De wildernis van Afrika zit vol gevaren.
In dit continent van reuzen...
zijn het de kleinere dieren die perfect zijn toegerust voor hun taak.
Ze moeten 't hebben van vakkundigheid, gespecialiseerde wapens...
en vasthoudendheid.
Dit is geen plek voor zwakkelingen.
Dit zijn de dodelijkste dieren van Afrika.
Overleven is hier een dagelijkse strijd.
Een uitdaging die deze felle, eenzame krijger aangaat.
De honingdas, officieel bekend als het meest onbevreesde dier op aarde.
Twaalf kilo dynamiet met een kort lontje.
Op dit moment heeft 't felste dier van Afrika meer interesse in snacks...
dan in de dreiging vanuit de struiken.
Z'n gevoelige neus brengt hem op precies de goede plek.
Als een van de beste gravers in het vak...
haalt hij met z'n 4 cm lange klauwen een lievelingskostje naar boven.
Knaagdier.
Zelfs goed doorvoede honingdassen zijn continu op zoek naar voedsel.
Een fluitrat, meestal beschermd door een netwerk van tunnels...
geeft zichzelf bloot.
Met z'n klauwen houdt hij de rat klem in het hol...
terwijl hij met z'n achterpoten een nieuwe ingang graaft.
Het is afgelopen met de fluitrat.
De honingdas voelt zich hier op z'n gemak.
Als klein dier met een enorme air...
gaat de honingdas ervan uit dat hij bovenaan de voedselketen staat.
Dus schenkt hij weinig aandacht aan potentieel gevaar.
En dat is in overvloed aanwezig.
Een meute wilde honden, de effectiefste roofdieren van Afrika.
Met een slaagkans van 80 procent zijn het geboren doders...
en ze zijn met vier tegen één.
Maar de opvliegende das gaat de uitdaging aan.
Voor een dier dat leeuwen wegjaagt van hun prooi en zwarte mamba's aanvalt...
is dit de gewoonste zaak van de wereld.
Hij laat deze meute zien wie hier de baas is.
Waar z'n opvliegende aard de solitaire honingdas het leven redt...
krijgen andere, minder agressieve dieren hulp van vrienden.
Stokstaartjes mogen klein zijn, zo nodig zijn ze dodelijk.
Deze mascottes van de Kalahariwoestijn...
hebben hun titel niet alleen te danken aan hun cartooneske schoonheid...
maar ook omdat ze hebben wat nodig is om hier te overleven.
Met zonsopgang verspreiden ze zich om prooi te zoeken.
Met hun snelle stofwisseling...
kunnen ze 's nachts 10 procent van hun lichaamsgewicht kwijtraken.
Dat moeten ze compenseren, en snel.
Terwijl ze worden geleid door hun superieure reuk...
zijn het de voorpoten waarmee ze verborgen schatten opgraven.
Ze zijn vooral uit op larven, kevers en andere ongewervelde dieren.
Eén stokpaardje kan 50 keer z'n lichaamsgewicht verplaatsen...
en in een halve dag 400 gaten graven.
Terwijl de stokstaartjes de grond doorzoeken als mijnenvegers...
kijken schildwachten in het rond of er gevaar dreigt.
Ze kunnen 4,8 km ver zien en zelfs tegen de zon in kijken.
Dat is maar goed ook, want roofdieren kunnen overal opdoemen.
Vooral vanuit de lucht.
De wachten slaan alarm en de groep zoekt een veilig heenkomen.
Een vechtarend.
Continue waakzaamheid houdt de groep in leven in dit dodelijke gebied.
Als het gevaar is geweken, weerklinkt het sein veilig.
Stokstaartjes hebben geen voorraad lichaamsvetten en moeten steeds eten.
Maar het gevaar dreigt van alle kanten. Zelfs hun maaltje vecht terug.
Schorpioenen zijn gewapend voor de strijd.
Een hard pantser, scherpe scharen en een giftige steek...
volstaan niet om een hongerig stokstaartje af te schikken.
Het gif is geen probleem, het stokstaartje is deels immuun.
Helaas geldt dat niet voor elke gifsoort.
Terwijl de voedselzoekers druk in de weer zijn...
hebben de meeste stokstaartjes de kop in het zand gestoken.
De Kaapcobra ruikt kansen.
Eén beet zou fataal uitpakken voor het stokstaartje.
Maar op het laatste moment ziet de schildwacht het gevaar.
Een stokstaartje zou in z'n eentje weinig kans maken tegenover een slang.
Maar stokstaartjes zijn nooit alleen.
De cobra is omsingeld door een dozijn kaken met vlijmscherpe tanden.
Ze zijn snel genoeg om de snelle uithaal van de slang te ontwijken.
De rollen zijn omgedraaid.
Ze zouden de slang doden en opeten als ze de kans kregen.
De slang mag van geluk spreken dat hij het er levend afbrengt.
In deze gevaarlijke omgeving...
bloeit de stokstaartjesfamilie in de woestijn door samen te werken.
Samen kunnen deze diertjes alles aan wat de woestijn op hen afstuurt.
Terwijl de stokstaartjes gebruik maken van teamwerk en intimidatietactiek...
kiezen andere dieren voor een subtielere benadering.
Het Zuid-Afrikaanse Bosveld herbergt een slanke sluipmoordenaar.
Luipaarden staan bekend als heimelijke nachtdoders...
maar ze delen de duisternis met een nog ongrijpbaardere verwant.
De Afrikaanse wilde kat.
Van deze soort denkt men dat de huiskat afstamt.
Terwijl hun moderne verwanten worden gepamperd...
houdt zij vast aan haar wilde levenswijze.
Haar eten wordt niet geserveerd en ze eet alles wat ze kan vinden...
zelfs termieten.
Ze is snel genoeg om ze zo uit de lucht te plukken.
Gericht als ze is op eten, vergeet ze de hoofdregel: continue waakzaamheid.
Anders dan haar stadse verwanten is ze niet de koning van de wijk.
Dat zijn de leeuwen.
Leeuwen zouden zonder aarzelen een andere kat doden.
De Afrikaanse wilde kat heeft maar één optie: uit de buurt blijven.
Met haar kleine gestalte, snelheid en wendbaarheid kan ze uit zicht blijven.
Terwijl de leeuwen hun diner opeten, moet zij zelf een hoofdgerecht zoeken.
Knaagdier.
Al jaagt ze meestal 's nachts, er zijn uitzonderingen.
Als het regenseizoen begint, zijn poelen de plek waar het gebeurt.
Maar een pover kikkertje is niet genoeg om het water voor in te gaan.
Een dikke, sappige kwartel past beter bij haar.
Hij vliegt niet graag. Liever houdt hij zich op de grond schuil.
In de buurt neerkomen was een vergissing.
Het begin van de zomer in het Afrikaanse Bosveld...
gaat gepaard met een welkome verandering aan het droge land.
Bassins met regenwater voeden de stromen en rivieren.
Het landschap ziet er weer helder groen uit.
De zwaargewichten van Afrika brengen de dag luierend in de schaduw door.
Maar enkele kleinere dieren zetten juist alle registers open.
In kleine waterpoelen zitten honderden kleine visjes in de val.
Voor visspecialisten is het een makkelijk, lopend buffet.
Het gevaar kan als een raket op je neerploffen.
Bonte ijsvogels zijn de grootste vogels die kunnen bidden.
Ze houden hun kop roerloos terwijl ze het water afspeuren op beweging.
Hun ogen weten de breking van het licht in het water te compenseren...
zodat ze hun doel in zicht houden.
Ze slaan levende prooien dood voordat ze ze inslikken, met de kop vooruit.
Ze kunnen twee vissen vangen met één duik...
en werken elke dag de helft van hun lichaamsgewicht naar binnen.
Aan de rivieroevers vind je nog een heimelijke jager...
die bokst boven z'n gewichtsklasse: de kleine oeverspin.
Korte, fluweelachtige, waterafstotende haartjes bedekken z'n lijf.
Fijne haartjes op z'n poten pikken de trillingen van prooidieren op.
Ze gebruiken de oppervlaktespanning om over het water te lopen.
Zij heeft het gemunt op een groep dikkopjes.
Net mis.
Het dikkopje duikt naar een veiliger diepte. Maar de spin is niet klaar.
Ze wacht tot het dikkopje weer bij het oppervlak is, en binnen bereik.
Als haar krachtige voorpoten eenmaal beethebben...
doet haar dodelijke gifcocktail z'n werk.
De prooi verandert van binnen in een zachte brei.
Spinnen mogen griezelig worden gevonden...
maar de gematigde regenwouden en savannes van Midden- en West-Afrika...
herbergen een even griezelig dier.
een slang met een angstaanjagend verfijnde jachttechniek.
De koningspython.
Met 1,2 meter is ze de kleinste python in Afrika, maar onderschat haar niet.
Volgens de legende droegen de dapperste Afrikaanse koningen...
deze elegante slang ooit om hun pols en hals als een levend sieraad.
Ze ruikt knaagdier, tot het spoor doodloopt bij het water.
Maar dankzij een geheim zintuig is de jacht net begonnen.
Volwassen koningspythons eten vooral warmbloedige dieren.
Putjes onder haar neusgaten vinden de prooi als een hittezoekende raket.
De dribbelende muis heeft het voordeel van z'n snelheid...
maar dan moet hij het gevaar wel zien aankomen.
Met 12 km per uur is de muis snel, maar de python haalt sneller uit.
De terreur van de reptielen houdt niet op bij de sluipende slangen.
Het volgende roofdier ziet er prehistorisch uit.
De witkeelvaraan.
Hij heeft voortreffelijke ogen en een gevorkte tong die stereo kan ruiken.
Hij speurt de savanne af naar sporen van prooidieren.
Deze miniatuurdraak, minder dan een meter lang, heeft de trek van 'n reus.
Met z'n sterke voorpoten en krachtige ledematen blinkt hij uit als klimmer.
Tussen het gebladerte onder een gevallen boomstronk ruikt hij voedsel.
Hij gebruikt z'n klauwen als schep terwijl z'n tong zegt dat hij warm is.
Verstoppertje spelen met een witkeelvaraan is een dodelijk spel.
De gevlekte bushslang wil ervandoor.
Te laat.
De tanden mogen klein zijn, z'n kaken houden de prooi in een ijzeren greep.
De bushslang wordt in z'n geheel naar binnen gewerkt terwijl ze nog beweegt.
Omdat de dagelijkse strijd van de dieren in Afrika er groots uitziet...
wordt één klein diertje vaak niet opgemerkt.
Mieren maken ongeveer 25 procent uit van alle dierlijke biomassa op aarde.
Deze kolonie roofmieren is op rooftocht.
Een chemisch spoor houdt de formatie in stand.
Maar één soldaat is afgedwaald en loopt meteen een mijnenveld in.
Dit is de jachtgrond van een mierenleeuw...
een giftige doder die is gespecialiseerd in mieren.
Om ze te vangen, heeft hij een sluwe en eenvoudige techniek.
Met z'n lijf verplaatst hij aarde.
Deze meester-bouwer heeft in 15 minuten een perfecte kuil gegraven.
De val is uitgezet.
Als de mier in de kuil valt, klappen de kaken van de mierenleeuw dicht.
De tegenstribbelende mier veroorzaakt een lawine van zand.
Terwijl de mier worstelt, begint het verlammende gif te werken...
terwijl de mierenleeuw z'n slachtoffer naar beneden trekt.
In het donker zuigt hij het vloeibaar geworden binnenste van de mier op...
en gooit het lege huidpantser weg voordat hij de val opnieuw uitzet.
In het hart van de Kalahariwoestijn ligt de Okavango-delta van Botswana...
een uitgestrekte waterige oase.
15.000 vierkante kilometer moeras...
doortrokken van een netwerk van grachten en welige eilandjes.
Hier leeft een van Afrika's grootste roofdieren...
en ook enkele van de kleinste.
Vanuit de bescherming van een verlaten termietenheuvel...
komt een zebramangoestenkolonie tevoorschijn na hun nachtrust.
Ze zien er klein en aaibaar uit, maar schijn bedriegt.
Het zijn uitstekende jagertjes. Als troep vormen ze een vervaarlijk leger.
Een paar oudere wijfjes hebben onlangs nog geworpen.
Ze stemmen dat op elkaar af, en de gehele troep voedt de jongen op.
De drie weken oude jongen zogen nog.
Maar nu wagen ze zich aan hun eerste avontuur voor een les voedsel zoeken.
Ze moeten hun plek leren in de roofdierenhiërarchie.
Hier is het leven een continu spel van eten of gegeten worden.
De hele troep houdt de wacht terwijl ze de omgeving verkennen.
De volwassenen laten de nieuwsgierige jongen zien...
wat eetbaar is en wat te hard is om te kraken.
De volgende les? Vreedzaam samenleven met de luidruchtige buren.
Afrikaanse olifanten, de grootste zoogdieren die op aarde rondlopen...
kunnen een mangoeste pletten, als ze dat zouden willen.
Een luide waarschuwing maakt een eind aan het spel van de angsthaas.
Maar één afgedwaald jong maakt kennis met een ander probleem.
Een watervaraan, de grootste hagedis van Afrika, met een enorme trek.
Gelukkig komt een volwassene tussenbeide...
voordat de varaan kan toeslaan.
Nu hij is ontdekt, waagt hij zich niet aan de hele troep.
Deze kleine jongens passen altijd op elkaar.
Nu de jongen in veiligheid zijn, gaat de troep verder met voedsel zoeken.
Mangoesten, aangepast aan hun omgeving...
herkennen zelfs het waarschuwings- signaal van andere dieren.
De kreet van de frankolijn brengt de troep in staat van paraatheid.
Het gevaar is in de buurt, al kunnen ze nog niets zien.
De wouw duikt naar hun hol in de hoop een bang jong eruit te kunnen pikken.
Nog een les voor de jongen: Neem elk waarschuwingssignaal serieus.
Als hapklaar roofdiertje moet je weten wanneer je je moet verbergen...
wanneer je moet vluchten en wanneer je moet vechten.
Een schoffelneuscobra.
Z'n krachtige neurotoxische gif is dodelijk voor een mangoeste.
Tijd om de jongen te evacueren...
terwijl de rest van de troep het gevaar tegemoet gaat.
Hier kunnen ze zich onderscheiden.
De mangoesten zijn tactische meesters en kunnen doden...
met 2 cm lange klauwen...
en 36 vlijmscherpe tanden, ontwikkeld om te vermalen.
Ze zijn ook wendbaar genoeg om de snelste uithalen te kunnen ontlopen.
De slang was op zoek naar voedsel. Nu vecht hij voor z'n leven.
Hij trekt zich nu terug voor een eenvoudiger maaltje.
Terwijl zebramangoesten de wereld samen trotseren...
gaat de caracal liever alleen op pad.
Dit jong heeft al met vier weken trek in vlees.
Hij heeft z'n moeder nog nodig om voedsel voor hem te vangen.
Dat concept is nog niet helemaal tot hem doorgedrongen.
Voorlopig is hij geen partij voor een muis.
Een schildpad past beter bij z'n snelheid, maar waar is de ingang?
Na een jaar heeft de kleine caracal zich ontwikkeld van jong naar jager.
Het is gedaan met de kat-en-muisspelletjes.
Om te overleven moet hij een kundige jager zijn.
Twintig spieren bedienen z'n oren onafhankelijk van elkaar...
om een potentiële prooi op te sporen.
1-0 voor de frankolijn.
De caracal merkt z'n volgende doelwit op. Een duif, volkomen argeloos.
De caracal kan toeslaan met 80 km per uur, en 'n sprong maken van 3 meter...
om een vogel letterlijk uit de lucht te plukken.
In het zuidwesten van Afrika ligt 's werelds oudste woestijn.
De Namib. Mooi, temperamentvol en dodelijk.
Met een hoogte van 700 meter...
zijn deze monolieten de resten van oude, uitgedoofde vulkanen.
Op de grond is een witkeelvaraan op jacht.
In de woestijn kan te veel inspanning even dodelijk zijn...
als de brandende zon.
Witkeelvaranen houden zich meestal schuil op het heetst van de dag.
Maar een hagedis moet eten.
De wind verandert en voert een verleidelijke geur mee.
Nu moet hij doodstil zijn.
Een muis komt boven, op zoek naar graan dat is meegevoerd door de wind.
Hij is te afgeleid om de varaan te zien.
De woestijn geeft je geen tweede kans.
Veel grotere Afrikaanse zoogdieren kunnen deze hitte niet verdragen...
maar er leven 268 reptielensoorten in de Namibwoestijn.
Dit is een van de dodelijkste: de gehoornde pofadder.
Volmaakt gecamoufleerd, volmaakt dodelijk.
Twee van de dodelijkste dieren van de Namib nemen het tegen elkaar op.
De trage slang moet het hebben van camouflage om vijanden te ontlopen.
Dat werkt niet bij deze enorme hagedis.
Hetzelfde geldt voor diens gif.
Ondanks de grootte van de woestijn zijn de meeste bewoners klein.
Met hun weerstand tegen enorme temperatuurschommelingen...
gedijen schorpioenen zelfs in de meest onherbergzame delen van de Namib.
Deze hollende parabuthus, maar een paar centimeter lang...
heeft een krachtig wapen: een stekel, geladen met gif.
Het is een nachtdier...
dus trekt hij zich terug in de schaduw tot het donker is.
Dat is de tijd dat hij kan schitteren.
De krekel geeft zich snel gewonnen.
Maar hier is een maaltje vangen iets anders dan een maaltje houden.
Z'n neef, een gespierde opistophthalmus...
heeft de kracht van gif ingewisseld voor brute kracht.
Zelfs met z'n enorme scharen heeft de grotere schorpioen er moeite mee...
om de kleine vechtersbaas weg te jagen van z'n welverdiende maaltijd.
Als een vorkheftruck...
pakt hij het kleintje en de krekel op en neemt ze mee.
Het zwaargewicht dumpt z'n kleine tegenstander en steelt diens maaltijd.
Hij kan alleen vloeibaar voedsel hebben, dus stampt hij de krekel fijn.
Hij dient enzymen toe waardoor de ingewanden oplossen.
De kleinere schorpioen is niet dood, dus vlucht de reus met z'n eten...
liever dan nog een potje knokken met het giftige vedergewicht.
Soms is het niet de grootte van het dier in de strijd...
maar de grootte van de strijd in het dier...
wat hem tot het dodelijkste dier van Afrika maakt.