Delta Okawango w Botswanie.
Zasilana przez rzekę Cubango,
jest klejnotem w koronie dzikich terenów Botswany.
Pełna życia...
i najgroźniejszych mieszkańców Afryki.
Wielkie i wyporne hipopotamy przecinają roślinność,
tworząc podwodne autostrady dla innych stworzeń.
To jedne z najgroźniejszych ssaków w Afryce.
Są niezwykle terytorialne.
To wielkie monstrum króluje nad tą ważną częścią Okawango.
Przypomina piłkę plażową, ale lepiej z nim nie zadzierać.
Wścibski byk.
Jego ziewnięcie sygnalizuje, że rości sobie prawo do terytorium.
Nie obejdzie się bez walki.
Każdy waży tyle, co samochód.
W paszczach mają 50-centymetrowe kły przypominające sztylety.
Walczą godzinami.
Ich ryk słychać na całych bagnach.
Zwycięzca zdobędzie prawo do krycia wszystkich samic.
W końcu mniejszy byczek ustępuje.
Mistrz powraca do swojego haremu.
Ze śmiertelnego wroga staje się pływającym ojcem.
Dla roślinożerców z Okawango,
coroczne powodzie przynoszą obfitość traw i turzyc.
Najsmaczniejsze miejsca mogą być odcięte głębokimi kanałami
i szerokimi bagnistymi fosami.
Przetrwanie oznacza prowadzenie ziemnowodnego trybu życia,
co nie stanowi problemu dla koba moczarowego.
Zbierają się tu ich setki.
Z długimi, rozstawionymi kopytami i grubym, wodoodpornym futrem
brodzą w bagiennym, trawiastym bufecie.
Ale nic nie jest za darmo.
Dzielą Okawango
z jedną z największych na świecie populacji dzikich psów.
Wataha tej wielkości może zabić dwa razy dziennie.
Na głębokiej wodzie koby moczarowe mają przewagę.
Ale psy mają coś, czego brakuje antylopom.
Pracę zespołową.
Te psy stawiają na szybkość i wytrzymałość.
Ich 80-procentowy wskaźnik zabójstw
czyni je jednymi z najlepszych drapieżników na świecie.
Psy się rozdzielają, testując stado
i eliminując słabeuszy.
Dzikie psy są jak prawdziwa rodzina. Dzielą się łupami po równo.
Nawet spóźnialscy dostają miejsca przy stole.
Stado może pożreć całego koba moczarowego w kilka minut.
Matka może tylko patrzeć z daleka i biec dalej.
Niektóre zwierzęta muszą biec, a inne muszą pływać szybko,
trzymając się z dala od tego głodnego łowcy.
Tajemnicza, opanowana,
szybka i skoncentrowana
wydra plamoszyja.
Jej ostre jak brzytwa pazury i miażdżące zęby
czynią ją zwodniczo zabójczą.
Słodka, ale bezlitosna.
Chce czegoś więcej niż ryby.
Gęste błoto i roślinność ukrywają jej inne ulubione pożywienie...
kraby słodkowodne.
Mają mocne szczypce,
ale ona ma plan.
Jej zręczne dłonie trzymają kraby na wyciągnięcie ręki,
a jej trzonowce zmiażdżą skorupiaka.
Potrafi złapać jednego co minutę.
Gdy inna wydra coś złapie, ich zaciekłość podwaja się.
W końcu intruz ustępuje, a samica cieszy się swoim łupem.
Wydry polegają na szybkości i zwinności, by złapać ofiarę.
Żabiru afrykańskie liczą na cierpliwość, wyczucie czasu
i potężny dziób.
W Okawango żyje 71 gatunków ryb
i 33 gatunków płazów.
To istny szwedzki stół dla głodnych bocianów.
Mając 150 cm wzrostu,
te kolorowe piękności to najwyższe bociany na Ziemi,
co daje im przewagę na głębszych wodach.
Polują głównie na wyczucie.
Ich częściowo otwarty dziób zatrzaskuje się przy dotknięciu.
Przy większych rybach, jak tilapia, ich dziób staje się włócznią.
Nie da się przed nim uciec.
Połyka rybę w całości, głową w dół.
Ale czasem ich potrawy są większe
i bardziej waleczne.
Kobra mozambicka również ma apetyt na żaby.
Skrada się w kierunku łowiska ptaka.
Kolorowy ptak pokazuje jej swoje prawdziwe oblicze.
To zabójca węży.
Kobra jest godnym przeciwnikiem, uzbrojonym w jad cytotoksyczny.
Ale jej kły nie przebiją grubego dzioba bociana.
Czas na plan B. Może wystrzelić jad
na odległość prawie dwóch metrów z dokładnością do 90 procent
i uniknąć dziobu bociana.
Dzisiaj kły uciekają przed dziobem.
We wschodnim regionie Zambii znajdują się bagna Busanga.
Podczas pory deszczowej są całkowicie zatopione.
Cofające się wody zapowiadają powrót stada.
Lwy z równin Busanga.
Suche łapy nie wchodzą w grę...
bo ich ofiarą jest uwielbiająca wodę antylopa.
Koby lirorogie i koby moczarowe zbierają się na terenach bagiennych,
szukając bezpieczeństwa przed lwami.
Żyjąc na bagnach,
to stado udoskonaliło sztukę polowania.
Jednak lwy nie są jedynymi drapieżnikami Busangi.
Krokodyle nilowe mają przewagę w wodzie.
Z każdym krokiem lew wchodzi głębiej na arenę tego gladiatora.
By dotrzeć do najlepszych terenów,
lwy z bagien Busanga muszą pokonać wodę pełną krokodyli.
Ryzykuje życie dla nagrody...
koba moczarowego.
Grzęznąc w bagnie, polega na podstępie.
Musi się zbliżyć.
Bardzo blisko.
Chowając się za długą trawą, pozwala zwierzynie się zbliżyć.
Jeden niezwykle szybki sus i po grze.
Sukces oznacza pełny brzuszek dla niej
i jej trzech głodnych młodych.
Ten wodny świat jest dla nich nowy, ale wkrótce staną się panami bagien.
Mają świetnego nauczyciela.
Wychowywanie młodych lwów spoczywa głównie na barkach samic.
Ale inni młodzi mieszkańcy bagien są zupełnie sami.
Pora deszczowa dodaje energii jednemu z afrykańskich olbrzymów,
buczkowi południowoafrykańskiemu.
Już 50 mm opadów zwiastuje powódź aktywności,
sezon lęgowy
i wezwanie do walki.
Ci zapaśnicy sumo ważą 1,5 kg.
Ich rozmiary i dudniące okrzyki przyciągają partnerki.
Jeśli konkurs śpiewu nie wyłoni najlepszej żaby,
będą się pojedynkować.
Walczą nieczysto.
Gryzienie, uderzanie z główki i taranowanie
onieśmielają rywali i robią wrażenie na samicach.
Jego tylne nogi pozwalają mu wykonać skok nawet na dwa metry.
Wystrzeliwując z pełną prędkością, pokona każdego rywala.
A trzy kości w dolnej szczęce przypominające zęby
zapewniają monstrualny zgryz.
Mistrzowie zdobywają prawo do krycia jak największej liczby samic,
co zapewnia im większą liczbę potomstwa.
Nie mają nic przeciwko kradzieży partnerki innego samca.
Po sezonie godowym i składaniu jaj,
kijanki potrzebują 30 dni, aby przejść metamorfozę.
Kijanki odżywiają się głównie glonami.
Jednak wraz z ich zmianami zmienia się także ich dieta.
I tu zaczyna się śmiertelna gra.
Trwa wyścig o dorosłość.
W tym rywalizującym środowisku
osiągną ją za wszelką cenę.
Te płazy pożrą wszystko, co uda im się obezwładnić,
od muchy do małego kurczaka.
W ich świecie żaby pożerają żaby.
Ale kanibalizm to tylko jedno z niebezpieczeństw.
Żaba może zmienić się z łowcy w zwierzynę
w mgnieniu oka,
czy też za jednym zamachem języka.
Na bagnach w Afryce mordercy czają się wszędzie.
Zarośniętym brzegom nie można ufać.
Samica boomslangu opuszcza drzewa w poszukiwaniu pożywienia.
Ma chęć na buczka południowoafrykańskiego.
Jej czuły wzrok wyłapuje nawet najmniejsze ruchy.
Zbliżając się do brzegu, doskonale wtapia się w otoczenie.
Musi uważać na żabiego tatę.
Pożarłby ją z łatwością.
Ale nie dziś.
Ma małe, daleko osadzone kły.
Brak siły nadrabia jadem.
Przeżuwa posiłek, czekając aż zadziała.
Jad hemotoksyczny niszczy krwinki,
sprawiając, że ofiara wykrwawia się wewnętrznie.
Ma najsilniejszy jad spośród wszystkich afrykańskich węży.
Posiłek tej wielkości może zapewnić jej wyżywienie na tydzień.
Jak wszystkie węże, dobrze pływa, ale nie jest najlepszym pływakiem.
Ten tytuł nosi inny zabójczy gad.
Rozległa sieć kanałów to raj dla krokodyli nilowych.
Bez wysiłku przemierzają kanały w poszukiwaniu ofiar
albo leżą nieruchomo nad brzegiem wody,
czekając na obiad.
Gdy likaony wracają do polowania, antylopy panikują i uciekają.
Wataha zablokowała wszystkie drogi ucieczki,
pozostawiając impali tylko jedno wyjście.
W obliczu niemal pewnej śmierci
jedna młoda impala podejmuje desperacką decyzję.
Strach przed krokodylami powstrzymuje większość drapieżników,
szczególnie na tak głębokich bagnach.
Wataha zatrzymuje się,
czekając na ruch impali.
Stoi teraz przed wielkim dylematem.
Zmierzyć się ze stadem zębów na brzegu
lub przepłynąć wody pełne krokodyli.
By uniknąć likaonów, impala musi się udać na drugi brzeg,
ścigając się z najgroźniejszym wodnym drapieżcą w Afryce.
Wystarczy jedno ugryzienie najpotężniejszej szczęki
w królestwie zwierząt.
Wataha nie ma odwagi, by walczyć o ten posiłek.
Nie wejdą do wody.
Na równinie Liuwa w Zambii,
te trzy gepardy rządzą na bagnistych łąkach.
Bieganie to ich specjalność.
Zawiązanie sojuszu czyni je bardziej zabójczymi.
Zobaczyli stado gnu z młodymi.
Zabijają młode, zanim stado gnu zorientuje się, że tam są.
Ale jeśli chodzi o picie,
gepardy nie potrzebują podstępu, tylko sprytu.
Ugaszenie pragnienia oznacza stawienie czoła krokodylom.
Gepardy mają dobry wzrok,
ale krokodyl jest mistrzem kamuflażu.
Niczym zakamuflowany okręt podwodny czeka na atak.
Nie da się się nic zrobić.
Paczka skanuje teren w poszukiwaniu jakichkolwiek oznak ruchu.
Ale ich brata już nie ma.
Lato w delcie Okawango.
Mama guziec ma dość gorąca.
Wybiera płytkie miejsce, gdzie krokodyle jej nie dosięgną.
Ale ma innego prześladowcę.
Ta kąpiel może skończyć się krwawą jatką.
Guźce są szczęśliwe jak świnie w błocie,
nieświadome zbliżającego się niebezpieczeństwa.
Lwice rzadko polują same.
Ta lwica zabrała ze sobą posiłki.
Otaczają guźce,
kryjąc się za wysoką trawą,
poza zasięgiem wzroku...
aż do ostatniej sekundy.
Wbrew wszelkim przeciwnościom guźce muszą przechytrzyć paczkę.
Guźce są szybsze, niż się wydaje.
Biegnąc z prędkością 50 km/h,
zostawiają lwy w tyle.
Zdemaskowane lwy ruszają w dalszą drogę,
stawiając czoła kanałom, by znaleźć pożywienie.
Duże stworzenia kochające wodę, takie jak słonie,
z łatwością poruszają się po kanałach oddzielających żerowiska.
Bracia gepardy są ostrożniejsi.
Niełatwo zapomina się o stracie brata z rąk krokodyla.
Nie mają wyboru.
Muszą polować.
Muszą zaryzykować.
Guziec może prześcignąć paczkę lwów,
ale gepard jest najszybszym ssakiem lądowym.
W trzech susach osiąga prędkość 110 km/h.
Kąt wychylenia przy szybkim skręcie wynosi 50 stopni,
czyli lepiej niż na motorze wyścigowym.
Guźce mają broń.
Ostre jak sztylety dolne kły mogą zabić geparda.
Ale w ostatnim momencie zwycięża praca zespołowa braci.
Pora sucha oznacza dla geparda większe tereny łowieckie
i czas obfitości.
Bagna zmieniają się wraz z porami roku.
Gdy dorzecza na wyżynie angolskiej wypełniają się,
rozlewiska Okawango powracają w całej swej wilgotnej chwale.
W St Lucia Estuary w Republice Południowej Afryki
mamba pospolita musi dostosować swoje strategie łowieckie
do zalanych równin.
Żyje wyłącznie w zielonych przybrzeżnych rejonach RPA,
preferując polowanie na zalanych wodą terenach.
To kolorowy kuzyn czarnej mamby.
Jego szmaragdowozielone łuski zwiastują niebezpieczeństwo.
Nawet jego łeb ma kształt trumny.
Świetnie pływa i szuka zdobyczy na bagnach.
Kierowany kuszącym zapachem,
rozpoczyna polowanie.
Choć sam widok mamby pospolitej wywołuje przerażenie,
zazwyczaj ofiara go nie dostrzega.
Jego jad wpływa na nerwy, mięśnie i serce,
powodując szybki zgon na skutek paraliżu układu oddechowego.
Silne mięśnie wzdłuż jego długości
i elastyczna skóra pod łuskami
sprawiają, że może pożreć szczura w całości.
Podczas pory deszczowej na bagnach Linyanti w Botswanie,
łąki zamieniają się w bagna.
Hieny dobrze sobie z tym radzą.
Jako jedne z większych drapieżników, zdominowały najlepsze kąpieliska.
Bagno służy im do przechowywania mięsa na deszczowy dzień.
Często uważane za padlinożerców i złodziei,
w rzeczywistości są doskonałymi myśliwymi.
Ich przywódczyni prowadzi klan na polowaniu.
Będąc mistrzami długiej gry,
hieny bez trudu przebiegają wiele kilometrów.
Wytrzymałością dorównują im tylko likaony.
Stado kudu ma teraz duży problem.
Są na celowniku dwóch różnych drapieżników.
Po przebyciu wielu kilometrów,
wyczerpany kudu nie ma siły iść dalej.
Hieny i likaony nie przepadają za sobą,
ale obietnica mięsa może doprowadzić do niespodziewanego sojuszu.
W przeciwieństwie do likaonów i hien lamparty polują same.
Lamparcica ukryje młode i pójdzie szukać jedzenia.
Aby zaczaić się na ofiarę, używa podstępu i kamuflażu.
Jednak na otwartych równinach Liuwa nie ma gdzie się ukryć.
Zagubione młode gnu stwarza okazję.
Czy to wystarczy, by lampart zmienił cętki?
Lamparcica nie lubi otwartych, zalanych pastwisk.
Ale zagubione młode gnu jest zbyt dobrą okazją,
zwłaszcza mając dwójkę młodych do wykarmienia.
Będzie musiała podejść jak najbliżej, zanim zaatakuje,
co nie jest łatwe bez miejsca, w którym można się ukryć.
Przy każdym kroku
stawia tylne łapy na odciskach przednich.
Młode jest głodne i osłabione.
Co roku zalane równiny Liuwa
przyciągają dziesiątki tysięcy migrujących gnu.
Zbiorniki wodne są ratunkiem dla spragnionych stad.
Ale likaony depczą im po piętach.
Samiec i samica alfa zbierają watahę w formację myśliwską,
trzymając młode na dystans.
Atakują stado, by wypłoszyć słabeuszy.
Takie jak nowonarodzone gnu, spowolnione przez gęste błoto.
Młode dołączają do posiłku.
Mała ofiara nie wystarczy dla wszystkich.
Ku zdziwieniu watahy, matka młodego nie chce odejść.
Instynkt macierzyński sprawił, że znalazła się na celowniku watahy.
Likaony mogą być jednymi z najskuteczniejszych myśliwych,
ale dorosłe gnu to trudne zadanie.
Te ostre rogi to nie przelewki.
Napadają na nią, gryząc z tyłu i po bokach.
Niedoświadczony członek stada poślizguje się i zostaje ugodzony.
Uniknął poważnych obrażeń dzięki miękkiemu terenowi.
Młode mają zaledwie pół roku i uczą się z bezpiecznej odległości.
Jak przystało na dzikiego psa, rodzina jest najważniejsza.
Młode dostają najlepsze kąski i nikt nie chodzi głodny.
W niekończącym się cyklu życia na tych zabójczych bagnach
przetrwanie wymaga precyzji.
Każde stworzenie musi rozwijać swoje umiejętności, siłę i upór
z pokolenia na pokolenie.
Tekst polski: Weronika Brzoska