Downloaded from YTS.MX
Dịch by Naki for HDVIETNAM
Official YIFY movies site: YTS.MX
DAVID ATTENBOROUGH: Ngày nay loài chim là chủ của bầu trời.
Nhưng chúng không phải là sinh vật đầu tiên biết bay,
và cũng không phải là loài biết bay lớn nhất.
Các động vật lớn đầu tiên rời khỏi mặt đất
một cách rất đặc biệt
ngoài sức tưởng tượng của chúng ta.
Chúng là loài bò sát.
Pterosaurs - Thằn lằn bay
Chúng tiến hóa thành rất nhiều loài khổng lồ.
Vài loài có kích thước bằng máy bay,
là loài sinh vật lớn nhất có thể bay.
Chúng có thể chu du nữa vòng trái đất chỉ trong một chuyến bay.
Loài thằn lằn bay có khả năng phi thường
giúp chúng thống trị bầu trời trái đất thời tiền sử
150 triệu năm trước.
Nhưng tại sao những con quái vật tuyệt vời này lại có thể tung mình vào không trung?
Chúng bay như thế nào?
Và tại sao sau khi thành công đến vậy, chúng lại biến mất?
Có thứ gì đó rất đáng chú ý xảy ra trong khoảng 220 triệu năm trước.
Hành tinh này là một nơi rất khắc nghiệt.
Khi đó khí hậu khô khan hơn,
nhưng, trong các khu rừng nhiệt đới,
cũng như bây giờ,
tập trung nhiều loài động vật hoang dã rất đa dạng.
Mặc dùng thực chất chúng rất khác nhau.
Đáng chú ý nhất là những sinh vật lớn biết bay.
Không có dơi, không có chim.
Sự kiện này đã đặt ra một bước tiến đáng kể
trong lịch sử tiến hóa trên không.
Vào thời điểm đó, các loài động vật duy nhất có thể bay là côn trùng.
Chúng là thức ăn hấp dẫn cho loài bò sát
Nhưng nếu loài bò sát muốn bắt côn trùng,
chúng cũng phải biết bay.
Một ví dụ vì sao chúng làm được như vậy
có thể thấy trên một loài động vật còn sống đến ngày nay.
Con thằn lằn nhỏ này được gọi là Draco,
được tìm thấy trên khắp các cánh rừng thuộc Đông Nam Á.
Nó chắc hẳn phải có liên hệ trong quá khứ xa xưa,
với tổ tiên loài thằn lằn và họ hàng
trông rất giống nó.
Giống như tổ tiên, chúng tìm bắt côn trùng khắp khu rừng.
Và để làm điều đó, chúng phải đi vòng quanh.
Chúng có cách làm rất thú vị.
Draco là một kẻ leo trèo xuất sắc.
với trọng lượng nhẹ và móng vuốt bấu chặt,
nó có thể chạy trên nhánh của các cây cao nhất
để đuổi theo con mồi.
Nhưng Draco cũng đối mặt với vấn đề.
Làm sao đến được cây tiếp theo
quay trở lại mặt đất rồi sau đó lại leo lên?
Nó đã tiến hóa để làm việc này, cho chúng tôi một đầu mối
cách loài bò sát đầu tiên tung mình vào không khí.
Nó nhảy.
Nhưng đó không đơn thuần chỉ là cú nhảy.
Nó mở rộng chiều ngang cơ thể
bằng cách mở cánh da dọc theo hai bên sườn,
cho phép chúng lướt đi.
Draco cho chúng tôi giả thuyết đúng
rằng các loài bò sát đầu tiên bay, lượn theo cách nào.
Nhưng có một điều chắc chắn.
Bay vỗ cánh, bay bằng năng lượng,
vẫn là đặc quyền của loài côn trùng trong một thời gian dài.
Sau đó, một nhóm bò sát thậm chí tiến hóa bay theo cách côn trùng.
Và bằng chứng về cách chúng bay như thế thật sự rất hấp dẫn.
Nơi đây là Dorset, thuộc bờ biển phía nam nước Anh.
Và nơi đây bắt đầu một hành trình trở về quá khứ.
Bờ biển này kéo dài 150 km
cho ta biết rất nhiều về quá trình tiến hóa của sự bay lượn.
Bờ biển có từ kỷ Jurassic.
Đá ở đây chứa đầy hóa thạch tiền sử,
bao gồm bằng chứng của loài có xương sống đầu tiên biết bay.
Nhưng phải đến thế kỷ 19
các nhà khoa học mới bắt đầu ghép nối những manh mối
để tạo thành một bức tranh chi tiết
một trong những thời kỳ ngoạn mục nhất
trong toàn bộ lịch sử của sự sống
Và họ có một đồng minh không mong muốn.
Một người phụ nữ trung niên địa phương trong thị trấn,
là người đã đến khai quật đá để tìm những manh mối.
Bà ấy đến trong mọi thời tiết,
nhưng đặc biệt là sau khi có bão lớn,
làm hư hại một số đoạn vách đá,
bà ấy lại tìm ra những mẫu vật mà chưa ai từng thấy trước đây.
Tên bà ấy là Mary Anning.
Đối với tôi, Mary là nữ anh hùng trong câu chuyện đáng ghi nhận này.
Bà ấy có một tài năng tìm kiếm hóa thạch không thể tin được.
Đầu những năm của thập niên 1800, khoa học vẫn là chuyện của đàn ông.
Tuy nhiên, với những nổ lực khai quật,
đã mang các viện nghiên cứu đến Lyme Regis, thành phố quê hương của bà.
Với những thành tựu phi thường của mình
có người gọi bà ấy là, "Công chúa của ngành cổ sinh vật học".
Khi bạn xem xét địa vị của Mary Anning,
một người phụ nữ thuộc giai cấp công nhân,
không có đủ tư cách để lên tiếng,
lại trở nên có danh tiếng lẫy lừng là điều rất kỳ lạ,
nhưng nếu bạn được nhìn thấy những gì bà phát hiện.
Bảo Tàng Lịch Sử Tự Nhiên ở London.
Nó chứa một trong các bộ sưu tập đầy đủ nhất các hóa thạch trên thế giới.
Và những thứ Mary Anning phát hiện ra
là những thứ tuyệt vời nhất, quan trọng nhất.
Một phần bảo tàng chứa đầy những phát hiện của bà.
Hầu hết các sinh vật mà bà thu thập được là loài bò sát thủy sinh khổng lồ
loài quái vật ăn cá thống trị biển cả.
Nhưng bà cũng tìm được vài thứ khác.
Một trong số đó là nhân vật chính trong câu chuyện của chúng ta.
Năm 1828,
Mary Anning có một khám phá gây xôn xao nhất.
Chính là đây.
Nó là một loài động vật nhỏ,
nhưng đầu nó đã bị mất,
và xương sống cũng mất,
nhưng những gì còn lại cũng rất hấp dẫn.
Đây là khung xương chậu
đây là đùi, đây là bắp chân,
và bàn chân với ngón chân.
Đây là cánh tay,
kết thúc bàn tay với các ngón tay.
Có một ngón tay kéo ra rất dài,
chạy dài đến tận đây.
Mary Anning nhận ra điều đó có nghĩa là gì.
Ngón tay dài để hổ trợ cho cánh.
Và như các mẫu vật đã được phát hiện,
ta nhận ra đây chắc chắn là một loài bò sát có cánh,
Vậy ta gọi nó là "Pterosaurs".
hay "thằn lằn có cánh".
Mary Anning thảo ra một kế hoạch chi tiết
cho loài động vật khổng lồ biết bay đầu tiên.
Thiết lập mô hình sinh vật
mở ra giai đoạn mới của sự tiến hóa trên không.
Chúng từng tồn tại 200 triệu năm trước,
khi đó hành tinh này rất khác ngày nay.
Phần lớn trái đất là vùng nhiệt đới.
Những con khủng long sớm nắm quyền cai trị.
Và bay ở trên chúng là những con thằn lằn bay
các loài có xương sống mà Mary Anning đã phát hiện ra.
Dimorphodon.(loài có 2 loại răng)
Bay trên những tàn cây,
chúng an toàn trước những con khủng long ăn thịt
ở dưới đất.
Và rất nhiều côn trùng bay cho chúng làm mồi.
Tuy nhiên những loài bò sát biết bay đầu tiên
thỉnh thoảng chúng lại rất vụng về trên cánh.
Đôi khi ta phát hiện được hóa thạch của chúng nằm dưới đáy biển,
từ từ bị bùn đất bao phủ,
qua nhiều thiên niên kỷ, cuối cùng chúng biến thành đá.
Hóa thạch thằn lằn bay đã được phát hiện
ở nhiều nơi trên thế giới.
Tại Châu Phi, Châu Á và Nam Mỹ.
Tuy nhiên hóa thạch đầu tiên được phát hiện ở Solnhofen, miền Nam nước Đức.
Núi đá vôi này được khai thác cho mục đích xây dựng,
từ thời La Mã.
Tuy nhiên, những người làm việc ở đây
đôi khi tìm thấy thứ gì đó có giá trị hơn
so với các mái ngói này.
Những khám phá vĩ đại nơi đây
đã biến nơi này thành một trong những nơi quan trọng nhất thế giới
cho những ai quan tâm đến loài thằn lằn bay.
Với sự bảo quản hoàn hảo
cho phép chúng ta tìm ra nhiều bí mật
làm thế nào loài động vật tuyệt vời này bay được.
Đá vôi Solnhofen được hình thành trên nền
đầm lầy cạn nhiệt đới,
bảo vệ hóa thạch khỏi dòng biển mở ra bởi các rạn san hô.
Nếu không, dòng biển sẽ làm xáo trộn
những cơ thể mục nát.
Đá ở đây quả là rất đặc biệt.
Khi còn tươi, chúng rất cứng, rất khó để xây dựng.
Tuyệt vời.
Nhưng khi khi gặp sương giá, chúng bắt đầu phân rã.
Và khi chúng đủ mềm,
bạn có thể tách nó ra như mở một quyển sách.
Ví dụ thế này.
Đôi khi có điều gì đó được viết trên quyển sách này,
nhưng phần lớn là
không có gì.
Và có lẽ cũng...
Tôi định nói, ''có lẽ cái này cũng không có gì.''
nhưng ở đây có một dạng đá hoa cúc hoàn hảo,
một loài có vỏ.
Mỏ đá này đã tìm thấy rất nhiều hóa thạch
tòa lâu đài của thị trấn được biến thành viện bảo tàng cho chúng.
Phần lớn là những sinh vật biển,
nhưng đôi khi, có những loài do bị rơi xuống nước
từ trên bầu trời.
Thằn lằn bay.
Đây là 1 trong số chúng.
Đây là loài Rhamphorhynchus. (thằn lằn bay đuôi dài)
Xương của nó gắn kết chặt chẽ như khi còn sống,
thậm chí bạn có thể thấy vài phần chi mềm.
Đây là một trong những hóa thạch thằn lằn bay hoàn hảo nhất được tìm thấy.
Quả là rất kỳ diệu, bạn nên biết nó đã có 150 triệu năm tuổi,
nó hoàn hảo đến từng chi tiết nhỏ.
Nó có một đuôi xương dài,
2 bàn chân với các ngón chân dài.
Cột sống và xương sườn của nó vẫn còn liên kết.
Hàm của nó có răng dài
dùng để gấp cá từ bề mặt của các đầm phá.
Tuy nhiên phần thú vị nhất là đôi cánh của nó.
Chúng được hổ trợ bằng 1 ngón tay rất dài như các loài thằn lằn bay khác.
Đây là màng cánh,
có lẽ thực tế chúng không dày hơn 1 milimét,
do được bảo quản hoàn hảo, bạn có thể nhìn thấy bên trong nó
tất cả những chi tiết dù nhỏ nhất
chúng có lớp màng cánh rất vững vàng.
Có các hàng sợi nhỏ gọi là actinofibrils (sợi actino),
giúp nó dùng cơ bắp để kiểm soát được cánh
ngay trên bề mặt cánh.
Bạn có thể thấy rõ từ hóa thạch này
nhưng đôi cánh chúng sẽ thế nào khi không bay.
Đây, những ngón tay dài này
là những khớp nối kỳ diệu,
cho phép thằn lằn bay xoay ngón tay của mình bất kỳ hướng nào.
Đó là một lợi thế rất lớn
bởi vì điều đó giúp nó gấp đôi cánh lại khi tiếp đất.
Thằn lằn bay đã phát triển một giải pháp tuyệt vời đầu tiên
cho vấn đề lướt trên không khí.
Chúng thậm chí bay còn tốt hơn Aeronauts (phim truyền hình Pháp).
Khoảng 50 triệu năm sau khi có loài thằn lằn bay đầu tiên,
chúng trở thành một dạng tiến bộ hơn.
Chúng sống trong khu vực mà hiện giờ là Trung Quốc.
Bộ xương của chúng được khai quật
cho thấy chúng là chuyên gia bay lượn hàng đầu thế giới,
Tiến sĩ David Unwin.
Đây là một con thằn lằn bay ta vừa phát hiện ở Trung Quốc năm ngoái.
Tên chúng được đặt theo Charles Darwin.
Darwinopterus.
Đẹp tuyệt vời.
Nó gần như hoàn chỉnh, đúng không?
UNWIN: Nó hoàn toàn hoàn chỉnh.
Chúng ta có thể nói ra vài điều từ cái đuôi dài này,
rằng ta đang xử lý một loại thằn lằn bay nguyên thủy.
Đây là đặc điểm mà chỉ loài của chúng mới có.
Nhưng có một điều tiết lộ khi nhìn vào cổ của chúng,
đặc biệt là hộp sọ, rất đáng kinh ngạc.
Tại sao? Vì nó khổng lồ à?
Ý tôi là, nó...
dài hơn so với cơ thể.
Hàm của chúng rất chắc khỏe
và chúng có một số răng nhọn lớn.
Cái sọ này trông giống như của một loài thằn lằn bay cực kỳ phát triển.
Tuy nhiên, phần còn lại của cơ thể trông khá là nguyên thủy.
Vì vậy, chúng có sự pha trộn kỳ lạ giữ nguyên thủy và tiến bộ.
Chúng có chút gì đó giống như Frankenstein.
Cái đầu lớn và răng nhọn của Darwinopterus
cho thấy rõ ràng đây là một loài động vật ăn thịt.
Vì vậy nó phải rất linh hoạt trong không trung.
Loài thằn lằn bay này không chỉ ăn côn trùng.
Cánh của chúng rõ ràng rất hiệu quả trong không khí.
Nhưng tiến hóa cũng có cái giá của nó.
Dùng máy tính mô phỏng chuyển động của Pterosaurs,
David Unwin đã nghiên cứu làm thế nào chúng di chuyển được trên mặt đất.
Những gì tôi làm là cấp dữ liệu thống kê quan trọng của loài thằn lằn bay này
vào máy tính,
và dựng thành mô hình mà ông thấy trên màng hình.
Ta thấy rằng khi đi bộ trên bề mặt phẳng
khá là khó khăn cho chúng.
Chúng thường đi chung quanh như thế à?
Chúng tôi cố làm nó đứng lên
chỉ bằng chân sau, như loài chim,
nhưng khi chúng tôi làm vậy,
ông có thể thấy mọi thứ sẽ mất cân bằng.
Trông khá tốt, nhưng vẫn còn điều không ổn,
đuôi chúng quệt trên mặt đất.
Giờ ta thấy chúng đứng trên bốn chân.
Các màng cánh được gắn vào các chi sau,
di chuyển tốt hơn một chút.
Nó trông như không được thoải mái trên mặt đất.
Trên thực tế, khi chúng ta nhìn vào móng vuốt và các ngón chân,
ta phát hiện rằng chúng không thích hợp
cho cuộc sống trên mặt đất.
Nó định đi đâu thế?
Và như ta thấy, nó hạnh phúc hơn nhiều,
chỉ cần treo mình lên,
như khi chúng treo mình trên cây hay vách đá...
-Vâng. -...vào kỷ Jurassic.
Vậy thằn lằn bay đầu tiên với cái đuôi dài của nó,
có thể đã dành phần lớn thời gian treo mình trên bề mặt thẳng đứng
như vách đá và thân cây.
Tuy nhiên nếu chúng muốn sống được trong nhiều môi trường,
chúng phải tiến hóa thay đổi hình dạng cơ thể.
Hóa thạch này đã 140 triệu năm tuổi.
Nó có cái đầu to của một loài thằn lằn bay tiên tiến,
nhưng đuôi chúng rất khác.
Nó trở nên ngắn hơn nhiều.
Và loài đuôi ngắn này không phải là độc nhất.
Rõ ràng đây là một biến đổi rất thành công.
Có nhiều loài như chúng, với những dạng đuôi ngắn mới
màng cánh chi sau thu gọn lại.
Nơi đây là vùng Crayssac thuộc France, trong các thung lũng Lot,
khám phá nơi đây cho ta cái nhìn sâu sắc độc đáo
về cuộc sống của dạng thằn lằn bay mới này.
Các sinh vật đuôi ngắn xuất hiện, được gọi là ''Pterodactyls''. (thằn lằn ngón cánh)
Đây là một trong số chúng.
Sự ngắn lại của đuôi
giúp chúng có độ linh hoạt cao trong không khí,
nhưng giá phải trả là ít sự ổn định hơn khi bay.
Thật vậy, màng cánh giữa 2 chân bị phân chia.
Và cái này cũng thế, có lẽ là giúp chúng đánh lái.
Nhưng bay chỉ là một phần trong cuộc sống của chúng.
Đáy biển dần dần hình thành đá vôi,
trở nên khá cạn.
Và không xa, có một bãi biển.
Ở đó có một bằng chứng sống động về sự hiện diện của thằn lằn bay.
Hóa thạch ở đây không phải là thân xác các loài động vật,
những dấu vết mà khi trời tối mới thấy được.
Cách tốt nhất để tìm kiếm hóa thạch ở đây là vào ban đêm.
Bởi vì bạn có thể điều khiển ánh sáng,
và đảm bảo rằng nó chiếu sáng theo chiều ngang
chiếu lên trên bề mặt của đá.
Và cứ vậy, các dấu vết nhỏ bé gợn sóng dần được phơi bày.
Đất bùn ở đây tuy mềm, nhưng vững chắc.
Và hệ quả là nó giữ lại dấu vết động vật di chuyển qua nó.
Trong thực tế, chúng có nhiều ở đây,
có vẻ bãi biển này là một loại sàn diễn của loài thằn lằn bay.
Đây là một dấu vết
chiều ngang 11 feet, khoảng hơn 3 mét.
Các dấu vết khác biệt được tạo ra bởi chân.
Đây là một, và đây,
đây nữa.
Tuy nhiên, ngoài những dấu chân này,
còn có những dấu không rõ ràng,
được tạo ra bởi các ngón của bàn tay,
không có ngón tay nhỏ, dĩ nhiên là
nó mở ra rất rộng, để hỗ trợ cho màng cánh,
và để nghiêng mình khi bay.
Đây là một, và đây,
thêm một, và một nữa.
Khi bạn kiểm tra những dấu chân,
bạn có thể thấy chúng có bốn ngón chân.
Không phải 5, là 4.
Một dấu hiệu riêng nhận biết loài thằn lằn bay đuôi ngắn.
Và khoảng cách giữa bàn chân khác nhau.
Đôi khi nó là khá ngắn, đôi khi dài hơn.
Đó là bởi vì những con vật này di chuyển ở tốc độ khác nhau.
Khi chúng có thể di chuyển tốc độ, có nghĩa là chúng có những bước tiến lớn.
Vậy với những dấu vết để lại này cho thấy
loài đuôi ngắn di chuyển trên mặt đất cực kỳ linh hoạt.
Có thể là vì màng giữa 2 chân,
màng cánh, đã bị phân chia.
Đôi chân đã được tự do hơn.
Vậy là loài đuôi ngắn đã có thể di chuyển khá tốt trên mặt đất.
Điều đó rất quan trọng,
vì nó giúp chúng khai thác được nguồn thức ăn mới.
Thật vậy, đó là cột mốc cho tương lai của các loài thằn lằn bay sau này
được đảm bảo, dù ít nhất
ngoài khả năng bay, chúng còn có thêm khả năng đi bộ.
Khả năng đi bộ này
có ảnh hưởng sâu sắc đến sự tiến hóa của loài thằn lằn bay.
Có bằng chứng rằng từ thời điểm này
nhiều loài mới bắt đầu xuất hiện
ăn nhiều loại thực phẩm khác nhau
Loài đuôi ngắn phát triển đa dạng thành nhiều loài khác nhau,
tìm kiếm thức ăn ở rất nhiều nơi.
Bạn có thể biết chúng ăn gì bằng cách nhìn hộp sọ của chúng.
Cái này là một ví dụ,
mỏ chúng trông giống như cái nhíp,
và răng rất tròn.
Nó được cho là dùng để đào bới
sò và trai từ cát rồi nghiền nát chúng.
Vậy là chúng di chuyển trên mặt đất.
Còn cái này ngược lại, chúng tìm thức ăn trên đôi cánh.
Nhúng vào nước và gắp cá lớn,
cắn chặt bằng răng nhọn.
Sau đó, dùng hàm trong để nhai, có lẽ là trên mặt đất.
Một loài khác có những chiếc răng rất mỏng
có thể còn mỏng hơn lông bàn chải.
Điều đó giúp con vật này sử dụng răng để sàng
và lọc những giáp xác nhỏ như tôm và các loại nhỏ khác.
Vài loài hi sinh hàm răng nặng nề
để phát triển mỏ.
Sự thích nghi này có thể vì chịu ảnh hưởng
không chỉ do những cách ăn khác nhau,
còn do nhu cầu phổ thông của tất cả động vật biết bay,
đó là để giảm trọng lượng của chúng xuống mức tối thiểu.
Vậy là, khoảng 80 triệu năm trước đây,
thằn lằn bay đuôi ngắn thống trị bầu trời.
Chúng không chỉ bắt côn trùng bay,
chúng còn chộp thức ăn từ trên mặt biển
và sàn lọc thức ăn ở vùng nước nông.
Đây là thời kỳ hoàng kim của loài thằn lằn bay.
Một loài đặc biệt tượng trưng cho thành công của chúng.
Nó được gọi là Pteranodon (dực long không răng).
Đó là loài thằn lằn bay phổ biến nhất trong thời đại của chúng,
chúng rất to lớn.
Độ dài sải cánh là khoảng 6 mét.
Nhưng làm thế nào loài lớn như vậy lại bay được trong không khí?
Bạn có thể thấy câu trả lời trong xương hóa thạch.
Nó trống rỗng.
Nó được xử lý bằng axit để ta có thể nhìn thấy bên trong.
Bên trong có một mạng lưới các thanh chống để hỗ trợ xương.
Vậy là nó rất nhẹ.
Để xem được đầy đủ các khoang này, ta phải dùng X-quang.
Và một mặt cắt ngang cho thấy đây là một chức năng rất giá trị.
Đây là xương cánh tay của một con thằn lằn bay.
Ở phía trên nó có một cái lỗ.
Và đó là manh mối, làm thế nào chúng tạo ra năng lượng.
Vì nó được nối bằng một ống dài tới phổi,
và tại các khoang này.
Vậy bên trong này
thằn lằn bay có thể lưu giữ lại Oxy.
Và từ đây, chúng có được năng lượng cần thiết khi chúng cần.
Với tất cả sự thích nghi khéo léo cho chuyến bay,
loài thằn lằn bay giờ đã có được sự tự do trên bầu trời.
Tuy nhiên, một loại mới của loài bò sát bay này đã tiến hóa từ bờ biển
trong các khu rừng xa đất liền.
Sự xuất hiện của chúng để lại hệ quả rất lớn cho chủng loài thằn lằn bay.
Trong mỏ đá ở Đức,
một khám phá tuyệt vời đã được thực hiện.
Trong số những động vật giáp xác, tôm và cá,
xuất hiện một cái gì đó hoàn toàn mới.
Không thể nghi ngờ về những gì tìm được.
Đó là một lông vũ.
Một vài tháng sau khi phát hiện ra nó,
một công nhân mỏ đá tìm thấy hóa thạch động vật
cùng nơi phát hiện lông vũ.
Đôi cánh trải rộng của nó đã làm cho bất kỳ ai nhìn thấy cũng hiểu
rằng đây là một loài động vật có thể bay.
Ta gọi nó là Archaeopteryx (thằn lằn lông vũ hay con chim đầu tiên).
Và đây là hình dáng thực tế của chúng.
Các lông vũ trên đôi cánh của chúng mạnh mẽ và cứng chắc.
Như vậy, cánh không cần gắn vào chân như màng,
với đôi chân tự do, chúng có thể chạy.
Cái đầu với chiếc mỏ không được gọn nhẹ,
trông như loài chim hiện đại.
Nhưng chúng vẫn còn trông rất giống bò sát
bởi xương hàm và răng.
Và đuôi cũng thế,
có một đường xương chạy dài xuống chân,
trông như đuôi thằn lằn.
Vậy đây là nữa bò sát, nữa chim.
Như ta biết, loài Archaeopteryx này không phải là đơn độc.
Có rất nhiều loài bò sát lông vũ khác nhau
sống vào thời đại này.
Hóa thạch xương của chúng rất hiếm, có lẽ vì chúng sống trong đất liền,
nơi điều kiện hóa thạch không tốt
như trên các khu vực ven biển.
Nhưng rõ ràng loài thằn lằn bay bây giờ đã có đối thủ cạnh tranh trên bầu trời.
Và có lẽ, để đáp trả,
chúng bắt đầu phát triển một số kiểu cách lạ thường.
Tại Texas, các kỹ sư hàng không đang cố gắng để tìm hiểu một loài Thằn lằn bay--
là một trong những sinh vật kỳ lạ nhất từng bay.
Đỉnh đầu nó có một cái mào rất lớn.
Nó được gọi là Tapejara (Dực long Brazil).
Để tái tạo nó phải mất 7 năm nghiên cứu
do tiến sĩ sinh vật học tiến hóa Sankar Chatterjee thực hiện.
Họ sử dụng dữ liệu hóa thạch được phát hiện ở Brazil,
và ông đã đề xướng một số lý thuyết mang tính cách mạng,
làm thế nào loài sinh vật này sử dụng được cơ thể tuyệt vời đó.
Cái mào khổng lồ này
được phát triển cho một số loài, như một cảm biến chuyển động,
giúp chúng nhận biết nếu trong gió có nhiễu động,
chúng chuyển tín hiệu đó vào tai trong,
đó là một cái tai rất lớn,
cũng giống như một con quay hồi chuyển.
Vậy dây thần kinh ở đây dẫn vào não?
Đúng.
Vậy bất kỳ nhân tố nào hoạt động cũng được truyền đến não.
Lại đúng...
Nó gần giống như thiết bị lái tự động.
Vì nó là một cảm biến, nên cũng làm một thiết bị lái tuyệt vời.
Điều này hết sức đặc biệt so với các loài khác.
Đúng là đặc biệt.
Vậy đó là điều loài khác không có được?
Có một điều như tôi vừa nói, chúng có thể đánh lái rất nhanh.
Nó chỉ đạo, giống như một bánh lái phía trước.
Điều này thực tế cho phép chúng nhào lộn trên không nhiều hơn?
Vâng, nhào lộn.
Một số mẫu vật của Tapejara cho thấy rằng nó có lông.
Và điều đó cho thấy rằng chúng có máu nóng.
Máu nóng cho phép một con vật tạo ra năng lượng dồi dào
là điều cần thiết cho màn nhào lộn trên không.
Tiến Sĩ Chatterjee có cách giải thích khác
giàu trí tưởng tượng và gây nhiều tranh cãi
khi Tapejara được giải phẩu.
Điều đặc biệt chúng tôi tìm thấy trong mô hình này, chúng tôi làm thêm một số mô phỏng
Đơn giản chỉ cần nâng cao cánh chúng lên,
như cánh buồm.
Ông nghĩ rằng chúng không chỉ bay trên trời,
mà còn có thể đáp xuống biển, đúng không?
Chúng có cơ hội rất tốt
khi đáp xuống nước để tìm thức ăn,
bởi vì chúng máu nóng, nên chúng cần ăn rất nhiều, rất nhiều cá.
trong thời gian tìm kiếm thức ăn, có lẽ cả ban ngày,
chúng sẽ chỉ ăn, ăn và ăn.
Vậy, làm thế nào để di chuyển? Để bao quát một khu vực lớn?
Trông chúng như một sinh vật có buồm tuyệt đẹp.
Giống như thuyền buồm.
Đỉnh đầu còn thêm một chức năng khi nó trên mặt nước?
Tôi nghĩ thế.
Cơ bản, khi chúng căng buồm, đỉnh đầu sẽ giống như
một cột buồm, ông biết đó, cánh buồm phía trước thuyền buồm.
Và 2 cánh sẽ là cánh buồm chính.
Nói đơn giản, chúng được bố trí 3 cánh buồm
Chúng sẽ di chuyển cực nhanh.
Thiên nga và ngỗng ngày nay đôi khi cũng nâng cánh của chúng,
để đón gió trong không khí.
Hành vi này được gọi là "goose-winging'' (dang cánh ngỗng).
Có lẽ, Tapejara quả thực đã làm một cái gì đó tương tự.
Nhưng cái mào trên đầu có lẽ còn nhiều chức năng hơn nữa.
Có thể tìm ra manh mối ở các loài động vật ngày nay.
Như tại lãnh địa của loài chim Gannet (ó biển) thuộc đảo Bass Rock,
ngoài khơi Scotland.
Không thể nghi ngờ việc thằn lằn bay sống thành từng đàn lớn quanh các bờ biển cổ đại.
Và sống trong một cộng đồng liên kết chặt chẽ, trước đó, bây giờ cũng vậy,
dẫn đến đủ chuyện bi hài.
Như khi ở trong một cộng đồng thế này.
Ó biển làm tổ gần nhau
cãi lộn ầm ỉ với hàng xóm về thức ăn và lãnh thổ.
Chắc chắn thằn lằn bay cũng cạnh tranh với nhau như thế,
để gây sự chú ý với con khác phái.
Vậy có lẽ Tapejara
sử dụng cái mào trên đầu để thu hút bạn tình giao phối
trong mùa sinh sản.
Và cũng đắm mình trong những màn biểu diễn dáng đi,
là điều mà rất nhiều chim ngày nay làm.
Sau màn tán tỉnh, cũng như loài chim, chúng ấp trứng.
Trứng hóa thạch này,
khoảng cùng kích thước với trứng loài ó biển,
đây thực sự là trứng của thằn lằn bay.
Mặc dù bị ép bằng phẳng, đó là điều tuyệt diệu để bảo tồn,
bạn có thể xem chi tiết bên trong xương.
Cái đầu, chắc bạn tưởng rằng đó là đầu chim đã hình thành.
Các xương lớn nằm ở đây.
Tuy nhiên, trong khi đôi cánh của loài chim sẽ khó được hình thành ở giai đoạn này,
đây, cánh của thằn lằn bay
đã được hình thành chung với xương.
Cho chúng ta một kết luận khác thường.
Thằn lằn bay con ngay khi nở,
gần như biết bay ngay lập tức.
Xương bào thai của thằn lằn bay cho thấy một thực tế phi thường.
Chúng phát triển khá là khác loài chim.
Và hơn thế nữa, chúng tiếp tục phát triển mãi,
ngay cả sau khi con con bắt đầu nở.
Điều này dẫn đến một số loài trở nên khổng lồ.
Đây là vùng Tây nam nước Mỹ,
gần biên giới Mexico,
bằng chứng được tìm thấy của động vật lớn nhất từng bay.
Một loài thằn lằn bay khổng lồ,
trong nhiều năm qua, một số nhà khoa học không tin
rằng chúng có thể tồn tại.
70 triệu năm trước,
khu vực này là một vùng đồng bằng nhiệt đời đầy nước, tươi tốt.
Tôi đã đến đây để gặp thợ săn hóa thạch, Doug Lawson.
Tại đây, Doug đã thực hiện một trong những khám phá đáng chú ý nhất
trong lịch sử nghiên cứu loài thằn lằn bay.
Trên đồi sa thạch bị cô lập.
Và bạn có thể nghĩ, "nó chỉ là một con khủng long,''
ngoại trừ các bộ phận của con vật này
là cá thể rất mỏng, rất nhẹ.
Và, nó có chút khó khăn bởi vì
trên thực tế, nếu bạn nghĩ nó là loài thằn lằn bay,
sau đó đem xương mà bạn có so sánh với chúng
như kích thước hạt gạo.
Còn xương này thì như quả bưởi
Và nó được bọc bằng đá sa thạch,
vì vậy rất khó khăn để nhìn nhận những gì tìm được.
Nhưng cuối cùng tôi đã nhận ra rằng đó là cổ tay của con vật.
Và chỉ có thể là cổ tay của loài thằn lằn bay.
Vậy là sau khi chúng ta có thêm
những phần khác của xương,
bạn mới thấy chúng to lớn thế nào.
Đây chỉ là xương cánh tay của mẫu vật.
-Chỗ này... -Yeah, yeah.
Khi nhìn thấy bạn phải thốt lên:
''wow, chúng ta có một cái gì đó của khủng long"
''nhưng là của thằn lằn bay.''
Bây giờ, anh phải nói về nó,
''Nó to cỡ nào?''
Oh, yeah, right. Bạn chỉ biết: ''Wow...''
Ok, chúng ta sẽ...
Dựa trên những gì chúng ta có, ước tính là khoảng 17 mét.
-Sải cánh à? -Vâng.
Vâng, 17 mét sải cánh.
-Tôi muốn nói...nó thật khổng lồ -Oh, yeah, chắc rồi.
Quá khủng.
Mọi người có tin không?
Cũng có vài câu hỏi
Thậm chí loài thằn lằn bay khác không bằng một nữa kích thước của chúng.
Thực tế rằng chúng là một cái gì đó quá lớn để có thể bay,
một câu hỏi về khí động học là điều này có thể xảy ra không.
Đây là một khám phá thật sự rất kinh ngạc.
Sinh vật của ông ấy có đôi cánh rất lớn,
chúng dễ dàng mở rộng cánh bằng chiều rộng ngôi nhà này.
Chúng sống trong kỷ Phấn trắng khoảng 70 triệu năm trước.
Khi đứng nó cao gần 7 mét.
Với chiều cao đó, chúng có thể nhìn một con hươu cao cổ trong tầm mắt.
Tên chúng là Quetzalcoatlus.
Đặt theo tên Thần Rắn của người Aztec.
Có thể là một xác thối.
Nó xử dụng cái cổ dài để thăm dò sâu vào xác khủng long chết.
Bất kỳ con vật nhỏ khờ dại nào dám cản đường nó
sẽ có một kết cuộc bi thảm.
Nhưng làm thế nào loài Quetzalcoatlus khổng lồ có thể rời khỏi mặt đất?
Câu trả lời có thể được tìm thấy bên trong xương cánh tay của chúng.
Có 2 điều bạn nên biết khi một con vật có kích thước của hươu cao cổ như loài Quetzalcoatlus bay vào không khí.
Đó là trọng lượng và sức mạnh.
Một cuộc kiểm tra xương chặt chẽ
cho ta thấy thằn lằn bay làm điều đó như thế nào.
Tiến hành quét xương cánh tay của Quetzalcoatlus
cho thấy nó cũng như loài thằn thằn bay khác,
nó trống rỗng.
Loài vật này rất nhẹ.
Chúng có thể có kích thước của hươu cao cổ,
nhưng không nặng hơn 2 người trưởng thành.
Nhưng ở trên cùng của cánh tay, xương rất khác.
Những thanh chống hỗ trợ xếp theo cùng một hướng.
Điều đó cho chúng ta manh mối làm thế nào loài vật này xoay sở trên không.
Phần trên cánh tay được gia cố
để chúng có thể chịu được sự bùng nổ đột ngột của khí quyển
mà không bị gãy.
Chúng sử dụng tất cả bốn tay chân như một bệ phóng khổng lồ.
Để tung cơ thể lên bầu trời với tốc độ gần 60 km/giờ.
Chúng bắn đi bằng bốn chân.
Nhưng thế nào là bay thật sự?
Có một cách để tìm ra.
Một tàu lượn hiện đại có kích thước tương tự như loài thằn lằn bay khổng lồ.
Nó cũng có đôi cánh dài mảnh mai.
Và nó cũng cực kỳ nhẹ.
Cổ máy bay này rất nhẹ,
thậm chí không cần động cơ.
Tất cả điều nó cần là tốc độ để cất cánh.
Đây là cơ hội để tôi được trải nghiệm sự kỳ diệu
của loài Quetzalcoatlus khi bay.
Với sải cánh khổng lồ của nó,
đây là loài động vật lớn nhất từng bay.
Quetzalcoatlus giữ nhịp đập cánh của nó ở mức tối thiểu.
Giống như một tàu lượn.
Chúng kiểm soát được cơ thể hơn
ngay cả với máy bay hiện đại tiên tiến nhất.
Chúng tôi đang kiểm soát chuyến bay,
dù ít nhất cũng được phần đuôi.
Tuy nhiên,
trong khi các máy bay và loài chim đều có đuôi,
thằn lằn bay tiên tiến như Quetzalcoatlus lại không có đuôi.
vậy để điều khiển được quả là khó khăn hơn,
và đòi hỏi sức mạnh bộ não đáng kể.
Nhưng có người nghĩ đó lại là một phần thưởng.
Bởi vì không có đuôi,
Quetzalcoatlus dễ dàng điều khiển hơn,
chúng ta thua ở điều này.
Quetzalcoatlus sử dụng nhiều kỹ thuật
như các phi công loài người làm.
Để duy trì độ cao, chúng ta cần tìm một dòng nhiệt.
Đó là các dòng khí nóng bốc lên từ bên dưới,
như nhiệt mặt trời chiếu vào tảng đá.
Bạn có thể biết chúng ở đâu,
bởi vì có những đám mây trắng hình thành bên trên dòng nhiệt.
Ở đằng kia có một, ta cần đến đó để có được nó
nếu ta muốn duy trì độ cao.
Chúng ước tính được bằng cách khai thác các dòng khí đối lưu,
Quetzalcoatlus có thể chu du 16.000km chỉ trong một chuyến bay.
Và đó là chu vi nữa vòng trái đất.
Nó thậm chí trội hơn một số loài đại bàng ngày nay,
những kẻ khổng lồ bay thực hiện cuộc di cư dài hàng năm.
Như vậy 150 triệu năm sau khi chúng xuất hiện,
thằn lằn bay đã có những thành tựu ngoạn mục.
Và đột nhiên, chúng đã biến mất.
Một thiên thạch va vào Trái đất 65 triệu năm trước
bi đổ lỗi đã làm tuyệt chủng loài khủng long và thằn lằn bay.
Nhưng số phận thật sự của chúng vẫn là điều bí mật
trong hàng triệu năm trước thời điểm đó,
loài chim đầu tiên đã tiến hóa trong bóng tối.
Đó là những con chim đã sống lại từ đống tro tàn của ngôi sao băng.
Chúng chiếm mọi thứ mà thằn lằn bay từng làm.
Tại sao loài chim sống sót mà thằn lằn bay lại chết?
Chim có một lợi thế lớn hơn thằn lằn bay.
Lông vũ của chúng không cứng nhắc
nghĩa là đôi cánh của chúng không cần
dính chặt vào 2 chân.
Vậy chim có thể chạy,
đi bộ và xông xáo,
Điều chúng cần có
để thu hoạch thức ăn trong bất kỳ môi trường đất nào.
Không còn thằn lằn bay với đôi cánh mỏng manh,
có thể lội như chim hồng hạc.
Chim ngày nay
đã tiến hóa thành hàng ngàn loài khác nhau,
bay với nhiều kỹ thuật khác nhau.
Nhưng bay vào không khí đầu tiên là loài thằn lằn bay.
Chúng đã giải quyết những vấn đề cơ bản của bay lượn.
Trong sự hoàn hảo của chúng,
chúng đạt đến một tầm vóc vĩ đại,
mà những con chim không thể so sánh.
Triều đại của thằn lằn bay kéo dài hơn 150 triệu năm.
Con người chúng ta cũng chỉ mới được 2 triệu.
Nhưng ngay bây giờ, chúng ta bắt đầu đánh giá đầy đủ
những kỳ quan và sự lộng lẫy của những kẻ tiên phong trên bầu trời,
THẰN LẰN BAY.