Kaliforniako estatuko herritarrak Orenthal James Simpsonen aurkako
BA097211 zenbakiko kausan,
guk, zinpekook,
akusatua, Orenthal James Simpson,
errugabetzat jotzen dugu egotzitako lehen kargua den
Nicole Brown Simpson gizakia hiltzeaz
eta, hortaz, zigor-kodeko 187A atala urratzeaz.
Zer diozu? Izorratuta gaudela?
Egia esan, ez dut zergatik ulertzen.
O.J. inoiz egon den hiltzailerik handiena da, ezta?
Eta libratu egin da.
Eta onena da, Leslie,
tipoak deklaratu ere ez zuela egin behar...
Lyle, odolaren egarri dira.
Garcettik gauza bakarra du gogoan: berrautatua izatea.
Horregatik suntsitu nahi dute gure kausa,
garaipen bat behar dutelako, orain.
Bale, ulertzen dut. Orduan mozioa aurkeztu behar duzu.
Arrazoi gehiagorekin, ezin dugu epaiketara ofiziozko abokatu kaskarra eraman.
Charles Gessler Los Angelesko onena da.
A bai?
Lyle, pozten nau zu azkenik ezagutzeak.
Aurrera.
Ez horixe.
Ezetz biribila.
Ez dakit kontu hau nola konpon dezakegun.
Nik Jill itzultzea edo Cochrani deitzea nahi nuke.
Ezin diot Cochrani deitu, eta zuk ez duzu dirurik.
Leslie, ba al dakizu zenbat diru lortu dudan azken astean?
Tira, pozten nau zuk hori aipatzeak...
Idazpuru ederra, portzierto.
"Niri lagunduz, abusuak jaso duen beste lagun askori laguntzen diozue.
Denok gara bizirauleak.
Hilabetero hilabeteko 15ean dirua ematen baduzue...".
Hilabeteroko donazioak Lyle Menendezen Defentsarako Funtsean?
Zenbat adiz esan dizut gutunak idazteari uzteko?
Zure kontra erabiliko dituzte, eta oso itxura txarra hartuko dizute!
Zuk egunean 4000 dolar irabazten dituzu telebistan O.J.-z aritzen
eta erasotzen...
- Lana da, ados? - Ados.
Eta, diruaz ari garela,
pro bono ari naiz zuen bizitzengatik borrokatzen.
Ileorde berria eskatu duzu, kartzelara bidali dizute
eta 2500 dolar kostatu ditu?
O.J.-ri ileko tratamendua egin zionak egina da.
- Beraz, bai. - Lyle!
Eta O.J.-k egindako gauza bera egin beharko genuke.
Argi dago zer egin bazekiela!
Badakizu zer egin zuen? Lelo bat zuen!
Lelo batek on egingo ligukeelakoan nago.
Eta gure leloa izan liteke:
"Abusuak jaso badituzu, ezin zaituzte akusatu".
- Zer? Zergatik egiten duzu barre, Erik? - Zu zara izatekoa!
Bale, tira, barkatu. Nire errua da. Nire bizitza kolokan dago.
Bai. Baboa ematen duzu, bada.
Gogorarazi behar dizut zergatik gauden hemen?
Zugatik.
Zu zara baboa.
Egin behar zenuen bakarra isilik geratzea zen.
Benetan?
"Lyle Menendez bere hitzetan".
- Pikutara puta zoro hori! - Ez.
Ez. Ja ezin duzu hori egin, zuk izorratu gaituzu eta.
Akabatuta gaude. Zure grabazio-ordu pila bat dute!
- Ez nekien ni grabatzen ari zenik! - Eta zoroa dirudizu!
Zoroa dirudizu. Konturatzen zara zelako tontakeria egin zenuen?
Eta gero gutun zoro horiek guztiak idatzi zenituen
guztiei gure alde gezurra esateko eskatzen?
Nor zara?
Txikitan zu bezalakoa izatea baino ez nuen nahi.
Badakizu jendeak orain zutaz zer dioen?
Begirada hutsa duzula.
Begi beltzak dituzula. Psikopata zarela diote.
Lortzeko zorian geunden. Lyle, aske ginen ia.
Bai, niri esker.
Zuri esker egon ginen hemendik irteteko zorian.
Baina ez ginen irten.
Eta orain zure erruz gaude akabatuta!
Beste desadostasun batekin nahikoa genuen.
Pertsona bat gehiago konbentzituta, irtengo ginatekeen.
Baina hori ez da gertatuko, inork ez baikaitu sinesten.
Denek gorroto gaituzte. Denek hilda nahi gaituzte!
Eta oso ikaratuta nago, ez baitut hil nahi.
Eta ez dut zu hiltzerik nahi. Eta egin genuena gorroto dut.
Nahiago nuke gertatu izan ez balitz. Atzera egin nahi nuke, baina ezin dut.
Orain zulo honetan harrapatuta nago.
Egunero dut hori gogoan, zu zoroa bezala gora eta bera zabiltzan artean.
Egin dezakedan bakarra gu salbatzen saiatzea da! Orain dena nire esku baitago!
Ez dakit berriz deklaratu dezakedan!
Ea argitzen zaren. Ez naiz hemen hilko zu puta ahul eta penagarria izateagatik!
Aizue! Aski da!
Joder! Dena izorratu duzu!
- Zu ere hil behar zintudan, ostia! - Horixe.
- Hau bai dela nire anaia. Hiltzailea. - Halako...
Jokatu horrela auzi-gelan, mesedez,
hemendik irteteko prest nago eta, joder.
Halako...
Pozten nau hau berriz ikusteak.
- Eraman ezazu. - Egin zure lana.
Halako...
Haien estrategia gurasoak epai ditzaten da,
defentsak logikoki, psikologikoki eta legalki huts egin baitu.
Inoiz gertatu ez zen istorio faltsua da.
- Protesta. - Ukatua.
Lyle Menendezek ez du gaur deklaratuko,
bere gezur guztiak biltzen dituen liburu bat idatzi baitu.
Protesta.
Ukatua.
Beraz, Erik Menendez hiltzailearen testigantza besterik ez duzue entzungo
eta sinesten diozuen erabaki beharko duzue.
Protesta.
Abramson andrea, ez.
Ukatua. Utziozu hitz egiten.
Eskerrik asko.
Jaun-andreok, epaitu jendea egin dutenarengatik.
Erik Menendezek dioena dioela,
gogoratu Erik Menendezek zer egin zuen.
Zuk saldu zenion Jose Menendezi
bere semea Lylerentzat erosi zuen Alfa Romeo autoa, ezta?
Bai, hala da.
Graduazio zoriontsua, seme.
- Benetan? - Bai.
Aita, auto hau kaka bat da.
Eta zenbat balio zuen "kaka" horrek?
- 23.000 dolar. - Protesta.
Protesta, zergatik?
Prezioak ez du axola.
Eseri, mesedez.
- Epaile jauna, hurbil naiteke? - Ez.
Lyle haserre zebilen Alfaren kontuarekin.
Auto bikaina zela esan nion.
Pilotukidearen eserleku puta uki dezaket.
Pailazo baten autoa dirudi.
- Pailazoa bezala sentitzen naiz! - Bale. Barkatu. Beste bat erosiko dizugu.
Ama eta biok auto hau zuretzat egokia zelakoan geunden.
Oker zenbiltzaten! Joder!
Amai dezagun honekin. Sina ditzagun paperak.
Eskerrik asko kaka bat erosteagatik.
Craig, Friends en egilekidea zara, ezta?
Ez naiz NBCko telesail arrakastatsuaz ari.
Erikek eta biok idatzitako ekoiztu gabeko gidoiaz ari naiz.
Bai, hala da.
Zuk dakizunez, NBCko telesaila,
zeinetan Jennifer Aniston eta beste batzuk agertzen diren,
gurasoak odol hotzean eta bortizki hiltzen duen jendeari buruzkoa da?
Protesta.
Erantzun dezake.
Ez. Erikek eta biok idatzitako Friends izenburuko gidoia
gurasoak hiltzen dituen Hamilton Cromwell izeneko norbaiti buruzkoa delako diot.
Protesta. Hutsala.
Ezin duzu dioen guztiaren aurka protesta egin, abokatu.
Craig.
Erikek egindakoa aitortu zizun, ezta?
Bai.
Baina Oziel doktoreari ez zioten istorio bera kontatu.
Ez.
Auzi-gela honetan ere ez zuten istorio bera kontatu.
Ez.
Zer kontatu zizun Erikek?
Zinemara joan izan zirela
eta Erik etxean sartu zela nortasun-agiri faltsua hartzeko.
Atetik sartu ordez, egongelako leihotik sartu zen.
Esan zizun zergatik?
Leihoak zarata gutxiago aterako zuelako. Ez zituen gurasoak esnatu nahi.
Orduan, lotan zeuden.
Bai. Hori esan zidan.
Joder.
Eta, autora itzultzean, Lylek armak eskuetan zituela ere esan zidan.
Egin nahi duzu? Orain.
Egin dezagun.
Orduan hil zituzten gurasoak lotan zeuden artean.
Bai.
Bai! Joder!
Lyle... Arropa aldatu behar dugu.
Odolez zikindu da! Nola ez dut ikusi?
Premeditazioz hil zituztela uste duzu?
- Protesta. Kendu hori txostenetik. - Oihuka ari zara, abokatu.
Barkatu oihuak. Haserre nagoelako oihukatzen dut.
Ez dit axola zu haserre egoteak. Kontrolatu zeure burua nire auzi-gelan.
Cignarelli jauna,
Billionaire Boys Club filma ezagutzen duzu?
Bai. Lyle eta Eriken istorioa da:
gurasoak diruarengatik hil zituzten mutil aberatsena.
Protesta.
Auzitegiak desmen egitea egotziko dizu.
Nik ere egotziko diot auzitegiari desmen egitea,
zuen epaiak alderdikoiak direla uste baitut.
Erikek ez zuen film hori telebistan halabeharrez ikusi, ezta?
Ez.
Filma izan baino lehenagotik ezagutzen zuen istorioa.
Biok ezagutzen genuen, zeren gure laguna Brian...
Filma haren gurasoei buruzkoa zen.
Beraz, gurasoak hil baino 14 hilabete lehenago,
Erikek zure gurasoak diruarengatik hil zituztela jakin zuen.
Tira... Bai. Hala da.
Brian, Lyle Menendezek gutun bat idatzi zizun kartzelatik?
Bai. Nik At Close Range filma ikustea nahi zuen.
"Esan behar duzu aitarekin ikusi genuela
eta berak sinesgaitza zela esan zuela, aitak semea arazoak hastean
hil izango zuela, ez zuela itxarongo.
Eta horrek zur eta lur utzi zintuela.
Aita pertsona ahaltsutzat zenuela eta inoiz ez zinela ongi etorria sentitu".
Zure izena, mesedez.
Erik Galen Menendez, M-E-N-E-N-D-E-Z.
- Kaixo, Erik. - Protesta.
"Kaixo" besterik ez dut esan.
- Larderia, epaile jauna. - Ukatua.
Erik, egia ote da gurasoak baleztaz hiltzea bururatu zitzaizula,
animaliak bezala ehizatzea?
Tira, zera...
Baleztaz hil genitzake.
Zuk gidabaimenik ez eta abiadura-isun pila bat duzu...
Ez da arazoa izango, agiririk ez baitugu behar.
Arma-dendan geundela armarik erosi ezin izango genuela usten genuenean,
konturatu nintzen baleztak zeudela...
Burutik pasa zitzaidan, baina berehala baztertu nuen ideia.
Baina ezin da berriz kargatu.
Bai, tiro bakarrekoa da.
Armarik erosi ezin izango zenutela uste zenutenean ala arma behin erosita?
Ez dut gogoratzen.
Arma erosi behar zenuten tokian baleztak ikusi bazenituzten,
arma bat erostea bururatzeaz gain, aurretik bat erosten saiatuko zineten.
- Protesta. Hutsala. - Ukatua.
Beste armarik zenuten gogoan?
Eta labanaz?
- Protesta. Hutsala. Epaile... - Premeditazioa frogatu nahi dut.
Epaile jauna, Lyle eta Erik Menendezek gurasoen hilketaz pentsatu
eta konspiratu zuten, eta arretaz prestatu zuten.
Nola, zergatik eta noiz garrantzi handia du.
Funtsezkoa da Estatuak hori jakitea.
Hala da. Galdera onartuta.
- Baliogabeko epaiketa. - Hara!
Leslie abokatua, aski da.
Galdera-ildo hau zapuztu nahi du
frogatzen dituen zirkunstantzia bereziak direla eta
bere bezeroek heriotza-zigorra jaso lezaketelako.
Ez. Entzuna izan nahi nuke, besterik ez.
- Aski da. - Epaile jauna...
Hau...
Erik, armak erosi zenituztenean,
egia ote da hasieran perdigoiak erosi zenituztela?
Ez dut uste. Nik uste...
Hauxe zehazki esan zenuen: "Hasieran perdigoiak erosi genituen".
Ados. Bai, gogoratzen dut.
Ez zitzaizkizuen behar bezain gogorrak iruditu?
Behar bezain gogorrak?
Posten bila itzuli zineten postak hilgarriagoak direlako?
- Bai. - Ados.
Eta gurasoen aurpegiak eta gorputzak
gutxi gorabehera 12 postaz jo eta gero...
Protesta. Kopuru eztabaidagarria.
- "Gutxi gorabehera". - "Gutxi gorabehera".
- Maitasunik ez epai-gela honetan. - Ez horixe, abokatu.
Epai-gelan maitasunik ez badago, haiek biongatik da.
Epai-gelan maitasunik ez badago,
gurasoak maite ez zituzten bi hiltzaile bihozgabeengatik da.
Gurasoak maite badituzu...
ez baituzu hau egiten.
Maitasun eza sentitzen baduzu, abokatu,
mahaiko alde horretan izango da.
Erik...
gurasoen gorputzetan bi eskopeta hustuz gero
Lyle berriz kargatzera irten zenean,
egia ote da Vicary doktoreari esan zeniola Lyleri utzi zeniola azken tiroak egiten?
- Ez dakit. - Ados. Ez dakizu?
Zure hitzak aipatuko ditut berriz.
"Lyle irten zen eta munizioa maletategitik barreiaturik zegoen,
beraz, berari tiro egiten utzi nion".
Hori esan zenuen?
Bai.
Erik, Lylek eta biok familia eta prentsari gezurra esan zenietenean
gurasoak mafiak hil zituela uste zenutela esanez,
zerbait interesgarria esan zenuten.
Esan zenuten zuen ustez mafiak eskopetak erabili izan zituela
"nahaspila bat egiteko" eta "mezua bidaltzeko".
- Ados. - Ados. "Nahaspila bat egiteko"?
Zera...
Tira, mafiak...
belaunburuak lehertzen ditu
eta, labur esanda,
biktimez nahaspila egiten du.
Zuek hori egin zenuten.
Tira, Lylek eta biok hori egin zenuten.
Lylek eta biok amari belaunburua lehertu zenioten.
Horra froga.
Tira, tiro pila bat jaso zuen, Erik.
Hainbeste tiro jaso zuen, non bere eskeletoa,
hitzez hitz, "egitura-osotasun osoa galdu zuen".
- Protesta. - Ukatua.
- Ados. - Ados?
- Bai. Ados. Egin zenuten. - Horri buruzko deklarazioa egin nuen.
Bai, baina diodana zuen asmoa hori zela da.
Ezta?
Mafiak egin zuela ematea nahi zenuten. Eskopetak eta postak erosi zenituzten.
Amari belauna tiroz zeharkatu zenioten. Gurasoei hainbat tiro egin zenizkieten.
Mafiak egin zuela ematea nahi zenuten.
Ez zitzaizuen bero-beroan bururatu.
Prestatu zenuten.
Hiztegi juridikoan "zelatan egotea" deitzen zaio horri.
Ulertzen dut nora iritsi nahi duzun, Conn jauna,
baina guk ez genuen ezer prestatu.
Benetan. Geure burua babesteko prestatzen saiatzen ari ginen,
zeren, txikitan,
aitak beti esaten zidan,
gure artekoa inori kontatzen banion,
hilko ninduela.
Lyleri kontatu nion.
Lylek aitari horregatik buru egin zionean, sinetsi nion.
Hilko gintuela uste nuen. Ez nuen...
Deskribatzen ari zaren prestaketa premeditazioa da, Erik.
Egin zenuten erak hilketa bikoitza premeditaziozkoa izan zela frogatzen du.
Inoiz bortxatu zaitu aitak, Conn jauna?
- Hutsala. - Protesta!
Gurasoengandik sexu-abusuak jaso izanaren gezurrera iritsiko gara.
- Protesta! - Ukatua.
Edo orain aritu gaitezke horretaz, epaile jauna.
Ea zer dioen igerilekuko konpontzaileak.
Badago inoiz ahaztuko ez dudan bi egun.
JFKri tiro egin zioten eguna
eta Erik eta Lyle Menendez gurasoei horrela hitz egiten ikusi nituen eguna.
Zergatik jokabide hori? Ez dut ulertzen.
Marikoi puta zarelako, aita!
- Horixe. - Lyle!
- Ez bera defendatu, ama. - Isiltzeko esan dizut.
Zein egunetan izan zen hori?
Larunbatean.
Larunbatean, hilketen aurreko egunean.
Lylek eta Erikek gurasoen beldur ziruditen?
Ez. Gurasoak ziren haien beldur.
Ontzian egon ziren egunean, Lylek eta Erikek gurasoen beldur ziruditen?
Inola ere ez.
Ontzia Tequila Sunrise filmean erabili izan zela jakin zuten,
eta izugarri gustatu zitzaien.
Film hori maite dut. Lehen aldiz aritu nintzen zirrika film hori ikusten.
- Bai, Michelle Pfeiffer. - Bai.
- A zer dotore den! - Emakume-puska.
Jose eta Kitty Menendez etxean tiroz hil izan zituztela jakitean,
esango diguzu burutik zer pasa zitzaizun?
Bai. Mutilek hil zituztela.
Eskerrik asko.
Astean bost egunez bizitzen zinen menendeztarren etxean, ezta?
- Astelehenetik ostiralera. - Bai.
- Etxe barruan bizitzen zinen? - Bai.
Nire logela etxe nagusian zegoen, sukalde ondoan.
Erikek etxean bortizkeria zegoela deklaratu du, beti liskartzen zirela.
Gurasoek jotzen zituztela eta oihu egiten zietela.
Ez. Nik inoiz ez nuen oihurik entzun.
Eta liskarrak? Eriken esanetan, Jose eta Kitty ika-mika zebiltzan beti.
Ez. Inoiz ez nuen ez liskarrik, ez oihurik entzun.
Oso zabarrak ziren, besterik ez.
Luze aritu zinen lanean Jose Menendezentzat.
Semeekin zuen harremana ikusiko zenuen.
Bai, txikiak zirenetik.
Inoiz ikusi zenuen haiek jotzen edo mehatxatzen, ala haiei oihu egiten?
Inoiz ez. Behin ere ez.
Jose ez zen gizon haserrea. Inoiz ez nuen haserre ikusi.
Amak mutilak maite zituen. Edozer gauza egingo zuen haiengatik.
Guztiari uko egin zion haiengatik.
Eta haiek bera gauza horiek egin izanaz akusatzea...
Infernuan erreko zarete horregatik, mutilok.
- Protesta. - Ukatua.
Hona hemen...
Hona hemen abusuen froga bakarra.
Mediku-txosten honek
behin Erik Menendezek eztarrian ubeldura jaso zuela dio.
- Protesta. - Ukatua.
Haien lekukoak onartu du halako ubeldurak ohikoak direla umeengan.
Protesta.
Ukatua.
Gogoratzen duzue liburu hau, jaun-andreok?
UME BATEK HILTZEN DUENEAN
Eta bere istorioa hemendik atera bazuten?
Ez litzateke hain arraroa,
zeren liburu honen autoreak aurreko epaiketan defentsa aholkatu zuen.
Epaile jauna, hori ez da egia.
Hori guztia gertatu zen inolako frogarik ez dago.
Epaiketa baliogabetzea galdatzen dut.
Ez. Eseri.
Epaile jauna.
Abramson andrea, eseri. Orain.
Abokatu.
Eskerrik asko, epaile jauna.
Dena hemen dago, jaun-andreok.
Errugabea emateko, deklaratzean jertse horia janzteak laguntzen duela ere.
Aipatutako zortzi abusu zehazki azaltzen dira liburu honetan.
Zenbat ordu eman zituzten Oziel doktoreari aitortzen?
Beste aitzakia guztiak aipatu zituzten. Zergatik ez sexu-abusuak?
Erikek bere lagun mina Craigi
gurasoak haiek hil zituztela aitortu zionean,
zergatik ez zuen arrazoia aipatu,
aspalditik emanak ziren ustezko sexu-abusuak?
Zergatik ez zituzten inoiz aipatu?
Eman ez zirelako.
Aipatzea burutik pasa ez zitzaielako
hango emakume hori ezagutu zuten arte.
- Protesta. - Ukatua.
Defendatu zuen azken hiltzaile mediatikoa libre atera zen.
Nola? Abusuen aitzakiari esker.
Aitzindaria izan zen honetan, jaun-andreok.
Zergatik ez probatu hemen? Kontua horrela doa.
Zenbait gertakari hartzen dituzu.
Jose Menendezek Lyle besoan jo zuen behin. Larritasunik gabeko lesioa.
Eta gertakari horretan oinarrituz, istorio hain izugarria asmatzen duzu,
non ia sinesgaitza den.
Ez sentitu gaizki ez sinesteagatik.
Jaun-andreok, literalki ezinezkoa da sinestea.
Eta ez ote da aproposa
Leslie Abramsonen istorioa berretsi zezaketen bi pertsona bakarrak
hilda egotea?
A, eta ordaintzen ari zaizkio.
Ez ote da sinesgaitza?
Hildako Jose eta Kitty Menendezek
milioi bat dolar baino gehiago ordaindu diote Leslie Abramsoni.
Milioi bat dolar
auzi-gela batean inoiz entzun den istoriorik zentzugabeena idazteko.
Baina oraingoan ez du funtzionatuko.
Oraingoan ez du funtzionatuko, zeren, haien istorioa egia balitz ere,
hala ere lehen mailako hilketaz errudun diren.
Konspiratu zuten, zelatan egon ziren,
hilketa anizkoitza egin zuten, premeditazioz.
Legeak, jaun-andreok, legeak zuek haiek erruduntzat jotzea galdatzen du.
Legeak heriotza-zigorra jaso dezaten galdatzen du.
Jaun-andreok, zuetako zenbaitek abusuak jasoko zituen.
Lagun, senide edo guraso batengandik, sexualak edo bestelakoak.
Tamalez, milioika pertsonak jasotzen ditu munduan zehar.
Ohikoa ez dena jendea eskopetaz hiltzea da.
Ohikoa ez dena aitari burugainean eskopeta bat jarri
eta katua sakatzea da.
Ohikoa ez dena, amari belaunean tiro egin
eta atzamarrak lehertu eta gero, masailean eskopeta bat jarri
eta katua sakatzea da.
Epaile jauna, eskatuko diozue Abramson andreari
bere bezeroarekin urkatuan jolasteari uzteko?
Abokatu, mesedez, utziko diozu zure bezeroarekin urkatuan jolasteari?
AMORRUA
Argi utzi nahi nuke eragingarria frogatzea ez dela nire lana.
Baina...
argi samar dago eragingarria zein den.
Dirua.
Lylek bere helburu nagusia bizitzan Rolex bat izatea zela esan zuen.
Eta hau.
Erikek ez du inoiz lanik izan.
Lylek bi lan izan ditu.
Egun batez pizzak banatu
eta aitaren enpresan praktikak egin zituen.
Aitak herentziarik gabe utziko zituela esan zien.
Beraz, zorte on, mutilok. Bakarrik zaudete.
Hori gertatu baino lehen hil behar zuten.
- Protesta. - Ukatua.
Lyle eta Erik Beverly Hillsen zehar gidatu zuten kutxa gotor batekin.
Erikek kutxa gotorrarekin egin zuen lo. Nork egingo luke hori?
Dirua maite duen jendeak, suposatzen dut.
Lylek kutxa gotorra ireki zuen bakarrik zegoenean.
Hor egongo zen testamentu berria? Herentziarik gabe utziko zituena?
Badakigu Erikek Craig Cignarelliri esan ziola
aitak 75 eta 90 milioi dolar artean zituela Suitzako banku-kontu batean.
75 eta 90 milioi dolar artean.
Gurasoak hil eta hurrengo aste eta hilabeteetan,
700.000 dolar gastatu zituzten konpultsiboki.
Jeepean, Porschean, jokoan... Bel-Air hotelean bizi ziren.
Eta diru hori lortzeko egin behar zuten bakarra aita hiltzea zen.
Hilketa txiki bat,
eta munduko diru guztia izango zuten.
Baina, ama bizirik jarraituz gero, ez zuten ezer jasoko.
Beraz,
amak hil behar zuen.
Amak ere hil behar zuen.
Jaun-andreok, akusatuak eta bere lege-taldea errudunak dira.
Egotzi zaien krimenaz gain,
makurragoa den zerbaitez ere dira errudunak:
sexu-abusuen benetako biktimen traumaz baliatzeaz
eta hilketaz zigorgabe geratzeko erabiltzen saiatzeaz.
Hil zituzten guraso on, zintzo eta maitekorren oroipenak
gezur ezin gaitzesgarriagoez betetako
putzu beltz ustel batera eramateaz dira errudunak.
Haiek burututako hilketak bezain gizagabea den krimenik badago,
horixe izango da.
Jose eta Kitty Menendez lotan zeuden.
Lotan zeuden.
Beraz, ezin izan zuten bere burua hil zituzten semeengandik babestu.
Ezin dute orain bere burua
semeek haien egintzen ondorioei ihes egiteko
asmatutako gezurretatik defendatu.
Baina ez dago zalantzarik, Jose eta Kitty beste mundutik
eskatzen ari zaizkizue haiek defendatzeko.
Zuek, jaun-andreok, botere hori duzue.
Haiek orain defendatzeko boterea duzue. Haiek mendekatzeko boterea duzue!
Mendeka itzazue.
Goldmantarrekin harremana izaten jarraitzen duzu?
Bai. Batez ere Kimekin.
Esan gabe doa lur jota jarraitzen dutela.
Sinestezina da O.J. Simpson aske egotea
bere kontra zeuden froga sendoengatik ere.
Baina horrelakoa da justizia Estatu Batuetan.
Arrazaren edo abusuen karta jokatuz gero,
sistema engainatzen dakien defentsa-taldea baduzu,
edozertaz gera zaitezke zigorgabe.
Horretaz idazteko asmorik ez, bada?
Ez. Datorren astean Connecticutera noa nire liburua bukatzera.
Crown argitaletxea presionatzen ari zait.
Tira, Nick, ezin duzu orain Los Angeles utzi.
Egia esan, nazkatu egin naiz menendeztar mutilen kontuaz.
Eta herrialde osoa nazkatu egin delakoan nago.
Ja ez dute inolako garrantzirik hilketa-epaiketen olinpoan.
Kulturak orrialdea pasatu du.
Eta ez dut gaiztoa izan nahi, baina azkenaldian ikusi dituzue?
Distira galdu dute, baita miresle gehienak ere.
Hala ere, entzun dudanez, Lyle bikote-harreman nahiko serio batean dago.
Anna Eriksson du izena.
Gutun bidezko lagun gisa hasi ziren,
baina orain badirudi Lyle printzea eta Rapunzel eztia maiteminduta daudela.
Eta agian laster ezkonduko direlako zurrumurrua dabil.
Eta Erik? Ezer berririk hari buruz?
Gizon Mindua.
Badirudi azkenaldian Erik une larria igarotzen ari dela.
Aizu, itzulidazu liburua, mesedez.
- Nik ez dut hartu. - Bai.
Hartzen ikusi zintudan. Itzulidazu.
Nik ez dudala zure liburu puta hartu!
Liburua itzultzeko esan dizut!
Isolamendu-zeldan sartu dute jokaera txarrarengatik.
Borrokatzeagatik, suminaldiengatik
eta beste ustezko ihes-plana antolatzeagatik.
Bistakoa da bigarren epaiketa honekin lehenarekin baino urduriago dabilela.
Neska-lagun bera du oraindik?
Dakidanez, bai. Tammi.
Minnesotan bizi da oraindik eta, antza, etengabe idazten diote elkarri.
"Tammi maitea, 300 maitasun-egun zoriontsu.
Milaka kilometrok bereizten bagaituzte ere,
nire bihotzetik hurbil sentitzen zaitut".
Zuk uste, bera eta Lyle errudun joko dituzte oraingoan?
Auskalo.
Baina Rodney Kingen, istiluen eta O.J.-ren kontuez gero,
ez dut uste hiri honek injustizia larri gehiagorik jasan dezakeenik.
Beraz, agian, ia zazpi urte, bi epaiketa
eta lege-amarru kontaezinen ostean,
bidearen amaiera izan liteke Erik eta Lylerentzat.
Eta azkenik egingo diote aurre merezi duten kontu-garbitzeari.
Beraz, agian, menendeztarren kasuan behintzat
justizia egingo den itxaropena dago.
Oraindik itxaropenean sinetsiko banu,
itxaropen hori izango nuke.
Zinpekoek erabakia hartu dute. Akusatuok, altxa, mesedez.
Zinpekook Joseph Lyle Menendez akusatua lehen mailako hilketaz errudun jotzen dugu
Jose Menendez eta Mary Louise Menendez hil izanagatik.
Gainera, Erik Galen Menendezek, zelatan egonda,
biktimak nahita hil izanaren inguruabar bereziko akusazioa egiatzat jotzen dugu.
Zinpekook, horixe da zuen erabakia? Guztiok zaudete ados?
Bai.
Epaiketa asteleheneko 08:30ak arte etengo da.
Orduan hasiko gara zigor-fasearekin.
Eta bi akusatuak inguruabar bereziko lehen-mailako hilketaz
errudun jo dituztenez, Kaliforniako legeriari jarraituz,
zinpeko epaimahaiak bi epai-aukera bakarrik izango ditu:
baldintzapeko askatasunik gabeko biziarteko kartzela-zigorra edo heriotza.
Saioa amaitu da.
Ez esan txorakeriarik. Kaka-puska horiek hiltzea merezi dute, eta badakizu.
Leigh, ulertzen dugu nola sentitzen zaren.
Benetan, zurekin ados gaude, baina hitz egiten utzi behar diozu.
Nazkatzen hasia naiz. Baina ondo da, Mary, aurrera.
Nik uste, beti jaso izan dituzte abusuak.
- Txorakeriak. - Nola diozu hori?
Hori ez zelako gertatu.
Baina agian bai.
Familiak esan zuena entzun zenuen? Lehengusuek?
Tira. Esan zutena esateko ordaindu zieten.
Ezin duzu frogatu. Nola esan dezakezu hori Andy gizajoari buruz?
Gezurtia delako.
Lehengusu gizajoaz hainbeste kezkatzen bazen,
zergatik ez zuen aspaldi horri buruz zerbait esan?
Umea zen eta ikaratuta zegoen.
Eta mutilen argazki pornografiko izugarri horiek, zer?
Mesedez. Eurek egin zituzten argazkiak.
Nola izan zaitezke hain leloa?
Karreteko gainerako argazkiak ikusi zenituen. Umeek eginak ziren.
Baina ez dakizu Josek...
Jose hain pedofilo handia bazen, zergatik zeuden bi argazki bakarrik?
Non daude gainerakoak?
Argazkien harira, Andrew,
erakutsi mutilak Joseren altzoan dauden horiek.
Benetan uste duzu sexu-abusua dela?
Nire herrian gabonetako postala da hau.
- Gaiz aldatu beharko... - Ez!
Benetan nahi duzue sinestea Erikek, kirol izarrak,
aitari bera bortxatzen utzi ziola hil eta astebete baino lehenago arte?
Eta bera Rambo-labanaz erasotzearen lerdokeria hori?
Gezur hutsa da.
Egia balitz, ihes egingo zuen edo poliziari kontatuko zion.
Leigh, agian ikaratuegi egongo zen polizia nahasteko.
Badakizue zer? Atzo jaio zinetela dirudi. Erik deklaratzen ikusi zenuten.
Ezerk zentzurik ez zuela esan zuen. Ezerk ez!
Gezurrak besterik ez zituen esan. Gezurrak besterik ez.
Orratzen eta hortzetako eskuilen kontua...
Zer esanik ez ileordedun zerri horri buruz.
Auskalo zergatik ez zuen deklaratu.
Zintan entzun zenuten
hil zituen gurasoen mira zuela esaten?
Txakurraren mira zuela? Txakurrarena!
Jainkoarren! Inoiz entzun dudan adierazpenik hotzena da!
Psikopata puta da!
Enpatia izatea espero duzue? Eta ama gaixoa, zer?
Honek gaixotu egiten nau.
Etengabe ari dira zein ikaratuta zeuden esaten.
Hain ikaratuta bazeuden, zergatik ez zuten ihes egin?
Ikaratuta zaudenean, ihes egiten duzu.
Haiek, ordea, egoera besarkatu zuten.
Hainbeste ikaratzen omen zituen egoera besarkatu zuten.
Inoiz entzun dudan txorakeriarik handiena da.
Eta greziar gerlarien, peluxeen,
zakileko baben eta tuperretan kaka egitearen kontuarekin etorri zaizkigu.
Sinestea espero duzue? Ez dut sinesten! Eta inoiz ez dut sinetsiko.
Munstro gaiztoak direlako eta hiltzea merezi dutelako.
Eta ez naiz geldituko ernatzen zareten eta heriotza-zigorra
ezartzen diezuen arte.
Ondo zaude, Leigh? Ai ene!
- Leigh! - Ai ene, Leigh!
Bilatu laguntza.
Ai ene! Bilatu laguntza, orain!
Ai ene! Baztertu! Norbaitek lagun diezagula!
Onartu beharra dut hemen egoteak urduritzen nauela.
Hara, nolakoak diren gauzak!
Badakit ordezkoa nintzenetik ez dudala asko hitz egin,
baina azken asteak bizitza eta heriotzaren artean
erabaki behar banu zer egingo nuke hausnartzen eman ditut.
Eta orain hemen nago.
Inori ez diogu entzun bortitzak zirela edo liskartzen zirela esaten.
Zein onak ziren besterik ez dut entzun.
Ezin nuen sinetsi entrenatzaileak eta irakasleak
haietaz zenbateraino kezkatzen ziren.
Eta ezin nituen senideak burutik atera.
Izugarri maite zituztela esan zuten, haien bizitzengatik borrokatu ziren.
Zerbait esan nahi behar du.
Tira, egia esan, ez dakit zer pentsatu.
Baina badakit, ni haiek banintz
eta bizi izan zutena bizi izan banu,
ziur aski gauza bera egin izango nuela.
Neure onetik atera naizen aldiak egon dira.
Inoiz ez dut inor hil, baina neure onetik atera naiz.
Inoiz ez dugu familia horretan benetan gertatu zena jakingo,
baina esan zutena egia izateko aukerarik txikiena ere badago...
Jakin ezazue
ni ez naizela haiei bizitza kentzearen erantzule izango,
zeren sekulako hanka-sartzea litzatekeela uste dudan.
Eta bozkatzeko unea heltzean espero dut...
guztiok hori gogoan izatea.
Eta espero dut damutuko ez zaigun erabakia hartzea,
haiek gau hartan hartu zutena bezalakoa.
Bizitza osoa erabaki horrekin bizi beharko dugu eta.
Aizu.
Zer?
Zuen zain daude.
Prest?
Zinpeko epaimahai batek Lyle eta Erik Menendezi
ondoz ondoko bi biziarteko kartzela-zigor ezartzea gomendatu zuen
gurasoak, Jose eta Kitty Menendez, bortizki hiltzeagatik.
Zinpeko epaimahaiak heriotza-zigorra gomenda zezakeen,
baina, hiru egunez eztabaidatuz gero,
anaiei baldintzapeko askatasunik gabeko biziarteko kartzela-zigorra aukeratu du.
Dezepzionatu zaitu zinpekoek heriotza-zigorra ez gomendatzeak?
Zinpekoak primeran aritu dira.
Gaur lasaiago egingo dugu lo
Lyle eta Erik Menendez inoiz ez direla aske izango
eta kartzelan hilko direla jakinda.
Egia esan, lasaitu ederra hartu dut.
Garaipena da hau?
Tira, garaipena?
Bizitza osoa kartzelan emango dute, eta toki izugarria da.
San Quentinen esku-ohe bati lotuta Estatuaren eskutik injekzio hilgarria
jasotzen ikustea baino hobe da.
Primerako pertsonak dira,
eta kartzelatik gizarteari ekarpen onak
egiteko moduren bat aurkituko dutelakoan nago.
Eta bizitza osoa kartzelan eman behar badute,
behintzat ez dira bakarrik egongo. Elkarrekin egongo dira.
Les, badakit mutilak banandu nahi dituzula.
Ankerra da. Haiek zigortzea da.
Familia bereko kideek elkarrekin egon behar dute.
Elkarrekin egindako hilketez libratzeko konspiratu dutenek?
Ai! Mesedez.
Batek daki zer azpijokotan arituko liratekeen bizitza osoa
kartzela berean emanda.
Badakizu lehengoan nortaz pentsatu nuen?
Azken 26 urtetan izandako bezero guztiez.
Libratu ditudan eta Los Angelesetik aske dabiltzan guztiez.
Badakizu zertaz jabetu nintzen?
Erik eta Lyle Menendez
ziur aski guztietatik arrisku gutxien dutenak direla.
Leslie, gezurtiak dira.
Gurasoei tiro egin zieten sofa batean lotan zeudela.
Ez da ezinezkoa.
Agian, zenbait urte barru, jendea ernatuko da eta esango du:
"Sistema aldatu behar dugu, bi mutiko...".
Badakit egin genuena oso gaizki egon zela, eta ulertzen dut.
Baina bizitza osoa kartzelan ematea? Tira, hori da...
- Zertarako balio du horrek? - Erik.
Zerbait esan nahi dut.
Eseri.
Ona da apelazio-prozeduran egotea.
Jakina.
Baina ez dut kartzelatik irtetea zuen itxaropen bakarra izaterik nahi.
Ulertzen duzu?
Ez.
Erik, zuen bizitza hemen dago.
Zuen hemen barruko bizitzari zentzua eta helburua eman behar diozue.
Eta hemen bizitza esanguratsua izan dezakezue, Erik.
Ikusi dut eta ziur nago lortuko duzuela.
Esnatu, Menendez.
- Zer gertatzen da? - Beste kartzela batera zoazte.
Ados.
Tira, goazen.
Erik Menendez.
- Bai? - Igo.
Nora goaz?
Folsomeko kartzelara. Jarri eroso. Bidaia luzea da.
- Bera...? - Igotzeko esan dizut.
Zergatik ez dator beste furgoia?
Nora...? Ez genuen Folsomera joan behar?
Zu bazoaz Folsomera. Anaia beste toki batera doa.
Nora?
Ederra da, gero.
Ba al zenekien gure azpian, 60 metrora, ontzi-hondakina dagoela,
marrazoak dauden eremuan?
- Hemen. - Egon, marrazoak harrapatuko ditugu?
Bai. Ez nizun esan?
Ez. Arrantzan egitera gindoazela esan zenuen, ez marrazoak harrapatzera.
New Yorken elkartu nintzen Aristako tipoaz hitz egin nizun.
Tratua ixten saiatzen ari nintzen,
eta marrazoak harrapatzea maite zuela esan zuen.
Gezurra esan nion. Esan nuen: "Nik ere bai!
Goazen marrazoak harrapatzera hirira zatozen hurrengoan!".
Beraz, zertaz ari naizen jakin behar dut.
- Zer motako marrazoak harrapatuko ditugu? - Ez dakit.
Ideiarik ez.
Kapitain!
Esan, jauna.
Zer motako marrazoak harrapatuko ditugu?
Tintoletak, muturluzeak eta, agian, zuriak.
Baina batez ere kumeak.
- Primeran! - Kumeak!
Besoan hozka egingo didate!
Gorroto nuen bidaiatzen zinenean.
Ni bakarrik umeekin, eta zu hortik maitalearekin.
Kitty, begira iezadazu. Begira iezadazu, Kitty. Ez.
Hori bukatu da.
Luze eman dut gauza okerren eta huskerien atzetik.
Gehien behar nuen hori nirekin nuen: zu.
Eta maite zaitut.
Ez da erraza izan, baina lortu dugu, ostia. Lortu dugu.
Aizu, kazetaritza berrartu beharko zenuke.
Itxaron, zer? Ez.
Bai, benetan. Esango dizut zergatik.
Senatari izateko aurkezten banaiz, nitaz idatz dezakezulako.
Bai horixe! Zer senar bikaina naizen esateko.
A bai? Hobe txantxa ez izatea, agian hori egingo dut eta.
Bueno, lagunok! Beita uretara botatzeko garaia da.
Tira.
Bota hemendik.
Ai ama.
Ezin dut!
Mutilok, itzuli hona!
- Zer dute? - Ez dakit.
Batek daki, joder. Utziezu bakean.
Ez duzu kikildu behar, ezta? Armak erosi ditugu.
Ez.
Egin dezagun, ostia.
Bai.
Egin dezagun, ostia.
LYLE ETA ERIK MENENDEZEK GURASOENGANDIK
SEXU-ABUSUAK JASO ZITUZTELA ESATEN JARRAITZEN DUTE.
BALDINTZAPEKO ASKATASUNIK GABEKO BIZIARTEKO KARTZELA-ZIGORRA
BETETZEN JARRAITZEN DUTE.
Azpitituluak: Yara Prieto Ortiz