Dzikie tereny Afryki są pełne niebezpieczeństw.
W krainie gigantów
mniejsze istoty mają przed sobą trudne zadanie.
Muszą polegać na umiejętnościach, broni i wytrwałości.
To nie miejsce dla słabeuszy.
To najgroźniejsi mieszkańcy Afryki.
Każdy dzień tutaj to walka o przetrwanie.
Wyzwanie, z którym zmaga się ten dziki, samotny wojownik.
Ratel znany jest jako najbardziej nieustraszone zwierzę świata.
Dwanaście kilogramów dynamitu.
W tej chwili, najzacieklejsze stworzenie Afryki
jest bardziej zainteresowane przekąskami niż zagrożeniami.
Jego wrażliwy nos podpowiada mu, że to właściwe miejsce.
To jeden z najlepszych kopaczy.
Jego czterocentymetrowe pazury odkrywają jego ulubione danie...
gryzonie.
Nawet dobrze odżywione ratele nieustannie szukają jedzenia.
Gwizdkor hotentocki, zwykle chroniony przez sieć tuneli,
znalazł się na celowniku.
Jego pazury uwięziły szczura w norze,
a tylne łapy wykopały inne wejście.
To koniec gry dla gwizdkora.
Ratel czuje się tu swobodnie.
Ratel, małe stworzenie o przerośniętym ego,
wychodzi z założenia, że jest na szczycie łańcucha pokarmowego...
Dlatego nie zwraca uwagi na potencjalne zagrożenia.
A jest ich mnóstwo.
Stado likaonów, najskuteczniejszych drapieżników w Afryce.
Z 80-procentową skutecznością
są urodzonymi zabójcami i mają przewagę cztery do jednego.
Jednak waleczny ratel przyjmuje wyzwanie.
Dla zwierzęcia, które odstrasza lwy od ofiary i poluje na czarne mamby,
to nic niezwykłego.
Pokazuje stadu, kto tu rządzi.
Podczas gdy zadziorność ratela ratuje mu skórę,
mniej agresywne zwierzęta radzą sobie z pomocą przyjaciół.
Surykatki mogą być małe, ale potrafią być zabójcze.
Te maskotki z pustyni Kalahari
zdobyły swój tytuł nie tylko dzięki urodzie z kreskówki,
ale też dlatego, że wiedzą, jak tu przeżyć.
O świcie rozpoczynają poszukiwania ofiary.
Ich szybki metabolizm sprawia,
że w nocy mogę stracić nawet 10% swojej masy ciała.
Muszą to szybko nadrobić.
Prowadzi je ich doskonały zmysł węchu,
a dwucentymetrowe pazury odkopują zakopane skarby.
Polują głównie na pędraki, chrząszcze i inne bezkręgowce.
Jedna surykatka potrafi wydobyć 50-krotność swojej masy w piasku
i wykopać 400 dołków w pół dnia.
Podczas gdy kopacze przeczesują teren niczym saperzy...
wartownicy wypatrują oznak zagrożenia.
Widzą na odległość do 4,8 km i mogą patrzeć bezpośrednio pod słońce.
To dobrze, bo drapieżniki mogą przyjść z każdego miejsca...
a zwłaszcza z góry.
Wartownicy ogłaszają alarm, a kopacze poszukują schronienia.
Wojownik zbrojny.
Nieustanna czujność utrzymuje stado przy życiu.
Gdy minie zagrożenie, rozlega się sygnał do pracy.
Surykatki nie mają zapasów tłuszczu i muszą ciągle szukać pożywienia.
Niebezpieczeństwo czyha wszędzie. Nawet ich pożywienie się broni.
Skorpiony są stworzone do walki.
Ale twardy egzoszkielet, ostre szczypce i jadowite żądło
nie odstraszą głodnej surykatki.
Nie muszą martwić się jadem. Surykatki są częściowo odporne.
Ale nie dotyczy to wszystkich rodzajów jadu.
Żerowanie trwa w najlepsze
i większość surykatek schowało głowy w piasek.
Kobra przylądkowa zwęszyła okazję.
Jedno ugryzienie będzie śmiertelne dla surykatki.
W ostatniej chwili wartownik zauważa zagrożenie.
Samotna surykatka nie ma szans z niebezpiecznym wężem.
Jednak surykatki nigdy nie są same.
Kobra zostaje otoczona przez tuzin szczęk z ostrymi zębami.
Są wystarczająco szybkie, by uniknąć szybkiego ataku węża.
Role się odwracają.
Jeśli nadarzyłaby się okazja, zabiłyby i zjadły węża.
Ma szczęście, że udaje mu się uciec.
W tak niebezpiecznym środowisku
surykatki dzięki współpracy dobrze sobie radzą na pustyni.
Razem te małe stworzenia poradzą sobie z każdym wyzwaniem.
Podczas gdy surykatki wykorzystują pracę zespołową i zastraszanie,
inne stworzenia preferują bardziej subtelne podejście.
W południowoafrykańskim buszu mieszka elegancki, cichy zabójca.
Choć lamparty są znane jako skryci nocni zabójcy,
dzielą noc z jeszcze bardziej nieuchwytnym krewnym...
kotem nubijskim.
Uważa się, że ten gatunek dał początek kotom domowym.
Jej nowocześni krewni prowadzą rozpieszczone życie,
jednak ona trzyma się swoich dzikich zwyczajów.
Nie je z miski i zje wszystko, co znajdzie...
nawet termity.
Jest tak szybka, że potrafi je złapać w powietrzu.
Skupiona na obiedzie, zapomina o ciągłej czujności.
W przeciwieństwie do swoich kuzynów, nie jest największym kotem.
W przeciwieństwie do lwa.
Lwy nie wahają się zabić drugiego kota.
Koty nubijskie mogą jedynie nie wchodzić im w drogę.
Dzięki małym rozmiarom, szybkości i zwinności pozostaje niezauważona.
Gdy lwy pożerają obiad, kotka musi znaleźć swój posiłek...
gryzonia.
Choć zwykle poluje w nocy, czasem robi wyjątki.
Wraz z początkiem pory deszczowej, kałuże przyciągają tłumy.
Ale zwykła żaba nie wystarczy, by zwabić ją do wody.
Tłusta, soczysta przepiórka jest bardziej w jej stylu.
Niechętnie lata. Woli być bliżej ziemi i pozostawać w ukryciu.
Lądowanie w pobliżu było błędem.
Początek lata w afrykańskim buszu
przynosi zmiany w przesuszonym krajobrazie.
Przesiąknięte deszczem dorzecza wypełniają strumienie i rzeki,
a krajobraz znów staje się zielony.
Afrykańskie olbrzymy spędzają upały, leniuchując w cieniu.
Dla niektórych mniejszych stworzeń oznacza to zielone światło.
W małych zbiornikach wodnych żyją setki małych rybek.
Dla wędkarzy specjalistów to bufet z łatwą zdobyczą.
Niebezpieczeństwo może spaść jak pocisk.
Rybaczek srokaty to największy ptak, który potrafi latać,
trzymając głowę nieruchomo i szukając ruchu w wodzie.
Oczy rybaczka srokatego kompensują załamania światła na wodzie,
dzięki czemu nie tracą z oczu celu.
Żywe ofiary są zabijane, a następnie połykane w całości.
Za jednym razem potrafią wyłowić dwie ryby.
Codziennie połykają połowę swojej wagi.
Nad brzegiem rzeki przebywa też inny tajemniczy łowca,
który poluje na większych od siebie. Malutki dolomedes.
Krótkie, aksamitne, wodoodporne włoski pokrywają jego ciało.
Cienkie włoski na nogach odbierają drgania ofiary.
Wykorzystują napięcie powierzchniowe do stania i biegania po wodzie.
Poluje na grupę kijanek.
Niewiele brakowało.
Kijanka nurkuje głębiej. Ale pająk jeszcze nie skończył.
Czeka, aż kijanka znajdzie się blisko powierzchni.
Gdy tylko złapie coś w jej potężne przednie żuchwy,
śmiercionośny koktajl jadowy zaczyna działać...
zamieniając ofiarę w smoothie od środka.
Pająki mogą budzić strach,
jednak w afrykańskich lasach deszczowych i na sawannach
żyje równie przerażające stworzenie.
Wąż o niezwykle wyrafinowanej technice polowania...
pyton królewski.
To najmniejszy pyton w Afryce, ale lepiej jej nie lekceważyć.
Legenda głosi, że najodważniejsi afrykańscy królowie
owijali te węże wokół nadgarstków i szyi jako żywą biżuterię.
Wywęszyła gryzonia, jednak trop ginie nad wodą.
Lecz dzięki jej tajnemu zmysłowi polowanie właśnie się rozpoczęło.
Dorosłe pytony królewskie żywią się głównie zwierzętami ciepłokrwistymi.
Dołki pod nozdrzami namierzają ofiarę niczym pocisk termolokacyjny.
Uciekająca mysz ma przewagę szybkości,
ale musi dostrzec nadchodzące niebezpieczeństwo.
Mysz pędzi 12 km/h, jednak pyton uderza szybciej.
Gadzie rządy terroru nie kończą się na podstępnych wężach.
Kolejny drapieżnik wygląda prehistorycznie...
waran białogardły.
Ma świetny wzrok i rozwidlony język, który wyczuwa zapachy w stereo,
gdy przemierza sawannę w poszukiwaniu ofiary.
Ten niewielki smok, zwykle poniżej metra długości, ma ogromny apetyt.
Silne przednie pazury i kończyny czynią z niego świetnego wspinacza.
W ściółce pod zwaloną kłodą wyczuwa kolację.
Jego pazury stają się łopatami, a język mówi, że jest coraz bliżej.
Zabawa w chowanego z waranem to śmiertelna gra.
Zaroślowiec cętkowany ucieka.
Za późno.
Waran może i ma małe zęby, ale jego szczęki jak imadło.
Połyka węża, zanim ten przestanie się ruszać.
Podczas gdy codzienne walki toczą się na wielką skalę,
jedno małe zwierzę często pozostaje niezauważone.
Mrówki stanowią około 25 procent całej biomasy zwierząt na Ziemi.
Ta kolonia mrówek legionistek rozpoczęła przemarsz.
Ścieżka chemiczna utrzymuje batalion w szyku.
Ale jeden z żołnierzy zboczył z drogi prosto na pole minowe.
To teren łowiecki mrówkolwa,
jadowitego zabójcy, który specjalizuje się w mrówkach.
By je złapać, wykorzystuje spryt i prostą fizykę.
Jego ciało porusza się jak spycharka.
Wykopanie idealnej dziury zajmuje temu inżynierowi 15 minut.
Pułapka zastawiona.
Mrówka wpadła w pułapkę, a mrówkolew zamyka szczęki.
Walcząca mrówka wywołuje lawinę piaskową.
Podczas gdy mrówka walczy, paraliżujący jad zaczyna działać,
a mrówkolew wciąga ofiarę pod powierzchnię.
W ciemności wysysa płynne wnętrzności mrówki...
po czym porzuca pustą skorupę i ponownie zastawia pułapkę.
W samym sercu pustyni Kalahari leży delta Okawango w Botswanie...
ogromna, wodna oaza.
Piętnaście tysięcy kilometrów kwadratowych bagien,
poprzecinanych siecią kanałów i usianych bujnymi wyspami.
Mieszkają tu największe drapieżniki Afryki...
a także te najmniejsze.
Z ochrony opuszczonego kopca termitów,
kolonia mangusty pręgowanej wynurza się po nocnym odpoczynku.
Są małe i wyglądają przyjaźnie, ale nie dajcie się zwieść.
To świetni mali myśliwi. Ich oddział stanowi potężną siłę.
Kilka starszych samic niedawno urodziło.
Często zsynchronizowują się, a cała kolonia wychowuje młode.
Mają trzy tygodnie i wciąż piją mleko,
ale teraz wyruszają na pierwszą przygodę.
Lekcję żerowania z dala od nory.
Muszą poznać swoje miejsce w hierarchii drapieżców.
Tutaj życie to ciągła gra w ←zjedz lub zostań zjedzonym”.
Cały oddział obserwuje, jak odkrywają świat.
Dorośli pokazują ciekawskim młodym,
co jest jadalne, a co jest zbyt twarde.
Następna lekcja? Dogadywanie się z wścibskimi sąsiadami.
Słonie afrykańskie, największe ssaki na Ziemi,
mogłyby zmiażdżyć mangustę.
Głośne ostrzeżenie kończy się ucieczką.
Ale jeden z młodzików ma inne kłopoty...
Waran to największa jaszczurka w Afryce z nienasyconym apetytem.
Na szczęście dorosły interweniuje, zanim waran wykonuje swój ruch.
Nie ośmieli się zadrzeć z całą jednostką.
Te maluchy zawsze sobie pomagają.
Młode są już bezpieczne, więc można wrócić do żerowania.
Mangusty są uważne na otoczenie.
Rozpoznają nawet wezwania innych stworzeń.
Kwik kuropatwiaka stawia oddział w stan najwyższej gotowości.
Niebezpieczeństwo jest blisko, choć jeszcze go nie widzą.
Kania bombarduje dziurę, by wypłoszyć spanikowane młode.
Kolejna rada dla młodych. Trzeba słuchać wszystkich ostrzeżeń.
Będąc małym drapieżnikiem, trzeba wiedzieć, kiedy się ukryć,
kiedy uciekać, a kiedy walczyć.
Kobra egipska.
Jej silny, neurotoksyczny jad z łatwością zabiłby mangustę.
Pora ewakuować młode...
a reszta oddziału zmierzy się z zagrożeniem.
Teraz pokażą na co ich stać.
Mangusty mają genialną taktykę i są przystosowane do zabijania.
Mają dwucentymetrowe pazury
i 36 ostrych jak brzytwa zębów, przystosowanych do miażdżenia.
Są też wystarczająco zwinne, by uniknąć najszybszych ciosów.
Wąż szukał jedzenia. Teraz toczy walkę o życie.
Wycofuje się, by zapolować na coś łatwiejszego.
Choć mangusty działają razem, karakale wolą działać w pojedynkę.
Ten maluch zasmakował w mięsie już po czterech tygodniach.
Nadal polega na matce w łapaniu jedzenia.
To coś, czego jeszcze nie rozumie.
Na razie mysz jest poza jego zasięgiem.
Żółw jest wolniejszy, ale nie ma jak się do niego dostać.
Mija rok, a z młodego karakala robi się morderca.
Koniec zabawy w kotka i myszkę.
Jego przetrwanie zależy od umiejętności myśliwskich.
20 mięśni porusza jego uszami, by namierzyć potencjalną ofiarę.
Punkt dla przepiórki.
Karakal dostrzega swój następny cel. Zupełnie nieświadomego gołębia.
Karakal pędzi z prędkością 80 km/h. Może skakać nawet na trzy metry...
by dosłownie złapać ptaka w locie.
Na południowym zachodzie Afryki leży najstarsza pustynia świata.
Piękny, kapryśny i zabójczy Namib.
Wznoszące się 700 metrów od dna pustyni,
te monolity są pozostałością po dawnych, wygasłych wulkanach.
Poniżej nich poluje waran białogardły.
Nadmierny wysiłek może być równie zabójczy jak palące słońce.
Warany białogardłe zwykle kryją się przed upałami.
Ale jaszczurka musi jeść.
Wiatr zmienia kierunek, niosąc ze sobą kuszący zapach.
Teraz musi zachować ciszę.
Mysz wyłania się, szukając ziarna, które niesie pustynny wiatr.
Jest zbyt zajęta, by zauważyć jaszczurkę.
Pustynia nie daje drugich szans.
Podczas gdy wiele większych ssaków nie radzi sobie z upałem,
268 gatunków gadów uważa Namibię za swój dom.
Żmija rogata jest jednym z najniebezpieczniejszych.
Doskonale zakamuflowana i zabójcza.
Dwa najgroźniejsze zwierzęta na pustyni Namib zaczynają walkę.
Wolno poruszający się wąż polega na kamuflażu, by uniknąć wrogów.
To nie zadziała na tę jaszczurkę...
Jad też nie.
Mimo ogromnych rozmiarów pustyni, większość mieszkańców jest mała.
Zdolne wytrzymać ogromne zmiany temperatury,
skorpiony przetrwają w najbardziej wrogich częściach pustyni Namib.
Ten parabuthus, który ma tylko kilka centymetrów długości,
ma też potężną broń. Żądło pełne jadu.
Zwykle poluje nocą, więc chowa się w cieniu do zmroku,
idealnej pory dla niego.
Świerszcz szybko się poddaje.
Ale tutaj, złapanie posiłku i zjedzenie go to dwie różne rzeczy.
Jego kuzyn, syczący skorpion,
nadrabia słabszy jad brutalną siłą.
Nawet z potężnymi szczypcami, większy skorpion ma problem
z oddzieleniem małego wojownika od jego ciężko zarobionego posiłku.
Jak wózek widłowy,
zgarnia malucha i świerszcza, i je zabiera.
Następnie olbrzym zrzuca przeciwnika i kradnie mu posiłek.
Potrafi zasysać tylko płyn, więc rozgniata świerszcza,
zanurzając go w enzymach, które rozpuszczają jego wnętrze.
Mały skorpion się nie poddaje, więc olbrzym ucieka z posiłkiem,
zamiast ponownie stawić czoła jadowitemu maluchowi.
Czasami to nie wielkość zwierzęcia,
a jego wola walki
czyni go najgroźniejszym mieszkańcem Afryki.
Tekst polski: Weronika Brzoska