Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
"Manderlay" Filmi 8 bölümden oluşmaktadır.
Birinci Bölüm - Bu bölümde yolumuz Manderlay'e düşer ve yöre halkıyla tanışırız.
Yıl 1933'tü...
Grace ve babası çete elemanları ile güneye doğru yola çıktığında.
Dogville'den ayrıldıktan sonra Denver'a dönmüşler...
ancak, kedinin yokluğunu fırsat bilen farenin cirit atması misali...
sahip oldukları her şeyin yeni güçlerce ele geçirildiğini görmüşlerdi.
Pek de hoş olmayan bir şekilde geri çekilmek zorunda kalmışlardı...
ancak bu durum onları yeni av sahası arayışları çerçevesinde...
Alabama eyaletine getirmişti.
Asla kabul etmezler ama bu bir gerçektir.
Ruhunun derinliklerinde bir yerde şu hayalleri yaşatmayan kadın yoktur:
Bir haremin parçası olmak...
ya da bir ormanda meşale taşıyan yerliler tarafından avlanmak.
Medeniyet ve demokrasi konusunda ne kadar atıp tutarlarsa tutsunlar...
bunun bir cazibesi yoktur.
Grace ve babası dillere destan uyuşmazlıklarına...
Dogville'den çıkıyor olmalarına aldırmaksızın devam ediyorlardı.
Grace, uzunca bir zamandır,...
işleri oluruna bırakma yoluna gitmeyi uygun görmüş olsa da,...
açık söylemek gerekirse, dırdır etmekte olan her kadının...
güzel bir gül buketiyle kandırılabileceği fikrine...
hâlâ inanmakta olan küstah babasından usanmıştı artık.
Annem hâlâ hayatta olsaydı böyle konuşmaya cesaret edemezdin.
Haklısın kızım, edemezdim.
Yola çıkıyoruz, patron.
Bayan? Hanımefendi, konuşabilir miyiz? Sizinle konuşabilir miyim?
- Evet? - Onu kırbaçlayacaklar.
Eminim bundan. Ama olay doğru değil, o bir şey çalmadı.
Şarap şişesini onun kulubesine koydular ki,...
kırbaçlamak için bir sebepleri olsun. Kanun böyle.
Şişe çaldın diye kırbaçlarlar. Hanımın Kanunu bu.
Neden bahsediyorsun sen? Kimi kırbaçlayacaklar?
- Timothy'yi. - Neden?
Çünkü biz köleleri buna layık görüyorlar.
- Köleleri mi? - Evet, Hanımım.
Eminim köle nedir, biliyorsunuzdur, değil mi?
Biz Manderlay'de buyuz. Bu Allah'ın unuttuğu yerde...
İşte buradan çıktım.
Birini kırbaçlayacakları zaman, çitin bir kısmını sökerler.
Dinle, Grace.
Bu yerel bir konu. Burnumuzu sokmamız uygun düşmez.
Neden burnumuzu sokmayacakmışız, yerel bir konu olduğu için mi?
Bizim sorumluluğumuz değil.
Zenciler Afrika'daki evlerini bırakmak istiyorlar mıydı sanıyorsun?
Onları Amerika'ya getiren biz değil miydik?
Yaptığımız hata çok büyüktü. Onları bu hale getiren bizim suistimalimiz oldu.
Çözün onu!
Durun!
Ne yazık ki olmaz, hanımefendi. Kölelik 70 yıl önce kaldırıldı.
Bu kanuna kendi isteğinizle uymazsanız, sizi buna zorlamak zorunda kalacağız.
Hanımım! Yardım edin, onu içeri taşıyalım.
Hanım'a su getir, çabuk Rose.
Bırak artık riyakârlığı, seni yaşlı, ahmak köle!
Çık dışarı, bizi yalnız bırak.
Anlayış göstermemi bekliyorsanız, unutun bunu.
Dinle.
Çok yaşlıyım...
heyhat, ölüyorum.
Senden bana bir iyilik yapmanı rica ediyorum.
Bu insanları köle olarak kullanmanızla ilgili bir şeyse isteğiniz...
üzgünüm ama, cavabım hayır.
- Ölüm döşeğinde olsanız bile. - Kölelik sona erdi artık, bunu biliyorum.
Er ya da geç, olacaktı bu.
Pekâlâ.
Büyük ihtimalle geri çevireceğim ricanızı, ama söyleyin bakalım.
Yatağımın altında...
bir kitap var.
Onu oradan almanı...
ve benim için yakmanı istiyorum.
- Herkes için en iyisi olacaktır bu. - Eminim size göre öyledir.
Ama benim görüşüme göre bir şeyden kazanılacak en büyük fayda...
o şeyin herkesin gözü önüne çıkarılması ile sağlanır.
Yalvarıyorum... Bir kadın olarak, anlayış göster.
Ricanın bir kadından gelmesinin bir önemi yok benim için.
Geçmişe ait günahlarınızı silmenize ne yardım edebilirim, ne de bunu isterim.
Artık gitmeliyim.
Sanırım babamın adamları kapıların kilidini açtılar.
Artık herkes canının istediği gibi girip çıkabilecek.
Lütfen çiftlikteki herkese, bu ülkenin diğer tüm vatandaşları ile...
aynı özgürlüğe sahip olduklarını haber verin.
Anayasa herhangi bir mahkemeden temin edilebilir.
Bir de tavsiyede bulanayım,...
aileyi dava edeceğiniz zaman kullanabileceğiniz...
Hanım tarafından bu odada saklanan bir kanıt var.
Öldü.
Yaşlı Şeytan...
Özür dilerim, öyle demek istemedim, Bayan.
Özürü hak eden birisi varsa, o ben değilim.
Korkuyorum.
Korkacak bir şey yok, ailenin bütün silahlarını aldık.
Hayır...
bundan sonra 'ne olacak' diye korkuyorum.
Baştan aşağı farklı bir yaşam tarzı için,...
hazır olmadığımızı düşünüyorum.
Manderlay'de biz köleler akşam yemeğini saat 7'de yerdik.
İnsanlar özgürken akşam yemeğini saat kaçta yerler?
Bu tip şeyleri bilmeyiz biz.
Özgür erkekler acıkınca yemek yer.
Özgür kadınlar da öyle.
Zaman ve durum göz önüne alındığında...
ölen Hanım'ın odasında Grace'in yemek saatleri ve özgür insanlar üzerine...
ettiği laflar birazcık fazla 'kendini kaptırmış' görünebilirdi.
Bu sözlerin, perişan ve açlıktan kırılmakta olan Amerikan halkı için...
memnuniyet iması barındırdığını düşünmemeliyiz.
Grace, çiftliğin eski sahiplerinin silahlarına el koyma işini...
tamamladıklarından emin olmak için, gangsterlerin yanına döndü.
Ancak ele geçirilenler yok denecek kadar azdı.
Bir av tüfeği ve eski bir el tabancası.
Artık gidebiliriz.
- Biraz daha bekleyelim. - Ne bekliyorsun?
Gelip sana teşekkür etmelerini mi? Ya da çiftliği ateşe verip...
yanan ateşin ışığında, harabenin üstünde kabile danslarını icra etmelerini mi?
Tam bir bağnazsın, baba. Her zaman da öyleydin.
Bu insanlara borçluyuz. Onları buraya biz getirdik.
Onlara zulmedip bu hale getiren bizdik.
Kabul ediyorum, Japonlar'la falan iş yapmam.
Büyük paralar söz konusuysa onlara güvenmem.
Ama bağnaz olduğumu söylemek?!
- Neden çıkmıyorlar? - Geçen sefer de tam olarak böyle demiştin.
- Geçen sefer mi? - Altı yaşındaydın, hatırlıyor musun?
Çok sevdiğin kuşun Tweety'nin kafese kapatılmasına üzülüyordun.
Ve kimse seni, onu kafasten çıkarmamaya ikna edememişti.
Tweety gururlu bir kuştu.
Kafesten onurlu bir şekilde çıkması, Tweety için pek de hayırlı olmadı ama!
- Sonraki sabah, pencerenin altında donmuş olarak bulmuştuk onu. - Biliyorum.
Evcil bir kuş olarak yetiştirilmişti, dışarıda hayatta kalma şansı yoktu.
Peki bu zenciler nasıl sanıyorsun?
Bu çitlerin ardındaki çiftliği kaç nesil yurt edinmiştir kendine, kim bilir.
Eminim birçoğu şimdi eski işlerine girip...
aileyle sözleşme falan imzalamıştır.
Artık yaptıkları iş karşılığı para alacaklar,...
ama bu paranın suyunu çekmesi çok sürmeyecektir.
Ve sonra, hiç şaşmaz bir şekilde, sırf onlar için renkli kıyafetler satan...
dükkanlar açan patronlarından borç alacaklar.
Ve tabii ki bu borcu asla geri ödeyemeyecekler...
ve tekrar kapana kısılmış olacaklar.
Yaptığın şey çok asilceydi kızım ama...
ama iş sonuca gelince, her şeyi daha da kötü hale getirdin.
Aynı Tweety'ye yaptığın gibi.
Bundan sonra, elimizden gelecek tek şey...
don yaşanmamasını ummak.
Dur biraz, az önce sözleşmeler ve borçlarla ilgili söylediklerin,...
düpedüz dolandırıcılık. Dolandırıcılık mı?
Okuduklarıma göre,...
özgür kalan kölelere kendilerine yuva kurabilsinler diye...
bir katır ve ekilecek toprak veriliyormuş.
Bu doğru ama iş uygulamaya gelince, katırın ve toprağın sahibi...
bunları kendine saklamayı tercih eder, böyle bir şey de asla gerçekleşmez.
Her neyse, bütün aileyi mahkemeye çıkarmak için...
çiftlik yönetimi aleyhine kanıt toplamaları uzun sürebilir.
Mahkeme mi?
Tatlım, bazı zamanlar sevgili annenden bile daha az aklı başında oluyorsun!
Bak sen! Görünüşe göre, hafife almışım onları.
Özgürlüğe gerçekten susamış bir adamımız varmış en azından.
Kaçtı kaçacak, acele edişine bak hele!
Başardı sayılır artık. Aa, bu bizim ihtiyarmış!
- Affedersiniz. - Kaçarken onurunu da bırakmış sanki arkasında.
Korkudan aklını şaşırmış.
Biraz konuşmamız mümkün mü, genç hanım?
Evet, elbette.
- Umarım size mani olmuyorumdur. - Yaptığın tam olarak mani olmak.
Kimseye mani olduğun yok. Bu, herkes için büyük bir gün, farkındayım.
Biraz nankör görünmüş olabileceğimizi düşündüm.
Yaptıklarınız için münasip bir şekilde teşekkür etmek isteriz.
Çok kısa sürer.
- Evet, elbette. - On dakikan var, daha fazla beklemem.
Bir saniye bile.
Grace, kölelerin acınası, yıkık dökük kulübeleri için bahşedilmiş...
harap yerleşim alanlarına götürüldü.
Yaptıkları, bu insanların hayatını hiç olmadığı kadar güzelleştirecekti,...
buna hiç şüphe yoktu.
Yoksa var mıydı?
Grace hayal ettiği ışıltıyı göremedi.
Hiç kimsenin sonunun,...
küçük sarı kanaryasınınki gibi olmayacağına inanmasını sağlayacak ışıltıyı.
Bu sefer karşısındakiler insandı;
çok büyük ıstıraplar çektirilmiş insanlar, diye düşündü Grace.
Sonra aniden, egzotik bir aksan...
onu dalmış olduğu düşüncelerinden çekip aldı.
Biz köleyken...
akşam yemeği için minnettarlığımızı bildirmek zorunda değildik;
içtiğimiz su, soluduğumuz hava için de öyle.
Kimse teşekkür etmek zorunda değil, ama...
Ama ne?
Minnet duymamızı gerektirecek bir durum mu var ki ortada?
"Ama" demek istemedim, "ve" diyecektim. Ve...
Zaten hakkınız olan özgürlüğünüz için minnettar olmanıza gerek yok.
Sizin ve ırkınızın maruz kaldığı her şey için...
özür dileyen ilk ben olmak isterim.
O kapıların kilidi 70 yıl önce kırılmalıydı.
70 yıl önce mi?
Ondan önce, elbette yapılanlar tamamen meşruydu yani!
Hayır,...
hayır, beni yanlış anladınız...
- Ne diyebilirim, bilmiyorum. - Bir şey söylemenize gerek yok.
Sizin gibileri daha önce de duymuştuk.
Zamanını perişan zencileri kurtarmaya adayan...
yüksek sosyeteden bir bayan.
Ben, kendi adıma size teşekkür etmek isterim;
zamanınızı ve çabanızı bize yardım etmeye harcadığınız için.
Bunca zamanı başka şeylere de ayırabilirdiniz pekâlâ.
Çünkü Tanrı'nın bazılarımızı köle olarak yaratırken, bazılarımızı özgür kılması...
kusursuz bir hakkaniyet örneğidir.
Zenci dediğin yaradılıştan kusurludur zaten!
Bunun söylenmesi hoş karşılanmaz, bilirim,...
ama bunu sadece Burt'e bakarak da söylemem, bilesiniz.
Hayır, Victoria'nın bu idrakı, sadece kocasıyla olan tecrübesine dayalı değildi.
Ama Tanrı biliyor ki, bunun etkisi büyüktü.
Burt işe yaramaz budalanın tekiydi...
ve Victoria, Burt'ün kendisini Manderlay'deki derin kuyuya atıp...
canına kıymakla tehdit etmesine aldırmaksızın,...
her fırsatta, eline geçen ilk şeyle ona vurarak...
onu adam etmek için elinden geleni yapmaktaydı,...
her ne kadar beyhude bir çaba olsa da bu.
Grace Wilhelm'e, evin eski kölesine, baktığında anladı ki,...
onu, kimsenin teşekkür etmesi için getirmemişti buraya.
Sadece hepsini görmesini istemişti.
Endişe etmekte çok haklı olduğu üzre, bu bahtsız topluluğun...
çitlerin ardında ayakta kalma şansı yok denecek kadar azdı.
Zulüm ve baskının kudretinin...
nelere kadir olduğunun yaşayan kanıtlarıydılar.
Dinleyin, sözleşmeler hazır.
Ama önce, ifadelerin yasal ve bağlayıcı olduğunu kontrol etmek istedik.
Alın bakalım.
- Nedir bunlar? - Sözleşmeler, Hanımım.
Aile, hepimize iş teklif etme nezaketinde bulundu.
Grace avukat değildi ve elinde tutmakta olduğu...
sözleşmenin geçerliliğini tahlil etmekte yetersiz kalıyordu.
Ama kasabadaki herhangi bir yargıcın...
bunu adil ve geçerli kabul edeceğinden korkuyordu.
Grace sözleşmede yer alan "çalışan" kelimesi yerine...
eski ifade biçimi olan "köle" kullanılsa da olurmuş diye düşündü.
Bunu bir insanın imzalaması, ancak yaşam ve liberal toplum kavramları hakkında...
tek kelime dahi bilmemesi ile mümkün olabilirdi.
Ya da başka hiçbir seçeneğinin olmaması ile.
Millet, sanıyorum ki, hepinizin acil nakde ihtiyacı var.
- Mark? - Nakit mi?
Bir adam tanırdım, kimsenin adını bilemeyeceği, küçük bir kasabadandı,...
o yüzden kasabanın adını söylememe gerek yok.
O adamda nakit para vardı. Çok fazla değildi gerçi, ama vardı.
Diğer belgede belirtildiği şekilde, size borç para vermeye hazırız...
ve siz de isterseniz, burada bir mağaza açabiliriz.
Ne de olsa, burası kasabadan oldukça uzakta.
Eğer hepimiz için yeteri kadar mal alırsanız,...
eminim, güzel de bir toplu indirim yaptırabilirsiniz.
Ve malzemeler, kasabadakinden daha ucuz olur.
Öyle değil mi, Bayan Grace?
- Hiçbir fikrim yok. - Lütfen herkes imzalasın.
Nedir bunlar?
Pekâlâ, gidelim hadi.
- Motoru durdur. - Kahretsin!
Baba, Tweety'ye yardım etmeye gücümün yetmediğini söylemiştin. Haklıydın.
- O zamanlar çocuktum daha. - Bu sefer farklı olan ne peki?
Bu sefer, gerekli güce sahibim.
Dogville'deyken kendin söylemiştin; senin gücün, benim gücüm demekti...
ve bir gün kendi başıma kullanabilecektim bunu.
O güç, aile işini devam ettirmek içindi,...
ve bunun için yeni fikirlere açıktım.
Şimdi istediğin güç ise, hiç kuşkusuz saçma bir iş için kullanılacak ve...
Baba, söz vermiştin.
Anneme bir pislik gibi davranırdın...
ama ona bir söz verdiğinde yerine getirirdin.
Pekâlâ.
Sana söz verdiğim kadarını verdim.
Tam ortadan bölüşmedik belki...
ama verebileceğimin en fazlası bu.
Senin planların benden uzak olsun.
Bir şeyler ters gider de her zamanki gibi,...
seni belâdan kurtarmam için bana muhtaç olursan...
benimle temasa geçme şansın olmayacak, çünkü...
ne yazık ki, nerede olduğuma dair en ufak bir fikrin bile olmayacak.
- Baba, Joseph'ı da almak istiyorum. - Olmaz.
Bazı belgelerle ilgilenmesi için avukata ihtiyacım var.
Hayır, olmaz! Asla!
Joseph'ı hayatta bırakmam.
Sözleşme işlerini halledebilecek tanıdığım tek adam o,...
ve bunun da ne anlama geldiğini anlamışsındır...
Bugüne kadar bu yeteneğinden faydalanmamış olmam,...
faydalanmayacağım anlamına gelmez.
- Onun karşılığında sana Viggo ve Bruno'yu veririm. - Katiyen!
Sana en iyi çalışanlarımı verdim, sen de farkındasın bunun.
Baba, hakkım olan, yarısını almaktı.
- Annem hâlâ hayatta olsaydı... - Başlatma şimdi, Grace!
O gün, ertesi günün ilk saatlerine kadar...
Joseph, eski patronunun kendisine çok az uygulama fırsatı tanıdığı...
şu meşhur "muğlaklıktan arınmış" ifadelere...
hayat vermekle uğraştı.
Yeni sözleşmeler hazırlanmalı ve eskiler geçersiz kılınmalıydı.
Elbette bunlar, karşılıklı iyi niyet ve biraz da silahların eşlik etmesi...
sayesinde gerçekleştiriliyordu.
Bunlar, hibe senetleri.
Mülkleri, müşterek mülkiyet esası ile kölelere devrediyorsunuz.
Son belge de, müşterek mal sahiplerinin size sunduğu iş sözleşmesi.
İş mi?
Bununla ne demek istediğinizi pek anlayamadım.
Ücretsiz çalışacaksınız...
ve bunun yanında sözleşmenin iptal edilme hakları,...
işverenin elinde olmak üzre tek taraflı.
Siz, aileniz ve Bay Mays için...
ağır işçilik.
Bir şeyler söyle, Bingo.
Babamın sırtı sağlam değil.
Bir Noel Günü, avizeye yetişebilmek için merdivene çıkmıştı.
Düştü ve sırtını masaya çarptı.
Evinize avize asacaksanız bunları da göze alacaksınız.
Diğer insanların değerini takdir etme konusunda...
istenen seviyeye geldiğinizi düşündüğümde...
siz, Bay Mays ve aileniz gitmekte serbest olacaksınız.
Gitmek mi? Evimizi arkada bırakıp mı?
Evet, ve sizi temin ederim ki, sıfırdan başladığınızda bile...
kısmetiniz, eski çalışanlarınızınkine kıyasla çok daha iyi olacaktır.
Benim ve adamlarımın buradaki konumumuza gelirsek,...
yalnızca danışman vazifesi göreceğiz.
Silahlar, yeni toplum düzenini tehdit edecek...
bir şey olma ihtimaline karşılık, sadece bir önlem.
Burada yalnızca ilk hasat toplanana kadar kalmayı planlıyoruz.
Bundan sonra isteyen hissedarlar...
hibe senetlerini nakde çevirebilir ve kendi kâr paylarını alabilirler.
Hibe senetlerinizi alır mısınız? Mark?
Gecenin bir vakti karşılaştıkları yasal formaliteler konusunda...
ne hevesliydiler ne de içleri rahattı.
Ama Grace bunların ötesini görebiliyordu.
Ve her ne kadar insanların gözlerinde...
korku ve huzursuzluk dışında pek bir şey göremese de,...
en azından bir çift gözde minnettarlık görebiliyordu;
Wilhelm'in dingin, ihtiyar bakışlarında.
Burt! Elimde alınmamış bir hibe senedi kaldı.
Bay Burt, gelin ve senedinizi alın. Bay Burt!
Burt, çoktan haşin karısından kaçışını ayarlamıştı.
Karısının, onun yeteneklerine güven duymayışına karşın,...
Burt çitlerin ardında bir kadınla tanışmayı başarmış...
ve bu kadın, onun firar etmesine yardım etmeyi kabul etmişti.
Ve şimdi de kararlaştırdıkları saatte, kararlaştırdıkları yerde beklemekteydi.
"Yardım eli" demişti kadın.
Manderlay'in kölelerine yardım etmek için...
iki kadının aynı anda ortaya çıkması ne tuhaf bir rastlantıydı böyle:
Grace ve Burt'ün "yardım eli".
Aralarındaki benzerlik de bir o kadar tuhaftı:
Genç, güzel, beyaz ve bir gurup erkekle dolaşan kadınlardı.
Aslına bakarsanız, erkek sayısı, endişe verici büyüklükteydi.
İşte, zenci orada.
İkinci Bölüm "Hür Manderlay teşebbüsü"
Grace hür kılınmış çiftliğe, yeni hissedarlarının yanına taşındı.
Yalnızca Tanrı rolündeydi, daha fazlası değil.
Bu güzel baharı, özgürlüğün beraberinde getireceği...
hayat verici karakter değişikliğini saptama umuduyla,...
Manderlay halkı üzerinde gözlem yapmak için kullanması kaçınılmazdı.
Ancak, ne yazık ki gördükleri bundan çok uzaktı.
Victoria'nın, Burt'ün bedenini görme umudu ile...
üçüncü kez kuyunun derinliklerine bakışını gözlemledi.
Flora ve Elizabeth'in, Timothy'ye bakarak kendilerinde geçişlerini gözlemledi.
Erkeklerin, akıtan çatılar altında...
para yerine pamuk topakları kullanarak kağıt oynayışlarını gözlemledi.
Ve dediklerinin hiçbir zaman elle tutulur bir anlam...
ifade etmemesi ile ünlü olduğundan bihaber olan...
patavatsız Mark'ın, ne zaman ağzını açsa...
insanların onu görmezden geldiğini gözlemledi.
Ona Bill derdik... çünkü adını neyim hatırlamıyorduk.
Adı bu değildi aslında... ama hatırlayamıyorduk...
Grace Victoria'nın, en büyük oğlunu küflü bir kurabiye çaldığı için dövmesine;
ve dayaktaki önlenemez, değiştirilemez hiyerarşiye de tanık oldu.
Victoria Ed'i, Ed Milton'ı, ve Milton da Willie'yi dövüyordu.
O da öfkesini besin zincirinde daha alt sıralarda yer alan Claire'den;
babası Jack tarafından acil giriş kapısı olarak yerleştirilen....
ve en sevdiği manzara olan parıldayan yıldızlar eşliğinde...
uykuya dalmasını sağlayan pencereyi kaçış için kullanmayı...
bir türlü başaramayan kızcağızdan çıkarıyordu.
Her öğlen vakti, sanki Manderlay'de hiçbir şey değişmemiş gibi,...
eski kölelerin, Hanım'ın balkonu altındaki gizemli numara...
ve işaretlerin üzerinde toplanmalarını içi burkularak seyretti Grace.
Yalnız, bu huzur verici alışkanlıktan kendini sıyırmayı başarabilen birisi vardı:
Timothy, elbette.
Ne olduğunu bile anlamadan, onun bu egzotik, gururlu tavırları,...
Grace'in başını döndürmüştü.
O gün, Grace adamlarının kaldığı ambara giderken...
artık beyazların alıkonulduğu...
ve çeşitli tamirat ve benzeri işlerde çalıştırıldığı...
eski "Şeftali Evi"nden geçti.
- Herkes nasıl bakalım? - Ne yazık ki adamlarımızın yapacak işi yok.
Bu moral açısından hiç iyi değil. Bu gibi durumlarda...
babanız her zaman yapacak bir şeyler bulurdu.
Buna eminim. Ama bizim ihtiyacımız olan sabır.
Neils'in dediğine göre, bu kadar sabır da fazlaymış.
Dedesi pamuk yetiştirirmiş. Pamuğun günler önce...
ekilmiş olması gerektiğini söylüyor.
- Ama toprak hazır görünmüyor. - Kimse sürmediği içindir.
Buradaki durum, dedeninkinden farklı olamaz mı?
Hayır, efendim, hiç sanmıyorum.
Eğer ekim yapılması gerekiyor olsaydı,...
buradaki insanlar bilirdi bunu.
Kimseye zorluk çıkarmak istemediğinden,...
Grace'in eski köleler ile ilişkisi selamlaşmadan öteye gitmemişti.
Ama artık dişe dokunur şeylerden bahsetmenin zamanı gelmişti.
Affedersiniz, bayım... Mark.
Bir şey sorabilir miyim? Pamuk ekimi ile ilgili.
Ben yaşamımda ekim de gördüm, hasat da. Doğum da gördüm, ölüm de.
Tabii... Peki, pamuğu ne zaman ekmek gerekir?
Bunun için çok katı kurallar vardır. Kurcalamaya gelmez bu tip şeyler.
Manderlay, hasatının dakikliği ile ünlüdür.
Hasatın hemen akabinde göçmen kuşlar uçar gider buralardan.
Bir geceliğine geldikleri ve bataklığı geçip gittikleri söylenir.
- Peki ya ekim? - Bu bir ilimdir, hanımefendi.
Sizin de tahmin edeceğiniz gibi, hava çok önemli bir rol oynar.
Tabii, tabii... Peki bu sene ne zaman olacak?
Ne çok erken, ne de çok geç.
Evet, ama ne zaman? Pamuğun çoktan ekilmiş olması gerekmez miydi?
Ben bir şeyden tam emin olmadan ahkam kesenlerden değilimdir.
Elimdeki bilgiler yüzde yüz doğru olmadan bir şey söyleyemem.
Başka bir deyişle, bilgiler su götürmez kesinlikte olmalıdır.
Ne zaman ekim yapılması gerektiğini biliyor musun sen?
Hayır.
İyisi mi Wilhelm'e sorayım ben, kulübesinde mi?
Az önce hamama gitti.
Kir pas içinde kaldı, desem yeridir.
- Çok tuhaftır aslında... - Kusura bakma. Ben kendim bulurum onu.
Affedersin, Wilhelm, tarlalar hakkında konuşmaya geldim.
Tarlalar üç hafta önce sürülüp gübrelenmeliydi.
- Ve pamuk iki hafta önce ekilmeliydi. - Herkesin bundan haberi var mı?
Olmaz mı? Sanırım herkes, başkasından bekliyor işe başlamasını.
Eski günlerde Kahya Mays tarlaya zorla götürürdü bizi.
Belki kimsenin size güveni olmadığındandır, genç hanım.
Anlıyorum.
Bunun yerine başka bir işle uğraşsalar bari, Wilhelm...
Evlerini onarsalar. Buna çok ihtiyaçları var.
Kulübelerden yana sıkıntımız bitmek bilmez zaten.
Hanımım tamir için gerekli malzeme olmadığını söylerdi.
Ama insanların geçimini sağlayabilmeleri için pamuktan gelecek paraya ihtiyacımız var.
İnsanlar, ellerine bir şey geçtiğini hissetseler,...
bu yeni düzen sayesinde hayatlarını güzelleştiren...
bir şeyler elde ettiklerini görseler, anında ikna olurlar.
Onlara bu hissi verecek şey nedir, ben de bilemiyorum, ancak...
Ama bunun için vaktimiz yok.
Daha önce de geç ekim yapmak zorunda kaldığımız olmuştu.
Biraz geç ekildiğinde, hasat daha iyi bile olabilir.
Hanımın Kanunu da böyle yazar.
- Hanımın Kanunu mu? - Evet, Hanımın Kanunu.
Çiftliği yönetmekte kullanılan eski kurallar.
Bizim okumamız yasaktı, yalnızca Hanım ve aile okuyabilirdi.
'Yalnızca Hanım ve aile demek' diye düşündü Grace.
Buna son vermenin zamanı gelmişti artık.
Hanım'ın yatağında, garip ve acımasız kurallarla dolu,...
eski kitabın sayfalarını çevirirken,...
tuhaf bir şekilde tanıdık gelen bir sayfaya denk geldi:
1'den 7'ye kadar sayıların bulunduğu bir tabloya.
Grace, bir yerlerde, buna benzer bir şey ile karşılaşmış olduğundan emindi.
Hanımın Kanunu'nda her şey anlatılıyordu.
Görkemli malikânesinden ve kölelere ait,...
acınası varoşuna kadar Manderlay Çiftliği,...
bu sayılar sayesinde sıkı bir kontrol altında tutuluyordu.
Bu sayılar, Manderlay'in kölelerinin psikolojik tasnifini simgeliyorlardı.
Sammy 5. gruba dahil bir zenciydi: "Soytarı zenci";
Çetin ceviz Victoria, beklendiği üzere 4 numaralı gruptaydı: "Dayakçı zenci".
Kocası Burt'ün, başka bir ırktandan da olsa uzatılan yardım elini...
kabul etmesine şaşmamak lazımdı.
Wilma ve Mark "başarısız zenci"lerdendi.
Wilhelm grup 2 idi: "Geveze zenci".
Flora bir "sulugöz zenci" idi.
Vesaire, vesaire. "Eğlendirici zenci"lerin, "deli zenci"lerin bini bir paraydı.
Son kategori olan grup 1'den, yani "gururlu zenci"lerden biri...
beklendiği gibi Timothy idi.
Ve elbette, merasimde yoktu. Ve Elizabeth,...
Oh, 7. gruptaymış, 1'de değil.
Komedyen olarak da bilinen, "eğlendirici zenci"lerdendi o da.
Kendisini, izleyenin görmek istediği şekle sokabilen tipte birisiydi.
Manderlay'de kölelik sisteminin bu kadar uzun ayakta kalabilmesi böyle sağlanmıştı.
Psikolojik olarak bile kölelik kazınmıştı benliklerine.
Grace, derin düşünceler içerisinde, Manderlay tarlalarını seyretmekteydi ki,...
aklına Hanımın Kanunu'ndan başka bir sayfa geliverdi:
Patikalardaki otların temizlenmesi ve çiftliği çevreleyen dar ve romantik...
bir koruluk olan, "Yaşlı Hanımın Bahçesi" üzerine özel yazılmış bir sayfaydı bu.
'Ağaçlar ve gövdeleri' diye geçirdi içinden Grace.
Demek ki Manderlay'de malzeme olmadığı, yalnızca bir hikayeymiş.
Üçüncü Bölüm "Yaşlı Hanımın Bahçesi"
Affedersiniz,...
bir şey sorabilir miyim?
Bir insan fakir ve siyahi ırktan da olsa...
evine bakmak için çaba göstermelidir yine de,...
doğru değil mi?
Buna nasıl cüret edersiniz?
Siyahi ırkın, çatısının akmasından,...
çamur içinde debelenmekten hoşlandığını mı sanıyorsunuz?
Öyleyse yapmanız gereken tek şey bu delikleri onarmak.
Daha önce de söyledim ya, onarmak için gereken malzemeler yok Manderlay'de.
Malzeme mi yok?
Bu doğru değil.
Tarlaya çıktığımda nereye baksam, çatı için, evlere ek yapmak için...
hatta yeni kulübeler inşa etmek için kullanılmak üzere...
keresteye dönüştürülmeyi bekleyen ağaçlar görüyorum.
Dediğiniz yer Hanımın Bahçesi olmalı. Oradan ağaç kesilmez.
Neden Yaşlı Hanımın Bahçesini kesemezmişiz bakalım?
Orada, dizlerinizin üzerinde romantik patikaların otlarını temizlerken...
geçirdiğiniz vakit, çok mu hoşunuza gitmişti?
Bu doğru.
Oradan yığınla kereste çıkar.
Oraya, bugüne kadar, Yaşlı Hanımın Bahçesi'nden başka bir şey olabileceği gözüyle bakmamıştık.
Siz ne dersiniz bilmem ama...
bu bana harikulâde bir fikirmiş gibi geldi.
Aniden bu oturmakta, yatmakta pineklemekte olan insanlar...
var güçleriyle çalışır olmuşlardı.
Yürüyen, koşan, çalışan insanlara dönüşmüşlerdi.
Hem de kimsenin, onları "Hanımın Eli" ile tehdit etmesine gerek kalmadan...
Grace'e söylendiğine göre, haşmetli kırbacın adı bu idi.
Grace bir nevi zafer kazanmış sayılırdı.
Manderlay'deki, geçmişten o güne taşınan bütün olumsuz davranışların...
silinmesine yönelik atılan ilk adımlardı bunlar.
Ancak Grace'in aklına gelen, başına geldi ve yaşama alanlarını güzelleştirme hevesi,...
tarlaları ekine hazırlama hevesini bastırdı ne yazık ki.
Eski kölelerin birkaçı gönüllü oldu...
ve beyaz aile ile Grace, kendisi,...
elinde gizemli, beyaz mendiliyle onları izleyen ve düşmanca tavırlarını...
gizleme ihtiyacı duymayan Timothy'nin bakışları altında,...
toprağı tohumlara hazırlamak için bir grup oluşturdular.
- Burada doğmamış mı o? - O bir Munsi.
Afrikalı bir kraliyet soyundan. Çok gururludurlar.
Ne içki içer, ne de diğerleri gibi...
pamuktan parayla kumar oynar.
Hanımın Kanunu böyleydi,...
gerçek para yasaktı bize.
Grace, Hanımın Kanunu'nunca zekice hazırlanmış olan...
para sisteminden haberdardı.
Dış dünyada geçerli olan para yasaktı zencilere.
Munsiler kumar oynamaz çünkü kumardan gelen kazanca inanmazlar.
Hasata saygı duyulması gerektiğine inanırlar...
ve sadece gerçekten gerekli olduğu kadarını alırlar.
Daha önce Munsileri hiç duymamıştım...
ama yanılmıyorsam bir kez Mansilerin bahsini işitmiştim.
Onlar farklı. Onlar Afrikalı kralların köleleriydiler.
Onlar, kumar oynar ve Timothy'nin dediğine göre yoldan çıkmışlardır.
Demek Timothy'nin de herkes gibi önyargıları var.
Yok bir şey, yalnızca sesli düşünüyordum.
Bakıyorum da, kendine bir arkadaş edinmişsin, Flora.
Hayır, hayır. Ben de tam çıkmak üzereydim.
Timothy?
Sana şunu söyleyeyim:
beni sevmediğini ve bana güvenmediğini biliyorum...
ve bunun nedenini anlayabiliyorum.
İdeallerimiz birbirinden farklı olabilir, ancak...
içinde öyle bir gurur taşıyorsun ki, bence...
bir gün Manderlay'deki herkesin kurtuluşu olacak bu.
Ben de size bir şey söyleyeyim:
Güzel sözlerinize, minik gangster ordunuza ve derinizin beyazlığına...
buranın halkı vurulmuş olabilir ama ben kanmıyorum.
Sizin bize önem verdiğiniz yok.
"Birey" olarak görmüyorsunuz bizi.
Ne de olsa, başka ırktan olan insanları birbirinden ayırt etmek zordur!
Biz beyazlar, bir ırkın tümüne karşı telafisi olanaksız bir suç işledik.
Manderlay manevi yükümlülüğümüzdür, çünkü sizi bu hale biz getirdik.
Çok şükür alt tarafı bir zenciyim de bu tip sözlerden anlamıyorum.
Şimdi izin verirseniz, kız arkadaşımla birlikte olmaya geldim...
ve bu, sizin görmek isteyeceğiniz bir şey değil.
Siyah tenlerin birbirine kavuşması...
Sizin yerinizde olsam, işler iyice kızışmadan hemen terk ederdim burayı.
Grace, Timothy'nin düşmanca tavırlarını bir meydan okuma olarak yorumladı.
Ve hemen ertesi gün beyazların, siyahları birey olarak...
önemsemediği iddiasını çürütmek için işe koyuldu.
Daha önce, Venus ile, topluma uyum sağlayamayan oğlu Jim hakkında...
sohbet etmişlerdi ve Venus, Jim'in davranışlarını, filizlenmekte olan...
ama isteklerini gerçekleştirememenin hayal kırıklığını yaşayan...
bir sanatçı olmasına bağlamıştı.
Venus'ü gördün mü?
Buradaki kimse senin iyiliğine muhtaç değil.
Jim için bir şeyler getirdim.
Seninle konuştuktan sonra, onun yüzünü dikkatlice inceledim. Haklısın,...
gerçekten de bir sanatçının hassasiyetine sahip.
Bu, çok fazla...
Hiç de değil. Hadi, çağır onu. Bunlar onun.
Jim, buraya gel ve Bayan Grace'le tanış.
Bunlar senin için...
çünkü sana inanıyoruz.
Şimdi git ve o harikulâde resimlerini çiz...
ve sanattan anladığını sanan o örümcek kafalalıların...
ne dediklerine hiç kulak asma.
Göster onlara günlerini, Jim.
Affedersiniz ama, ben Jim değilim. Benim adım Jack.
Jim o.
Gerçekten de zor.
Aslına bakarsanız, onları birbirinden ayırt etmeyi...
ben de becerememişimdir bir türlü.
İkisi de siyah, ikisinin de saçı kıvırcık.
Daha fazla ayrıntıya bakmaya ne gerek var ki?
Dürüst olmak gerekirse, Grace, hangisi Jim, hangisi Jack,...
hiçbir zaman tam olarak bilememişti.
Bu tip bir gafı, beyaz arkadaşlarının içinde yapsa...
sadece gülüp geçerlerdi.
Teşekkürler, Hanımım.
Ama Manderlay'deki hayatında bu korkunç bir hataydı.
Ama aynı babası gibi, onun da, yenilgisini öfkeye,...
ve karşı saldırıya dönüştürmesi çok zaman almadı.
Bütün bu ayak diremelerin sebebi bu.
Sen bile buna kutsal gözüyle bakıyorsun, değil mi?
Hayatımın önemli bir parçası olduğunu inkar edemem.
Bu, bir sonraki hamlem olacak.
Bunu görmelerine izin verilmeli ki,...
bundan, onlara artık bir zarar gelemeyeceğini anlasınlar.
Bunu yapmanızı salık vermem, hanımefendi.
Bu, aynı, bir çocuğa az önce dayak yediği...
kızılcık sopasını göstermek gibi olur.
İnsanların bunu görmesi gerektiğine katılıyorum...
ama henüz buna hazır değiliz.
Pekâlâ.
Biz de bir an önce sizi olgunlaştırmaya bakarız.
Daha önce düzenlediğim ve kimsenin gelmediği...
arkadaş toplantıları gibi de olmayacak bu.
Bir ders programının takip edildiği, eski moda eğitim vereceğim.
Millet, sonunda size iş çıktı.
İçinde insanlara patronluk taslama bile var. Yarın öğlen...
Manderlay'in eski kölelerine ilk dersimi vereceğim.
Herkesin, eksiksiz katılmasını siz sağlayacaksınız. Mazaret istemiyorum.
- Peki ya aile? - Gerek yok, onlar eğitim işini kendileri halledebiliyorlar.
Beni dinliyor musunuz?
- Neils’e çok iyi bir el geldi de... - Ne?
Sen de kimsin?
Adım Doktor Hector.
İzin verirseniz, bu elden parasını ödeyip çekilmem gerekecek.
Tanrı biliyor ya, sende işe yarar bir kart bile yoktur.
Tam pokerci yüzü var sende.
Karşınızda, bütün işletmemi görüyorsunuz.
Bugüne kadar Manderlay'e girme iznim hiç olmamıştı.
Bugün yoldan geçerken bir de baktım, kapı açık...
ve bunu yeni bir dönemin başladığına yordum.
Tam olarak yaptığınız iş nedir sizin?
Eğlence işindeyim. Tavla, okey gibi oyunlar ve iskambil oynarım...
Gerçi şu günlerde daha çok sonuncusunu oynuyorum.
Para karşılığı mı oynuyorsunuz?
Sadece oynamakla kalmıyorum. Hile yapıyorum.
Meslek sırrınızı, böyle açık etmekten çekinmiyor musunuz?
Bazı kimselere karşı, evet, ama size hayır.
Eğer aklımdaki iş ortaklığını gerçekleştireceksek...
bu ortaklık size ne getirecek, bilmelisiniz.
Ne getirecekmiş bakalım?
Kazancın yüzde seksenini.
65'te yeni yasa yürürlüğe girdiğinde ortaya çıkan sorunlardan...
eminim haberiniz vardır.
Çiftlik sahiplerinin arazisi boldu ama çalıştıracak işçileri yoktu.
Onlar da eski köleleri sözleşmelere bağladılar.
Ama bu kerataların üzerinde eski günlerdeki gibi bir hükümleri kalmamıştı.
Onlar da, eski köleleri borca sokmaya karar verdiler.
Ama gelin görün ki, zencilerin bir kısmı parayı denkleştirip...
borçlarını ödemeyi başardı,...
çiftlik sahipleri de endişeye kapıldılar tabii.
- Eminim kapılmışlardır. - Hem de nasıl.
Benim fikrim de böyle ortaya çıktı işte.
Çiftlik sahiplerinin de tam desteğini arkama alıp...
çalışanları eğlendirmek için çiftlikten çiftliğe gezdim.
Eğlenecek bir şeyler bulmak için can atıyorlardı zaten.
Biraz iskambil oynadık biz de.
Borcunu ödemeye yaklaşan birisi oldu mu,...
sırtındaki gömleğe kadar alıyordum elinden.
Bugün, size de aynı hizmeti sunmaya hazırım, hanımefendi.
İkna olmamışa benziyorsunuz.
Sadakatimin işareti olarak bir şey daha vereyim size o zaman.
Elimde, Stanley adındaki bir adamın yazmış olduğu...
bir mektup var. Benden dışarı çıkarmamı istedi.
Postaya verilmeden önce görmek istersiniz belki.
Bana bakın, Bay Hector.
Hem kişiliğinden hem de mesleğinden...
tanıştığım anda tüm kalbimle bu kadar iğrendiğim...
bir adam daha olmadı.
Bu, teklifimi reddetiğiniz anlamına mı geliyor?
Gözüm sizi bir daha burada görmesin!
İyi bakalım.
Hayal kırıklığına uğradım.
Ama yine de, size bugünün sonunda aklıma yer edenleri söylemeden edemeyeceğim.
Kelime oyunlarından büyük haz duyarım.
Ayrılmadan önce, müşterime, onu güldürecek ya da düşündürecek bir şey bırakmak isterim.
Kart hilelerinde en iyi teknik, dağıtırken kartı destenin arkasından almaktır.
Üstten dağıtıyormuş gibi yapar...
ama destenin arkasından, ne olduğunu bildiğiniz kartı alırsınız.
"Arkadan almak", halk arasında başka bir anlama gelir normalde.
Ama benim yaptığım budur: Arkadan almak.
Fikriniz değişirse, beni bulmak çok zor değildir.
Mektup, Bay Miller'a yazılmıştı.
Manderlay'den pamuk alan ve çiftliğin dış dünya ile...
tek bağlantısı olan kamyon şoförüydü kendisi.
Kısa ve özdü:
"Manderlay'de, siyahiler ve gangsterler tarafından esir edildik.
Polise haber verin ve acilen yardımımıza gelin."
Dördüncü Bölüm Grace iş yapmakta kararlı
Aldatılmanın getirdiği hınç, gangsterlerin pek sık hissetiği...
bir his değildir. Ama o gün, ders için siyahi halkı "güderlerken", Grace onlara...
Dr. Hector'un "arkadan alma" hilesini anlattığında...
Grace'in adamlarının hissettikleri tam olarak buydu.
Onları böylesine derinden etkileyen,...
bu terimin anlamındaki zekice tasarlanmış muğlaklık değildi elbette.
Derse hoş geldiniz.
Doğru duydunuz, "ders" diyorum, çünkü "toplantı" terimi...
görünüşe göre, insanların katılmaktan caymasına neden oluyor.
Ben gelecektim ama geç kalmıştım.
Geç demek hafif kalır. Sen gelene kadar biz bitirmiştik toplantıyı.
Eskiden, holdeki eski saatin çan sesini duyuyorduk.
Zamanı takip etmek kolay oluyordu ama artık duyamıyoruz çanı.
Kimse kurmadığı içindir.
Dersimizin konusuna gelelim biz: Birlikte çalışmak.
Tarlaların hazırlanmasında, yalnızca dört kişi çalıştı sizin taraftan...
ekim işinde de yalnızca beş.
Bu müessesenin hissedarı değilim ama olsaydım...
ve bu çalışan beş kişiden birisi olsaydım, kendimi dolandırılmış hissederdim.
Demokrasi, yönetimin halka ait olması demektir.
Ama herkesin mecliste yer alması uygulanabilir bir şey olmadığından...
insanların görüşlerini bildirebilecekleri bir metod gerekli olmuştur.
Bu yönteme "oylama" denir.
Anlıyorsunuz, değil mi?
Şimdi bunu bir deneyelim. Bir sorun seçelim.
İhtilaflı bir durum var mı?
Ben küçük bir sorunu dile getirebilir miyim?
Elbette, lütfen.
Bana ait olduğunu düşündüğüm kırık bir tırmık var...
ama Flora da, ona ait olduğunu düşünüyor. - Benim tırmığım zaten.
Bu, mükemmel bir öneri.
Şahane bir örnek.
Sanırım hepiniz sorunu biliyorsunuz...
ve üzerine fikir belirtebilecek durumdasınız, değil mi?
Halk, tırmığın kime ait olduğunu düşünüyor?
Her iki tarafın eşit hissesi de olabilir.
Bu da bugünün ders konusuna mükemmel bir örnek teşkil eder.
"Birlikte çalışmak ve paylaşmak", öyle değil mi?
Kimler tırmık Elizabeth'in diyor?
Sammy?
Bence tırmık Elizabeth'in.
Tamam, pekâlâ...
Yavaş yavaş, Grace'in derse verdiği önem, insanlar üzerinde etkisini göstermişti.
Çoğunluk tırmığın kesinlikle Elizabeth'e, birkaç kişi ise...
Flora'ya ait olduğunu düşünüyordu ama paylaşılması gerektiğini düşünen yoktu.
Tırmığın Elizabeth'e mi yoksa Flora'ya mı ait olduğu...
konusu hâlâ belirsiz bana kalırsa.
Mark'ın oyunu alabilen olmadı, ne büyük sürpriz!
Bundan böyle, tırmık Elizabeth'indir.
Oylama böyledir işte.
Birileri kazanır, birileri kaybeder. Ama halk kararını vermiştir.
Ve şimdi Grace, Flora'nın tırmık olmadan...
tırmık işlerini yapmakta ne kadar zorlanacağı...
ve bazı şeylere ortak sahip olmanın...
ne kadar avantajlı olabileceği konusunda uzunca bir açıklamaya girişmişti.
Herkesin demokrasinin kurallarını anladığından emin olmak için...
toplantıda Jim'in önerisi üzerine bir oylama daha yapıldı.
Sammy'nin kendi yaptığı espirilere yüksek sesle gülmesinden bahsetmek istiyorum.
Hiç komik değiller ve biz uyumaya çalışıyor oluyoruz, gözümüze uyku girmiyor...
çünkü çok yüksek sesle gülüyor.
Belki espiri yapmayı ve gülmeyi bırakması için...
bir saat belirlenebilir ve biz de biraz uyuyabiliriz.
Bir adamın kahkası oylanır mı hiç? Olacak şey değil!
Ben de gün batarken duyuyorum sesini.
O vakitlerde benim de kulağıma geliyor. Oylayalım hadi.
Pekâlâ, bunu da kararlaştırdık.
- Hanımım? - Evet, Eddie?
Demokrasi konuştu!
Son olarak, Wilhelm, çan melodilerinin duyulabilmesi için saati kurmaktan...
birisinin sorumlu olmasının çok işe yarayacağını önerdi.
Ve nedendir bilinmez, bu iş için...
annesinin itiraz ederken çıkardığı cingara karşın...
çiçeği burnunda sanatçı, Jim seçildi.
Grace, bir sonraki gün ele alınacak konunun duyurusu ile dersi noktaladı:
"Öfkemiz ve bununla nasıl başa çıkacağımız."
En azından birisi, saatin kaç olduğunu söylesin bari.
Timothy'ye sor, o her zaman saatin kaç olduğunu bilir.
Güneşe bakarak hesaplar.
Wilhelm'e de sorabiliriz tabii.
O kadar yaşlı ki, o buralara geldiğinde saat bile yoktu ortada.
Wilhelm ve Timothy saatin kaç olduğuna dair kendi fikirlerini söylediler.
İnanılmaz derecede birbirine yakındı tahminleri.
Wilhelm "2'ye 8 var" olduğunu söylüyordu, Timothy ise "5".
Onların çok normal bulduğu bu yetenek,...
Grace'e, başkalarına belli etmese de, büyük bir keyif yaşattı.
Ama çok geçmeden iki hizip oluştu:
Biri "8 var" olduğunda ısrar ediyor...
diğeri de "5 var" olduğu hususunda Nuh diyor, peygamber demiyordu.
Onlar da, o gün öğrendiklerinden yola çıkarak, bunu da oylamaya sundular.
Az bir farkla, kazanan "5 var" oldu.
Karar verilmişti:
Manderlay'de saat resmi olarak "2'ye 5 var"dı.
Grace'in o günkü ilk dersi oldukça neşeli geçmişti...
ama verilmesinin kaçınılmaz olduğu ortaya çıkan ikinci ders,..
Çok nahoş nitelikteydi.
Okuyun.
7. kategorideki zenciler için günlük yemek payı...
oh, hayır, 1. kategoriymiş...
180 gram katı yemektir.
Hiç eksiksiz, o miktarı almışlardır her zaman.
Stoklarda ne kadar az olduğuna bakmaksızın hem de.
Bu, örnek olarak 7. kategoriyle karşılaştırıldığında...
oldukça az görünüyor.
Neden "gururlu zenciler" "eğlendirici zenciler"den...
daha az yemek payına sahip?
Bir insanın zihinsel özellikleri ile...
kendisine düşen yemek miktarının ne alakası alabilir ki?
Ben de tam olarak bilemiyorum bunu...
Siz biliyor musunuz, Bay Mays?
Gururları nedeniyle cezalandırmak amaçlı olabilir.
Bilemiyorum, ben sadece orada yazanları uygulardım.
Bu kurallara riayet etmemiz annem için çok önemliydi.
Herkesin hakkına düşenin, 180 gramdan çok daha az olduğu ve bu yüzden...
toprak yemek zorunda kaldıkları birçok yer bilirim.
Bu, yemek kıt olduğunda, siyahilerin uyguladığı bir âdettir buralarda.
- Ama Hanımın Kanunu'nda yasaklanmıştır. - Burada tartıştığımız bu değil.
İnsanları böyle sınıflandırmanın...
ne büyük bir hakaret olduğunun farkında değil misiniz?
İnsanlar çeşit çeşittir.
Misal, öküz ile tavşana eşit miktarda pay verilir mi hiç?
Her iki tarafın da sonu karın ağrısı olur.
Yeter artık! Bugün, burada duyduklarım hiç de hoşuma gitmedi.
Hepiniz bu saçmalığı destekler nitelikte konuşuyorsunuz.
Derslerde doğru dürüst bir çaba göstermediğiniz için...
sizi cezalandırmak zorundayım.
O öğleden sonra, sinirlerinin tepesine çıktığı bir anda,...
çok adil ve etik olduğunu düşündüğü "beyazlara yüzlerini boyatma" fikri,...
daha çok, yanlış yönde atılmış bir adımdı sanki.
Gerçi Philomena, kendisi de, çocukluğunda, siyahi dadısı ona eşlik edip...
onu eğlendirmeden, tuvalete gitmeyi aklından bile geçirmezdi.
♪ Jim Amca'na bir bak, küvette yüzme öğreniyor.
Artık yüzümüzü temizleyebilir miyiz?
Evet, elbette.
Fırtına yaklaşıyor.
Artık bütün bunların hiçbir önemi kalmayacak.
Ne demek istiyorsun?
Kum fırtınası geliyor...
ve ekinler de daha yeni büyümeye başladılar...
Bundan kötüsü olamazdı.
Ama Manderlay'in tarlaları, şimdiye kadar bir kum fırtınasından zarar görmemiş hiç.
Çünkü o zamanlar rüzgâr kesiciler yerinde duruyordu.
Grace, çiftliğin eski kâhyasının...
bu gizemli sözlerle ne demek istediğini öğrenmeye niyetli değildi.
Ve çok geçmeden, bu sözlerin umutsuzluk ve kaygı uyandırmaktan öte...
bir amacı olmadığına inandırdı kendini.
Sonraki günün dersinin konusu olan "insanın öfkesini serbest bırakmasının önemi"...
ahali tarafından pek de anlaşılamadı.
Hızlıca ardı ardına oylamalar yapıp, Wilma'nın yaşlı olması nedeniyle...
çok fazla yemeğe ihtiyacı olmadığı ve onun patateslerini tohum olarak...
kullanabilecekleri kararını almışlardı ki,...
rüzgârın sesini duydular.
Kum fırtınası, ezelden beri bu vakitlerde gelirdi.
Ama bunca yıldır, yeni ekilen pamuğa zarar verdiği olmamıştı...
çünkü çiftlik, yöre halkının "Yaşlı Hanımın Bahçesi" olarak bildiği...
ağaçlardan oluşan bir kalkan ile zekice korunmaktaydı.
Manderlay'in üzerine çöreklenen bu, İncil'deki hikayelerden çıkma karanlığın...
ortasında dikilirken, Grace, çok iyi biliyordu ki,...
dünyadaki bütün ırkların bir araya gelerek oluşturacağı bir gangster ordusu bile...
doğanın bu muazzam güç gösterisine karşı koyamazdı.
Elinden gelen tek şey, büyük umutlarla bekledikleri filizlerin,...
önüne geçilemeyen fırtına tarafından sıra sıra kuma gömülüşünü izlemekti.
Kimsenin elinden bir şey gelmiyordu...
ama görünüşe göre, bu, kimsenin çabalamayacağı anlamına da gelmiyordu...
çünkü Grace'in gözleri, güçlükle de olsa, çıldırmışcasına at süren birini seçebiliyordu.
Tarlayı boylu boyuna dolanıp oluşmakta olan kum tepeciklerini...
atın toynaklarıyla yıkmaya çalışıyordu.
Bu koca okyanusta, minik bir damla kadar olabilecek miydi, bunu kestirebilmek güçtü,...
ama sonuçta, ne kadar uçarı görünse de, bu, bir savaştı:
Kahramanca ve tehlikeli bir savaş.
Geri dön!
Timothy.
Timothy başının çaresine bakar. Bu fırtınaları iyi bilir o.
Bayan Grace, siz ona abayı yakmışsınız.
Budalasınız, Bayan Grace.
- Onu nerede buldunuz? - Evin arkasındaydı.
- Yaşıyor mu? - Sanırım, bu soru ile ne demek istediğinizi biliyorum.
Ama yaşıyor olmak gerçekte ne anlama gelir?
Nefes alıyor mu demek istiyorum.
Unut gitsin.
Öldü mü?
Biz siyahileri öldürmek pek kolay değildir, yeter ki biz bunu isteyelim.
Beşinci Bölüm "Omuz omuza"
Hemen o öğleden sonra Timothy ayağa kalkmış...
fırtınanın binalarda meydana getirdiği hasarı incelemeye koyulmuştu bile.
Fırtına ölümcül bir darbe indirmişti.
Ve ne yazık ki, en büyük hasarı da yiyecek depoları...
ve çatısını kaybeden, köhne "Şeftali Evi" görmüştü.
Neredeyse bütün erzakları yenemez hale gelmişti.
Bu yetmezmiş gibi, tozun sebep olduğu zatürreden kaçış yoktu.
Tozun girmediği yer kalmamıştı, özellikle de yeni kerestelerin...
koruma sağlamakta kullanılamadığı yerlerden biri olan,...
Claire'in yatağının üstündeki pencerenin çatlaklarından içeri dolmuştu.
Manderlay'de mücevher ve elbette ki para bulunmuyordu.
Mucizevi bir şekilde neşeli melodilerine devam etmekte olan şöminenin üstündeki,...
zarif saatin de, Hanımın sandığının aksine, İsviçre malı olmadığı,...
aslında yörede yapılmış, değersiz bir kopya olduğu ortaya çıkmıştı.
"Hür Manderlay Teşebbüsü" iflas etmişti.
Bu yüzden, Wilhelm ve Grace,...
kimsenin, o günkü derse katılacağı gibisinden hayaller içerisinde değildiler.
Ancak, teker teker Manderlay ahalisi kapıda belirmeye başladı.
Hepinizin burada olmasına sevindim.
Ama bugün anlatacak bir dersim yok.
Bu ümitsiz vaziyet için...
çok üzüldüğümü söylemek istiyorum yalnızca.
Elbette, sözlerin size bir faydası yok şu an...
Yok. Hanımefendi, sonunda bunu öğrendiler en azından.
Ama ümitsizliğe gelirsek, bu bizim yabancısı olduğumuz bir durum değil.
Kumun altında kalmış binlerce fidan var.
Hiç olmazsa elli tanesi kurtarırsak...
az miktarda ama muazzam kalitede ürün yetiştirip, daha iyi fiyata satabiliriz.
Bence işe koyulmalıyız.
Ve böylece, bu çok büyük felaket, Grace için bir lütufa dönüşüvermişti...
ve ortak düşmanları olan kum karşısında insanlar hür, yetişkin Amerikalılar olarak...
bir araya gelip, müşterek hedeflerine ulaşmak için...
en ölümcül düşmanları ile birlikte...
omuz omuza çalışırken buluvermişlerdi kendilerini.
Stanley ve Bertie, insanlar narin fidanları çıkarmak için...
nereyi kazacaklarını bilsinler diye, tarlaya küçük çubuklar dikti.
Bir yandan da Flora, çocuksu bir edayla, Grace'in Timothy'ye beslediğini iddia ettiği...
romantik hisleriyle dalga geçmeye devam etti.
İyi geceler, İhtiyar Wilma.
İyi geceler, evladım.
İstersen uyumadan önce, şöyle uzanıp laflayabiliriz.
Teşekkürler, Wilma ama evet diyemeyeceğim.
Yatacak kadar yorulmadım henüz.
Biraz yürürsem, iyi gelir.
Beden uykuya direnirken yürümek iyidir.
Ben de yaparım bunu.
İyi geceler.
Her şeyin kendi kendine halloluyor olması...
Grace'in tam istediği şeydi aslında.
Ama oynayacak etkin bir rolünün kalmaması, birden kendini boşlukta hissetmesine...
ve dikkatinin başka şeylere yönelmesine neden oldu:
Duygular ve içgüdüler gibi insani şeylere.
O akşam uğursuz bir yurtsuzluk ve yalnızlık hissi kapladı Grace'in içini.
Grace gezinirken bir de baktı ki,...
hamamın ahşap olan arka kısmına gelmiş.
Ne olduğunu bile anlayamadan bu "yurtsuzluk" hissi yerini,...
kirli suyun akmakta olduğu paslı boruyu takip ederek,...
çıplak bedenlerin ucuz sabunla yıkanmakta olduğu...
yere gitme arzusuna bıraktı.
Siyah bedenler...
Erkekler ve siyah erkeklik organları...
Grace'in hamamda hissetikleri, utanç vericiydi.
Zihnini Manderlay'in nasıl yönetileceğine adamalıydı.
Ve aklına üşüşen bu fikirlerin bununla hiç mi hiç ilgisi yoktu.
Grace siyah bedenlere ait düşünceleri...
aklından atmak için kendini uyumaya zorladı,...
ki Grace'nin ailesine özgü inatçılığı sayesinde...
bunu başarması işten bile değildi.
Ama aşka susamış bedeninde yanmakta olan kor sönmek bilmedi.
Bir rüya olarak gösterdi kendini.
Grace Güney tepelerindeydi.
Egzotik kıyafetler giymiş kadınlar, sarıklı adamlar vardı etrafında.
Uykusunda bile babasının haklı çıkması fikrinden...
büyük bir tutkuyla nefret ediyordu...
ama bulunduğu yer maalesef bir haremdi.
Büyükçe bir yığın hurma taşıyan bir gurup köle belirdi.
Ve göz açıp kapayana kadar, Grace kendini hurmaların içinde yatmış,...
Bedevilerin onu "burunlarıyla" tatmin etmesinin zevkiyle titrer halde buldu.
Timothy'nin ortaya çıkması ile işler daha da tuhaf bir hal aldı, çünkü...
o, hem titreyen elleriyle şarabı sunan köleydi, hem de kararlı elleriyle...
Grace'in vücudunun en mahrem noktalarına dokunmakta olan Şeyh'in ta kendisiydi.
Uyuyakalmış olmalıyım.
Özür dilerim ama Claire yine fenalaştı.
Ateşi yükseldi yine.
- Bir şeyler yedi mi? - Tabii, domuz pirzolası ve kızarmış tavuk yedi!
Biraz yulaf yedi ama boğazından iki lokma geçirmek için akla karayı seçiyoruz.
Geçen sene de kum fırtınası geldiğinde akciğerlerinden rahatsızlanmıştı böyle...
ama bu yıl çok daha fazla kum vardı.
Hanımefendi, dolapları yiyecek dolu, havadar evinize dönseniz iyi olur artık.
Koşullar ne kadar zorlaşsa da bu işte beraberiz.
Daha da zorlaşacak.
Burada, geriye kalanları gördünüz...
oysa bazıları, hâlâ, çatlayıncaya kadar tıkınmaya devam ediyor.
Haklısın, bunu konuşmalıyız.
Her şey yoluna girecek, Rose.
Elimizde kalanların pay edilmesini...
ve kalan erzağımızın, sebze bahçelerinden hasat yapılana kadar...
bir ay yetecek şekilde bölünmesini öneriyorum.
Ve duyduğum kadarıyla çok az patates ve fasulyemiz kalmış.
Bence, Claire için yiyeceğe ihtiyacı olan...
Rose'a vermeliyiz bunları.
Kalan yiyecekler, geri kalanımıza eşit pay edilecektir.
Affedersiniz, "geri kalanımıza" mı?
- Buna biz de dahil miyiz? - Evet, elbette.
Zaten babanızın hayatta müsamaha göstermeyeceği şeyleri yiyoruz.
Joseph, yasal açıdan bunlara yemek denemeyeceğine yemin ediyor.
Stoklar suyunu çekince, babanız, bir şeyler "edinmemize" izin verirdi.
Eminim bir yerlerden çalacak bir şeyler bulabiliriz.
Ama sanırım, bu da kabul edilemez bir şey, değil mi, Bayan Grace?
Ne yazık ki, çok inatçısınız.
Öyleyim!
Altıncı Bölüm Manderlay'de zor zamanlar
LUCIFER'IN KUYUSU
Ne yazık ki, çiftlikte bulunabilen en besleyici gıdalar bile...
Claire'in iyileşmesine pek fayda etmedi.
Onun ihtiyacı olan etti ve Timothy bunun farkındaydı.
Bundan böyle, değirmenin sadık, ihtiyar eşeği olmadan idare edeceklerdi artık.
Gangsterlerin, fırtınadan tahribat gören arabayı tamir etmeye çalışıyor olmaları,...
moral seviyesi açısından pek hayra alâmet değildi.
Allahtan, en içinden çıkılmaz metinleri bile çözmeye muktedir olan,...
hukuk alimi Joseph, 1923 model Ford'un...
kullanım kılavuzu karşısında aciz kalmıştı.
Zaman ilerledikçe, Manderlay'deki pamuk fideleri ile birlikte,...
yöre halkının açlığı da büyümekteydi.
Ellerindeki eşek eti iyice azalmıştı...
ve kalan az miktarı da Claire'ye ayırmışlardı.
Grace, Wilma ve diğer kadınlara, Hanımın Kanunu tarafından...
kesinlikle yasaklanmış olan, tuhaf bir eylemde birliktelik eder olmuştu.
Yani, bir "Güneyli geleneği" olan toprak yemekte.
Arabanın kullanım kılavuzundan yılmış olan Joseph,...
Grace'in babasıyla yapmış olduğu iş anlaşmasında...
muğlak bir ifade bulmuştu.
Kullanılan ifadeler, birazcık da "iyi niyetli" bir yaklaşımla...
belli durumların, çalışanı, patronundan daha yüksek bir otoritenin...
emirlerini uygulamak zorunda bırakabileceği şeklinde yorumlanabilirdi.
Bu durumdaki yüksek otorite "açlık"tı.
İyi haberler de vardı:
Her ne kadar, susuzluk tarlaları vurduysa da...
Stanley ve Timothy, buna karşı koyacak bir silah bulmuşlardı.
- Durun, bekleyin. - Hazır olun! Geliyor.
Ama en iyi haber, Claire'in inanılmaz bir şekilde,...
yemek tabağını silip süpürecek kadar güç kazanmış olmasıydı.
Her nedense, bunu hep gecenin bir vakti, herkes uykudayken...
ve kimse bakmazken yapıyordu ama bunun önemi yoktu.
Grace açlığının, yasak şehvet fantezilerini bastıracağını düşünüyordu...
ama bunun tam tersiydi gerçekleşen.
Flora, tavuklara ne oluyor?
Kavga mı ediyorlar?
Dört beyazın, siyah olanın peşinde olmasından mı bahsediyorsun?
- Kapıyı aralamamı ve bir bakmayı ister misin? - Hayır.
Demedi deme, o siyah tavuk çok mağrurdur.
Ona bir öpücük kondurmak istemeniz beni hiç şaşırtmazdı.
Benimle dalga geçme, Flora.
- İyi geceler. - İyi geceler.
Flora o siyah tavuğu kullanarak Grace'le daha önce de dalga geçmişti.
Dalga geçmek için geçerli sebepleri de yok değildi.
Bütün bunlar yeterince kötü değilmiş gibi,...
kasık bölgesindeki yangın da yeniden alevlenmişti...
hem de tavuğun yardım yakarışlarına rağmen.
Hatta alevi körüklemişti bu çığlıklar.
Utanmış, küçük düşmüş ve akıl sağlığı için duyduğu endişeye...
yenilmiş bir halde kaçtı oradan.
Bir delilik nöbetinin,...
ya da başkalarının deyimiyle, "kızışmışlığın" etkisiyle...
kendini karın üstü yatağın üzerine attı,...
ve bir an için utancı, toplum kurallarını bir kenara bıraktı...
ve çocukluğundan beri yapmadığı bir şeyi yapmaya başladı,...
ki o zamanlar bunun ne kadar yanlış olduğunu bilmiyordu:
Büyük bir hızla, neredeyse içgüdüsel olarak...
yorganını katlayarak oluşturduğu çıkıntıya yasladı kendini.
Bundan zevk mi alıyordu, yoksa acı mı duyuyordu, kestirmek güçtü ama devam etti.
Artık kontrolünden çıkmıştı.
Etrafında uyuyan kadınları,...
aslına bakarsanız, tüm nezaket kurallarını hiçe sayarak...
ut yerindeki zevk dalgalarının onu kendinden geçirmesine izin verdi.
Tam o sırada, şansı yaver gitmeyip de Grace'i sarsarak...
az çok kendine getiren birisi çıkmasaydı...
kim bilir bunun sonu nereye varırdı.
Bayan Grace, gelmelisiniz! Çabuk olun, Bayan Grace.
Öldü.
O kadar da iyi bakmıştım ona.
Onu iyi etle beslemiştim.
Yemeğini yiyordu...
Öldü.
- Canımı acıtıyorsun. - Yürü dedim sana!
Yemeğini yiyordu...
Hayır, yemiyordu. Anlat!
Anlatmayacak mısın, Wilma?
Çok acıkmıştım...
Başım döner...
ve bacaklarıma ağrılar girer benim, aç kalınca.
Dost bildiğimiz, Claire'in taptığı İhtiyar Wilma...
biz uyuduktan sonra, pencereyi ziyaret ediyormuş.
Claire'in tabağını o boşaltıyormuş her gece.
O lanet olası pencerenin dışarıdan da açılabildiği düşünülünce, işten bile değil bu!
O kadar çok toprak yemiştim ki,...
dişlerim dayanmaz olmuştu artık.
Biricik kızımızı o öldürdü.
Jack, o hastaydı.
- Bayan Grace... - O hastaydı, Jack.
Rose, geceleri nasılsa bu kadar çok yiyor diye...
gündüzleri onun ne kadar yediğine pek bakmadı.
Kızımı öldürdüğü için Wilma'nın cezalandırılmasını istiyorum.
Bu meselenin oylanmasını istiyorum.
Kızımı öldürdüğü için Wilma'nın cezalandırılmasını istiyorum.
Adalet sağlansın...
yoksa onu kendi ellerimle öldürürüm, hemen şuracıkta!
Bırakın gideyim.
- Hayır! - Dur, yapma!
Yapma! Hayır!
Dur!
- Bunu yarın konuşuruz. - Kızımı öldürdü! -Dur artık!
Ve böylece, bir sonraki gece Manderlay'in bulutsuz,...
parıldayan yıldızlarla dolu, muhteşem semasının altında toplanıldı.
Her şeyi dinledik, Wilhelm.
Wilma, Claire'mize zerre kadar merhamet göstermedi...
ona da zerre kadar merhamet gösterilmemeli; idam edilmeli.
Jack...
İhtiyar Wilma'yı öldürmek Claire'i geri getirmeyecek.
Tek istediğimiz, adalet.
Buna hakkımız olduğunu defalarca söylediniz.
Benim önerim,...
acil bir durumda yemek çaldığı için Manderlay'den sürgün edilmesi.
İhtiyar zaten, bundan sağ çıkamayacaktır.
Neticede, yemek konusu Claire'in kaderinde...
bir değişiklik yarattı mı, bilmiyoruz.
Wilma, yaptığının, onu öldürüp öldürmeyeceğini bilemezdi...
ama bir başkasının hayatını riske atıyor olmayı umursamadı bile;
kızımın hayatını.
Wilma'nın gözünün tek gördüğü,...
kimsenin dokunmadığı bir tabaktı ve karnı açtı.
Bizimki değil miydi sanıyorsun?
Geri kalanlarımız ne anlaştıysak, onu yedik.
Claire aç değil miydi sanıyorsun?
Hepimiz açtık...
ve bu, onun yaptığını çok ama çok daha kötü hale getiriyor.
Hepinizden Jack ve Rose'un önergesini oylamanızı istiyorum.
Wilma'nın ölmeyi hak ettiğine inananlar ellerini kaldırsın.
Teşekkürler.
Herkese teşekkürler.
Dur!
Grace?
Burada kararları veren biziz sanıyordum.
Bize sürekli bunu söylüyordunuz.
Yoksa bu her zaman geçerli değil mi?
Elbette her zaman geçerli.
Bu tip kararları savunmak için buradasınız, değil mi?
Öyleyse bırakın geçeyim ve bu işi bitireyim.
Hayır,...
eğer bu yapılacaksa, yapan ben olmalıyım.
Bu, intikam için yapılan bir eylem olmamalı.
Benim için sakıncası yok...
yeter ki, o da Claire kadar acı çeksin. Bunun kararını ben veririm.
İşim bitince haber veririm.
Grace...
lütfen söyler misin,...
ne karar verdiler?
Öldürülecek miyim?
Hayır, Wilma, öldürülmeyeceksin.
Ne diyorsun?
Oylama Jack'in istediği gibi sonuçlanmadı diyorum. Öldürülmeyeceksin.
'Claire, tabağındakileri zaten yemezdi...
ve eninde sonunda, tozun sebep olduğu zatürreden ölürdü' diye düşündüler.
Gerçekten böyle mi söylediler?
Evet, gerçekten böyle söylediler.
Beklemek nasıl bir ızdıraptı, bir bilsen...
- Öyle endişelendim ki. - Biliyorum.
Biliyorum.
Ama artık için rahat bir şekilde uyuyabilirsin.
Evet.
Uzan da uyu biraz.
Sen hiç sahip olamadığım kızımsın benim.
- Uzan hadi. - Uyuyana dek yanımda durur musun?
Dururum, Wilma.
Uzan.
Wilma?
Yedinci Bölüm "Hasat"
Nihayet hasat zamanı gelmişti ve pamuk sağ salim çuvallara doldurulmuştu.
Birkaç fidenin dışında muhteşem bir hasat elde edilmişti.
Sanki yaşanan onca çile ve keder...
pamuğun rengini daha beyaz, liflerini daha güçlü kılmıştı.
O anki fiyatlarıyla satılsa bile rekor hasılat elde edilirdi.
Hiçbir şeyin eskisi gibi olmamasına karşın,...
Manderlay'de hasat, her zamanki gibi tam vaktinde gerçekleşmişti.
Son pamuk öbeği çuvaldaki yerini almıştı ki, göçmen kuş sürüsü,...
tarlaya varıp gökyüzünü kararttı.
Herkes bu manzarayı huşu ile izledi...
ve bu, bir anlığına da olsa,...
dünyadaki bütün kelâmlardan ve siyasetten ulu göründü onlara.
Emektar çırçır her zamanki gibi göreve hazırdı.
Bir hafta geçmişti...
Neils ile ortaklaşa çalışan Sammy tarafından...
yağlanıp, tekrar kurulmasının üstünden.
Çalışırken iyi bir ikili oluşturmuşlardı.
Neils hayatı boyunca hiçbir espiriyi komik bulmamıştı,...
o yüzden, soytarı zenci gurubundaki Sammy, istemeyerek de olsa,...
onu pek de komik olmayan esprileriyle güldürmeye çalışmaktan vazgeçmişti.
Bayan Grace?
Edward?
Neredeyse tanıyamayacaktım seni. Giyimin kuşamın amma değişmiş böyle.
Babanız artık değişiklik yapmanın zamanı geldi diye düşündü.
Bir iş için yolu bu tarafa düştü.
- Babam burada mı? - Hayır, beni size bir mesaj ulaştırmam için önden yolladı.
Babanız haftaya pazartesi günü akşam saat 8'de burada olacağını söyledi.
Kapının önünde, arabasında 15 dakika bekleyeceğini...
ama ondan sonra bir saniye dahi kalmayacağını söylememi istedi.
Aynı Dogville'deki gibi, dedi, ve aynı, sanırım annenize...
- Evlenme teklif ettiğindeki gibi mi? - Evet, öyle bir şey.
Eğer onunla gitmek istiyorsanız,...
orada olsanız iyi edersiniz, yoksa basıp gidecekmiş.
- Tamam, mesaj alınmıştır. - Ben gideyim artık.
- Sağlıcakla kalın, Bayan Grace. - Sen de, Edward.
Edward!
Babama Manderlay'de artık yeni bir devrin başladığını söyle.
Grace'in babası geldiğinde ona katılmak gibi bir niyeti kesinlike yoktu.
Artık kendine göre bir yaşam seçmişti ve bundan memnundu.
Ama yine de gidecekti kapıya, neler başardığını göstermek için:
Yeni ve daha iyi bir Manderlay.
Stanley ve aile için imtihan günüydü o gün...
çünkü, her ne kadar son zamanlarda işler iyi gidiyor olsa da...
Stanley ve Bay Miller gelenekleri olduğu üzre, biralarını yudumlarken...
Stanley'nin çiftlikte olan biteni ifşa etmesini kimse engelleyemezdi...
ve bu da her şeyin sonu olurdu.
Wilhelm, beyazların şoförlerle konuşmasına şüpheyle bakıyordu...
ama Grace ısrar etmişti; onlara güveni tamdı.
Beyinsiz zenci! Hiç mi bir halta yaramazsın sen?
Özür dilerim, Bay Mays.
Şaka yapıyorum.
Nasıl kandırdı seni ama!
Stanley Mays ve aile sınavı geçmişti.
O akşam Grace onları "yetişmiş" Amerikalı ilan etmişti.
Gitmelerine izin verilmesine rağmen, onlar kalmayı seçmişlerdi,...
çünkü Stanley Mays ve ailenin kalıcı olarak işe alınacakları konuşuluyordu.
Zaman su gibi akıp geçiyordu; pamuk parası banka hesaplarına yatmış...
ve gururlu Timothy tarafından at sırtında Manderlay'e getirilmişti bile.
Neils ve Sammy, kullanım kılavuzuna gerek bile duymadan arabayı onarmışlardı.
- Her şey için teşekkür ederim. - Biz size teşekkür ederiz.
- Bundan sonra ne yapacaksınız? - Bilmiyorum.
Sıkışırsanız, gangsterliğe geri dönebilirsiniz nasılsa.
- Bay Robinson nerede? - Vedalaşmak için kulübelere gitti.
Grace, Bay Robinson'ın eski kölelere karşı...
duymaya başladığı bu ilgiden etkilenmişti.
Ama araba giderken yaptığının doğru olduğunu düşünmüştü.
Grace'in güce veda etmesinin zamanı gelmişti artık.
♪ Cesurdur kadınların ve erkeklerin. Mısır ve şaraptansa, bunu yeğlerim.
♪ Yüce Tanrım layık kıl bizi bunlara, Senin bu güzel topraklarına.
♪ Yürekler senin kapıların kadar açık, Eller cömert, ruhlar özgür.
♪ Alabama, Alabama, Sadık kalacağız sana.
Gözü sende.
- Hayır, değil. - Gözü sende diyorum.
Hayır, değil!
Bana kalırsa, gangsterlerin gitmesi yüzünden.
Sen onun patronuyken, tatlım, o senin boyunduruğun altındaydı...
şimdi sen onunkindesin.
Seni istiyor bence.
Gelsin yemeğe katılsın. Gidip getireyim onu.
Yemeğe katılsana.
Konuşma, kadın!
Hanımın yatak odasındayken, Flora'nın anlattığı...
endişe verici, mahrem ayrıntıları hatırladı Grace.
Munsi toplumunda cinsel ilişkiler...
çok eskiye dayanan gelenekler tarafından tanımlanmıştı.
Bunun, Grace'in hoşuna gitmeyeceğini söylemişti Flora:
Grace'in, insanların ve cinsiyetlerin eşitliğine dair...
modern görüşlerine uygun değildi.
Ancak Grace, bu ilerici yaklaşımını yemek masasında bırakmıştı görünüşe göre.
Şimdi, hayalini kurduğu an gerçekleşmekteydi...
ama bu erotik olmaktan çok, tuhaftı.
Yine de, Grace bu fikre bağlı kalmaya karar verdi.
Timothy, uyan!
Grace uyurken Manderlay köle yerleşkesinde alevler yükselmiş...
ve Timothy'nin atı, ahırdan kaçmıştı.
Ne oldu böyle?
Yüreğim dayanmıyor. Cevap istiyorsan, başkasına sormalısın.
- Gangsterler parayı çaldı. - Ne?
Gangsterler parayı çaldı, aradığın cevap bu işte.
- Çok da net bir cevap, sanırım. - Çok net, haklısın.
Böyle düşünmene sebep olan nedir?
Eğlence sona erdiğinde...
parayı kontrol etmek için...
hepimiz masadan kalktık.
Timothy parayı şu lanet yamacın oraya saklamıştı.
Timothy'nin bekçilik etmesi gerekiyordu ama orada değildi.
Kutunun yerinden oynatılmış olduğu belliydi ve içi boştu.
Gangsterlerden birisi, veda etme numaraları yaparken...
parayı yerinden çıkarmış.
Ama bunu yalnız başına yapması imkansız.
Birisi ona kutunun yerini söylemiş olmalı.
Sammy, Neils ile onca zaman geçirmiş olmasına rağmen...
söyleyenin kendisi olduğunu itiraf etmedi bir türlü.
Sonra millet bağırmaya, çığlık atmaya başladı ve...
herkes öfkeye kapıldı ve kimse birbirini dinlemez oldu.
Stanley Mays ve aile kaçmayı başardı sanırım...
ama Philomena ve Bertie çok kötü yaralandılar.
Elizabeth de hayatını yitirdi, ama onunki kazayla oldu.
Silahları göndermekte acele ettik.
Henüz hazır değildik.
İlk defa, Grace'in söyleyecek sözü yoktu.
Elinden gelen tek şey, gangsterlere yaptığı,...
işler sıkışırsa tekrar eski mesleklerine dönebileceklerine dair...
tatsız şaka için kendine kızmaktı.
- Wilhelm, Timothy'yi kaldıramıyorum. - Elbette kaldıramazsın.
Yemekten önce üç şişe içki içmişti.
Munsiler içmez.
Belki de özel anlarda içiyorlardır.
Buralarda hayat varmış demek.
Seni bir daha buralarda görmek istemediğimi söylememiş miydim?
Bu seferki geliş sebebim...
Bu sefer bir anlaşma yapmaya değil, sonuçlandırmaya geldim.
Ve umarım, aslında ne kadar dürüst birisi olduğumu anlayacaksınız.
Çünkü buraya gelip ödeme yapmak zorunda değildim.
Bu, size ait olan yüzde seksenlik payınız.
Hiç de fena bir miktar değil, gördüğünüz gibi.
- Bu, bizim hasat paramız değil mi? - Sanırım öyle.
Hasat zamanındayız.
Yanıma gelen genç bir adamla bir oyun oynadık.
Buradan geldiğini biliyordum, o yüzden...
gururu bir kenara bırakıp geri döndüm.
Şimdi benim hakkımda yanıldığınızı düşünmüyor musunuz?
Bu para için kiminle oynadın?
Bundan bir gün önce... Daha önce gelecektim aslında...
ama koyu renk kıyafetler içindeki beylerle dolu,...
siyah bir araba geçti yanımdan.
Peşime takıldılar ve beni öldüreceklerini...
çünkü "arkadan alan" bir hilekâr olduğumu, bağırdılar.
İnsan da böyle ağır suçlanmaz ki, değil mi?
- Onlardan kurtulmam bayağı uzun sürdü... - Kimdi?
Şu at sırtında gezen zenciydi. Adı neydi onun?
Timothy mi?
Evet, o.
- Timothy idi adı, evet. - O bir Munsi.
Onlar kumar oynamaz.
Munsilerin kumar oynamadığını ben de biliyorum. Bu konuda uzman sayılırım.
Ama Timothy'yi masadan kaldırmak için, kırk takla atmak gerekiyordu.
O, Munsi falan değil...
ama kumar masasında muhteşem bir adam olduğunu...
ve ne kadar para kaybederse kaybetsin "muhteşemliğini" koruduğunu söyleyebilirim.
- Ama herkese Munsi olduğunu söylüyor. - Tabii söyler.
Çünkü anlattığı hikayelere bütün kadınlar deli oluyor.
Gururuna düşkün bir Afrikalı olması,...
kraliyet soyundan gelmesi gibi Munsi hikayeleri,...
Eski moda ahlak anlayışı falan... Ve tabii bir de aksan var.
Bu sayede, kadınları yatağa atmak çocuk oyuncağı oluyor onun için.
Minnettarlığınızdan fayda sağlamaya yeltenmeyeceğim bile.
Benim gibi birine yakışmaz çünkü.
Ah, unutmadan, bugünü anlatan bir de özlü söz söyleyeyim:
Mansilerin "aleti", Munsilerinkinden daha büyük olur derler.
"Munsilerin kibiri dillerde dolaşsa da becermesini bilen Mansilerdir aslında!"
Neyse, bu kadar yeter. Başka bir gün de, iş konuşuruz.
Grace hemen, Manderlay'in kölelerinin...
kişisel özelliklerinin yazdığı son sayfayı açtı.
Timothy neredeydi? Hah, isminin yanında 1 yazıyordu işte!
Daha önce de okuduğu gibi, "gururlu zenci" olduğu yazıyordu.
Yoksa öyle değil miydi?
El yazması rakama daha yakından baktı.
Elizabeth'in isminin yanındaki 7 ile karşılaştırdı.
Eline geçirdiği her fırsatta, karşısındakini kendinden geçirip...
büyüleyecek şekilde karakterini değiştirmekte usta olan...
bukalemunvari "eğlendirici zenci" sınıfıydı bu.
İşte o an, Grace durumun farkına vardı.
Timothy'nin numarası 1 değil, 7 idi.
O, 1 olarak görmek istemişti.
Timothy'nin isminin yanında bir not bile vardı:
"Dikkat! Şeytani bir zekaya sahip."
Sekizinci Bölüm - Bu bölümde Grace, Manderlay ile hesaplaşır ve film sona erer.
Grace Manderlay'deki herkesi son bir toplantıya çağırdı.
O akşam, babası geldiğinde,...
Manderlay'i, bir daha dönmemek üzere terk etmeye karar vermişti.
Hepiniz gelmişsiniz.
Halkı, iki oylama için olağanüstü toplanmaya ikna ettim.
Her ne konudaysa bu oylamalar, beni zerre kadar alâkadar etmiyorlar artık.
Bundan o kadar da emin olmayın, Bayan Grace.
Eminim.
Veda etmeye geldim.
İlginç bir tesadüf ama, sizin iki oylamanız olduğu gibi,...
benim de size verecek iki hediyem var.
Veda hediyeleri de diyebilirsiniz bunlara.
Birincisi:
Bu.
Hasattan elde ettiğimiz para.
Daha doğrusu, yüzde sekseni.
Usta bir kumarbaz, geri kalan yüzde yirmiyi komisyon olarak aldı.
Parayı, Manderlay'deki birisinden bir kart oyununda çarpmış.
- Parayı alanlar, gangsterler değil miymiş? - Hayır.
Hayır, onlar değilmiş.
Bu gerilimi daha fazla uzatmayacağım:
Parayı kaptıran haznedarmış.
Paraya bekçilik etmekle görevli olan kişi!
Kumar oynama hevesine yenik düşmüş.
Büyük ihtimalle, Munsi olmadığı,...
kulağa her ne kadar önemsiz gelse de,...
bir Mansi olduğu için.
Gelelim ikinci hediyeme.
Sizin için acı verici olsun olmasın, açığa çıkmalı.
Bu kitapta,...
ki hâlâ şimdiye kadar yazılmış en iğrenç, en aşağılık doküman olarak görüyorum bunu,...
Timothy, bir "eğlendirici zenci" olarak sınıflandırılmış;
izleyeni memnun etmek için görüntüsünü değiştirebilen birisi olarak. Öyle de yaptı.
Durun, yazdığı sayfayı bulayım.
Sayfa 104'te.
Sen nereden biliyorsun bunu?
Bu kitabı hiçbir kölenin görmediğini sanıyordum.
Hanımın Kanunu'nda 104. sayfada olduğunu sen nereden biliyorsun?
Çünkü onu ben yazdım.
Oradaki her şey, benim kılı kırk yaran ellerimden çıkma.
Savaş aniden bittiğinde, Hanımım ve ben çok gençtik...
ve bu yeni statü, bizi korkutmuştu.
Korkutmuş muydu?
Kölelerin nasıl bir dünyaya salıverildiklerini tahayyül etmeye çalıştık.
Buna hazırlar mıydı?
Daha doğrusu...
dünya onlara hazır mıydı?
Parlementerler çeşit çeşit sözler veriyorlardı...
ama hiçbirine inanmadık.
O zaman, Hanımım benden, herkes Manderlay'de kalırsa,...
işlerin nasıl yürütülmesi gerektiğini düşündüğümü kağıda dökmemi istedi.
Ama bu, köleliğin devam ettirilmesi.
Öyle de diyebilirsiniz,...
ama ehven-i şer'i seçmek de diyebilirsiniz.
Bu kitabı senin yazdığını, diğerleri biliyorlar mıydı?
2., 3. ve 5. gruplardakiler...
her zaman biliyorlardı.
Diğer gruplardaki bazılarının bilmemesi daha iyiydi zaten.
Şimdi herkes biliyor.
Ben Hanımın Kanunu'nu herkesin iyiliği için yazdım.
Herkesin iyiliği içinmiş...
Herkesin iyiliği için demek!
Buna nasıl cüret edersin?
Bu noktasından virgülüne kadar...
zulüm ve aşağılama talimatnamesi.
Fikrimi belirtmekten geri duramayacağım, bana kalırsa, Bayan Grace...
yanlış bir gözle bakıyorsunuz.
Ve başladı Wilhelm, Grace'e ehven-i şer'in...
uygarca yönlerini anlatmaya.
Hanımın Kanunu'nun;
Herkese yiyecek ve barınak sağladığını...
ve dış dünyada da farklısına sahip olamayacakları,...
umutsuz yaşantıları için, kendileri yerine...
efendilerini suçlamayabilme ayrıcalığını sunduğunu;
Gün ortası merasimlerinin aslında bir lütuf olduğunu...
çünkü merasim alanının, günün en sıcak saatlerinde...
gölge olan tek yer olduğunu;
Numaralandrılmış sınıfların, zulüm altında yaşayan insanların,...
hayatta kalmak için sergiledikleri davranışlara göre belirlendiğini...
ve buna bakarak herkesin hayatının daha kolay hale getirildiğini anlattı.
Manderlay'de pek sık rastlanmayan, belki de hiç rastlanmamış olan...
"gururlu zenciler", kendilerini gururlu gördükleri sürece var olduklarından,...
sistem, onlara yardım etmek için, diğerlerinden daha fazla...
cezalandırıldıklarına ve zulüm gördüklerine inandırıyordu.
"Soytarı zencileri" de ayakta tutan, güldürebilmeleriydi...
bu yüzden, Hanımın Kanunu, kölenin efendisine bunu sağlamasını emrediyordu.
Diğer grupların da yararlandığı, buna benzer yükümlülükler bulunmaktaydı.
Paranın yasak olmasının sebebinin,...
onları, kumar oynarken "pamuktan para" kullanmaya zorlamak olduğunu...
ve böylece ailelerin dağılmaktan ve ızdıraptan korunduğunu anlattı.
Vesaire, vesaire...
Ta ki, Grace sinirden patlayacak hale gelene kadar.
Kes masal anlatmayı, Wilhelm! Özgür değiller.
Ve önemli olan da bu.
Bana kalırsa, felsefi bir anlaşmazlık bizimkisi.
Ve böylece geliyoruz az önce bahsettiğim iki oylamaya.
Hanımın Kanunu, geçerliliğini koruyor muydu hâlâ?
Şimdi de, ne yazık ki, en az eskisi kadar geçerli olduğuna karar verdik.
Amerika, 70 yıl önce hazır değildi...
biz zencileri eşit kabul etmeye, hâlâ da değil.
Gidişata bakılırsa, 100 yıl geçse, yine olmayacak!
Biz de, Manderlay'de geriye doğru bir adım atıp...
eski kanunu yeniden yürürlüğe sokmaya karar verdik.
Affedersiniz ama ben gidiyorum.
Gitmenize gelecek olursak, iyisi mi ben ikinci oylamayı da anlatayım size.
Bildiğiniz gibi, maalesef Hanım'ı kaybettik...
ve ne yazık ki,... varislerini de ürkütüp kaçırdık.
Kısacası, bir Hanımımız olsun istiyoruz.
- Hayır! - Bütün oyların size verildiğini söylememe gerek yok sanırım.
- Asla! - Ne kadar idealist olduğunuz düşünüldüğünde...
bizim gibi, yabanda yaşaması mümkün olmayan sirk hayvanları için...
koruyucu melek rolünü oynamak hoşunuza gidecektir.
Aynı, sizin "toplum kavramı"nın bizim için yararlı olacağını düşünmeniz gibi.
Bundan o kadar emindiniz ki, bizi ikna etmek için şiddet bile kullandınız.
Biz de bunu yapmak zorunda kalırsak, üzülürüm.
Ne demek istiyorsun? Beni tutsak mı etmeyi planlıyorsunuz?
Sadece bizi anlamınızı istiyoruz, aynı bizim, sizi anlamamızı istediğiniz gibi.
Kapı onarıldı ve kapatıldı.
Çitler de sağlam ama pek yüksek oldukları söylenemez.
Bizi burada tutan o çitlerdi ya!
Pas tutmuş bir av tüfeği ve bir el tabancasına sahip iki adam...
Bizim bu kadar mı aptal olduğumuzu düşünüyordunuz?
Gerçekten kaçmak istesek, bir merdiven yapamayacak kadar mı aptal sandınız bizi?
Grace bu toplantıda çok fazla zaman kaybetti,...
ki ona kalırsa, tartışmanın bir yere vardığı da yoktu.
Babası saat 8'de kapıda olacaktı.
Yarım saati kalmıştı, merdiveni de yoktu.
Etrafını saran kalabalığın karşısında tek başınaydı.
Ne yapmalıydı ki, Manderlay'den çıkabilsin?
Çitin bir parçası ne zaman sökülüyordu?
Grace randevusuna yetişmek istiyorduysa...
bir an önce taktiğini değiştirmeliydi.
Pekâlâ, istediğiniz gibi olsun.
Kalben isteyerek yapmayacağım, bunu benden bekleyemezsiniz ama tek seçeneğim de bu.
Korkmanıza gerek yok,...
çok değerli kanunuza da uyacağım.
Önümüzdeki meseleyle başlayalım işe:
7. gruba dahil zencilerden Timothy...
yaptığı hırsızlıkla neredeyse bizi batırıyordu.
Gördüğüm kadarıyla, Hanımın Kanunu para çalınmasına özel bir ceza belirtmemiş.
O yüzden, biraz yaratıcı davranmam gerekecek.
Bir şişe şarabın çalındığını söyleyen sen miydin, Flora?
Sanırım Timothy'nin eyerinin altında bir şişe şarap var,...
sen ne dersin?
Ben de dün oraya gittiğimde gördüğüm neydi, diyordum.
Şarap şişesiymiş demek.
15 dakikadan bir saniye bile fazla beklemeyeceğini söyleyen,...
geç kaldığı hiç görülmemiş babasının, kapıya varmasına 10 dakika vardı hâlâ.
Veda konuşması yapmaya yeterdi bu.
Timothy, bırak artık bu sessiz ve gururlu tavırları.
Bağır, ağla...
ve merhamet dilen.
Senin gibi bir Mansi'ye,...
iğrenircesine hor gördüğün Mansi'ye bu yakışır.
Benim asla kabullenemeyeceğim şeyse, Timothy,...
ve sizlerin, kendinize duyduğunuz nefret.
İkiyüzlülüğün en iğrenç mertebesindesiniz!
Wilhelm'in ve onun peşine takılan sizlerin yaptığı, ırkınıza ihanet etmek!
Umarım bir gün ırkınız, bu hıyanetinizi ortaya çıkarır...
ve sizi bunun için cezalandırır.
Midemi bulandırıyorsunuz.
Eminim haklısınızdır, Bayan Grace,...
bizim gibi zencilere ne kadar hakaret etseniz az gelir,...
ama benim anlamadığım, bu, sizi neden bu kadar sinirlendiriyor?
- Ne demek istiyorsun? - Bir şey unutmuyor musunuz?
Bizi bu hale siz getirdiniz!
Ona, elindeki kırbacı bıraktırabilecek tek şey, belki de,...
babasının geldiğini ilan eden neşeli melodiydi.
Artık desteğe ihtiyacı vardı.
Manderlay de, yok olması dünya için daha hayırlı olacak bir yerdi.
Grace babasının el yazısını tanıdı.
'Sevgili Kızım' diye başlıyordu.
"Sevgili Kızım, babanı bir kez daha kandırmayı başardın.
15 dakika bekledim önce,...
ama çok yufka yürekliyim.
O yüzden çitin üstünden geçip iyi misin diye kontrol etmek için...
çalıların arkasından içeri baktım. Hiç ummadığım bir şekilde,...
sonunda işleri olması gerektiği gibi ele almış göründün gözüme.
Seninle gurur duyuyorum, kızım.
Umarım bir gün tekrar karşılaşırız da,...
"Manderlay'deki yeni devir" den kastının gerçekte ne olduğunu anlatırsın bana.
Sevgilerimle, ihtiyar, budala baban."
Oylama, emsalsiz bir karar verme yöntemi olabilir...
ama saatin kaç olduğuna halk oylaması ile karar vermek, pek de akıl kârı değilmiş.
Bu anlaşılmıştı.
Aynı babasının dalga geçerken söylediği şekilde, elinde meşalelerle,...
kendisini kovalamakta olan kızgın zencilerden...
kaçacağı yönü seçmek için, yalnızca birkaç saniyesi vardı Grace'in.
Grace acelesi olduğundan Burt'ü fark etmedi.
Diğer ırklara güvenmekte açık fikirli davranan kaçağımız,..
Pek fazla bir yol kat edememişti.
Grace öfkeliydi: Manderlay bu ülkenin...
çok kötü olan bir döneminde fosilleşip kalmıştı sanki.
Amerika'nın bin türlü yüzü olduğuna şüphe yoktu.
Ama siyahileri kabul etmeye hazır değil demek,...
abesle iştigal olurdu.
Amerika, yardım elini uzatmıştı, çok belirgin değildi belki,...
ama bu eli görmemekte direten birisinin...
kendisinden başka hiç kimseyi suçlayamaya hakkı yoktu.
AFRİKA'YA GERİ DÖNÜN ZENCİLER
BEN BİR İNSANIM