Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
KSIĄŻĘ I ŻEBRAK
MARK TWAIN
Opowiem wam historię, którą kiedyś ktoś mi opowiedział.
Historię przekazywaną z ojca na syna
od czasów XVI-wiecznego Londynu.
Może to zdarzyło się naprawdę.
A może to tylko legenda lub tradycja.
Mogła się wydarzyć naprawdę, a może nie,
ale mogła się wydarzyć.
Historia zaczyna się szczęśliwym wydarzeniem,
radośnie świętowanym w całym Londynie.
Henrykowi VIII narodził się syn.
Nazwano go Edward Tudor.
Królewskim dekretem został mianowany księciem Walii i księciem Kornwalii.
Od radości ludu większa była tylko radość ich króla.
Sukcesja Tudorów została zapewniona.
Choć zauważyło to niewielu,
tego dnia, o tej samej godzinie narodziło się jeszcze jedno dziecko
w rodzinie żebraków, w zaułku Offal Court przy uliczce Pudding Lane.
Tajemniczym zbiegiem okoliczności dzieci te urodziły się identyczne.
W okolicy historycznego Mostu Londyńskiego panował zgiełk i wrzawa.
To tutaj dorastał Tomek Canty z rodziny żebraków.
Jego ojciec codziennie wysyłał go na żebry,
choć zabraniało tego królewskie prawo.
A wtedy nawet niewielkie występki były karane śmiercią.
Mogę prosić o grosik miłego pana? Grosik, miła pani?
Miejcie litość dla głodnego biedaka kalekiego od urodzenia.
Choć grosik?
Miej litość, drogi panie.
Tomek miał jeden sposób by zapomnieć o swej niedoli.
Puszczał wodze wyobraźni, marząc o lepszym życiu.
- Nie masz domu albo rodziny, chłopcze? - Słucham?
Nie masz domu albo rodziny?
Tylko chorowitego ojca, miły panie. Jest zbyt słaby, by pracować.
Dla młodego Tomka Canty'ego był to nie lada prezent od losu.
Trzy półpensówki.
Jedna dla jego ojca pijaczyny,
jedna w sekrecie przekazana biednej mamie
i jedna dla jego nowego przyjaciela dobrodzieja, ojca Andrzeja.
Nawet oglądając innych chłopców, którzy bawili się i nie musieli żebrać,
Tomek nie czuł zazdrości.
Gdyż w krainie jego marzeń robił rzeczy wspanialsze
niż zabawy, w które się bawili.
Marzyło mu się, że żyje wśród przepychu,
otoczony służbą, przyjmujący pokłony, spełniający swe zachcianki.
Czy może być coś wspanialszego?
W tym czasie w pałacu Westminsterskim
cztery mile dalej siedział książę Walii,
który marzył o czymś zgoła innym.
Czy nie byłoby wspaniale chodzić, gdzie się chce,
bawić się z chłopcami w jego wieku
i być zwyczajnym człowiekiem?
Wasza wysokość.
Niech wasza wysokość pozwoli.
Jego lordowska mość, hrabia Hertford.
Wasza wysokość.
Jeśli wasza wysokość pozwoli, po modlitwach o godzinie dziewiątej
odbędzie się lekcja greckich wersetów,
po czym kolejna godzina tłumaczenia łaciny.
Resztę przedpołudnia,
jeśli wasza wysokość pozwoli, poświęcimy na naukę francuskiego.
W południe po obiedzie,
jeśli wasza wysokość raczy,
nauka arytmetyki,
czytanie Pisma Świętego, prawa i historii starożytnej.
- Kto tam? - To ja, ojcze Andrzeju.
Wejdź.
- Witaj, Tomku. - Dzień dobry, ojcze Andrzeju.
To dla ojca.
Co za hojność. Daj ją swojej matce.
Mam też jedną dla niej.
Zatem daj jej też moją, z bożym błogosławieństwem.
Nie, Tomku. Ona jest w większej potrzebie.
Spóźniłeś się dziś. Co się stało?
Patrzyłem, jak chłopcy się bawią.
W co się bawili?
Nie wiem.
Ale udawałem, że bawię się z nimi i jestem księciem.
Księciem...
Prowadziłem naradę wojenną.
Prowadziłem armię na nową krucjatę. I wie ojciec, co tedy żem zrobiłem?
Co tedy żem zrobiłem?
Wasza wysokość miała dziś bardzo pracowity i męczący dzień.
W to nie wątpię.
Nie dość, że przegapiłeś lekcję łaciny,
to zapomniałeś, jak się mówi.
Co tedy żem zrobiłem?
Przepraszam, ojcze Andrzeju.
Co wtedy zrobiłem.
To nie ma znaczenia. To tylko wymysły.
Przepraszam za tę lekcję. Czas tak szybko mijał...
I nagle zrobiło się ciemno.
Rozumiem.
Dzień, życie, wszystko biegnie tak samo.
Czas płynie i nagle robi się ciemno.
I nastaje nowy dzień, i nowe życie.
Idź spać, Tomku.
- Ojcze Andrzeju. - Tak?
Jaki jest prawdziwy książę?
To chłopiec taki jak ty, w takim samym wieku, co do dnia.
Naprawdę?
Czyli urodziliśmy się w tym samym dniu.
Gdybym mógł go zobaczyć choć raz.
Ale to prawdziwy książę.
Szlachetnie urodzony.
Człowiek staje się szlachetnym nie tylko z urodzenia.
- I ty możesz być kiedyś szlachetny. - Jak?
Ucząc się.
- Naprawdę? - Jeśli nie będziesz zaniedbywał lekcji.
Nie będę. Obiecuję.
Ja zawsze tu jestem.
A tymczasem dobranoc, Tomku.
Dobranoc, ojcze.
Niech Bóg cię chroni.
Gdzie jest twój leniwy, nic nie warty syn?
Nie wiem.
Pewnie u ojca Andrzeja.
Ojciec Andrzej...
Klecha, nauka, lekcje.
Psuje chłopaka!
Nie wiem.
To przez ciebie tłoczy sobie do głowy te wielkopańskie dyrdymały.
W końcu wróciłeś do domu. Na pewno z pustymi rękoma.
Chcesz dostać po łbie za próżnowanie?
Trzy półpensówki.
Jak chcesz, to potrafisz pracować.
Od teraz masz przynosić przynajmniej trzy półpensówki dziennie.
Albo dostaniesz ode mnie.
- Zostaw go w spokoju. - Próbujesz okradać ojca?
Tego go uczy klecha?
Poczekaj, aż wrócę, to dopiero dam ci lekcję.
Obudź się, Tomku.
Zjedz zupę. Poczujesz się lepiej.
I wróć do spania i swoich snów.
Chciałabym umieć marzyć jak ty.
Mamo.
Gdzie mieszka książę?
W pałacu Westminsterskim w Whitehall.
O ile nie zajmuje się dworskimi sprawami.
Czy tacy jak my mogą na niego patrzeć?
Tak, byle z daleka.
To znaczy zza bram pałacu.
Idź już spać.
Jeszcze raz.
Czas na odpoczynek, wasza wysokość.
- Ja dopiero... - Rozkaz jego królewskiej mości.
Gdzie są twoje maniery, młody żebraku?
Odejdź.
Jak śmiesz tak traktować chłopca? Nie robił nic złego.
Jeśli wasza wysokość raczy, ja tylko wykonuję rozkazy.
Daję więc ci rozkaz, by go tutaj wpuścić.
Nie bój się. Chodź.
- Jak masz na imię? - Tomek Canty, wasza wysokość.
Dobre, saksońskie imię. A gdzie mieszkasz?
W mieście. W zaułku Offal Court przy Pudding Lane.
Dziwne miejsce.
Sądząc po nazwie, powinni cię tam dobrze karmić.
- Jesteś wygłodzony. - Jeśli wasza wysokość raczy,
mogę wziąć chłopca do kuchni i nakarmić go resztkami.
Nie podoba mi się to, sir George'u.
Przyjdzie do mojej komnaty, gdy będę wypoczywał
i dostanie najlepsze potrawy, jakie podaje nasza kuchnia.
Chodź za mną, Tomku.
- Teraz czujesz się lepiej? - O wiele lepiej.
Całe szczęście dzisiaj święto. Choć raz nie ma lekcji.
Masz rodzeństwo, z którym się bawisz, Tomku?
- Nie, wasza wysokość. - Ja mam dwoje.
Przyrodnie siostry, ale dziwnie jest się z nimi bawić.
Elżbieta i Maria z ponurym spojrzeniem.
Dasz wiarę?
Zabrania służbie śmiać się w obawie,
- że zaszkodzi to zbawieniu ich duszy. - Nie!
Ale moja kuzynka lady Joanna Gray jest w moim wieku.
Jest bardzo ładna i zabawna.
Powiedz mi więcej o twoim domu. Dobrze ci się żyje?
Nie w Offal Court.
Ale niedaleko jest teatrzyk kukiełkowy z ładnie poubieranymi małpkami.
Wspaniałe wystawiają tam sztuki.
Aktorzy krzyczą i biją się, aż wszyscy padają martwi.
Niesamowite.
Tak, niesamowite. I kosztuje tylko grosz.
Opowiadaj dalej.
Czasem chłopcy walczą ze sobą na kije.
I urządzają wyścigi.
A latem pływają w rzece,
popychają się, pluskają i nurkują.
Gotów byłbym zapłacić królewski okup,
by kiedyś być wolnym i móc się tak bawić.
Co jeszcze?
Bawią się w piasku i czasem robią babki z błota.
Wspaniałe błotko. Wręcz tarzają się w błotku.
Nie mów dalej! Cóż za zachwycające życie.
Takie wolne.
Gdybym tylko mógł ubrać się w twoje łachmany,
ściągnąć buty i taplać się w błocie.
Choć raz.
Bez nikogo nade mną, kto by mnie rugał i tego zakazywał.
Wprost niesamowite.
- Masz takie same włosy, jak ja. - I takie same oczy, wzrost i posturę.
Zrządzenie niebios.
Mam pomysł.
Wymienimy się ubraniami, choć na parę godzin.
- Wasza wysokość. - Chciałbyś, prawda?
A później zamienimy się z powrotem, nim ktokolwiek się spostrzeże.
Ale będzie zabawa.
Wasza wysokość, nie śmiałbym.
Rozkazuję ci. Chodź do mojej sypialni.
Kto dałby wiarę?
Chodź tutaj.
Przyrzekam, nikt się nie pozna.
- O panie, wybacz mi. - Nie, jest wspaniale.
W twoich łachmanach
mogę uciec z pałacu i zobaczyć prawdziwy świat.
Choć raz być wolnym i robić, co mi się podoba.
Nie mogę tego zostawić.
Możesz uciec, mój panie, ale jak wrócisz?
Jak wrócę?
Kto nie rozpozna księcia Walii? Nawet w łachmanach.
Panie, sam powiedziałeś, że wyglądamy tak samo.
A przy bramie stoi ten strażnik.
To prawda. Ten brutalny strażnik.
Nie przejdę zatem przez bramę.
Znam inne wyjście i wrócę tą samą drogą.
Jesteś pewien, panie?
Póki mój wuj i moje siostry mnie nie zauważą.
Nikogo nie ma w pobliżu.
Nie ruszaj się stąd, póki nie wrócę.
To rozkaz. Udawaj, że jesteś mną.
Wybieram się do Londynu, wskażecie mi drogę?
To duże miasto. Gdzie konkretnie?
Gdziekolwiek blisko Offal Court.
Słyszeliście o Offal Court przy Pudding Lane?
Tam, gdzie w teatrze grają małpki i aktorzy, a chłopcy bawią się w rzece.
Musieliście coś słyszeć.
Chyba wiem, o czym mówisz. Pójdziemy z tobą.
- Dziękuję. Jak masz na imię? - Herald Weaver.
Zostaniesz wynagrodzony, Heraldzie Weaver.
Hej, Tomku!
Rzeka.
Błoto!
Wspaniałe błoto!
Lady Joanna Grey, wasza wysokość.
Edwardzie, co się stało?
Źle się czujesz?
Nigdy tak na mnie nie patrzysz.
Jakbym była duchem.
Co cię trapi, mój panie?
Miej litość, nie jestem panem, lecz po prostu żebrakiem.
Cóż to za słowa?
Błagam, pozwól mi zobaczyć się z księciem.
Z księciem?
Odda mi moje łachmany i pozwoli odejść.
Proszę.
Nie, mój panie. Nie klękaj przede mną.
Gdyby twój ojciec to widział...
Uwierz mi, nie jestem twoim kuzynem księciem.
Drogi Edwardzie, drogi kuzynie...
Nie czujesz się dobrze.
Nagła choroba odebrała ci rozum.
Pójdę po lekarza.
Proszę pod żadnym pozorem nie wypuszczać księcia,
póki nie wrócę z lekarzem.
Postradał zmysły i nie wie, kim jest.
Wejść.
Mój chłopcze,
drogi księciu Edwardzie, cóż to słyszałem?
Nie pogrywałbyś tak sobie z własnym ojcem i królem, prawda?
Królem?
Boże miej litość nade mną.
Nie dowierzałem, gdy mi powiedzieli.
Myślałem, że to tylko złośliwa plotka.
Podejdź do ojca, dziecko. Nie czujesz się dobrze.
Nie łam serca staremu ojcu.
Powiedz, że mnie znasz.
Znam cię, panie.
Jesteś dostojnym panem i królem, którego Bóg strzeże.
Dobrze, znasz mnie.
O wiele lepiej.
Spokojnie, nie drżyj. Nikt cię nie skrzywdzi.
Lepiej, prawda?
Pamięć ci wraca, czyż nie?
Wiesz, kim jesteś, prawda?
Nie wypowiadaj już tych głupot.
Uwierz mi, panie. Mówiłem prawdę.
Jestem najpodlejszym z twoich poddanych, żebrakiem od urodzenia.
Znalazłem się tu tylko przez przypadek.
Ale jestem zbyt młody, by umierać.
Umierać? Cóż ty pleciesz?
Kto ma umierać? Na pewno nie ty.
Niech Bóg nagrodzi twą niezmierzoną łaskę, wasza wysokość.
Mogę już iść?
Dokąd?
Do domu. Tam, gdzie się urodziłem.
Do matki.
Do matki?
Zmarła, gdy się urodziłeś.
Panie, pozwól mi odejść.
Może stracił rozum na jednym punkcie.
Zapomniał, kim jest.
- Jakaś obsesja, wasza wysokość. - Poddajmy go próbie.
Edwardzie, mój książę...
Będę mówił do ciebie po łacinie.
Ty będziesz tłumaczył, co mówię.
Dobry umysł królestwo posiada.
Wspaniale. Doprawdy urodzony w rynsztoku.
Spróbujmy po francusku.
Praca to najdroższy przyjaciel.
Nie potrafię mówić po francusku, wasza wysokość.
Nie uczono mnie.
Nie mówisz po francusku?
Nie uczono cię?
Wasza wysokość.
Podejdź, dziecko.
Złóż swą strapioną głowę, synu.
Uspokój się.
Niedługo wyzdrowiejesz.
To tylko chwilowa słabość.
Słuchajcie mnie posępni siewcy rozpaczy.
Mój syn oszalał.
Ale wyzdrowieje.
Wyzdrowieje!
Po prostu zbyt ciężko studiował.
Precz z książkami i nauczycielami. Więcej zabawy i sportu.
Tyle, ile sobie życzy.
Tak dojdzie do siebie.
To mój syn i następca tronu Anglii.
Szalony?
Ileż znaczy wasze słowo?
To wciąż książę Walii.
Jutro ma być wyniesiony do tej godności.
Czyń przygotowania, lordzie Hertford.
Wasza królewska mość...
Tylko książę Norfolk, dziedziczny Lord Marszałek Anglii
może wynieść pańskiego syna na ten urząd.
A książę znajduje się w więzieniu za zdradę stanu.
Nie obrażaj mych uszu tym znienawidzonym imieniem.
Czy można mi się sprzeciwić?
Czy książę ma czekać, bo Lord Marszałek okazał się zdrajcą?
Nie, na Boga!
Niech parlament wyda wyrok śmierci na Norfolka nim jutro zacznie świtać.
Albo odpowie za to!
Zgodnie z rozkazem.
Pocałuj mnie synu i idź się pobawić,
gdyż trapi mnie choroba.
Wróć, gdy odpocznę.
Chcesz przepłynąć? Najpierw dostaniesz po głowie.
Życzę dobrej podróży.
Nędzny węgiel. Odpłacę ci za twoje czarne maniery.
- Nie. - A masz.
Półpensówka za oglądanie albo idźcie precz.
Chodźcie za mną chłopcy.
Nie ukrywaj tego przede mną.
Wszystko wiem.
Mój koniec jest bliski.
Lecz nie umrę przed tym przeklętym zdrajcą Norfolkiem.
Czy parlament już zdecydował?
Rozkazaliście, co trzeba?
Wasza królewska mość, wydałem zarządzenie.
Parowie monarchii zebrali się w parlamencie,
gdzie wydawszy wyrok śmierci na księcia,
pokornie oczekują dalszych królewskich rozkazów.
Podnieście mnie.
We własnej osobie...
Stanę przed parlamentem
i własnoręcznie
przypieczętuję wyrok, który mnie uwalnia...
Jakże pragnąłem tej słodkiej godziny zemsty.
I w końcu nadeszła,
lecz zbyt późno bym mógł się nią nacieszyć.
Ale śpieszcie się.
Niech inni dopełnią tej czynności.
Oddam swą pieczęć.
Nim słońce jutro zajdzie, chcę widzieć ściętą głowę Norfolka.
Wedle rozkazu króla.
Czy wasza królewska mość zechce zarządzić, by wydano mi pieczęć,
bym mógł wykonać rozkazy?
A któż jest strażnikiem pieczęci, jeśli nie wy?
Wasza wysokość wybaczy, lecz odebraliście mi ją przedwczoraj.
To prawda.
Co się z nią zatem stało?
Jeśli mogę przypomnieć,
król wręczył ją na przechowanie jego wysokości księciu.
Racja. Przypominam sobie.
Przynieście ją natychmiast.
Czas ucieka. Na co czekacie? Prędko!
Miejsce dla lorda kanclerza.
Przybywam z polecenia króla w sprawie niecierpiącej zwłoki.
W sprawie życia i śmierci.
Jego królewska mość potrzebuje wielkiej pieczęci.
Gdzie ona jest?
Wielka pieczęć?
Czym ona jest? Czy to jakieś danie?
To nie czas na żarty. Gdzie książę ją położył?
Nigdzie, lordzie. Nawet nie wiem, jak wygląda.
Nie wie książę, jak ona wygląda?
Do reszty książę oszalał.
- A po co ona, mój lordzie? - Po co?
Uczono księcia o tym setki razy.
Obowiązujące prawo mówi,
że król rządzi nie słowem, lecz pieczęcią.
Bez pieczęci żaden królewski rozkaz nie jest ważny.
Jeśli prędko jej nie znajdziemy,
książę Norfolk nie zostanie pozbawiony głowy,
a księcia nie wyniosą do godności księcia Walii.
Proszę, mój lordzie,
nie chcę zostać księciem Walii.
I dlaczego biedny książę Norfolk miałby zostać pozbawiony głowy?
Najwyraźniej postradałeś zmysły, siostrzeńcu.
Nie pamiętasz, że książę Norfolk wraz z synem spiskowali,
by po śmierci twego ojca objąć tron?
Nie mam nic przeciwko.
To też jest zdrada, siostrzeńcze.
Ojciec Andrzej, który mieszka w tym samym domu, co moja rodzina...
Nie wspominałem ci...
Mój lordzie, mówię tylko, że ojciec Andrzej mówi,
że książę Norfolk to zwycięzca spod Flodden Field
i najszlachetniejszy z lordów.
Jeśli twój ojciec, król, usłyszałby twe słowa,
nawet twa książęca głowa byłaby w niebezpieczeństwie.
Przepraszam pana.
Jestem tu obcy i gubię się w tym labiryncie obskurnych ulic.
Skoro to Pudding Lane, to gdzie jest Offal Court?
Znowu o tej porze?
Precz.
Ile masz?
- Daj mi. - Łapy precz. Nie mam pieniędzy.
Jeśli to prawda,
a ja nie porachuję ci za to kości, to nie nazywam się Jan Canty.
Canty?
Ty jesteś jego ojcem.
To ciebie szukałem.
Jego ojcem?
Co ty wygadujesz?
Jestem twoim ojcem. Wkrótce się przekonasz, chłopcze.
Proszę, jestem zmęczony i zgubiony. Ten żart zabrnął za daleko.
Zaprowadź mnie do mego ojca, króla.
Zapłaci ci więcej, niż jesteś w stanie sobie wyobrazić.
I jednocześnie sprowadzisz syna do domu.
Uwierz mi. Nie kłamię.
Jestem księciem Walii.
Do reszty oszalał.
Szalony, czy nie,
zaraz złoję ci skórę, chłopcze.
Dalej.
- Zabieraj od niego łapy. - Precz!
Nie bij chłopca.
Nie wtrącaj się, wścibski głupcze.
Tomku, idź do domu z ojcem.
To nie mój ojciec. Jestem Edward Tudor, syn Henryka VIII.
Widzisz, oszalał.
Przez te głupstwa, które tłoczysz mu do głowy.
Wstydź się, Canty.
Nauczyłeś go czegoś poza żebractwem?
A ty czego go nauczyłeś?
Prócz okłamywania i okradania mnie.
I marnowania czasu i diabeł wie, czego jeszcze.
Ty szatański pomiocie.
- Canty, dość! - Ja cię nauczę!
Ojcze Andrzeju, to ja, Will.
Już.
Pomogę ci.
On oszalał.
Zwariował.
Powiedz matce.
Powiedz, kim jesteś.
Mówię jeszcze raz, jestem Edward, książę Walii.
Tomku, nie teraz.
Tomek ma się dobrze. Nie oszalał, poczciwa kobieto.
Zaprowadźcie mnie do pałacu. On tam na mnie czeka.
Mój ojciec, król, odda go wam natychmiast.
A nie mówiłem?
Wiesz, co z tego będzie.
Słuchaj matki i przestań.
Nie chcę ranić twoich uczuć, poczciwa kobieto,
ale prawdą jest, że widzę cię po raz pierwszy.
Tomku, powiedziałam, dość.
To nie jest Tomek.
Jest inny.
Nie wiem, jakim cudem, ale jest inny.
Jest inny?
Nie na tyle, by nie poszedł jutro żebrać.
Słyszałeś?
Wrócisz jutro z czteropensówką, by opłacić czynsz za tę dziurę,
albo wszystkich nas wyrzucą.
Nie będę wysłuchiwał tych podłości.
Nie będzie pani cierpiała z mego powodu.
Niech ten pijaczyna policzy się ze mną.
Pijany zbir!
Precz mi z oczu.
Świętoszkowaty staruch!
Canty!
Czego u licha?
Wiesz, co zrobiłeś?
Mam to gdzieś.
Zostaw mnie w spokoju.
- Uderzyłeś ojca Andrzeja. - No i co?
Nie żyje.
Zamordowałeś go.
Staniesz przed sądem.
Zawiśniesz za to.
Musimy uciekać albo zginiemy.
Uważaj, co mówisz.
A ty, szalony głupcze, na zawsze zapomnij nasze nazwisko.
Psy sprawiedliwości muszą zgubić nasz ślad.
A ty zostań tu, póki się do ciebie nie odezwę.
Mam wiadomość od króla.
Król chce, by dla dobra kraju
wasza wysokość ukrywała swą niedyspozycję,
jak tylko się da, aż ta nie przeminie.
Czy to zrozumiałe?
Nigdy więcej nie powiesz, że nie jesteś księciem.
I nigdy nie wspomnisz o swoim niskim pochodzeniu,
które choroba uroiła w twej głowie.
Czy to również zrozumiałe?
Wedle rozkazu króla.
I gwoli przypomnienia,
gdy ktokolwiek o tym wspomni,
to dziś jest bankiet miejski w ratuszu.
Bankiet miejski?
W ratuszu?
Wasza wysokość.
Teraz czas na przemowę.
Teraz?
Kim ty jesteś, że tak się przepychasz?
- Śpieszę się, zejdź mi z drogi. - Już ja ci zejdę.
Łapy precz. Puść mnie.
Poczekaj, cwany łotrze. Gdzie twoja lojalność?
I w czym ci się tak śpieszy w tę noc,
gdy powinniśmy witać księcia Walii?
Ten mężczyzna zabił księdza i ucieka przed sprawiedliwością.
W tym właśnie mu się śpieszy.
Czyli jestem mordercą?
A ty kim jesteś?
Jestem księciem Walii, a on mnie porwał.
Książę Walii!
- Książę Walii. - Jestem księciem Walii.
Wychowałem imbecyla.
Książę Walii.
Wypijmy za to.
Wypijemy dwie kolejki.
Za księcia Walii i za pana mordercę.
Nie leży to daleko od prawdy.
Wznieśmy królewski toast.
Pij, szubrawcze, bo nakarmimy tobą ryby.
Pij zabójco!
Pamięć ci wraca.
Ani jednej pomyłki. Zapamiętałeś całą przemowę.
Dziękuję. Moja pamięć była testowana
przez lorda Hertforda przed uroczystością.
Żądam wejścia do ratusza i swoich praw!
Wy nieokrzesana hołoto!
- Idź precz. - Powtarzam!
- Jestem księciem Walii! - Zdrada!
Obrażacie mnie teraz,
gdy stoję tu samotnie, lecz zobaczycie.
Jeszcze cofniecie te obelgi!
Książę, czy nie, odwagi i waleczności nie można ci odmówić.
Biorę jego stronę.
Ściąć królewską głowę!
Miejsce dla posłańca króla.
Otwierać w imieniu króla!
Królewski posłaniec!
Słuchajcie.
Przynoszę smutną nowinę z Pałacu Westminsterskiego.
„Król umarł”.
Niech żyje król!
Niech żyje król.
Niech żyje król Edward.
- Niech żyje król. - Ty jesteś królem.
O nie.
- Dokąd mnie prowadzisz? - Do gospody.
Ale muszę wrócić do ratusza i zdemaskować oszusta.
Dziś nie da się wejść do ratusza.
- Sam widziałeś. - To co zrobić?
Być może nie do końca rozumiesz, w jak rozpaczliwej sytuacji się znajduję.
Tym bardziej planować trzeba ostrożnie.
Chodź ze mną.
Zjedz, prześpij się, a rankiem razem stoczymy ten bój.
Jak to się ma do twych książęcych preferencji?
Myślę, że to mądry plan.
I po prawdzie muszę zjeść, bo umieram z głodu.
- Ja tak samo. - Czekaj.
Znasz drogę do Pałacu Westminsterskiego?
Z zamkniętymi oczami.
Jutro mogę wrócić do pałacu i zaprowadzisz mnie tam.
A mój miecz będzie cię chronił. Miles Hendon do twych usług.
Słyszeliście? Król umarł.
Król umarł.
Słyszeliście? Król umarł.
Zmarł godzinę temu.
Stąd ten cały zgiełk w ratuszu.
Wieczny odpoczynek temu staremu diabłu.
Być może wśród innych siał strach...
Ale dla mnie zawsze był dobry.
Był jednym z najświetniejszych królów.
Świetny zapaśnik, szermierz i myśliwy.
Był doprawdy potężnym mężczyzną.
Niech żyje król Edward!
Ale ja jestem królem.
Nareszcie jesteś.
Już więcej mi nie uciekniesz.
Zbiję cię na kwaśne jabłko. Może to cię nauczy.
Chwileczkę, przyjacielu.
To mocne słowa.
Kim on jest dla ciebie?
Jeśli cię to obchodzi, to jest mój syn.
To kłamstwo.
I w dodatku oszalał!
Kolejne kłamstwo.
Nieważne, czyś szalony i czy kłamiesz,
ufam ci, jeśli zostaniesz ze mną.
Nie znam tego mężczyzny. Nienawidzę go.
W takim razie załatwione.
Jeszcze zobaczymy.
Nie waż się go tknąć draniu, bo wypatroszę cię jak gęś.
Odejdź.
I to żywo.
Jeszcze o tym usłyszysz.
Jeszcze raz dziękuję.
Ten mężczyzna to morderca.
Zabił księdza.
Takie okoliczności zepsują apetyt i tobie, i mnie.
Proszę.
I tak jest lepiej niż w tej szczurzej norze w Offal Court.
Obudź mnie, gdy podadzą do stołu.
Zaiste.
Mały żebrak zajmuje twoją kwaterę
i twoje łóżko, jakby było jego.
Nazywa się królem.
Z pewnością gra swoją rolę.
Nareszcie.
Przygotuj mnie.
Pospiesz się.
Na co?
Dobry panie, chcę się umyć.
Nie potrzebujesz mojej zgody.
Czekam.
W czym rzecz?
Nalej wodę i nie zadawaj głupich pytań.
Ręcznik.
Znów czekam.
Na Boga. Doprawdy?
Doprawdy?
Cóż...
Czy chcesz usiąść w obecności króla?
Nie znasz swojego miejsca?
Czy muszę poprawić swe maniery, bo inaczej trafię do więzienia?
Przy tej okazji odejdę od zwyczajowych procedur.
Napełnij sobie talerz.
Co za hojność, wasza królewska mość.
Mówiłeś, że nazywasz się Hendon?
Tak jest.
Opowiedz mi o sobie.
Posiadasz szlachetny charakter.
Jesteś szlachetnie urodzony?
Z nie najwyższej szlachty, wasza królewska mość.
Moim ojcem jest Ryszard Hendon z Hendon Hall w Kent.
Nie przypominam sobie tego nazwiska, ale opowiedz coś więcej o sobie.
Cóż więcej mogę powiedzieć?
Mój ojciec jest człowiekiem bogatym i bardzo hojnym.
Może więc opłacać podatki? Dobrze to słyszeć.
- A matka? - Zmarła, gdy byłem małym chłopcem.
To dziwne, tak jak moja.
Masz braci?
Dwóch.
Artura, który duszę ma po ojcu, a o młodszym, Hugonie,
lepiej nie wspominać.
Większość rodzin posiada jednego syna. Masz siostry?
Nie, jest nas tylko dwóch. Mam jeszcze kuzynkę, lady Edytę.
Piękna córka hrabiego, dziedziczka wielkiej fortuny.
Wspaniała partia.
Przeznaczono ją mojemu bratu, Arturowi.
Też mnie zaręczono.
Doprawdy, mój panie?
Gdy miałem sześć lat.
Marii, królowej Szkotów.
I jakie były losy tego związku, jeśli wolno mi zapytać?
Był pewien problem ze Szkocją.
Wysłano ją za granicę, by poślubiła dziedzica tronu Francji.
Przyznam, że nie złamało mi to serca.
Kiedy ostatnio widziałeś się z rodziną?
Dziesięć lat temu.
Dziesięć lat... To szmat czasu. Dlaczego opuściłeś dom?
Młodszy brat, Hugo, przekonał ojca,
że chcę potajemnie poślubić lady Edytę wbrew jego woli.
Pewnie była to prawda.
Dokąd się udałeś?
Do Francji.
Chciałem odbyć swą karę w wojnach na kontynencie,
ale w ostatniej bitwie trafiłem do niewoli.
Siedem lat spędziłem w lochach nieprzyjaciela.
Udało mi się uciec,
a prawdę mówiąc, ledwie wróciłem.
Bez ubrania i z pustą kieszenią,
a co gorsza bez wiedzy, co działo się w domu.
Okrutnie postąpiono z tobą, ale wynagrodzę ci to.
To królewskie słowo.
Co za hojność, wasza wysokość.
Uratowałeś mnie przed krzywdą,
być może nawet przed śmiercią, broniąc tym samym korony.
Taki czyn zasługuje na nagrodę.
Proś o co chcesz, a spełnię twą prośbę, jeśli jest w mojej mocy.
Mam jedną tylko prośbę.
Słucham.
Czy mogę mieć przywilej siedzenia w obecności króla Anglii?
Powstań, sir Milesie, pasuję cię na rycerza.
Powstań i siadaj.
Póki istnieć będzie Anglia i jej korona, przywilej ten nie zostanie ci odebrany.
Moje obolałe nogi.
Przykryj mnie, sir Milesie.
Jest tylko jedno łóżko. Gdzie mam spać?
Na straży pod drzwiami.
Spać na straży pod drzwiami.
Cóż...
Przykryj mnie jeszcze. Zimno mi.
- Co robisz? - Gotowe, wasza królewska mość.
Możesz już spać. Zaraz wracam.
Wejść.
Wiadomość dla pana, bardzo pilna.
Cóż to?
Mężczyzna, który właśnie wyszedł,
prosi o rychłe spotkanie
na końcu mostu po stronie Southwark.
Dobrze, lecz w dobrym tonie byłoby,
gdyby sir Miles wrócił do mnie osobiście.
Dość schludne to odzienie, dostosowane do pory roku.
- Wezmę je. - Dobrze, dziękuję.
Tyle wystarczy?
Jeszcze jeden mały.
Jak śmiesz!
Łapy precz. Kim jesteś?
Czy moje przebranie jest tak doskonałe, że nie poznajesz własnego ojca?
Jestem królem, a ty zawiśniesz.
Gdybym nie był ścigany za zabójstwo,
miałbym czas, by zdrowo cię zbić, chłopcze.
Ze względów oczywistych zmieniłem nazwisko.
Od teraz jestem Jan Tyler.
A ty jesteś Kuba. Pamiętaj.
Co robisz z tym młodym...
Lepiej niech cię to nie obchodzi, bo pożałujesz.
Z pewnością. Dziękuję.
Gdzie jest chłopiec?
Zaraz gdy pan wyszedł, jakiś młokos wpadł tu,
mówiąc, że posłał go pan po niego.
- I wyszli razem. - Którędy poszli?
Do bramy Southwark, drogi panie.
Czy widziałeś tu niedawno dwóch chłopców?
Jeden tego wzrostu.
Tak, był z nimi srogi, rudowłosy zbir.
Zaciągnął go w kierunku Rochester Road.
Zapytałem go, co robi...
Miotły! Komu miotły?
Gdzie jest ta wytrwała grupa śmiałków,
o której tak dużo opowiadał?
Wrócą.
Plądrują jakąś wioskę.
Dobra noc na takie zajęcie, prawda?
Nie mogę się doczekać, aż się spotkamy.
Zapewniam cię, że powitają cię gorąco.
A teraz na zewnątrz.
- I wypatrujcie psów sprawiedliwości. - Oczywiście.
Len, pilnuj tego pana.
Ja, księżniczka Elżbieta, przysięgam, że będę wierna
jego królewskiej mości, królowi Edwardowi VI
i jego prawowitym dziedzicom i następcom.
Lady Joanna Grey.
Ja, lady Joanna Grey, przysięgam, że będę wierna
jego królewskiej mości, królowi Edwardowi VI
i jego prawowitym dziedzicom i następcom.
Jego ekscelencja, arcybiskup Canterbury.
Ja, Tomasz Cranmer, arcybiskup Canterbury
przysięgam, że będę wierny
jego królewskiej mości, królowi Edwardowi VI
i jego prawowitym dziedzicom i następcom.
Jego ekscelencja, arcybiskup Yorku.
Ja, Jan Metcalf, arcybiskup Yorku,
przysięgam, że będę wierny...
Wasza wysokość?
Edwardowi VI,
i jego prawowitym dziedzicom i następcom.
Jego książęca mość, książę Northumberland.
Cisza!
Co czyni cię godnym wstąpienia w nasze zacne szeregi?
Poza drobnymi występkami i rabunkami.
Cóż...
Jeśli pobicie starego, wścibskiego głupca,
a nawet zabicie go, to dobry powód,
to tyle mogę przyznać.
Oczywiście przez przypadek.
Ilu was jest w tej bandzie?
Około 40.
Większość z nas jest tutaj,
ale ostatnio wielu z nas się nie wiedzie.
Jak to, drogi panie?
Zostali skatowani za uczciwe żebractwo.
Zostali ubiczowani do krwi,
a potem rzucano w nich kamieniami pod pręgierzem.
I znów żebrali...
I znów byli bici...
I obcięto im po uchu.
Żebrali po raz trzeci.
Biedaczyska, cóż mogli robić, skoro to ich profesja.
Napiętnowano ich policzki rozżarzonym żelazem...
i sprzedano do niewoli.
Uciekli.
Wytropiono ich...
i poszli na stryczek.
Reszcie wiedzie się lepiej.
Yokel, Burns, Hodge,
wstańcie i pokażcie, jak was ozdobiono.
Yokel, nasz przyjaciel chciałby wysłuchać twej historii.
Chciałbym, na wszystkich świętych.
Niegdyś byłem zamożnym rolnikiem. Miałem kochającą żonę i dzieci.
Teraz moje losy odwróciły się całkowicie. Żona i dzieci nie żyją.
Może są w niebie, a może gdzieś indziej.
Ale Bogu dzięki, że nie są już w Anglii.
Moja matka zarabiała na chleb, pielęgnując chorych.
Jedno z nich zmarło,
więc moją matkę spalono jako czarownicę,
a ja wraz dziećmi patrzyłem na stos, łkając.
Królewskie prawo!
Pijmy za miłościwe prawo króla.
Królewskie prawo uwolniło moją matkę z królewskiego piekła.
Żebrałem po domach,
razem z żoną, z głodnymi dziećmi w ramionach.
Ale być głodnym to zbrodnia wedle prawa króla.
Rozebrali nas i biczowali przez trzy miasta.
Pijcie raz jeszcze za miłościwe prawo króla.
Królewskie prawo!
Pijmy za miłościwe prawo króla.
Żona i dzieci umarli z głodu.
Pijcie, moi chłopcy. Choć kropelkę!
Kropelkę za moje biedne dzieci i żonę nieboszczki!
Za biedne dzieci i żonę nieboszczki.
Znów żebrałem i ucięli mi ucho. Widzieliście kikut.
I sprzedali mnie w niewolę.
Na policzku mam żelazem wytatuowane znamię.
Litera piętnująca niewolnika.
Niewolnika!
Poznałeś już więc niewolnika króla.
Uciekłem, lecz jeśli mnie znajdą,
niech przeklęte będzie prawo królewskie, bo pójdę na stryczek.
Nie pójdziesz!
Od dzisiejszego dnia to prawo przestaje istnieć.
A to co za diabeł?
Jestem Edward, wasz król.
Prostaccy włóczędzy.
Tak dziękujecie za królewską łaskę, którą was obdarowałem?
Bracia!
To mój syn, marzyciel, głupiec i obłąkaniec.
Naprawdę myśli, że jest królem.
Jestem królem.
Niech ja cię dorwę.
Czy nie masz szacunku ani dla króla, ani tej bandy?
Podważ moje przywództwo, a sam cię powieszę.
Uspokój się, chłopcze, to nierozważne.
Jeśli pragniesz zabawy,
wybierz inny tytuł.
Fu-Fu, król głupców!
Niech żyje Fu-Fu!
Król głupców!
Dać mu koronę!
Tam jest szata!
Dać mu koronę!
Niech żyje Fu-Fu!
Kim jesteś i czego chcesz?
Wasza królewska mość musi mnie pamiętać. Jestem pańskim chłopcem do bicia.
Chłopcem do bicia?
Tak. Jestem Jan Marlowe.
Ach, tak.
Teraz pamiętam.
Ostatnio niedobrze się czułem.
Źle zniosłem śmierć króla.
Mój biedny panie.
Zaiste ciekawe, jak pamięć płata figle.
Ale to nieważne, już czuję się lepiej.
Odkryłem, że czasem jedna rzecz wystarczy, by przywrócić pamięć.
Opowiedz, kim jesteś i dlaczego tu przyszedłeś.
Kilka dni temu
wasza królewska mość zrobiła trzy błędy na porannej lekcji greckiego.
Teraz pamiętasz?
Tak, chyba tak. Mów dalej.
Pański nauczyciel był bardzo zły
i obiecał, że mocno mnie zbije.
Ciebie?
Dlaczego miałby cię bić za moje błędy?
Panie, znowu nie pamiętasz.
Pański nauczyciel zawsze mnie bije za pańskie błędy.
Nie rozumiem.
Nikt nie może ukarać króla.
Jeśli więc zachodzi potrzeba, to ja jestem karany.
To nieuczciwe.
Uczciwe? Takie jest prawo. To moja profesja i z tego żyję.
Cóż za dziwny sposób, by zarabiać na życie.
Byłeś już zbity za te błędy, mój biedny przyjacielu?
Jeszcze nie, mój panie. Mam dostać karę dzisiaj.
Przyszedłem przypomnieć,
że król obiecał się wstawić w moim imieniu.
Bądź spokojny.
Nikt cię nie zbije. Daję słowo.
- Dziękuję, wasza królewska mość. - To ja dziękuję tobie.
Niesamowicie pomagasz mi odzyskiwać pamięć.
Spędzaj ze mną przynajmniej godzinę dziennie,
- przypominając o ludziach i sprawach. - Chętnie.
Opowiesz mi o moim życiu, moich siostrach
i wszystkim, co działo się na królewskim dworze.
Wynagrodzę cię za to.
Dziękuję, panie.
Ruszcie się...
Len, Fu-Fu...
Za tym wzgórzem jest wioska.
Razem z Fu-Fu przeszukajcie te ziemie,
kradnąc co się da.
Za te słowa możesz pójść na szubienicę.
- Tak, wasza wysokość. - Słyszałeś, co ci kazał.
Wasza dostojność...
Choć to mój bękart,
nie zaufałbym łajdakowi, gdybym go z oka spuścił.
To idź za nim i go pilnuj.
- Lecz nie mieszaj się. - Wiem.
Niech się czegoś nauczy.
To biedne miejsce.
Nic nie warto kraść. Będzie trzeba żebrać.
Mów za siebie. Męczysz mnie.
Słuchaj, nie chcesz kraść i żebrać,
ale powiem ci, co zrobisz.
Będziesz odwracał uwagę, gdy ja będę żebrał.
- Nie wiem, o czym mówisz. - To ci powiem.
Ktoś idzie.
Padnę na ziemię, a gdy ten mężczyzna przyjdzie mi na pomoc,
podnieś lament i padnij na kolana,
jak gdybyś chował w sobie wszystkie krzywdy świata.
I nie przestawaj, póki nie dostaniemy grosza.
Inaczej pożałujesz.
Cóż się stało?
Jak mogę pomóc?
Brat wszystko opowie drogiemu panu.
To straszliwa przypadłość. Cierpię okrutnie.
Grosik na jedzenie, drogi panie.
Tylko jedzenie uśmierza mój ból.
Dam ci dwa.
Proszę chłopcze.
Zaniosę twego brata do karczmy.
Nie jestem jego bratem.
Serce masz z kamienia, jeśli to twój brat. Wstydź się.
To żebrak i złodziej.
Wziął twój grosz
i pewnie ukradł sakiewkę.
Na zdrowie mu wyjdą cięgi.
Złodzieju, wracaj!
Zatrzymać złodzieja!
Zatrzymać go!
Mam cię!
- Popilnujesz mi konia? - Tak, proszę pana.
Mógłbyś mi pomóc?
Szukam mordercy, który kryje się tu przed prawem.
Nie widziałeś może podejrzanie wyglądającego rudego zbira?
Piętnaście minut temu.
W towarzystwie chłopca?
- Zdaje się, że w pogoni za chłopcem. - Którędy pobiegł?
Tą drogą, która prowadzi do lasu.
Niech Bóg ci wynagrodzi.
Dziękuję.
Fu-Fu pierwszy, królu głupców,
usłyszysz teraz postawione ci zarzuty.
Po pierwsze odmawiałeś żebrania.
Ten zdradziecki głodomór nie tylko uparcie odmawiał żebractwa,
ale wydał mnie, mówiąc żem złodziej, co okradł mojego dobrodzieja
i zaczął nagonkę na mnie.
Co więzień ma na obronę?
Nic. To prawda.
Żałuję tylko, że sprawiedliwość go nie dosięgła.
Kolejny zarzut. Ucieczka od opiekuna.
To mówi samo przez się, czcigodny panie.
Całe szczęście cię ostrzegałem.
Zarzuca ci się też, że nie chciałeś...
Kraść, czcigodny panie.
Nie chciał kraść!
Wracając tutaj,
wepchnąłem tego nieszczęśnika do niestrzeżonej kuchni.
Niestrzeżonej kuchni!
Nie tylko wrócił z pustymi rękami,
ale próbował alarmować domowników.
Ktoś z was chce powiedzieć coś w jego obronie?
Ja.
- Niech mówi jeden za wszystkich. - Ja powiem.
Co powiesz?
Nieważne, czego nie zrobił, i tak lubimy tego nicponia.
Wykazał się hartem ducha i odwagą.
Zatem o winie jego zadecyduje pojedynek.
Zgodnie ze starym prawem,
oskarżony będzie walczył z oskarżycielem.
Tak!
Jeśli zostanie pokonany, będzie uznany za winnego i skazany.
Jeśli wygra, zostanie honorowo uniewinniony.
Będą walczyć kijami równego ciężaru i rozmiaru.
Do walki!
Dobra walka. Dzielnie uniewinniłeś się ze wszystkich zarzutów.
Tytuł Fu-Fu Pierwszego, króla głupców,
od tej chwili jest ci odebrany.
Zostaniesz teraz koronowany, z całym należnym ceremoniałem,
jako król pola walki!
Co to za kpiny?
Witaj, sir Milesie. Doprawdy, witaj.
Wszystko w porządku?
Co to za parszywy rycerz? Rychło powiedz mi, po co przychodzisz.
- Jestem jego obrońcą. - I w dodatku szalonym.
Ten łotr chciał porwać mojego syna!
Tchórzliwy łajdak.
Tylko ja jestem jego obrońcą.
Lecz nie mamy równych szans.
Szybko, do Canterbury Road.
Stój! Chodź tutaj!
Dalej, ściągnijcie go!
Ściągnijcie go za nogi.
Dalej!
Za nim!
Dalej.
Potrząśnij.
Tak.
Dalej, uderz go.
Dalej, chłopcze!
Świetna robota, panie. Cios pierwszej wody.
Pomocy!
Proszę, panie. Oto szaty, które kupiłem ci na Moście Londyńskim.
Mam nadzieję, że będą pasowały.
Nieco szorstkie w dotyku,
ale i tak lepsze niż te łachmany żebraka.
Gdy się przebierzesz, musimy ruszać w drogę.
Prosto do Westminsteru, by odzyskać tron.
Kogo znasz na dworze?
Znam sir Humphreya Marlowe.
Starego, głównego królewskiego kucharza, czy stajennego.
A, tak...
No i tego starego wariata, hrabiego Hertforda.
Sir Milesie,
bacz na swe słowa,
bo ten stary wariat to mój wuj,
brat zmarłej królowej, mej matki.
A sir Humphrey Marlow nie żyje od pięciu lat.
Skąd wiesz, że nie żyje od pięciu lat?
Wątpisz w moje słowa, sir Milesie?
Jego syn Jan to mój chłopiec do bicia.
Do bicia...
Wielkie nieba,
ty jesteś królem.
Oszalałeś, sir Milesie?
Wybacz mi, panie. To, co mówiłem, mówiłem w żartach.
Wybaczam ci twe żarty.
Wiele zrobiłeś dla swojego króla.
Ale co najdziwniejsze...
Co takiego, wasza wysokość?
Ten żebrak...
nie rozumie spraw państwa i nie zna królewskiego protokołu.
Pewnie już go rozpoznali.
Czyż to nie dziwne, że nie wysłano po całym kraju gońców,
którzy by mnie poszukiwali i brak jest ogłoszeń z opisem mojej osoby?
Tak, to dziwne.
Ten żebrak...
Ciekawe, jak sobie radzi.
O ile nie gnije w lochach...
Hal Bodkin, wytwórca świeczników,
skazany na dziesięć lat więzienia
za kłusownictwo w królewskim lesie windsorskim,
prosi o królewskie ułaskawienie.
Dziesięć lat za kłusownictwo? A co upolował?
Parę królików, wasza królewska mość.
- Jako lord protektor... - Niedorzeczny wyrok.
Będzie ułaskawiony.
- Kontynuuj, lordzie. - Maria Smithers, gospodyni,
skazana na spalenie na stosie za czary.
To zwyczajowa kara, wasza wysokość.
- Piotr Burns... - A jakie są dowody?
Rzuciła klątwę na poborcę podatkowego.
Przywołała diabła, by nawiedził go ogromnym bólem.
Jak się miewa ten poborca?
- Dobrze, wasza wysokość. - Cóż to za sprawiedliwość?
Skoro poborca podatkowy nie utracił zdrowia,
rozsądne jest przypuszczać, że ta kobieta jest niewinna.
Ułaskawić ją.
Tak, wasza wysokość.
Muszę przemówić, wasza królewska mość.
Przywoływanie diabła to herezja. Dlatego ta kobieta musi spłonąć,
by jej duszę oczyściły płomienie.
Taka jest moja rada, wasza wysokość.
Czy nie mam racji? Jestem córką twego ojca.
Czy masz coś do dodania, córko Hiszpanii?
Tak, bracie.
Łaska w twych rękach jest nieposkromiona.
Każdego dnia ułaskawiasz heretyków i grzeszników,
którzy zgodnie z prawem
za swe zbrodnie powinni skończyć na szubienicy albo stosie.
Czy łaskawość to też zbrodnia?
Tak, jeśli nadmierna.
Czy mam ci przypomnieć, że za czasów naszego zmarłego ojca
w więzieniach niekiedy trzymano jednocześnie 62 tysiące skazańców?
A w czasie jego chwalebnych rządów 72 tysiące łotrów,
złodziei i heretyków postawiono przed katem.
Czy te liczby to powód do dumy?
Czy wolą twą jest, bym je przebił, córko aragońska?
Sądzę, że w twoich żyłach krew płynie lodowata, o ile w ogóle.
Wstydź się!
Wróć do swej komnaty.
I módl się do Boga,
by skruszył kamień w twoim sercu,
by stało się ludzkie.
Odejdź! Ogłuchłaś?
Tak rozkazuje król.
Drodzy przyjaciele, na co palicie to ognisko?
Ogniska palić się dzisiaj będą na każdym wzgórzu.
Będą tańce, harce i toasty do bladego świtu.
Cóż to za okazja?
Okazja? Czyś zapadł w jakiś trans?
Nie słyszałeś?
Jutro koronacja nowego króla.
- Edwarda VI. - Tak!
Koronacja? Jutro?
Tego chłystka?
Prędko do pałacu. Nie ma chwili do stracenia.
To moja komnata.
Środkowe okno na pierwszym piętrze.
Co zrobisz, gdy przejdziesz za mur?
Wejdę do mojej komnaty i podrę szaty tego przebierańca.
Wywołam takie poruszenie,
jakiego pałac nie widział od aresztowania Anny Boleyn.
Stać! W imieniu króla!
Do Opactwa Westminsterskiego!
Powstrzymaj oszusta, nim włoży koronę.
Stać!
Kapitanie, wszystko wyjaśnię. Nie ma chwili do stracenia.
Do więzienia z tym wariatem.
Kapitanie, w pałacu jest oszust.
Nie jest prawdziwym królem. Nie może włożyć korony!
Weźcie go!
Wszyscy zawiśniecie za zdradę!
Daję ci ostatnie ostrzeżenie.
Koronowany będzie oszust.
Twoje szczęście, że widzę, żeś postradał zmysły.
Inaczej poszedłbyś na stryczek za zdradę.
Królewskiej krwi w nim mniej niż u indyka.
Jeszcze jedno słowo,
a zostaniesz zbity od stóp do głów.
Przedstawiam wszystkim
króla Edwarda, waszego niekwestionowanego króla.
Czy wszyscy, którzy się tu dziś zebraliście,
jesteście gotowi złożyć królowi hołd?
Tak!
Niech Bóg chroni króla Edwarda.
Przyjmij ten królewski miecz,
przyniesiony z ołtarza bożego.
Wypełniaj nim sprawiedliwość,
powstrzymuj postęp nieprawości,
broń kościół święty,
wdowy i sieroty broń i wspomagaj,
odbudowuj to, co zniszczone,
zachowaj to, co odbudowane,
karz i zmieniaj, co niesprawiedliwe
i zachowaj to, co dobrze urządzone.
I tak oto dzisiaj
nałóż na głowę jego koronę złotą,
by wzbogać jego królewskie serce Twoją obfitą łaską.
I ukoronuj go wszystkimi książęcymi cnotami
w imię króla wiecznego, naszego Pana, Jezusa Chrystusa.
Stop!
Zabraniam wam nakładać koronę na głowę tego oszusta.
Ja jestem królem.
Puśćcie go!
To prawda. On jest królem.
Co to znaczy, lordzie Hertford?
Nie słuchajcie króla.
Choroba znów go dopadła.
Pojmać włóczęgę.
Zostawcie go, jeśli życie wam miłe.
Powtarzam, on jest królem!
Pozwól, by wierność tobie pierwszy przyrzekł Tomek Canty
i błagam, byś włożył koronę i objął ponownie w posiadanie to,
co prawowicie ci się należy.
To niebezpieczna sytuacja.
To może podzielić kraj i zagrozić sukcesji.
Czekać.
Mam rozwiązanie.
Gdzie jest wielka pieczęć? Odpowiedzcie mi.
Gdyż tylko książę Walii zna tę odpowiedź.
To proste pytanie waży o losach tronu.
To żadna zagadka.
Sir Geoffrey, idź do mojej komnaty
i przy podłodze, po lewej, w najdalszym rogu od drzwi
znajdziesz mosiężną kulę.
Gdy naciśniesz ją, otworzy się wieko szafki na klejnoty.
Pierwsze, co tam ujrzysz, to pieczęć.
Przynieś ją tu.
- Tak... - Czekać!
Oszczędź sobie fatygi, sir Geoffrey.
Sam król wyzna,
że przeszukałem każdy zakątek jego komnaty.
Czyż nie, wasza królewska mość?
Tak.
Zaglądałem też do szafki na klejnoty.
Czy była tam pieczęć?
Nie.
Wyrzucić tego kłamliwego łajdaka na ulicę
i smagać go batogiem.
Jeśli jestem królem, to rozkazuję wam się odsunąć.
Pachnie mi to zdradą.
To dziwne, że tak duży przedmiot
jak wielka pieczęć Anglii zniknął ot tak.
To masywna złota pieczęć.
Czy była okrągła i ciężka
i miała wygrawerowane litery i symbole?
Tak.
Wiem, gdzie jest wielka pieczęć.
Trzeba było mi ją opisać,
od razu bym ją znalazł.
Mój panie, co ty mówisz?
Czyli jesteś prawowitym królem?
Nie, ale wiem, gdzie jest.
Czyli jesteś królem.
To nie ja ją tam włożyłem.
To ten, który tu stoi. Prawowity król Anglii.
On powie, gdzie ją włożył,
a wtedy mu uwierzycie.
Przypomnij sobie, wasza wysokość.
To była ostatnia rzecz, którą zrobiłeś,
zanim wybiegłeś z pałacu w moich łachmanach.
Tak, pamiętam.
Ale nie pamiętam o wielkiej pieczęci.
Przypomnę ci ten poranek,
tak jak to miało miejsce.
- Rozmawialiśmy. Pamiętasz? - Tak.
Dałeś mi jeść i pić i odesłałeś służbę,
żebym nie wstydził się przed nimi swoich manier i łachmanów.
- Pamiętam. - A potem dla żartu
wymieniliśmy się ubraniami.
Stanęliśmy przed lustrem
i wyglądaliśmy identycznie.
Pamiętasz?
Tak było.
Wybiegłeś z pokoju
i przebiegłeś obok stołu.
I ta rzecz, którą zwą wielką pieczęcią, była na stole.
Chciałeś ją schować
i spojrzałeś na...
Wystarczy.
Sir Geoffrey, idź do mojej komnaty,
w hełmie mojej mediolańskiej zbroi znajdziesz pieczęć.
To prawda, mój królu.
Korona Anglii należy do ciebie!
Szybko, sir Geoffreyu. W te pędy.
Boże chroń króla.
Boże chroń króla!
Teraz, mój królu,
weź te królewskie szaty i oddaj moje łachmany.
Rozbierzcie tego wieśniaka i uwięźcie.
Niech nikt go nie krzywdzi.
Gdyby nie on, nie poznalibyście mnie.
Powiedz mi, Tomku Canty,
dlaczego ty pamiętałeś, gdzie schowałem pieczęć, a ja nie?
To proste, mój królu.
- Dlaczego? - Bo używałem jej wiele razy.
Ale po co?
Powiedz, chłopcze. Nie masz się czego bać.
Do czego używałeś wielkiej pieczęci Anglii?
Do łupania orzechów.
Pójdzie pan ze mną?
Zapewniam, że to nie żart. Jest pan proszony.
Niech będzie wiadome,
że Tomek Canty objęty zostaje królewską ochroną
i od dziś będzie nosił szlachetny tytuł
wychowańca królewskiego.
- Znalazłeś już matkę? - Tak, panie.
Dobrze. Otrzyma dobrą opiekę.
A gdy znajdziemy twego ojca, policzymy się z nim.
Poczekasz tu,
póki król cię nie poprosi.
To nie jest mój król.
Na kolana, psie.
Jak śmiesz siadać w obecności króla?
Zostawcie go.
On ma prawo siadać w obecności króla.
Znów się widzimy, sir Milesie.
Myślałem, że przepadłeś, ale widać, że jesteś bezpieczny.
Miecz.
To mój towarzysz broni i niedoli, Miles Hendon.
Był mym jedynym przyjacielem i uratował mi życie.
Powstań, Milesie Hendonie, lordzie Kentu.
Edward, król Anglii, mianuje cię parem.
Młody król nie zapomniał też, czego się nauczył
o cierpieniu i ucisku doświadczanym przez jego lud.
Panowanie Edwarda VI było niezmiernie łagodne
w tych okrutnych czasach.
KSIĄŻĘ I ŻEBRAK
Tekst polski: Adam Osielski