De Okavango-delta in Botswana.
Gevoed door de rivier de Cubango.
Dit is het kroonjuweel van de wilde natuur van Botswana.
Het zit bomvol leven.
Waaronder de dodelijkste dieren van Afrika.
De enorme nijlpaarden trekt diepe voren in de vegetatie...
waarmee ze onderwaterwegen creëren voor andere dieren.
Het is een van de gevaarlijkste zoogdieren van Afrika.
Het zijn felle verdedigers van hun territorium.
Deze grote stier heerst over zijn kostbare perceel in Okavango.
Al lijkt hij op een grote strandbal, hij laat niet met zich spelen.
Een binnendringende stier.
Door te geeuwen zegt hij dat hij dit territorium wil overnemen.
Niet zonder strijd.
Ze wegen elk zoveel als een auto.
In hun bek hebben ze 50 cm lange dolkachtige slagtanden.
Ze voeren een urenlange strijd.
Hun gebrul weerkaatst over het moeras.
De winnaar wint paringsrechten met alle wijfjes.
Eindelijk geeft de kleinere indringer het op.
De kampioen voegt zich weer bij z'n harem.
Van een dodelijke tegenstander verandert hij in een vaderfiguur.
Voor de herbivoren van Okavango...
zorgen de jaarlijkse regens voor een overvloed aan gras en zegge.
Soms liggen de sappigste gebieden aan de overkant van diepe geulen...
en brede, moerassige grachten.
Om te overleven moeten ze half in het water kunnen leven.
Geen probleem voor de litschiewaterbok.
Ze drommen hier met honderden samen.
Met hun lange, brede poten en dikke, waterafstotende vacht...
waden ze door het zompige zoveel-als-je-op-kunt buffet.
Maar niets is gratis.
Ze delen Okavango...
met een van 's wereld grootste populaties wilde honden.
Een meute van deze grootte kan twee keer per dag een prooi pakken.
In diep water zijn de litschies in het voordeel.
Maar de honden hebben iets wat de antilopen ontberen.
Teamwerk.
Deze honden rekenen op hun snelheid en uithoudingsvermogen.
Met een slaagkans van 80 procent...
is het een van de succesvolste roofdieren op aarde.
De honden verspreiden zich en stellen de kudde op de proef.
Ze pikken de zwakke exemplaren eruit.
Wilde honden, een ware familie, delen hun voedsel eerlijk.
Zelfs laatkomers mogen aan tafel aanschuiven.
De meute kan een hele litschiewaterbok in enkele minuten verorberen.
De moeder kan alleen maar van veraf toekijken en verder gaan.
Sommige dieren rennen voor hun leven, andere zwemmen voor hun leven.
Ze moeten uit de buurt blijven van deze hongerige jager.
Schuw, gestroomlijnd, snel en geconcentreerd.
De vlekhalsotter.
Met haar vlijmscherpe klauwen en krakende kiezen...
is ze verrassend dodelijk.
Schattig maar meedogenloos.
Ze is op meer uit dan alleen vis.
De modder en dichte vegetatie onttrekt haar lievelingkostje aan het oog.
Zoetwaterkrabben.
Hun sterke voorste scharen zijn niet voor de poes...
maar ze heeft een plan.
Met haar behendige handen houdt ze de scharen op afstand...
terwijl haar kiezen door de schaal breken.
Ze kan bijna één krab per minuut vangen.
Als een andere otter ook een beet neemt, verdubbelt haar felheid.
Dan geeft de indringer het op en kan het wijfje van haar maal genieten.
Terwijl otters snel en behendig moeten zijn met hun glibberige prooi...
moet de zadelbekooievaar het hebben van geduld, timing...
en een sterke snavel.
Okavango herbergt 71 vissoorten...
en 33 amfibiesoorten.
Dat maakt het een ruim gedekte tafel voor hongerige ooievaars.
Met meer dan 150 cm...
zijn deze kleurrijke schoonheden de grootste ooievaars op aarde.
Dat geeft ze een voordeel als ze door diep water waden.
Ze jagen vooral op gevoel.
Hun deels geopende snavel klapt dicht bij de geringste aanraking.
Bij grotere vissen, zoals deze tilapia, dient de snavel als speer.
Er is geen ontsnappen aan.
De vis gaat altijd in z'n geheel naar binnen, te beginnen met de kop.
Maar soms is hun voedsel geen hapklare brok...
en bijt het terug.
De spugende cobra is net zo dol op kikkers als de ooievaar.
Hij sluipt in de richting van de visstek van de vogel.
De felgekleurde vogel laat zien wat ze waard is.
Het is een slangendoder.
De cobra is een waardige tegenstander, gewapend met een krachtig gif.
Maar z'n beet komt niet door de dikke snavel heen.
Plan B: hij kan een fluim gif naar haar spuwen...
over bijna 2 meter met een precisie van 90 procent.
En ze kan ontsnappen aan de ooievaar met elke kronkel.
Vandaag verslaat de giftand de snavel.
In het oostelijk deel van Zambia liggen de Busanga-moerassen.
In het regenseizoen staan ze helemaal onder water.
Als het water zich terugtrekt, keert de troep terug.
Dit zijn de moerasleeuwen van de Busanga-vlakte.
Droge voeten zijn geen optie...
want hun prooi bestaat uit een antilope die dol is op water.
Puku's en zwarte litschiewaterbokken komen samen in de diepere moerassen...
om de leeuwen op afstand te houden.
Door het moeras te accepteren...
heeft deze troep de kunst van de jacht aangescherpt.
Maar leeuwen zijn niet de enige toproofdieren van Busanga.
In het water spelen de Nijlkrokodillen een thuiswedstrijd.
Met elke stap komt de leeuw dichter bij de arena van deze oergladiator.
Om de beste jachtgronden te bereiken...
moeten de leeuwen van Busanga zich in krokodillenwateren wagen.
Ze riskeert haar leven voor haar beloning:
een zwarte litschiewaterbok.
Afgeremd door de modder moet ze het hebben van haar sluiptechniek.
Ze moet dichtbij komen.
Heel dichtbij.
Schuilgaand in het lange gras laat ze haar prooi naar haar toe komen.
Eén uitbarsting van explosieve snelheid en het is afgelopen.
Haar succes staat voor een volle maag, voor haar...
en voor haar hongerige welpen.
Deze waterwereld is nieuw voor hen...
maar ze zullen zich het moeras snel eigen maken.
Ze hebben een voortreffelijke docent.
Het grootbrengen van welpen is vooral de taak van de wijfjes.
Maar sommige jonge moerasdieren moeten zich in hun eentje redden.
Het begin van het regenseizoen brengt een zwaargewicht tot leven.
De Afrikaanse stierkikker.
Al na 15 mm regen beginnen ze allerlei activiteiten te ontplooien.
Het broedseizoen.
En een strijdkreet.
Deze sumoworstelaars, die zo'n 1,5 kilo wegen...
gebruiken hun formaat en kreten om partners te lokken.
Als een zangwedstrijd niet bepaalt wie heeft gewonnen...
dan gaan ze ertegenaan.
Ze vechten gemeen.
Ze bijten, geven kopstoten en rammen erop los.
Ze intimideren rivalen en imponeren de vrouwtjes.
Met z'n achterpoten kan hij zichzelf wel twee meter wegschieten.
Met zo'n lancering op topsnelheid kan hij elke rivaal verwonden.
En met twee tandachtige botjes in z'n onderkaak...
kan hij een vreselijke beet uitdelen.
De kampioenen winnen het recht om te paren met zoveel mogelijk wijfjes...
om zoveel mogelijk nakomelingen te krijgen.
Ze gaan het stelen van de partner van een ander niet uit de weg.
Als de paartijd voorbij is en de eitjes zijn gelegd...
duurt het nog 30 dagen voor de kikker- visjes om de metamorfose te voltooien.
De kikkervisjes leven vooral op algen.
Maar met elke fase in hun metamorfose verandert hun menu.
En neemt het proces dodelijke proporties aan.
Het is een race naar volwassenheid.
In deze competitieve omgeving deinzen ze nergens voor terug.
Deze amfibieën verorberen alles wat ze kunnen bemachtigen...
van vliegen tot een jong.
Het is een wereld van soort-eet-soort.
Maar kannibalisme is maar een van de gevaren waarvoor ze staan.
Een stierkikker kan van jager prooi worden...
in een niet-wenkende oogwenk...
of met de lik van een tong.
In de Afrikaanse moerassen vind je in alle hoeken en gaten sluipmoordenaars.
Je kunt de begroeide oevers niet vertrouwen.
Dit boomslangwijfje verlaat de boom op zoek naar een makkelijk maaltje.
Ze heeft trek in een jong Afrikaans stierkikkertje.
Haar gevoelige ogen nemen de geringste beweging waar.
Ze gaat perfect op in haar omgeving als ze de waterkant nadert.
Ze moet oppassen voor de grote stierkikkerpapa.
Hij kan de rollen zonder pardon omdraaien en haar verschalken.
Maar vandaag niet.
Haar giftanden zijn klein en zitten achter in haar kaak.
Bij gebrek aan brute kracht gebruikt ze gif...
en kauwt op haar maaltje terwijl dat z'n werk doet.
Het hemotoxisch gif laat bloedcellen knappen...
zodat de prooi sterft aan inwendige bloedingen.
Dit is het sterkste gif van alle Afrikaanse slangen.
Op een maaltje van deze grootte kan ze een week teren.
Zoals alle slangen is ze een goede zwemmer, maar niet de beste.
Die titel is voorbehouden aan een ander dodelijk reptiel.
Het enorme waterwegnetwerk is een bron van genot voor de Nijlkrokodil.
Zonder al te veel inspanning speuren ze het water af naar slachtoffers.
Of ze liggen bewegingloos aan de waterrand...
wachtend tot het diner zichzelf opdient.
Als de wilde honden weer op jacht zijn, slaan de antilopen op de vlucht.
De meute heeft alle ontsnappingsroutes geblokkeerd.
De impala heeft maar één keus.
Oog in oog met een bijna zekere dood...
heeft een jonge impala een wanhopige keuze gemaakt.
Angst voor krokodillen brengt de meeste roofdieren tot staan...
vooral als het moeraswater diep is.
De meute wacht af of de impala in beweging komt.
Ze staat voor een dodelijk dilemma.
Naar de oever waar het blinkt van de tanden...
of zwemmen voor haar leven in het van krokodillen vergeven water.
Om de honden te mijden moet de impala naar de andere oever...
en een race aangaan met Afrika's dodelijkste roofdier dat snel nadert.
Eén beet met een van de krachtigste kaken van het dierenrijk...
en het is gedaan.
De meute durft niet om deze maaltijd te vechten.
Ze gaan het water niet in.
Op de Liuwavlakte in Zambia...
rennen deze drie cheetabroers vrij over het drassige grasland.
Rennen is hun specialiteit.
Het vormen van een coalitie maakt ze nog dodelijker.
Ze hebben een kudden gnoes gespot, met kalveren.
Ze doden het kalf voordat de gnoes merken dat ze in de buurt zijn.
Maar als ze willen drinken, moeten ze niet sluipen maar slim zijn.
Om de dorst te lessen moeten ze naar de van krokodillen vergeven oevers.
Cheeta's hebben een scherpe blik.
Maar de krokodil is een meester in camouflage.
Als een duikboot wacht hij tot hij kan toeslaan.
Ze kunnen niets uitrichten.
De coalitie kijkt of er nog iets beweegt.
Maar hun broer is verdwenen.
Zomer in de Okavango-delta.
Een wrattenzwijnenmoeder voelt de hitte.
Ze kiest een ondiepe plek waar krokodillen haar niet kunnen bereiken.
Maar er is een andere belager.
Dit gepoedel in het water kan ontaarden in een bloedbad.
De wrattenzwijnen zijn zo vrolijk als varkens in de modder.
Zich niet bewust van het naderende gevaar.
Leeuwinnen jagen zelden alleen.
Ze heeft ondersteuning meegenomen.
Ze omsingelen de wrattenzwijnen.
Ze gebruiken het hoge gras als dekking.
Ongezien...
tot de laatste seconde.
Tegen alle verwachtingen in moeten de zwijnen de hele troep te snel af zijn.
Wrattenzwijnen zijn sneller dan ze eruitzien.
Wegstormend met 50 km per uur...
laten ze de leeuwen in het stof bijten.
Ze zijn gezien, dus de leeuwen trekken verder.
Ze wagen zich bij het water om een maaltje te kunnen verschalken.
Grote waterminnaars als de olifant...
trekken met gemak over de wateren die de voedselgronden van elkaar scheiden.
De cheetabroers zijn meer op hun hoede.
Dat ze hun broer hebben verloren aan een krokodil, vergeten ze niet zomaar.
Ze hebben geen keuze.
Ze moeten jagen.
Ze moeten her erop wagen.
Het wrattenzwijn mag sneller zijn dan een troep leeuwen...
maar cheeta's zijn de snelste zoogdieren op het land.
Ze accelereren van 0 naar 110 km per uur in drie stappen.
Ze kunnen een draai maken van 50 graden op volle snelheid.
Dat is beter dan een racemotor.
Wrattenzwijnen hebben wapens.
Slagtanden, zo scherp als dolken, kunnen dodelijk zijn voor een cheeta.
Maar uiteindelijk is 't het teamwerk van de broers dat de doorslag geeft.
Het droge seizoen biedt de cheeta een groter jachtterrein...
en een periode van overvloed.
Met de seizoenen veranderen de moerassen continu.
Als de verzadigde bassins van de Angolese hooglanden vollopen...
hervindt het overstromingsgebied van Okavango z'n zompige glorie.
In het Zuid-Afrikaanse St Lucie Estuarium...
moet deze smalkopmamba z'n jachtstrategie aanpassen...
aan de overstroomde vlaktes.
Hij komt alleen voor in de groene kustgebieden van zuidelijk Afrika.
Hij jaagt het liefst in deze van water verzadigde gebieden.
Hij is de fel gekleurde neef van de zwarte mamba.
Z'n smaragdgroene schubben zijn een waarschuwing.
Hij heeft zelfs een doodskistvormige kop.
De voortreffelijke zwemmer speurt de randen van het moeras af naar prooi.
Hij vangt een aanlokkelijke geur op.
De jacht kan beginnen.
Het zien van de smalkopmamba jaagt al angst aan...
maar z'n prooi ziet meestal helemaal niets aankomen.
Z'n gif tast de zenuwen, de spieren en het hart aan...
waarna de dood snel intreedt door verlamming van de ademhaling.
Sterke spieren over z'n hele lijf en een soepele huid onder de schubben...
helpen om de rat in z'n geheel naar binnen te werken, kop eerst.
In het natte seizoen, in de Linyanti-moerassen van Botswana...
wordt het grasland drasland.
De hyena wordt er niet door gehinderd.
Als topcarnivoren domineren ze de beste plekken voor het baden.
Het moeras voorziet in een geheime plek om vlees op te slaan voor later.
Ze worden vaak neergezet als aaseters en dieven...
maar het zijn bedreven jagers.
Hun matriarch gaat haar clan voor in de jacht.
Als lange-ademmeesters kunnen ze kilometers lopen zonder moe te worden.
Hun uithoudingsvermogen wordt slechts geëvenaard door wilde honden.
Deze kudde koedoes heeft een groot probleem.
Ze worden belaagd door twee groepen roofdieren.
Na een vlucht van vele kilometers...
kan het afgematte koedoewijfje niet meer verder.
Hyena's en wilde honden kunnen elkaar niet luchten of zien...
maar de belofte van vlees kan leiden tot een onverwachte alliantie.
Anders dan wilde honden en hyena's jagen luipaarden in hun eentje.
Zij zal haar twee jongen verbergen en op zoek gaan naar voedsel.
Ze moet het hebben van sluipen en camouflage om haar prooi te verrassen.
Maar op de open vlakte van Liuwa kan ze zich nergens verbergen.
Een verdwaald gnoekalf biedt een kans.
Zou het genoeg zijn om deze luipaard van haar geloof te laten vallen?
Een open, drassig grasland valt buiten de comfortzone van dit wijfje.
Maar een verdwaald gnoekalfje laat je niet zomaar aan je voorbijgaan.
Vooral niet als je twee welpen moet voeden.
Ze moet het zo dicht mogelijk naderen voordat ze toeslaat.
Niets is een makkelijke prooi zonder dekking.
Met elke precieze voetstap...
plaatst ze haar achterpoot in de afdruk van de voorpoot.
Het kalf is hongerig en zwak.
Elk jaar trekken de natte vlakten van Liuwa tienduizenden gnoes aan.
De poelen zijn van levensbelang voor de dorstige kuddes.
Maar wilde honden zitten hen op de hielen.
Het alfamannetje en -wijfje brengen de meute in de jachtopstelling...
terwijl ze hun jongen op veilige afstand houden.
Ze vallen de kudde aan om de zwakke exemplaren eruit te kunnen halen.
Een pasgeboren kalf, vertraagd door de modder, past in dat plaatje.
De pups gaan ook aan tafel.
Zo'n kleine prooi is niet voldoende.
Tot verbazing van de meute weigert de moeder van het kalf weg te gaan.
Haar moederinstinct levert haar over aan de vraatzuchtige meute.
Wilde honden mogen behoren tot Afrika's effectiefste jagers...
een volwassen gnoe is een lastig karwei.
De scherpe hoorns zijn gevaarlijk.
Ze drommen om haar heen, knabbelen aan haar rug en zijden.
Een onervaren lid van de meute glijdt uit en maakt kennis met de hoorn.
Dankzij het zachte drasland raakt de hond niet ernstig gewond.
De pups, maar zes maanden oud, kijken toe en leren vanaf 'n veilige afstand.
Zoals het wilde honden betaamt, staat de familie voorop.
De pups krijgen de eerste keuze, en niemand blijft achter met honger.
In de oneindige levenscyclus in deze dodelijke moerassen...
is precisie vereist om te overleven.
Elk dier moet de vaardigheden, kracht en vasthoudendheid ontwikkelen...
om aan de top te blijven, generatie na generatie.
Vertaling: Mina van Drachten