Asal sayılar nedir biliyor musunuz?
Şayet bilmiyorsanız, hemen şimdi buradan gitmelisiniz.
1742'de, matematikçi Christian Goldbach...
...bütün çift sayıların, iki asal sayının toplamı olarak...
...ifade edilebileceğini fark etti.
Küçük sayılarla bunu göstermek kolaydır.
18 çift sayıdır ve iki asal sayı olan...
...7 ile 11'in toplamına eşittir.
24, asal olan 5 ile 19'un toplamıdır.
50, 13 ile 37'nin toplamıdır ve böylece gider.
Bir çift sayı söyleyin.
100.
1000.
100, 83 artı 17'dir.
Ve 1000...
521 artı 479.
Çok büyük rakamlarda da işe yaramaktadır.
Başka bir rakam alayım...
7112.
7112...
...eşittir...
...5119 artı...
...1993.
İkisi de asal sayıdır.
Bu doğrulamayı bütün çift sayılar ile yapamazsınız...
...çünkü sonsuz sayıda sayı vardır.
Hepsini kapsayacak genel bir kural bulunmak zorundaydı.
Ve bu kuralı bulmak matematik tarihindeki...
...en önemli problem olmuştu.
Bunu imzalar mısınız?
Elbette.
- Adın? - Ines.
Ines için.
- Al sana, Ines. - Teşekkür ederim.
- Ve iyi şanslar! - Teşekkürler.
Niye "iyi şanslar" dedi?
20 Şubatta, Goldbach Hipotezi’nin ispatını yapacağım.
Yukarı gel! Acele et!
İspatım mahvoldu.
Kahretsin!
Ne yapacaksın?
Tekrar hazırlayabilirim ama zamana ihtiyacım var.
Duyulmadan nasıl içeri girdiklerini bilmiyorum.
FERMAT'IN ODASI
Çeviren: Navyblue
4 AY SONRA
Bilmece çözmeyi seviyorsun, değil mi?
Bakalım bunu çözebilecek misin?
Georg Cantor, Yutaka Taniyama ve Kurt Gödel arasındaki ilişki nedir?
Bakalım.
Üçü de matematikçiydi.
- Üçü de tarihe geçti. - Ve üçü de delirdi.
Kurt Gödel "Eksiklik Teoremi"ni İspat etti.
Kurt Gödel intihar etti.
Bir kaç gün öncesine kadar ben de intihara çok meyilliydim.
Ama sonra, çok sık unuttuğun...
...bu oyunu hatırladım.
Böyle devam edemezsin.
Çıkmak zorundasın.
Doktor olarak konuşuyorum, arkadaşın olarak değil.
Bunu günde üç kere söylüyorsun.
Üç kere!
Ben de bir matematikçi olarak konuşuyorum, arkadaşın olarak değil.
Aslında, başımı alıp bu diyarlardan gideceğim.
Bugün posta kutuma gelen şeyi görmek ister misin?
Kale F'den...
...E 8'e.
Anlayacaksın.
"Bir sonraki bilmeceyi çözebilirsen...
...,ki buna şüphem yok,...
...en zeki matematik beyinleriyle hafta sonu yapılacak...
...bir toplantıya davet edileceksin.
Saygılarımla,...
Fermat."
Bilmece nasıl bir şey?
Bilmece...
...bir sayı dizini. Sayıların dizildiği mantığı bulman gerekiyor.
10 günüm var...
...ama kolay değil.
10 GÜN SONRA
...8, 5, 4, 9, 1, 7...
Ee?
Problemi çözdün mü?
Hayır, çözemedim.
Ama bugün son gündü.
Geç vakte kadar kalacaksan anahtarı sana bırakayım.
Giderken posta kutuma bırak.
Teşekkür ederim.
Bir şey daha.
Kullandığın kitapları tekrar alfabetik sıraya koy.
Beş, Dört, Sekiz...
Alfabetik sıradalar!
Rakamların alfabetik sırasında!
Sayın Bay,
Sadece sizinle diğer üç kişi bu bilmeceyi çözebildi.
En son mektubumda belirttiğim gibi...
...başkanlığını yaptığım matematik camiası...
...bilgilerimizi paylaşmak için...
...yaptığımız toplantılardan birinde sizin de olmanızdan gurur duyacaktır.
Umarım testten rahatsız olmadınız.
Şimdi size güvenebileceğim biliyorum.
Siz de bana güveniyorsanız, direktiflerimi takip edin.
25 Temmuz Cuma günü, saat 19:00'da buluşma noktasına gelin.
141. Otobanı 18. kilometresine kadar gidin.
Yan yola sapın ve yolun sonuna kadar gidin.
Unutmayın ki, çok zekice hazırlanmış ve şimdiye kadar çözülmemiş...
...bir bilmecenin çözümüne sizi dahil edecek kadar size güveniyorum.
Yanınıza cep telefonu almayın.
Öteki konuklara kimliğinizle ilgili herhangi bir bilgi vermeyin.
Buluşma boyunca takma adınız...
...Pascal olacak.
Saygılarımla, Fermat.
Affedersiniz, arabam bozuldu da.
Eski arabalar sık bozulur.
Bay Hilbert.
- Aynı yere gidiyoruz! - Evet. Ne tesadüf.
Ne çok mantık çalışırsan...
...tesadüflere o kadar inanırsın.
Kimin sözüydü biliyor musun?
Hayır.
Benim!
Merhaba.
Gizemli buluşmaya mı gidiyorsun?
Davetiyeme göre...
...benim adım...
...Oliva.
Oliva Sabuco'yu temsil ediyor, değil mi?
16. yüzyıl bilim kadını.
Ben bir mucidim.
Kullanmış olabileceğim herhangi bir şeyi şey icat ettin mi?
Bilmem.
Bir sürü şey icat ettim, devasa hidrolik cenderelerden...
Bak, bunun gibi şeyler.
Bunu seveceksin.
Bu...
Mısırı buraya koyuyorsun...
...ve sonra da...
...patlamış mısır bu ağızdan dışarı çıkıyor.
Bir ördek.
Niye takma ad kullanıyoruz?
Teorik olarak bu buluşmalarda önemli olan fikirlerdir, insanlar değil.
Güzel.
Adını ön plana çıkararak haklı olduğunu söyleyen insanlardan bıktım usandım.
Evet, birbirimizi tanımamamız en iyisi.
Ama ben sizi tanıyorum.
Resminizi dergide gördüm.
Dergide, Goldbach Hipotezi'ni...
...çözdüğünüzü yazıyordu.
Doğru mu?
Doğruysa, kimsenin bilmemesi en iyisi.
O zaman ismime bakarak, dediklerimin hepsinin doğru olduğunu söylersiniz.
Merhaba!
Hepimiz toplandık.
Tanışmamıza gerek yok.
Ve tanışmıyoruz da.
Bay Galois beni yoldan aldı.
Saat 19:00.
Ne olmuş?
Tam olarak, 7'ye yarım dakika daha var.
Sanırım gelip bizi alacaklar.
Bunu daha önce yaptın mı?
Evet.
Her zaman oyunlar oynarım.
Gelip bizi lüks bir arabayla...
...alacaklarına bahse girerim.
Kim gelirse gelsin dakik olmayacaktır.
5 saniye sonra saat 19:00 olacak.
3 saniye...
...2, 1...
Işıklar!
Sanırım aradığın lüks arabayı buldun.
PİSAGOR
Bu bana koyun, kurt ve otla...
..nehirden karşıya geçmeye çalışan...
...çobanın bilmecesini hatırlattı.
Biliyor musunuz?
Sadece ikisi bot ile gidebiliyor.
Örneğin, çoban ile koyun.
Veya çoban ile ot.
Kurt koyunu veya koyun otu yemeden...
....çobanın nehirden nasıl geçeceğini bulman gerekiyor.
Niye çoban kurdu geçirsin ki?
Dahası...
...bunun durumumuzla ilgisini göremiyorum.
Belki de profesör Hilbert içimizden birinin çoban,...
...birinin kurt, ötekinin koyun...
...ve birimizin de ot olmasını istemiştir.
Arabanın sistemini bir cep bilgisayarına bağlamış...
...ve büyük ihtimalle saat 19:00'da çalışacak şekilde programlamışlardır.
Peki ya şimdi nereye gideceğiz?
Buradayız...
...ve şuraya gitmemiz gerekiyor.
Buranın içine girmemiz gerekiyor.
Buraya mı?
Hububat ambarına mı?
Daha önce...
...çok daha şık tavuk çiftlikleri görmüştüm.
Bu buluşmalar genelde...
...zarif bir misafir odasında olurdu.
Matematikle ilgili kitaplarla dolu bir kütüphanede,...
...hesaplamalar için bir tahtanın olduğu,...
...güzel kanepe ve koltuklarla döşeli,...
...bir de çay masası...
Eksik bir şey var mı?
İlk bakışta...
...Bay Fermat eksik.
Saat kaç?
21:50.
Evsahibimiz hakkında herhangi bir bilgisi olan var mı?
Ben hiç bir şey bilmediğimi biliyorum.
Hiç bir şeyi bilemezsin.
Ben bir şey biliyorum.
Araştırma yaptım ve Fermat hakkında bir kaç şey öğrendim.
Size söyleyeyim mi?
Ama bu kurallara aykırı. Söylemesen daha iyi.
Haklısın...
...içimizden birinin diğerlerinden fazla bilgiye sahip olmasındansa...
...bilgiyi paylaşmak daha iyi olmaz mı? Böylece hepimizin bilgi seviyesi eşit olur.
Çözümü bir ay önce Fermat'ın posta kutusuna göndermemiz gerekiyordu.
Posta kutusu 325.
325 numarasının sahibini araştırdım.
Yani Fermat'ın gerçek adına ulaşmak için.
Postane bunu sana söyleyemez. Gizli bir bilgidir.
Teoride, gizlidir.
Postaneye gidip "Kahverengi Ayıyı Koruyun" kulübünün başkanı olduğumu söyledim.
Dağlarda sadece 325 kahverengi ayı kaldığını...
...ve bu posta kutusu numarasını sembolik olarak istediğimi söyledim.
Çalışan, numaranın alındığını söyledi.
Numaranın bizim için ne kadar önemli olduğunu...
...ve 325 ayının ne kadar minnettar olacağı belirttim.
Ve çalışan posta kutusunun sahibinin adı mı verdi?
Ve ayılar için bir de bağış.
Evet, Fermat'ın adını verdi.
İnternette araştırdım ve ama işin ilginç yanı:
hakkında tek bir sayfa bile yok.
Hiçbir şey.
Hepsi bu kadar mı?
Tebrikler, hiç bir şey bulmadığını bulmuşsun.
En azından...
...Fermat'ın adı ne?
Ee,...
...F ile başlayan...
...Fran, hayır, Fer...
Dur, dur.
Biraz yavaş.
Bu kadar bilgiyi bir seferde aklımızda tutamayız.
Başka bir şey daha buldun.
İyi akşamlar.
Geç kaldığım için beni affedin.
Ben Fermat.
Bilmece gerçekten orijinal mi diye beklemeye değer.
Bahsettiğiniz bilmece...
Aceleye gerek yok.
İlk önce oturalım ve sakin kafayla konuşalım.
Hayır.
Çözülememiş en büyük bilmece şudur:
...nasıl oluyor da dört insan burada...
...ve hâlâ yemeğe dokunmamışlar?
En son katıldığım bu tür bir buluşma şunun hakkındaydı.
Portakallar mı?
Hayır konu, küresel formların nasıl toplanacağıyla ilgili Kepler'in eski problemiydi.
Hâlâ çözülemedi, değil mi?
Gerçek şu ki matematikçiler, pratik uygulamalardan çok...
...aptalca şeyleri merak ediyorlar.
Bir problemi çözerek ünlü olmak aptallık değildir.
Bu, her matematikçinin hayali olmalıdır.
Öyleyse ben matematikçi değilim.
Yakın zamanda insanların ortak imkânsız dilekleriyle..
...ilgili bir makale okudum;
...uçmak ve görünmez olmak vardı ama matematik bilmecelerini çözmek yoktu.
Siz ne düşünüyorsunuz?
Uçmayı tercih ederdim.
Niçin?
Bilmem...
...uçarak...
...yeni yerler görmek...
...eğlenmek için.
Ben de uçmayı tercih ederdim.
Ama hepimiz uçabilseydik uçmanın bir özelliği kalmazdı.
Sadece sen yapabilirsen uçmak özel olur.
Sanırım uçmak çok önemseniyor.
Bence görünmez olmak...
...çok daha kullanışlı.
Ne için?
Görünmeden başkalarını görmek.
Bence görünmez olmak sadece zarar vermek istendiğinde işe yarar.
Görünmez bir insan ne yapmak ister?
Kızların soyunma odasına girmek,...
...barlardaki bahşişleri çalmak, kiliseye çıplak gitmek için.
İyi bir şey yok.
İyi bir şey yaptığımızda görülmek isteriz.
Evet, ama ben görünmez olsaydım...
...bütün insanlık için görülmeden güzel şeyler yapmak için kullanırdım.
Ve kimse de bana teşekkür etmek zorunda kalmazdı.
Ne zaman bu adam bize bilmeceyi söyleyecek?
Sanırım...
...şimdi en büyük bilmece ile başlıyoruz.
Bilmiyorum. Öyle tahmin ediyorum.
- Affedersiniz. - Evet.
Efendim?
Fermat’ı araştırdığında...
...ve bu kadar bilgi toplandığında...
...onun bir kâtil olup olmadığını hatırlıyor musun?
- Niye kâtil olsun ki? - Hadi canım!
Burada bulunan beşimiz arasından...
...sadece onun cep telefonu var!
Anladınız mı? Cep telefonu!
Hiç de komik değil.
Gitmem gerekiyor.
Sorun mu var?
Sanırım hastaneden aradılar. Sesi tam olarak alamadım.
Sonra telefon kesildi.
Hastaneyle ne işiniz var ki?
Kızım orada, komada.
Bu durumda, bu iyi haber olabilir.
Ya da kötü olabilir de.
Belki bir kaç şey sormaları gerekiyordur...
...bir saate kalmaz dönerim.
Siz, bensiz devam edin.
Ne düşündüğünü biliyorum.
Olanlar çok garip.
Fermat ceketini unuttu.
Fermat!
Fermat! Ceketin!
Pekala!
Bakalım neler yapacağız...
Şu anda itibaren tek başınayız!
Pascal nerede?
Fermat'ın ceketi!
Tabii ya!
Bakalım.
Roman...
Fermat'ın adı Roman Naranjo Lopez.
Tanıdık geldi mi?
Roman Naranjo... Hiç duymadım.
Roman diye birini tanıyorum.
Kontrol ettiğim posta kutusu bu isme ait değildi.
Şey gibi...
...Fermin de la Vega veya De la Cuadra...
...ya da De las Vegas...
...ya da De las Cuevas gibi bir şeydi.
Belki de Fermin değildi.
"Sıradaki soruyu çözmeniz için bir dakikanız var.
Bir şeker satıcısı üç tane ışık geçirmeyen kutu alır.
Bir kutuda naneli şeker...
...ötekinde anasonlu şeker...
...sonuncusunda ise nane ve anasondan oluşan karışık şekerler vardır.
Kutuların üstünde "Naneli", "Anasonlu" veya...
..."Karışık" diye etiketler var.
Ama şeker satıcısına, kutuların yanlış etiketlendiği söylenir.
Kutuların içindekileri doğrulamak için kutulardan alınması gereken...
...şeker en az kaç tanedir?
Sakın bana, şimdiye kadar çözülemeyen en büyük bulmacanın bu saçmalık olduğunu söylemeyin!
Zihin açıcı bir problem!
Beni dinleyin.
Ya bir dakika içinde çözmezsek ne olacak?
Tekrar oku, Oliva.
Üç kutu var...
...biri nane şekerli, biri anason şekerli...
...ve biri de karışık.
Etiketler yanlış yapıştırılmış.
En az sayıda şeker alarak bu kutuları nasıl doğru bir şekilde etiketlersin?
Çok kolay, her kutudan bir tane alırsın.
Hayır, çünkü elinde naneliden bir tane, anasonludan bir tane...
...ve sonuncusu, her ikisinden de olabilir.
Karışık olanı nasıl anlarsın?
Bu duvar hareket ediyor.
Bir bakalım...
...karışık olanı bulmak için...
...birden çok şeker alınmalı.
Öyleyse, üç tane aldın diyelim ve üçü de anasonlu.
Kutunun, anasonlu kutu olduğundan emin olabilir misin?
Bu bir olasılık problemi.
Sadece bir tane al. Çocuk sorusu bu.
İpucu cümlenin içinde:
...bütün kutular, "bütün kutular" yanlış etiketlenmiş.
Şayet yanlış işaretlenmişse...
..."Karışık" kutusundan bir tane alınır...
...çünkü karışık orada olamaz.
Alınan şeker naneliyse, kutu nanelidir.
Öyleyse karışık nerede?
Burada olamaz...
...çünkü o zaman, anasonlu burada olurdu...
...ve kutular doğru olarak etiketlenmiş olurdu.
Ama hepsi yanlış etiketlendiğinden...
...karışık buranın içinde...
...ve anasonlu şekerler buradadır. Cevap:
...sadece bir şeker.
Tamam, buraya gireceğim ve bakalım ne olacak.
Doğru.
Şimdi beni dinler misiniz?
Oda küçülüyor!
Dışarı doğru mu açıldı?
Yeni bilmece.
"Aşağıdaki kodu çözmek için bir dakikanız var:
- 1, 1..." - Kod ne?
1 ve 0'lardan oluşan devasa bir liste.
Bir dakikayı aşarsak...
...oda tekrar küçülecek.
Bu bir oyun olmalı.
Ev sahibimizin yaptığı bir şaka.
İzin ver de bakayım. 1, 1, 1, 0, 1...
- Kaç tane sayı var? - Sayıyorum.
169.
169'un ne olduğunu biliyorsunuz, değil mi?
Bir fikrim var. Bana biraz parça lazım.
Bu....
Baksanıza...
...2 ay önce Bay Roman Naranjo....
...dört tane hidrolik cendere satın almış.
Bir evsahibinin şaka yapmak için kendini bu kadar zahmete sokması normal mi?
Bilmem.
Bunun gibi pek çok buluşmaya gittiğini söyledin.
Hayır, o kadar çok değil, sadece iki tanesine gittim.
İki, yani bunu sayarsak.
Fermat, Román Naranjo ya da adı her neyse...
...şaka yapmıyor.
Cinayet işlemek istiyor.
Her bir duvar için dört tane Poseidon marka...
...hidrolik cendere satın aldı.
Ve sanırım sisteme cep bilgisayarı ile bağlanıyor.
Her bilmeceye bir süre atamış...
...ve çözüm uzarsa...
...duvarlar tekrar hareket edecek.
- Daha uzun sürecek mi? - Sürmez.
Bu da yaklaşık 50 metrekare.
Şayet her duvar dakikada 10 cm ilerlerse...
Bu da, bir saat sonra bu oda bir asansör boyutlarında olacak demektir.
İçi tıka basa mobilya dolu bir asansör hem de.
Başka şekilde çözeriz.
Birileri yardım edecek mi?
- Nereye götürmek istiyorsun? - Zamanı boşa harcıyorsunuz.
Gerçek hayatta cenderelerin ne için kullanıldıklarını biliyor musunuz?
Aydınlat bizi.
Cenderelerin bir arabayı...
...bir hurda küpüne çevirdiğini gördünüz mü hiç?
Bu cendereler artık kullanılmadıklarında...
...şu arkanda duran cendere gibi küp haline getirilir.
Bir tanesi şurada...
...ve şurada...
...ve şurada da.
Pekâlâ!
İt!
Tamam!
İşte budur!
Kahretsin!
Ya nasıl bir toplantı bu?
Biz bu adama ne yaptık ki?
Oturun ve sabırlı bulmaya çalışın!
Bize verilen sürede bilmeceyi çözmemiz gerekiyor.
Haklısın...
...ama biz de insanız ve yorulacağız.
Oysa makineler yorulmaz.
Niye bizi ezmek istediğini düşünüyorsun?
Hayır, hepinizi değil. Siz fazlalıksınız.
Asıl beni öldürmek istiyor.
Kızıyla alakalı.
Bir kaç ay önce önemli bir iş yaptım.
Bir patent sattım.
Patlamış mısır yapan...
...bir oyuncak bebek patentiydi.
Görmüştün.
Bir parti düzenlediler. Şirketin yöneticisi geliyordu...
...ancak arayarak gecikeceğini söyledi. Yağmur yağıyordu...
..ve taksi bulmak imkânsızdı.
Gidip onu almayı teklif ettim.
Arabama atlayıp çalıştırdım ve onun evine gittim.
Yaklaşık bir kilometre gitmiştim ki...
...birdenbire arabanın içinde...
...garip bir koku duydum.
Köpek bokuydu.
Yönetici...
...bu gaz odasına girse ne düşünürdü?
Pencereleri açmadın mı?
Bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyordu.
Aklıma daha güzel bir fikir geldi.
Ayakkabımı torpido gözüne koyacaktım.
Ayakkabımı çıkardım.
Torpido gözüne koydum.
Kafamı kaldırdığımda...
...önümde trafik ışıklarının olmadığı bir yerde...
...sağına soluna bakmadan geçen bir kız vardı.
Çok da hızlı gitmiyordum.
Frene bassaydım, hiçbir şey olmazdı.
Ama basmadım.
O onda...
...çıplak ayağımla boka bulaşmış...
...fren pedalına bastığımı zannettim.
Buna rağmen, frene bastım.
Ama bu milisaniyelik tereddüt bana zaman kaybettirdi...
...ve kıza çarptım.
Bir ambulans çağırdım ve gelmesini bekledim...
...ama sonra basıp gittim.
Zaten kız geçmemesi gereken yerde karşıdan karşıya geçiyordu.
Yaptığın tek hata basıp gitmek olmuş.
Ertesi gün karakola gittim.
Partide içtiğin şeylerin etkisi geçtikten sonra mı?
Ailesinden özür dilemeye çalıştım...
...ama kendilerini görmeme izin vermediler.
Ama Roman'ın cüzdanında...
...bu resmi gördüğümde...
...parçaları birleştirdim.
Alaycı bir adam kızını görmeye gideceğini söylemişti.
Buldum!
169, 13 çarpı 13 olmalı, bir karenin koordinatları.
1'ler ve 0'lar bir yüz oluşturuyorlar. Görüyor musunuz?
0, 1, 1, 0, 0, 0...
Yani sorunun cevabı:
...bir yüz. Giriyorum.
Durmadı.
Yüz değil.
Kafatası.
Giriyorum.
DOĞRU
Fermat seni öldürmek istiyor. Bu kısmını anlıyorum.
Bizimle alıp veremediği ne?
Sen birini öldürdün diye bizim de ölmemiz mi gerekiyor?
Siz ikincil kurbanlarsınız. Asıl beni öldürmek istiyor.
Hepiniz bu tuzağın parçasısınız.
Yeni bir bilmece!
Yine bir dakikamız var.
Bırak içmeyi.
Bize diri nöronlar lâzım.
Bakalım:
"Hava geçirmeyen bir odada...
...bir ampul var...
...ve odanın dışında üç tane anahtar var.
Bu anahtarlardan sadece biri ampulü yakıyor.
Kapı kilitli olduğundan...
...anahtarları istediğiniz kadar açıp kapatabilirsiniz.
Ama kapıyı açtığınızda...
...üç anahtardan hangisinin ışığı yaktığını...
...söylemeniz gerekiyor."
Kahretsin!
İki anahtarı açtığımızı hayal edelim:
...1 ve 2.
Kapıyı açıyoruz ve ampul yanmıyor.
Bu da, 3. anahtar anlamına gelir.
- Ama eğer... - Gölün yanına park ettik!
...hâlâ doğru anahtarın 1 mi yoksa 2 mi olduğunu bilmiyoruz.
İz bırakmamak için arabalarımızı batıracak.
Konsantre olalım.
Bir şeyler uymuyor.
Davetiyedeki bilmeceyi çözmeseydim ne olurdu?
Rakamlar alfabetik sıradaydı ve bilmece kolaydı.
Kimse sana yardım etti mi ya da ipucu verdi mi?
Hayır.
Kullandığın kitapları tekrar alfabetik sıraya koy.
Anahtarlara ve ampule konsantre olalım.
Zamanımız daralıyor.
İntikam almak için niye bu kadar zahmete katlanıyor?
- Niye sadece seni vurmuyor? - Kes şunu!
Fermat'ın bizden ne istediğini bilmiyorum.
...ama öcünü almanın en kolay yolunun..
...bu odayla olacağını düşünüyor.
Benim de bir teorim var ama ilk önce bu soruyu çözelim.
Harika! Artık karanlıkta kalacağız!
- O ne? - Hiç.
Elim yandı.
Elin mi yandı?
...işin sırrı ampullerin ısısında.
1. anahtarı açarız ve bir müddet açık bırakırız.
Sonra kapatır, 2. anahtarı açar ve içeri gireriz.
Ampul yanıyorsa, 2. doğru anahtardır.
Yanmıyorsa ve sıcaksa, bir müddet açık bıraktığımız...
...1. anahtar doğrudur.
Yanmıyor ve soğuksa, 3. doğru anahtardır.
Dava kapanmıştır.
İşte çözüm.
Hadi ama...
Doğru
Oliva,...
...olup bitenlerle ilgili senin teorin neydi?
Bence ceket anahtar.
Ferman ceketi unuttu mu yoksa bilerek mi bıraktı?
Bence bilerek bıraktı...
...böylece Pascal kızın resmini bulabilecekti.
Bu ceket olmadan...
...Pascal, Fermat'ın kendisini neden öldürmek istediğini bilemeyecekti.
Ama bir sebebi var; kaza.
Biz üçümüz Fermat'ın bizi niye öldürmek istediğini bilmiyoruz.
Ne olduğunu bilmiyorum ama...
...bir şeyler yapmışız.
Sıcak, değil mi?
Audi, kaç paradır?
- Hangi Audi? Kestane rengi olan mı? - Evet.
Orada sadece bir tane var.
Gerçekten acelem var.
45 Euro, lütfen..
45, İsa'nın ölüm yaşı.
Kahretsin, cüzdanımı unuttum.
Ödemeden gidemezsiniz.
Ama...
- Fermat'ı önceden tanıyor muydun? - Hayır.
Bu benim.
Takma ad olmadan. Burada olmayı hak edecek ne yaptığımı bilmiyorum.
Ben onun kızını ezdim, sana söyledim.
Ben bir matematikçiyim çünkü hayatta yapabildiğim tek şey bu.
Bundan başka...
...video kasetlerini başa almadan iade ederim,...
...seçim anketlerinde yalan söylerim,...
...oruç tutmadan ayine katılırım,...
...plastik eldiven kullanmadan meyve toplarım.
Böyle şeyler yüzünden insan benden nefret edebilir mi?
Hiç düşmanım yok.
Felsefem; "İyilik yap, iyilik bul".
Emin misin?
Goldbach Hipotezi üstüne 5 yıl harcadım.
İspattan üç hafta önce birileri odama girmiş...
...ve her şeyi parçalamış.
26 yaşındasın.
Ne olmuş?
Oliva Sabuco da bu yaşta ölmüştü.
Sen kaç yaşındasın?
22.
Evariste Galois 22 yaşında öldü.
Ve Blas Pascal 39 yaşında öldü, yani şu anki yaşımda.
Peki ya David Hilbert kaç yaşında öldü?
Pierre Fermat 65 yaşında öldü.
Roman Naranjo 64 yaşında!
Bu adamdan bıktım!
Buralarda bir yerlerde saklanmış bizi izlediğine bahse girerim.
Roman!
Ne istiyorsun?
Yedi yıl boyunca şansımız kötü olacak.
Yeni bilmeceyi duymak isteyen var mı?
"9 dakikalık bir zaman dilimini...
...4 ve 7 dakikalık iki kum saatiyle nasıl hesaplarsınız?
İki dakikamız var.
İşte.
Belki yardımı dokunur.
Pascal...
...sence kitaplıklar bir araya geldiğinde...
...duvarlar duracak mı?
Sadece bir tek şey Poseidon cenderesini durdurabilir.
2 Poseidon cenderesi.
Elimizde 4 tane var.
Birbirine karşı koyacak şekilde ayarlayamaz mıyız?
Pekala.
İşte odanın planı.
Kapı buradaydı.
...tahta...
...bu masa...
...ve burada..
...burada kitaplıklar.
Belki güçleri dengeleyebiliriz.
Eninde sonunda...
...bildiklerinizi onlara söylemek zorunda kalacaksınız.
Kitaplıkların ebatları nedir?
2 metre kadar.
Ya genişliği?
Toplamda, 4 metreyi geçmez.
Öyleyse...
...eğer şunu yaparsak...
- Ne yapmak istediğini anladım. - İşe yarayacak mı?
Öğrenmenin sadece bir yolu var.
Öğrenmenin yolu deneyip görmektir.
Evet, haklısın.
Anladım. Cevabı gönderiyorum.
Ne kadar süremiz var?
20 saniye.
Cevabı kontrol et. Zamana ihtiyacımız var.
Eminim.
İki kum saatini, 4 ile 7'yi...
...aynı anda başlatırız.
Dörtlük bittiğinde 4 dakika geçmiş olacak.
Kum saatini ters çeviririz.
3 dakika sonra, yedilik kum saati bitecektir.
Kum saatini ters çeviririz.
Dörtlük kum saati ikinci defa bittiğinde...
...8 dakika geçmiş olacak.
Ama yedilik kum saatinin 1 dakikası daha olacak.
Kum saatini ters çeviririz...
...ve 9 dakikayı elde ederiz.
- Anladınız mı? - Evet, kesinlikle.
1 saniye kaldı. Gönderiyorum.
Yeni bir bilmece.
Yüksek sesle okuyorum.
"Bir öğrenci hocasına sorar:
Kızlarınız kaç yaşında?
Hoca cevap verir:
Yaşlarını çarparsan 36 elde edersin.
Yaşlarını toplarsan kapı numaranızı elde edersin.
Öğrenci: bir ayrıntıyı kaçıyorum der.
Hoca cevap verir: haklısın, en büyüğü piyano çalar.
Bu 3 kız, kaç yaşındalar?
Sıra dışı bir soru!
Kızlardan biri 9, diğer ikisi ikiz ve 2 yaşındalar.
Ama cevabı hemen gönderme. Zamana ihtiyacımız var.
Nereden biliyorsun?
Klasik bir soru, şu anda anlatamam.
Sence dayanabilecek mi?
Basınç tahmin edilemez.
Kömürü toza da, elmasa da çevirebilir.
Bu söz Arşimet'in miydi?
Hayır, MacGyver'ın.
Acele et!
Hadi!
Cevabı cep bilgisayarına gir.
Ben de değil!
Ne?
Kimde?
Masa devrilmeden üzerindeydi!
Buralara bir yere düşmüş olmalı!
O da ne?
Fermat'ın davetiyesi.
- Ne? - Getirdiği davetiye.
Evsahibi niye davetiye getirsin ki?
Roman Naranjo Lopez adına gönderilmiş.
"Sadece siz ve diğer dördü...
...düzenlediğim bu buluşmaya davet edildiniz."
"25 Temmuz Cuma günü, saat 22:00'de, ambara gel..."
Ona da buraya gelmesi söylenmiş!
"Cep telefonunu getirmeyi unutma.
Buluşma boyunca takma adın...
...Fermat olacak."
Bu da ne?
Hâlâ yer varken, cep bilgisayarını aramalıyız.
Anlamıyor musunuz?
Roman'ın gelişini, bizim gelişimizden 10 dakikaya sonraya ayarlamışlar...
...ve kendisini Fermat olarak tanıtması söylenmiş.
Roman son kişi olarak geldiği için...
...hepimiz onun evsahibi olduğunu zannettik.
Evsahibi değildiyse...
...niye masanın başına oturdu?
Evsahibine ait olduğunu düşünerek bıraktığımız boş sandalyeye oturdu.
Yani evsahibini mi temsil etti?
Hayır, Roman evsahibimiz olduğunu bilmiyordu.
Bu yüzden garip davrandı.
Siz, bensiz devam edin.
O olmadan nasıl devam edebiliriz?
Niye sadece ona cep telefonu getirmesi söylenmiş?
Hastane hikâyesini anlatması için.
Efendim?
Roman masum.
Bundan eminim.
Bence seni tanımadı bile.
Cep bilgisayarı!
Gönderiyorum.
DOĞRU
Beni aradınız, bir toplantıdan çıktım, cüzdanımı unuttum,...
...60 km gittim, benzinim bitti,...
...parayı ödemek için geri dönmek zorunda kaldım...
Ama sizi biz aramadık!
Belki siz değil ama birileri aradı.
Hemşireyle konuş.
Hemşireyle konuş!
Bay Naranjo, beni dinleyin.
Hastanedeyiz!
Tamam.
Arayan numarayı bana gösterin.
"Gizli Numara."
Biz ararsak, santral numarası çıkar.
Bay Naranjo, kızınızın durumu stabil.
Sizi aramadık.
Buluşma yerine gitmek için 60 km direksiyon salladım,...
...cüzdanımı aldığım,...
...benzinin parasını ödemek için geri gittim....
...ve bir 60 km daha direksiyon sallamayacağım.
Bay Naranjo,...
...niçin yarına bırakmıyorsunuz?
Eve gidip dinlenin.
Haklısınız, teşekkür ederim.
Evimin anahtarları ceketimin cebinde.
Gördünüz mü?
Anahtarlar, ceket, benzin.
Ona acıyorum.
Anlamadığım şey şu; eğer Roman bunu tertiplemediyse...
...kim tertipledi?
İspatını parçalayan kişi mi?
Onu yapan kıskanç bir çocuktu.
Hadi canım, bir çocuk odaya girip...
...belgeleri imha ettikten sonra görünmeden çıkıp gidemez.
Bayan Oliva, içinde cevabı olmayan...
...bir soruyu çözmemelisiniz.
Nerede olduğunu nasıl biliyorsunuz?
2 yıl çıkmıştık.
Ondan sonra ayrıldık.
Niye ayrıldınız?
Ona sor.
Belki söyler.
Ayrıldık işte, o kadar!
Kısa bir süre sonra da, buraya gelmek için davetiye aldım.
Ben de senin işin sanmıştım.
Ben olayı aydınlatmak için arardım.
Birbirimizi tanımıyormuş gibi davranırsak, yeniden başlar diye düşündüm.
Senin fikrindi.
Evet ve bu fikrimin arkasındayım.
Yalancılar Ülkesi'nde, yaşayan herkes her zaman yalan söyler.
Dürüstler Ülkesi'nde....
...yaşayan herkes her zaman doğru söyler.
"Bir adam iki kapılı bir odada kapana kısılmış.
Bir kapı özgürlüğe açılıyor, ötekisi ise açılmıyor.
Kapılardan birinde Yalancılar Ülkesi'nden bir gardiyan...
...ötekisinde ise Dürüstler Ülkesi’nden bir gardiyan var.
Özgürlüğe açılan kapıyı bulmak için...
...adam gardiyanlardan birine sadece bir tane soru sorabiliyor...
...gardiyanlardan hangisinin Yalancılar Ülkesi'nden...
...ve hangisinin Dürüstler Ülkesi'nden olduğunu bilmiyor.
Adam hangi soruyu sorar?"
1 dakikadan az bir süremiz var.
Bunu bir filmde izlemiştim.
Bir gardiyan her zaman doğruyu söylüyor. Bu gardiyanın sen olduğunu farz edelim.
Öteki ise yalan söylüyor. O da sensin.
Tam tersi olmalıydı.
Sen kapana kısılmış adam ol.
Hangi kapının doğru olduğunu sorarsam...
...kimin yalan söylediğini bilemezsin.
Bir fikrim var.
Sana hangi kapı diye sorsaydım bana doğru kapıyı söylerdin...
Her zaman doğruyu söylediğim için "şu doğru" derdim.
Buldum. Gardiyanlardan birine...
...öteki kapının hangisinin olduğunu sorarsam doğru cevaba ulaşırım.
İkiniz de yanlış kapıyı göstereceğinizden...
...doğru kapıyı bulurum. Anladınız mı?
Dikkatli ol!
Doğru
Siz niye ayrılmıştınız?
Bir sevgilim olduğunu düşünüyordu.
Sevgilin olmadığı konusunda onu ikna edemedin mi?
Asıl sorun yaşlarımız.
Hemen hesaplayayım, en yaşlınız benim.
Asla...
...ama asla interneti sevmedim.
Ama bir gün satranç oynamak için...
...internete girdim.
Görmediğin bir insanla satranç oynamaktan daha masum ne olabilir?
Ara sıra birbirimize mesaj yazdık...
...ta ki bir gün başıma daha önce gelmeyen bir şey gelene kadar.
Beni yenerdi.
Onlarca kez satranç oynadık ve her defasında beni yendi.
Ben de onu merak etmeye başladım.
Bir gün, niçin yüz yüze oynamıyoruz diye düşündüm.
Derken, önemli insanların olacağı bir partiye beni davet etti.
Bu evde mi?
Hayır.
Bu evde değil.
Bir yatta.
Yatta mı?
Niçin?
Ben de bunu merak etmiştim.
Niçin bir yatta?
Sonra cevabı buldum.
Parti denizde olmak zorundaydı çünkü partide...
...bütün dünya ülkelerinde yasak olan şeyler yapılıyordu.
Ne olduğunu bilmek istiyor musunuz?
Anlatayım mı?
Cesaretin varsa sor.
Unut gitsin.
O partide öyle şeyler oldu ki...
...oraya daha sık gitmeye başladım.
Bekle bir dakika.
Bütün bunları o adam tertiplemiş olmasın?
Hayır.
Niye olmasın? Başıboş, sıra dışı, zeki ve zengin. Niye o olmasın?
O adam olamaz çünkü burada!
Zaman doldu.
Bilmeceyi duymak istiyor musunuz?
"Anne, oğlundan 21 yaş daha büyük."
Burada olabileceği hiç aklıma gelmemişti.
"6 yıl sonra, annesinin yaşı çocuğun yaşının 5 katı olacak.
Baba ne yapıyor?"
10 saniyemiz var.
İkiniz de burada ölmeyi hak ediyorsunuz!
Ne yapıyorsun? Sen de öleceksin!
Umurumda değil!
Ölmek umurunda değil mi?
Bütün bunları tertipleyen insanın...
...bunları görmemesi çok ilginç olurdu.
Ben tertiplemiş olsaydım, sadece öç almayı düşünmezdim.
Olup bitenleri görmek isterdim.
Ne demek istiyorsun?
Suçlu, kurbanlarını öldürmek uğruna kendi ölümünü göze alan biri olabilir.
Bu düzeni kurabilecek kapasitede olduğumu mu söylüyorsun?
Onların ölmeyi hak ettiklerini ve hiç bir şeyin umurunda olmadığını söyledin.
Bu cep bilgisayarını kırmak da bizi öldürmeye eşdeğer bir hareketti.
Aramızda bir şeyler olduğunu biliyordun.
Tam da senin çocuksu hareketlerine uyuyor!
Bu bilgiçlik taslayan bilmeceler, bu aptalca şakalar...
Bütün bunları yapman mı gerekiyordu?
Roman Naranjo adına dört hidrolik cendere satın almış olabilirsin.
Bu odayı hazırlayıp davetiyeleri göndermiş olabilirsin.
Yapmış olabilir!
Ama sen yapmadın!
Ne?
Onun yapmadığını fark ettim.
Yemekten sonrasını hatırlayın.
Masayı topluyorduk ve Fermat'ın meşhur bilmecesini bekliyorduk.
Sonra beklenmeyen bir telefon geldi.
Bu telefon planın temel parçasıydı.
Fermat odayı terk edecekti ve biz de ondan şüphelenecektik.
Telefonu eden kimse bu işi tertipleyen kişiydi.
Telefon eden o olamazdı çünkü hemen yanımdaki kanepede oturuyordu.
Sadece bir kişi o telefonu edebilirdi:
Fermat telefonda konuşurken odada olmayan kişi.
Sorun mu var?
Bir bilinmeyi daha çözmeniz gerekiyor.
Efren Cuevas!
Mektupları o gönderdi.
Fermin değildi.
Efren'di!
Son arama 22:55'te yapılmış.
Fermat'ı bu telefondan aradın.
Yardım çağır!
Vakit yok.
Fermat'ı ara. Belki geri geliyordur.
Fermat öldü.
İyi akşamlar.
Ehliyetiniz lütfen.
Ehliyetim yok.
Aslında var ama buradan 5 kilometre uzaktaki evde unuttum.
Benimle gelirseniz size gösteririm.
Size ehliyetinizi sordum.
Benimle gelin, ev çok yakında.
Niçin benimle gelmiyorsunuz?
Lütfen, size yalvarıyorum, gerçekten.
Lütfen.
Cevap vermiyor.
Duvarlar nasıl durduruluyor?
Nasıl dışarı çıkacağız?
Dışarı çıkış yok.
Sen de öleceksin!
Bir süredir kendimi bu ânâ hazırlıyordum.
Bir model bile yaptım.
Müsaadenizle?
İşte burada.
Goldbach Hipotezi'nin doğru olduğuna dair kanıt burada.
Onun ispatını sen mi parçaladın?
Ben mi?
İki önce neredeyse parçalıyordum.
Sadece bir kaç gerçekleme eksik kalıyordu.
Ve birdenbire bunu gördüm!
Cevabı bulmak için harcanan 35 yılın ardından...
...bir çocuk cevabı senden 10 gün önce buluyor.
Ve üstüne şöyle söylüyor;
"Tek erdemim genç olmaktır."
Ne yapacağımı bilemedim.
İntihar etmeyi düşündüm.
Ama içimde, seninle tanışmak için inanılmaz bir merak hissetim.
Sonra gazetede bunu okudum.
"En büyük matematik bilmecesinin çözümü sabote edildi."
Sana bir elektronik posta yolladım ama kız arkadaşın cevap verdi.
İşte böyle tanıştık.
İnanmakta zorlandığın şeyler bana anlattı.
Çalışman sabote edilmişti ve sen her şeyi baştan yapmak zorundaydın.
Goldbach hipotezini ispatlayana kadar gecelerim ile gündüzlerim birbirine karışmıştı.
Al sana.
Teşekkür ederim.
Çok zekice.
Hipotezi ben ispatladım ama ilk sen gösterdin.
3 yılını daha alsa da ilk sen olacaksın.
Tabii baştan yapabilirsen!
Hem niye anne çocuktan 21 yaş büyükse babanın ne yaptığını bulamıyorsun?
Daha fazla dayanamayacağım!
- Yapamam! - Hadi!
6 yıl sonra, annenin yaşı çocuğun yaşının 5 katı olacak!
Baba ne yapıyor?
Cevabı bulmak imkânsız!
Hayır mümkün!
Çocuğun yaşı -3/4.
Baba ne yapıyor?
- Bilmiyorum! - Onu rahat bırak!
-3/4 eşittir -9 ay!
Baba anneyi beceriyor.
Bu odayı zekânızı test etmek için hazırladım.
Size, kendi notlarımı vereceğim.
Roman'la benim bu işle ne alakamız var?
Yarın herkes Roman'ın intikamını almadığını düşünecek ve biz de aklanacağız.
Roman'ı suçladıklarında kendini savunacaktır.
Roman'ın öldüğünü söyledim.
Ölmüş olamaz. Arabayla gittiğini gördüm.
Yemekten sonra masayı topladık.
Yanlış kişiyi evsahibi zannetmenizin bu kadar eğlenceli olacağını tahmin etmemiştim.
Olaylar kontrolümden çıkmadan önce meşhur telefonu etmek için dışarı çıktım.
İyi akşamlar, Naranjo. Hastaneden arıyorum.
Evet?
Bir dakika lütfen.
Bu hareketimi zekice fark ettiniz.
Ama telefonda konuşurken emniyet kemerinin tokasına...
...fosken gazı koyduğumu bilmiyorsunuz.
Acilen hastaneye gelmeniz gerekiyor.
Kızınız...
Teneffüs edildiğinde fosken gazı iki dakikada boğulmaya sebep olur, iz bırakmaz...
...araba kullanıyorsanız...
Gitmem gerekiyor.
Sorun mu var?
...kaza ölüm nedenini gizler.
- Ne yapıyorsun? - Fermat'ı arıyorum.
Araba kullanırken asla telefona cevap vermem.
İnsan dikkatli olmalı.
Yollarda ölen insanların %28'ini sizin gibi...
...emniyet kemeri takmayan insanların oluşturduğunu bilmiyor musunuz?
Demek ki geri kalan %72, emniyet kemeri takılıyken ölüyor.
Ölümün umurunda olmadığına inanmıyorum.
Bizi bulduklarında bu evrak dosyasına yapışmış olacağım.
Goldbach Hipotezi'ni ispatlayan matematikçi olarak tarihe geçeceğim.
Bu bana yeter!
Yalan söylemek benim hatamdı.
Ne?
Goldbach Hipotezi'ni çözmedim.
Beni fark etmen için Goldbach Hipotezi üzerinde çalıştığımı söyledim.
Ve işe yaradı.
Sonra yalan büyüdü...
...röportajlar yapıldı...
...ve ispatlamam istendi. Nasıl zaman kazanacağımı bilmiyordum.
Odama kimse girmedi.
Her şeyi kendim parçaladım.
Ne yapacağımı bilmiyordum.
Senin için yaptım!
Senin için!
Öyleyse...
...ilk ispatlayan benim.
Herkesten önce Goldbach Hipotezi'ni ben ispatladım.
- Ne yapıyorsun? - Bunu hak etmedi!
Dışarı çıkmanın bir yolunu düşünmüş olmalı!
Evrak dosyasına yapışma hikâyesine inanmıyorum.
Eminim ki bir çıkıp planlamıştır.
Niye öleceğimizi kabul etmiyoruz?
Hepimi Galois, Sabuco, Pascal ile aynı yaşta öleceğiz...
...ama David Hilbert 80 yaşında öldü.
Bu adamın ölmeye niyete yoktu.
Bu oda, zekâmızın test edildiği bir yerdi.
Dışarı çıkmanın bir yolu olmalı.
ÖZGÜRLÜK
Kırılabiliyor.
Vidalanmış.
Hadi.
- Sadece bir kişilik yer var. - Hayır, ben sığamam!
Kazan sığıyorsa bedenin de sığar.
Öyleyse kıçını bir miğfere sokmayı dene!
- Dışarıdayım! - Yukarı gönder!
- Çıkış kapalı! - Olmuyor.
Yukarı doğru it!
- Yukarı doğru it! - İtemiyorum, çok ağır!
İtmeyi dene!
Bununla itmeyi deneyeceğim.
Devam et, sıra senin.
- Acele et! - Hayır, bekle!
- Ne oldu? - Bir saniye!
- Bir saniyemiz bile yok! - Aldım!
Kahretsin!
Sorun ne?
Pantolonum takıldı!
Bak.
Yarım ay.
Ne kadar ironik.
O da küçülüyor.
Bununla ne yapacaksın?
Bu bir problem.
Bu ispatı olduğu gibi yayınlarsam...
Efren Cuevas tarihe geçecek ve kazanmış olacak.
Ama kendi adımla yayınlarsam bu sefer de etik olmaz...
...ancak benim için en kolayı olur ve üzerimden büyük bir yük kalkar.
- Ne yapıyorsun? - Problem çözülmüştür.
Ama neden?
250 yıldır çözülemeyen bir problemin cevabıydı.
Bunu dünyaya nasıl yaparsın?
Dünya yine de dönüyor!
Çeviren: Navyblue navyboy@mynet.com