun ouders ook.
Het herhaalt zich.
Het moet ophouden.
Amerika moest dit ook leren.
Nu is Zuid-Afrika aan de buurt.
Jij bent misschien wel de eerste.
Ik zei dat ik me op de ambassade voelde als in de gevangenis.
Opgesloten.
Niemand luisterde naar me.
Het is naar om geen controle te hebben.
Inderdaad.
Kent u de wevervogel?
Daar weet ik weinig van.
Het is een mooi, klein vogeltje bij ons.
Een vriend vertelde me er eens over.
Een dierbare vriend.
Ze wonen in een enorm nest...
...met allerlei andere families...
...met verschillende kleuren. Zwart, rood, geel.
Ze helpen elkaar en maken nooit ruzie.
Hoi, meneer en mevrouw Dellums. -Hoi, Daniel.
Alsjeblieft. -Dank je.
En voor jou en jou. -Dank je.
Vrijheidsvlaggen voor zwarte Zuid-Afrikanen.
Daar zijn ze verboden.
Neem de mijne.
Dank je.
Kom, we zijn laat.
Franklin D. Roosevelt, de grote Amerikaanse president, zei...
...ruim dertig jaar geleden dat hij uitkeek naar een wereld...
...gegrond op vier belangrijke vrijheden.
De vrijheid van meningsuiting, de vrijheid om je God te dienen...
...vrijwaring van gebrek...
...en de laatste...
...vrijwaring van angst.
Dat zou overal zo moeten zijn. Maar er zijn plekken...
...waar miljoenen mensen er alleen maar van dromen.
Ik ben bevriend geraakt...
...met iemand uit Zuid-Afrika.
En zij vertelde me over een bijzondere vogel in haar land.
Die vogel is niet bijzonder omdat hij een nest maakt, maar omdat hij dit doet...
...met andere vogels, met andere kleuren, in een gemeenschap.
Deze gemeenschap van vogels, die geen familie zijn...
...leeft samen met één doel:
Voor elkaar te zorgen.
De wereld bestaat uit mensen.
Niet uit rassen of etnische groepen...
...of groepen waarin de overheid ons indeelt, maar echte, levende mensen.
En al die mensen hebben één ding gemeen.
Ze willen en moeten vrij zijn.
We missen je nu al. -Ik zal jullie missen.
Je bent een geweldige meid. Het beste. -Dank u wel.
Genoeg, straks mis je je vliegtuig.
Ga nu maar. -Dag.
Dag.
Attentie. Vlucht 453...
Dag! -Dag.
...staat klaar voor vertrek bij gate 21C.
Alle passagiers voor vlucht 453...
Gaat het? -Ja.
Mooi. -Goed, heren...
In 1986 nam het Huis van Afgevaardigden een anti-apartheidswet aan...
...die onder anderen door afgevaardigde Ronald Dellums was ingediend.
In april 1994 waren er voor het eerst vrije verkiezingen in Zuid-Afrika.
De familie Dellums was erbij.
Ondertiteld door Christine Karstens