"De kindertijd wordt afgemeten in geluiden, geuren, beelden...
...vóór de duistere tijd der rede aanbreekt."
John Betjeman
Lopen. -Doorlopen.
Schiet op. Nu.
Dag, Bruno.
Dag, lieverd. -Mam, wat is dit allemaal?
We vieren feest. Je vader heeft promotie gemaakt.
Een betere baan. -Ik weet best wat promotie is.
We geven een feestje.
Hij blijft toch wel soldaat?
Ja, lieverd. Alleen is hij nu belangrijker.
Er is nog spannender nieuws, maar dat wil papa zelf vertellen.
Verhuizen? Waarheen? -Het platteland.
Dat is hartstikke ver. En Karl en Leon en Martin dan?
Het is naar, maar we moeten voorlopig afscheid nemen van onze vrienden.
We maken wel nieuwe vrienden, toch?
Natuurlijk. Je krijgt allemaal nieuwe vrienden.
Ze mogen morgen wel komen voor we weggaan.
Zie het als een avontuur uit een van je boeken.
Maar dit huis is geweldig.
Je weet maar nooit. Wie weet is het daar wel beter.
Papa zegt dat er een tuin is.
Weet je wat het is, Bruno, als je soldaat bent...
...heb je minder keuzes en meer plichten.
Dan moet je gaan als je land dat van je vraagt.
Het is veel makkelijker om te gaan...
...als je weet dat je gezin graag met je meegaat.
Bruno. Elke keer dat ik je zie, ben je groter.
Het is pas 'n week geleden, Nathalie. -Dan word ik vast kleiner.
En wat vinden jullie er nou van? Verhuizen uit Berlijn?
Mama en papa zeggen dat 't goed is, dus dat moet dan wel.
Kinderen, wees lief en ga rond met de hapjes.
Heil Hitler.
Proficiat.
Ziet hij er niet geweldig uit? -Inderdaad.
Ik ben trots op je, jongen.
Soms vraag ik me wel af of het mijn schuld is.
Ik maakte kostuums voor je toneelstukjes toen je klein was.
Je was dol op verkleden. -Nathalie.
Voel je je er nog steeds speciaal bij, Ralf?
Het uniform en waar het voor staat? -Moeder, het is feest. Hou het nou leuk.
Hou ik 't niet leuk?
Pas liever op.
In het openbaar je mening geven kan tot problemen leiden, dat weet je.
Hoe lang zijn we je kwijt, jongen?
Tot de oorlog gewonnen is, lijkt me. -Niet zo lang, dus.
Goed, Bruno. Tijd om afscheid te nemen.
ik ga slapen, ik ben moe sluit mijn beide oogjes toe
Here, houd ook deze nacht over mij getrouw de wacht
zorg voor de arme kinderen Heer en herstel de zieken weer
ja, voor alle mensen saam bid ik U in Jezus' naam
Amen.
Kinderen, kijk. Daar.
Ons nieuwe huis.
Ik moet wat zaken regelen. Tot straks.
Nou, wat vinden we ervan?
Kom op, het is prachtig.
Ga maar een kamer uitzoeken. Ik vraag Maria...
...om te helpen met uitpakken.
Wat vind jij ervan, Maria? Het nieuwe huis.
Dat is niet aan mij.
Het zal pas aanvoelen als thuis als wij er wat van maken.
Wie was dat? -Een soldaat van je vader, denk ik.
Hij keek zo serieus. -Dat zijn ze toch allemaal?
Waarom fluisteren we? -Weet ik niet.
Spelen? Met wie? -De kinderen op de boerderij.
Ik heb geen boerderij gezien. Die ook.
Je ziet 'm alleen vanuit mijn kamer. -Zijn daar dan kinderen?
Ja, best veel. -Heel mooi.
Dus ik mag met ze spelen. -Ik zou niet weten waarom niet.
Ik wacht even af, eerst zien hoe ze zijn.
Ze zien er raar uit. -De kinderen?
Nou, de boeren ook. -Hoe bedoel je?
Mijn excuses.
Groente.
Daar.
Bruno, heb je alles uitgepakt? Ga het boven eerst maar afmaken.
Dank u, mevrouw.
Ik zei toch dat ze raar waren. -Wie?
De boeren. Ze dragen pyjama's.
Bruno, ik zocht je net.
Dank u, dat was nuttig.
Ik kom nog langs. -Zeker, Herr Kommandant.
Kom verder.
Ga zitten.
Nou, wat vind je ervan?
Oei.
Ik wil naar huis.
Je bent thuis, Bruno. Thuis is waar je familie is, toch?
Geef het huis tenminste een kans. Ik beloof je dat je binnen de kortste...
Waarom dragen de boeren pyjama's? lk zie ze uit m'n raam.
Weet je, Bruno, die mensen...
Nou, eigenlijk zijn het helemaal geen mensen.
Wie zei dat 't een boerderij is? Maria? -Nee. Het is toch een boerderij?
Ja.
Heeft ie met je werk te maken?
Over m'n werk hoef je alleen te weten...
...dat het belangrijk is voor het land en voor jou.
We werken hard om de wereld beter te maken voor jou.
Maar je bent geen boer, maar soldaat.
Kun je me komen helpen in de keuken?
Maar ik mag toch wel met ze spelen? De kinderen.
Ik denk het niet, Bruno. Nee.
Zoals je zei, ze zijn een beetje raar.
Nou ja, ze zijn anders.
Geen zorgen. We vinden wel vrienden voor je, maar niet van de boerderij.
Ralf, je had beloofd dat 't ver weg lag. -Dat is ook zo.
Kon ik weten dat hij 't zou kunnen zien? -Er liep er een in de keuken.
Bruno, hoe gaat 't? -Ik heb nergens zin in.
Dat zeg je nu al twee weken.
Het is zo. -Ga dan buiten spelen.
Met wie? -Weet ik veel. Gretel?
Verzin dan iets voor jezelf. -Dat probeer ik ook.
Van hier zitten simmen wordt het er niet leuker op.
Bruno, wat doe je? -Verkennen.
Niet achter. Ik had gezegd dat dat niet mocht.
Ga maar voor verkennen. -Dat ken ik al.
Verzin dan wat anders. -Wat dan?
Kom naar binnen, dan bedenken we iets.
Wat gaan jullie vandaag doen? -Hetzelfde als gisteren.
Namelijk? -Hetzelfde als eergisteren.
Alleen ging je op verkenning uit.
Dat vind ik leuk. -Waar dan?
Ik wilde naar de achtertuin, maar dat mocht niet.
De achtertuin?
Stel je voor. Je zult je vrienden wel missen.
Ik mis de school zelfs.
Nooit gedacht dat je dat ooit zou zeggen. Maar dat wordt opgelost.
Echt waar? -Ik heb een privéleraar geregeld.
Herr Liszt komt twee keer per week.
Dus we gaan niet naar school?
Komt de school hier?
Op een oude fiets, zo heb ik gehoord.
Goeiemorgen, kleine. Hoe gaat 't vandaag?
Mag ik wat vragen? -Vragen staat vrij.
Zijn er ook banden over? Een oude van een vrachtwagen of zo?
De enige extra band die ik zie is van luitenant Meinberg.
Gebruikt hij 'm? -Ja, hij is er erg aan gehecht.
Hou op, dat snapt hij niet. Hij is pas acht.
Jij bent pas 12, doe niet alsof je ouder bent.
Wat wil je met een band? -Een schommel maken.
Een schommel? Dat klinkt spannend.
Jij daar.
Kom hier.
Lopen.
Neem hem mee naar het tuinhuisje. Daar liggen banden. Hij kiest er een.
Breng die naar waar hij maar wil. Begrepen?
Nou, kleine. Waar wacht je op?
Deze?
Waar is m'n moeder?
Weg.
Wanneer komt ze terug? -Gauw, denk ik.
Maak je geen zorgen.
Straks bloed ik dood. -Nee, hoor.
Moet ik naar het ziekenhuis? -Het is maar een klein sneetje.
Kom op, zo erg is het niet.
Zo, helemaal klaar.
Hoe heet jij? -Pavel.
Blijf eventjes stilzitten. Je moet er niet meteen op gaan lopen.
Zeg je tegen mama wat er is gebeurd?
Ik denk dat ze het zelf wel ziet.
Ze gaat vast met me naar de dokter.
Dat denk ik niet.
Het kan erger zijn dan het lijkt. -Nee, hoor.
Hoe weet je dat? Jij bent geen dokter.
Jawel. -Nietes. Je schilt aardappels.
Ik heb geneeskunde beoefend.
Voordat ik...
Voordat ik hier kwam.
Dan was je zeker niet zo goed, als je moest oefenen.
Wat wil jij worden als je groot bent?
Ik weet het al. Ontdekkingsreiziger.
Hoe weet je dat?
Is het leuk op de boerderij?
Bruno. Wat is er met je gebeurd?
Ik heb een schommel gemaakt, maar ben gevallen.
Pavel heeft me naar binnen gedragen en het verbonden.
Ga naar je kamer. -Maar...
Geen grote mond. Nu.
Dank je wel.
Het is niet eerlijk dat jij dit ziet. -Ik ruil mooi niet.
Daar is de school.
Nee, de recente geschiedenis.
Hou je bij wat er speelt? -Ja, zeker.
Je bent dus bekend met de situatie waarin ons grote rijk zich bevindt.
Ja, ik lees de krant als het kan en een van papa's mannen...
...houdt me op de hoogte. -Heel goed.
En jij, Bruno? Lees jij de krant?
Is er iets wat je wel leest? -Boeken.
Mooi. Wat voor boeken? -Vooral avonturenverhalen.
U weet wel, koene ridders, vreemde landen verkennen en zo.
En domme prinsessen die in de weg lopen. -Daarom kom ik helpen.
Hoe oud ben je? Acht?
Tijd om de fantasie los te laten en feiten te leren.
Tijd om je te richten op de echte wereld.
Dit lijkt me het ideale begin.
Sterf, sterf.
Hallo.
Ik ben aan het verkennen.
Wat doe jij? -We... We bouwen een nieuwe hut.
Heb je daar veel vriendjes?
Een paar. Maar we maken vaak ruzie.
Daarom ben ik graag hier. Dan ben ik lekker alleen.
Ik ben Bruno. -Shmuel.
Pardon? -Ik ben Shmuel.
Heet je zo? Dat heb ik nog nooit gehoord.
Ik ken niemand die Bruno heet. -Maar Shmuel. Niemand heet Shmuel.
Ik woon in dat huis daar.
Heb je soms iets te eten bij je? -Nee.
Heb je honger?
Hoe oud ben jij?
Acht. -Ik ook.
Het is niet eerlijk dat ik daar in m'n eentje zit...
...terwijl jij hier de hele dag met je vriendjes speelt.
Met dat nummer. Dat is toch een spel? -Dat is gewoon mijn nummer.
Iedereen krijgt een ander nummer. -O. En dan?
Ik moet nu terug. -Echt?
Het was leuk om je te ontmoeten, Shmuel.
Jou ook, Bruno.
Ik kan m'n voetbal niet vinden. -Die ligt vast in je kast.
Nee, ik heb al gekeken.
Mag ik een stukje chocola?
Een stukje, ja.
Heb je in de kelder gekeken? -De kelder?
Of je voetbal er ligt.
Gretel, ik zag net al je... -M'n wat?
AI je poppen, in de kelder.
Poppen zijn voor kleine meisjes.
Je hoort niet te spelen als mensen hun leven wagen voor het Vaderland.
Wat mijn volk fret, fret mij. -Treft.
Haar strijd en ellende, haar vreugde en verdriet.
Ik moet werken aan de herrijzenis van mijn land.
De geschiedenis van mijn volk is groots.
En het is 12 uur.
Pardon? -Dan zijn we toch klaar?
De leraar bepaalt wanneer je klaar bent, niet de leerling. Ga door.
Bruno, daar ben je.
Ik ga een uurtje de stad in. Wil je mee?
Wees voorzichtig op dat ding.
Bedankt.
Mag ik wat vragen?
Waarom dragen jullie de hele dag een pyjama?
Het is geen pyjama. -Die dingen dan.
Dat moet. Ze hebben onze kleren afgepakt.
Wie? -De soldaten.
De soldaten? Waarom?
Ik hou niet van soldaten. Jij wel?
Ja, ik wel. Papa is soldaat, maar niet zo een die je kleren zou afpakken.
Wat voor een dan wel?
Nou, hij is belangrijk. Hij moet zorgen dat alles beter wordt.
Is jouw vader boer? -Nee, horlogemaker.
Dat was hij. Nu repareert hij alleen nog laarzen.
Grappig dat grote mensen niet weten wat ze willen.
Net als Pavel. Ken je die? Hij woont daar.
Hij was dokter, maar is gestopt om aardappels te schillen.
Mag ik nog wat vragen? Wat verbranden jullie daar toch?
Laatst kwam er rook uit. Is het hooi en zo?
Ik weet het niet, ik mag er niet heen. Oude kleren, zei mama.
Wat het ook is, het stinkt vreselijk.
Jammer dat je de chocola bent vergeten. -Ja, het spijt me.
Ik weet al wat. Kom een keer bij ons eten.
Dat kan toch niet? Vanwege dit.
Dat is toch om de dieren binnen te houden?
Nee, om de mensen binnen te houden. -Mag jij er niet uit?
Waarom niet? Wat heb je dan gedaan? -Ik ben een jood.
Ik moet nu maar gaan.
Kom je morgen? -Ik doe m'n best.
Tot ziens dan. -Dag.
Cadeautje, lieverd.
Dank je wel, mama.
Heb je Bruno gezien? -Op de schommel, dacht ik.
Donderdag is prima. Ik stuur een auto.
Komen opa en oma?
Heb je laatst die stank ook geroken?
Uit de schoorstenen? -Hoezo ziek?
Toen ik van de schommel viel.
Heb je dat geroken?
Mam.
Geef haar even.
Jawel, ik kan haar horen.
Ja, we verheugen ons erop. Dag.
Komt oma niet? -Nee.
Ze is kennelijk ziek, maar opa komt wel.
Heb jij het geroken, pap? -Wat?
Die vieze stank uit de schoorstenen. Wat is dat?
Daar verbranden ze dacht ik afval. Let op.
Wat?
Hé. -Gretel.
Dat is niet eerlijk. -Gretel.
Wat? -Het is maar een spel.
Ralf, die leraar van je...
...onderwijst die gewoonlijk kinderen van hun leeftijd?
Ik dacht 't wel, hoezo? -Wat leert hij ze? Gretel lijkt zo...
Ze leren hetzelfde als alle kinderen. Ze mogen niet achterblijven. Kom.
We gaan naar bed.
De jood beschimpte ons en hitste onze vijanden op. Hij gaf ons slechte boeken.
Hij beschimpte onze literatuur en muziek. Zijn invloed was verwoestend.
Zo stortte ons rijk ineen en... -Ja, Bruno.
Ik snap 't niet. Stortte 't land in door één man?
'De jood' betekent hier het hele volk.
Als het één man was geweest, was er wel wat aan gedaan.
Maar er zijn toch ook wel aardige joden?
Bruno, als jij ooit een aardige jood vindt...
...ben je de beste ontdekkingsreiziger ter wereld.
Ga door, Gretel.
De jood wil over de mensheid heersen. De jood creëert niet, hij verwoest.
Hij is de vijand van cultuur.
Duizenden Duitsers zijn door de jood in armoede gestort.
Wat doe je? Je hebt toch net gegeten?
Ik ga wandelen en dacht dat ik trek zou krijgen.
Maak je tas nou niet vies. Geef maar.
Ik pak ze voor je in. -Nee. Bemoei je er niet mee.
Wat is er?
Wat doe je met je tas?
We hebben boeken van Herr Liszt. Ik ga lezen op de schommel.
Laat eens zien. -Wat?
De boeken. -Nee.
Ik wil zien welke boeken hij je heeft gegeven.
Ik heb gelogen. -Wat?
Ik heb alleen...
...avonturenverhalen.
Ga maar. Toe maar.
Maria, er komen twee eters bij.
De vader van de Kommandant en luitenant Kotler.
Hier.
Wat is er?
Niet teruggooien. -Waarom niet?
Het is gevaarlijk. -Gevaarlijk? Het is maar een bal.
Wil je niet spelen?
Of alleen niet met ballen? -Niet hier.
Hoe werkt 't spel met de nummers? -Dat is geen spel.
We hebben gewoon nummers.
Bruno, wat doe je?
M'n bal ging erover, ik heb 'm opgehaald.
Ze stinken nog erger als ze branden, hè? -Wat?
Maar u wist toch...
Ik moest zweren 't geheim te houden. -Tegenover je vrouw.
Ik moest zweren op m'n leven. Begrijp je?
Elsa, jij gelooft hier ook in.
Je wilt een sterk land... -Nee, Ralf. Niet zo.
Hoe kun je... -Omdat ik soldaat ben.
Ik voer oorlog. -Dat is geen oorlog.
Het hoort erbij. Het is belangrijk.
Het Vaderland waar we naar streven, jij ook...
...wordt niet bereikt zonder dit werk.
Elsa. -Ga weg. Ga bij me weg.
Opa is er. -Ik kan het niet geloven.
We komen zo.
Wie heeft het je verteld?
Hoe is het met oma? -Ze is een beetje ziek, ben ik bang.
Heel jammer, ze wilde jullie zo graag zien.
Misschien volgende keer, als het gaat. -Absoluut.
Weet je Ralf, je moeder is echt ziek. Ze had 't al weken over dit bezoek.
Misschien is ze daar ziek van geworden.
Je vader zegt dat jullie een onderwijzer hebben.
Ja, hij is aardig.
Maar we mogen geen avonturenverhalen lezen.
We doen alleen maar saaie geschiedenis.
Ik zal jou 's iets vertellen.
Zonder geschiedenis zouden wij hier niet zitten.
Het werk dat je vader doet zal geschiedenis schrijven.
Toen ik klein was, vond ik geschiedenis het leukst.
AI vond m'n vader dat niks.
Waarom niet? -Hij doceerde literatuur.
O ja? Onderwijst hij nog?
Dat weet ik niet. -Weet je dat niet?
Ik heb geen contact met m'n vader. Hij heeft het land verlaten.
O ja? Wanneer?
Zo'n vier jaar geleden.
Maar hij is vast nog niet oud. Ergens in de 40?
Waar is hij heen gegaan?
Luitenant Kotler, je vader, de professor literatuur, waar is die heen?
Ik geloof naar Zwitserland, Herr Kommandant.
Vreemd dat hij het Vaderland verliet toen dat hem nodig had.
Net nu iedereen moet meewerken aan het nationaal herstel. Meer wijn.
Welke reden had hij? Had hij tuberculose?
Ging hij voor de frisse lucht?
Ik vrees dat ik het niet weet. Dat moet u hem vragen.
Dat zou nogal lastig zijn, hè? Als hij in Zwitserland zit.
Schiet op.
Wat heb je vanavond?
Misschien was dat het. Misschien was hij ziek.
Tenzij hij het er niet mee eens was.
Met het regeringsbeleid. -Dat hoor je weleens.
De meesten zijn gestoord, of gewoon laf.
Het zijn sowieso verraders. -Zeg dat wel.
Maar als het zo zat met je vader...
...zou je je meerderen wel hebben ingelicht.
Luitenant Kotler.
Achterlijke jood. Smeerlap.
Jood.
Papa bleef gewoon zitten. -Wat wou je dan?
Die jood verdiende het.
Mag ik wat vragen over de boerderij?
Je denkt toch niet echt dat 't een boerderij is?
Het is een kamp. Een werkkamp.
Voor joden, natuurlijk.
Alleen joden?
Omdat ze zo hard kunnen werken?
Ze zitten er niet omdat ze goed zijn. Ze deugen niet.
Ze zitten er omdat ze slecht zijn. Het zijn onze vijanden.
Ik dacht dat we vochten... -Ze zijn slecht. Gevaarlijk gespuis.
Door hen hebben we de oorlog verloren.
Heb je dan niet geluisterd naar Herr Liszt?
Nee. Niet echt.
Pap is toch niet slecht?
Hij is toch goed? -Natuurlijk.
Maar hij leidt een slechte plek. -Het is alleen slecht voor hen.
We moeten trots zijn op papa, zeker nu. Hij maakt het land weer groot.
Zoals je zei, ze zijn een beetje raar. Nou ja, ze zijn anders.
Het zijn onze vijanden. Slecht, gevaarlijk gespuis.
Nou, eigenlijk zijn het helemaal geen mensen.
Wat doe jij hier?
Ze zochten iemand met kleine vingers om deze schoon te maken.
We horen geen vrienden te zijn.
We horen vijanden te zijn. Wist je dat?
Wil je ook?
Hoe is jouw vader? -Hoe hij is?
Is hij een goed mens?
En je hebt nooit gedacht van niet?
En je bent trots op hem?
Ben jij dan niet trots op de jouwe?
Is het echt vreselijk in het kamp?
Hoe durf je te praten met de mensen in dit huis. Hoe durf je.
Sta je nou te eten?
Heb je eten gestolen?
Geef antwoord. -Nee, meneer. Hij gaf het me.
Hij is m'n vriend.
Wat?
Zeg kleine...
...ken jij deze jood? Ken je deze jood?
Nee, ik liep binnen en hij pakte het gewoon.
Ik heb hem nog nooit eerder gezien.
Jij, ga door met de glazen.
Als ik terugkom, gaan we 't hebben over wat er gebeurt met ratten die stelen.
Nieuwelingen zien al gauw dat er meer is dan alleen werk.
Er is tijd te over voor ontspanning.
Na een dag in de werkplaats of schoenmakerij...
...genieten de arbeiders van de vele ontspanningsmogelijkheden.
Sport is erg populair.
Wie niet speelt, geniet van het toekijken.
Aan het eind van de dag is het café dé plek...
...om met vrienden en familie een gezonde maaltijd te genieten.
De kinderen zijn dol op de taarten en koeken.
's Avonds zijn de concerten door bezoekende orkesten...
...of door musici binnen het kamp altijd druk bezocht.
Men kan lezen in de bibliotheek, pottenbakken, koken...
...tekenen of tuinieren, kinderen en volwassenen samen.
Bijna alles wat men wenst is te vinden in het kamp.
Uitstekend.
Bravo. Geweldig. -Dank u.
Dag, kleine.
Ik snap er niks van. Ik zag een film over het kamp...
...en het zag er zo leuk uit.
Ik weet niet waarom ik 't heb gedaan.
Gretel en iedereen zeggen van alles en die soldaat is zo eng.
Ik kom al dagen kijken, maar je bent er nooit.
Ik dacht dat we misschien geen vrienden meer waren.
Shmuel, het spijt me heel erg. We zijn toch nog wel vrienden?
Waar is Kurt eigenlijk? lk zie hem nooit meer.
Wie is Kurt? -Luitenant Kotler.
Overgeplaatst naar 't front. Daar is z'n jeugdig enthousiasme beter op z'n plek.
Herr Kommandant, telefoon.
Hij is weggestuurd omdat hij de leiding niet heeft ingelicht over z'n vader.
Wat wel z'n plicht was.
Hij had pech. -Pech?
Pech dat het z'n vader was, en niet z'n moeder.
Je moeder hoef je kennelijk niet aan te geven.
Wanneer komt Pavel terug?
Mam? -Nooit, sukkel.
Het is vader. Ze zijn gebombardeerd.
Oma is dood.
...de overwinning die Gij hebt behaald voor ons en voor wie in Hem slapen...
...houdt ons die nog leven in verbinding met wie U verwachten op aarde...
...en met wie U omringen in de hemel.
In gemeenschap met Hem die de wederopstanding is...
...die leeft met U en de Heilige Geest. Eén God, tot in eeuwigheid. Amen.
Dat mag er niet op. Dat zou ze niet gewild hebben.
Hij wil het.
Ben je weleens naar een begrafenis geweest?
Oma en opa zijn gestorven toen we hier net waren, maar er was geen begrafenis.
Die daar naar daar.
Zijn ze tegelijk gestorven?
Waaraan?
Weet ik niet. Papa zei dat ze onderweg vast ziek geworden waren.
Ze moesten meteen naar het ziekenhuis. We hebben ze niet meer gezien.
Dit is leuk.
Konden we maar iets spannenders doen.
Die daar naar daar. -Deze?
Deze? -Nee, die.
Hierheen? -Nee, daar.
Hier? -Nee.
Ik wil niet dat je weer weggaat. -Nee, ik ook niet.
Dit gedrag kan echt niet.
Begin je nu over mijn gedrag? -Dit kan zo niet.
Ik kan er niet meer tegen. Ik kan hier niet blijven.
Dan komen er vragen.
Wat zegt het over mijn werk als ik m'n gezin niet in de hand heb?
Werk? Noem je het zo? -Beheers je toch.
Welja. Negeer het gewoon.
Ik moet negeren dat m'n man een monster is.
Zelfs je eigen moeder kon niet van je houden.
Zijn jullie hier gelukkig?
Ja. Heel erg.
En jij, Gretel?
Eerst wel, maar ik mis thuis en m'n vrienden ook.
Dat geloof ik graag. En jij zult je vrienden ook wel missen.
Nee. Niet meer, eigenlijk.
De vraag is eigenlijk, als het zou kunnen...
...wil je dan graag ergens anders wonen? -Thuis?
Niet in Berlijn. Nog niet.
Ergens waar het veilig is, zoals bij tante Lottie in Heidelberg.
Wij allemaal? Jij ook?
Nee, dat gaat helaas nog niet. Ik moet m'n werk hier afmaken.
Op het moment vindt jullie moeder het...
Ze vindt dat jullie beter een tijdje ergens anders heen kunnen. Wil je dat?
Ik ben bang, Bruno, dat we in 't leven vaak dingen moeten die we niet willen.
Je moeder vindt dit geen goede plek om jullie jeugd door te brengen...
...en nu ik erover nadenk, vind ik dat ze gelijk heeft.
Maar papa... -Nee.
Jullie moeten verhuizen.
Is alles in orde?
We kunnen papa niet vinden.
Hij kreeg ander werk met nog wat mannen en ze zijn niet teruggekomen.
Ik heb ook slecht nieuws. Ik ga weg.
Hoe lang dit keer?
Daarom is het slecht nieuws. Voor altijd, denk ik.
Mama vindt dit geen plek voor kinderen, zo stom.
Wanneer ga je? -Morgen, na de lunch.
Dus dan zie ik je nooit meer?
Jawel. Kom op vakantie naar Berlijn, als je wilt.
Als iedereen elkaar weer aardig vindt.
Ik wou dat ik je kon helpen je vader te vinden.
Ik wil het goedmaken van toen.
Dat zou geholpen hebben, hè? Als ik je hielp zoeken? Een geheime missie.
Ik kan eronderdoor graven. -Wat? Daarmee?
Nee, ik kan iets meenemen. -Kom maar niet hier.
Kijk.
Ik kan naar jouw kant komen. -Dat helpt niet.
Je vader is niet hier, toch?
Maar ik zou wel opvallen als ik naar jou kwam.
Ik zie er anders uit.
Je kunt net zulke kleren aan en dan je haar afscheren.
Ik scheer m'n haar niet af.
Doe dan een pet op. -M'n pyjama is anders van kleur.
Ik neem er wel een mee. Er is een hut vol.
Er liggen er duizenden. Durf je het?
Ik wil wel. -Maar durf je het?
Ik wil je helpen. -Ik moet gaan.
Morgen dan? lk neem een grote boterham mee.
En denk aan de pyjama.
Mam, mag ik op de schommel spelen?
Bruno... -Het is m'n laatste kans.
Goed dan.
Ik dacht al dat je niet kwam. -Sorry, ik kon niet wegkomen.
Ik mocht hier niet komen. Je bent de pyjama vergeten.
Heb je het brood? -Stel ik je ooit teleur?
Hier.
Hoe zie ik eruit?
Oké, aan de slag.
Zo is 't goed.
Kom, we gaan je vader zoeken.
Kom op.
Kunnen we naar het café of zo? -Café?
Misschien moet ik maar naar huis. -En papa dan?
We kijken eerst in onze hut.
Kom.
Opstaan. Overeind.
Wat gebeurt er? -Weet ik niet.
Soms gaan we marcheren.
Snel. Overeind.
Kom op, snel.
Hij is vast nog ergens buiten.
Lopen. -Snel.
Sta op.
Sta op. Je moet.
Vooruit met ze.
...dat de weekcapaciteit verdrievoudigd wordt, dus eind van de zomer...
Ralf. -Elsa, ik ben in vergadering.
Bruno is weg.
Schiet op.
Wacht hier.
Lopen.
Doorlopen.
In de rij.
Opschieten.
Lopen.
Ga door.
Niks aan de hand. We wachten hier vast tot de regen ophoudt.
Kleren uit.
Waar gaan we heen?
Nee, het is maar een douche.
Een douche?
Doe de poorten open.
Blijf daar niet staan. Lopen.
Subrip by Slabak for www.Place2Use.net