WESTFALIA, NIEMCY
Hans.
Amerikaner!
Ma broń.
Amerikaner!
Tam jest Amerykanin. Ma broń.
Zadzwońcie z domu na policję.
Szybko!
Amerikaner!
Nie zabijemy cię.
Nie chcemy cię zabijać.
Amerikaner?
Dla ciebie koniec wojny.
NA PODSTAWIE KSIĄŻKI DONALDA L. MILLERA
WŁADCY PRZESTWORZY
CZĘŚĆ SZÓSTA
Kiedy samolot spadał, jego załoga znikała.
Po czterech miesiącach w Thorpe Abbotts
zaginionych było 32 z 35 początkowych załóg.
Nie rozmawialiśmy o nich.
Ci z nas, którzy nadal latali na misje, chodzili na palcach wokół ich duchów.
Niektórzy się załamywali.
Widzieli za dużo wybuchających samolotów i ginących przyjaciół.
Niektórzy pili. Niektórzy się bili. Niektórzy sypiali, z kim popadnie.
Cokolwiek, żeby zapomnieć.
A ja? Jechałem na Uniwersytet Oksfordzki.
Mocno przeżyłem śmierć Bubblesa
i płk Harding uznał, że powinienem reprezentować setkę
na konferencji państw alianckich.
Zgłosił mnie, a ja chętnie pojechałem.
- Był pan kiedyś w Oksfordzie? - Nie. Ale cieszę się, że teraz jestem.
Może nie mieć pan czasu, by wiele zobaczyć.
Przez wykłady i spotkania towarzyskie
pewnie nie będzie chwili, żeby opuścić kampus.
To już tutaj.
Będą tu reprezentanci prawie wszystkich państw alianckich.
Pozna pan fascynujących ludzi.
Dotarło dwa dni temu. Oby to nie było nic pilnego.
Moja żona.
Nie mogła znieść myśli o choć jednym tygodniu bez listu.
Jak miło.
Och, czy „sub-altern” A.M. Wesgate już dotarł? Mój współlokator?
Ma dotrzeć jutro. Wymawiamy to „subaltern”.
- „Subbleturn”. - Subaltern.
No tak. Cóż, James, dziękuję za oprowadzenie.
Proszę. Miłego wieczoru. Życzę udanej konferencji.
„Subaltern”.
P.S. POZDRÓW ODE MNIE BUBBLESA!
Münster był dopiero trzecią misją Rosiego,
ale tak okropną, że płk Harding wysłał porucznika Rosenthala i jego załogę
na tydzień odpoczynku w tak zwanym domu lotnika.
Mają konie.
- Jeździsz konno, Rosie? - Żydzi z Brooklynu nie jeżdżą konno.
- Witamy. - Drogie panie.
- Hej. - Jedzie kawaleria.
Witamy w Coombe House.
Mamy tu wszystkie sporty i zajęcia, jakich zapragniecie.
Tenis, rowery, siatkówkę, krokieta, jazdę z psami.
A jeśli będzie padać, bo jesteśmy w Anglii,
mamy bilard, karty, szachy i badmintona w sali balowej.
Relaks jest tu na porządku dziennym.
Michael, zaprowadzisz panów do pokoi?
Oczywiście.
Proszę tędy.
Francy?
Jak długo muszę tu być?
Niestety to nie moja decyzja.
Ustalił to twój dowódca.
Ale możesz porozmawiać o tym z dr. Hustonem.
Mamy tu łaźnię i gorącą wodę.
Radzę ci korzystać, póki możesz.
Skąd jesteś?
Z 381. Latamy razem.
A ty?
Z 100.
W razie czego możesz biec z taką kostką?
Raczej nie.
Myślisz, że to nasi zrobili?
Wygląda na coś świeżego. RAF.
Szlag. Angole w końcu w coś trafili.
Dobra, dobra.
Co tu się dzieje?
Co oni tu robią?
Amerykanie.
Latające diabły!
Cholerni Amerykanie!
Sukinsyny!
Spokojnie.
Straż! Odsuńcie się!
Uspokójcie się.
Przestańcie! Nie brońcie ich! Co wy wyprawiacie?
- Niech sami sobie radzą! - Straż!
Hej! Spokojnie!
Doktor Huston?
Mogę wejść?
Tak, proszę.
Robert Rosenthal.
- Jak pan spał? - Dobrze.
Trzeba się przyzwyczaić.
Większość potrzebuje dnia lub dwóch.
O tym właśnie chciałem z panem porozmawiać.
To otoczenie raczej mi nie pomaga.
Chciałbym wrócić do bazy.
Czemu dowódca tu pana wysłał?
A co mówił panu?
Ciekawi mnie, co pan sądzi.
Mieliśmy misję w Münster. Było ciężko, ale czuję się dobrze.
Trzy misje w trzy pierwsze dni.
Jednego dnia zginęło 120 ludzi.
Mnie wśród nich nie było. Wszystko dobrze.
Trzeci raz użył pan słowa „dobrze”.
Nie puści mnie pan, prawda?
Ależ puszczę. Za pięć dni.
Dziękuję.
„Ojcze nasz, któryś jest w niebie, święć się imię Twoje...
przyjdź królestwo Twoje, bądź wola Twoja...
jako w niebie, tak i na ziemi.
Chleba naszego powszedniego”...
Szukam miejsca, by zakopać te psy.
„I nie wódź nas na pokuszenie...
- ale nas zbaw ode złego”... - Ten żyje.
- „Ojcze nasz”... - Dobij go.
...„któryś jest w niebie, święć się imię Twoje,
przyjdź królestwo Twoje”...
Klaus. Znalazłem miejsce.
Dobra. Już idę.
Kop. Pomóż mi.
Hej, jeden ucieka!
Puść go! Daleko nie zajdzie.
Wolność osobista przeciw samowolnej władzy tyrana.
Właśnie pod to Magna Carta,
czyli Wielka Karta Swobód, podłożyła podwaliny.
Wydana w 1215, nawet dzisiaj jest ważnym symbolem wolności.
Oczywiście Jankesom zajęło to ponad 500 lat,
nim ich ojcowie założyciele spisali coś podobnego.
A teraz, kiedy trwa wojna, nasz wspólny...
Może gdyby wasz król nie uciskał nas przez 500 lat,
uwinęlibyśmy się wcześniej.
Musimy dokładnie badać
wcześniejsze konflikty oraz to, jak zostały rozwiązane.
„Miło zapalić ogień.
Robi się tu zimno”.
- Kapitan Crosby? - O Boże.
Spokojnie. Widziałam mniej odzianych mężczyzn.
Duża rodzina, domek, mało drzwi.
Kim pani jest?
Subalternka Wesgate, pańska współlokatorka.
Ojej.
- Spodziewał się pan mężczyzny, prawda? - Nie, tylko...
Tak. Przepraszam. Spodziewałem się mężczyzny.
ATS zaleca nam ukrywać kobiece imiona, stąd A.M. Wesgate.
A jest od Alessandry, w skrócie Sandry,
a M od imienia, które zabiorę do grobu.
- Lepiej zgłośmy to kwestorowi. - Mnie to nie przeszkadza.
Widzę, że ma pan żonę.
Liczę, że wyszkoliła pana, żeby opuszczać deskę.
Ten w lustrze to był Tracy czy Gable?
Tracy.
Myślałam, że Gable.
Zablokuj go.
No już, wstawaj.
PRZEJŚCIOWY OBÓZ JENIECKI DLA LOTNIKÓW
FRANKFURT, NIEMCY
Mówi do mnie:
„Z tymi cholernymi Amerykanami są trzy problemy”.
Wybaczcie słownictwo.
„Są nadpobudliwi, nadpłacani i nadmiernie blisko”.
Kapitan Crosby.
A jaki problem mają Jankesi z Brytyjczykami?
Nie szkodzi, już pamiętam.
Jesteśmy za oziębli, za tani i za Eisenhowera.
Traktujecie płeć przeciwną trochę odważniej.
W młodości nawet byśmy nie marzyli o trykaniu dam.
Wybieraliśmy raczej pokojówki i barmanki.
Amerykanie zaprosiliby do łóżka księżną, i to bez wcześniejszej kolacji.
Z całym szacunkiem, ale się nie zgodzę.
Pokojówki i barmanki nie mają prawa odmówić swoim pracodawcom,
ale Amerykanie nalegają bez względu na klasę.
Wybaczcie słownictwo, ale „trykają” wszystko, co się rusza.
Nie idzie tylko o traktowanie kobiet, ale też plucie na ulicy,
spijanie się, wszczynanie burd w pubach.
Może gdybyście wpoili im dyscyplinę moralną,
nie zachowywaliby się jak pierwszy raz poza domem,
używając życia.
Z całym szacunkiem, sir,
każdy dzień może być ich ostatnim, żeby użyć życia.
Dlatego nie będę wygłaszał im kazań, zanim dostaną przepustkę.
Za mało próżny na pilota, ale kapitan.
Kim więc jesteś? Nawigatorem? Bombardierem?
Nawigatorem.
A co ty dokładnie robisz, subalternko Wesgate?
Obiecujesz, że nie wygadasz?
Z ręką na sercu.
Nie wiem, co to znaczy, ale brzmi oficjalnie.
Jestem wioślarką.
Wioślarką?
No tak.
To znaczy?
Wiosłuję od czasów studiów na Cambridge.
Naprawdę?
Studiowałaś na Cambridge?
Kobietom nie nadają jednak stopni naukowych.
Co studiowałaś? Oczywiście poza wioślarstwem.
Tylko tyle. Mamy ścisłe specjalizacje.
Uważaj!
Ojej.
- W porządku? - Tak.
Amatorzy. Opanowanie tej sztuki zajęło mi lata.
Najważniejsze są nadgarstki.
Nigdy nie wiosłowałaś, prawda?
Jak się domyśliłeś?
Nie umiesz kłamać.
Daj mi więcej czasu. Poprawię się. Obiecuję.
To nic dobrego.
Widzę, że nadal dobrze pan sypia.
Mówił pan, że trzeba się przyzwyczaić.
A pańska wymówka?
Lekarze nie mają koszmarów?
No tak.
Czemu nie?
Całkiem niezłe płyty.
- Mogę jakąś nastawić? - Proszę bardzo.
Nie znam się na muzyce. Przesłuchuję kolekcję.
O, tego... Tego panu brakowało.
Gra pan?
Nie. Nic a nic.
Talent muzyczny przypadł mamie i siostrze... ale wiem, co dobrze brzmi.
Gdzie jest pańska baza?
W Norfolk. Jestem chirurgiem 96. Grupy Bombowej.
Atakowaliście z nami Bremę.
Straciliśmy trzy forty.
Pańska pierwsza misja?
Straciłem przyjaciela.
Jego też pierwsza.
Ta wojna...
Ludzie nie są do tego stworzeni.
- Ma pan inne zdanie? - Nie.
Ale kiedy widzimy prześladowania, zniewolenie,
musimy coś zrobić, prawda?
Ci ludzie nie mogą walczyć za siebie.
Więc co robić?
Ma pan rację. Musieliśmy coś zrobić i...
właśnie robimy.
Nie, nie. To, co dzieje się tutaj?
Właśnie tego nie powinniśmy robić.
Krokiet. Jazda z psami, cokolwiek to znaczy.
Polowanie na lisy.
Nie polujemy na lisy.
Nie opowiadamy o tym. Nie płaczemy z tego powodu.
Wracamy do roboty i ją dokańczamy.
Wpadłem w rytm, wie pan?
Trzy dni, trzy misje, trzy powroty. Bum, bum, bum.
Jak Gene Krupa.
Nie zatrzymujemy Gene’a Krupy w środku perkusyjnej solówki, prawda?
I dwa tygodnie później
nie prosimy go, żeby ją wznowił, nie popełniając błędu, prawda?
Może i nie. Ale Gene Krupa nie musi trzymać tylko swojego rytmu.
Odpowiada za rytm całego zespołu, prawda?
Bez lodu nigdy nie piłem.
W Szkocji uważamy, że whisky się nie rozcieńcza.
- Zdrowie. - Zdrowie.
Duża rodzina. Jeśli zostawisz, ktoś dopije.
Masz kontakt ze swoją rodziną?
Nie umiem pisać listów.
Przyjeżdżam, kiedy mogę.
Geograficznie są bliżej niż twoi,
ale i tak czasem wydają się bardzo daleko.
Mnóstwa rzeczy nie możemy im powiedzieć.
Bo nam nie wolno
- i nawet... - Nie byliby w stanie zrozumieć.
Powoli. Nie mam głowy do picia.
Ostatnio skończyłem na hotelowej podłodze bez butów.
Opowiadaj.
Byliśmy w Londynie na weekendowej przepustce
i Bubbles wymyślił taką grę z monetami i butami.
No i skończyłem bez monet i bez butów.
Potem wszystko trochę się rozmywa.
Ostatnie, co pamiętam, to że Bubbles i ja rzygaliśmy w łazience,
a była tylko jedna toaleta.
- Brzmi bardzo romantycznie. - Może to lepiej odsunę.
Bubbles to królowa nocy?
Nie, nie, to mój najlepszy przyjaciel.
Bubbles to tylko... ksywka.
Wszyscy potrzebujemy w życiu partnera do haftowania, ramię w ramię.
To pewnie dobry kumpel.
Był nim, tak.
Zginął w zeszłym tygodniu.
- Bardzo mi przykro. - Dlatego mnie tu wysłali.
Żeby dać mi przerwę.
To była moja wina.
Jak to?
Zastąpiłem Bubblesa jako nawigator grupy.
Gdyby to on planował te misje, może samoloty nie musiałyby spaść.
Może Bubbles wciąż by żył...
Nie.
Twój przyjaciel był w tym samolocie tylko z jednego powodu.
Bo Adolf Hitler i jego zbiry uznali, że powinni rządzić światem.
To wszystko.
Tylko dlatego ludzie giną na tej wojnie.
Cóż... to był dzień pełen wrażeń.
Kładziemy się?
Majorze Egan, proszę wejść.
Będę pana przesłuchiwał. Porucznik Haussmann.
Proszę usiąść.
Nalać panu whisky?
Dziękuję.
No to chlup.
Nie znałem tego.
No to chlup.
No to od czego zaczniemy?
Może od tego, że byłem w mieście i ktoś zastrzelił czterech gości.
O Boże. W jakim mieście?
- Rüssheim czy coś. - Rüsselsheim.
Co za tragedia. Dodam to do raportu.
Jeśli poda mi pan nazwiska i stopnie kolegów,
- mogę przekazać... - Nie znam ich.
Przewożono nas razem.
Dziękuję za whisky i byłbym wdzięczny za grubszy koc,
ale wyciągnie pan ode mnie tylko
- nazwisko, stopień i numer... - Numer seryjny. Pański to O-399510.
Już to wiem.
Wiem też, że urodził się pan w Manitowoc w Wisconsin.
Żonaty?
Z tego, co słyszałem, nie.
Eskadra 418.
100. Grupa Bombowa. Ciężka.
Centrala w Thorpe Abbotts.
Jest pan fanem baseballu, majorze?
To na pewno nie jest sekret.
Papierosa?
Niestety nie są tak dobre jak amerykańskie.
Najbardziej lubię Lucky Strike.
Wciąż nie do końca łapię baseball.
Wszystkie te pałki, bazy, bieganie w kółko.
W ubiegłym tygodniu były mistrzostwa.
Tak, World Series.
Właśnie. World Series.
New York Yankees kontra St. Louis Cardinals.
Mecz rewanżowy, tak?
Prowadziliśmy dwa do jednego, kiedy spadłem.
Czyli kibicuje pan Yankees?
Chciałby pan znać wynik World Series?
Czy Buck Cleven kibicował Yankees?
Nie? Tak?
Ponoć był świetnym pilotem.
8. ARMIA POWIETRZNA NISZCZY BREMĘ
Czytałem o jego dokonaniach w ataku na Regensburg.
Był pańskim przyjacielem, prawda?
Zestrzeliwujemy wszystkich dobrych pilotów.
Wiedział pan, że po ataku na Münster wrócił tylko jeden wasz samolot?
Jeden.
Ale wracając do pana.
Obawiam się, że jest pan, jak to się mówi, w tarapatach.
Wiem, że schwytano pana koło Ostbevern...
ale nie figuruje pan nigdzie jako członek załogi
żadnego samolotu z ataku na Münster.
Według Gestapo byłby pan szpiegiem.
Byliby w błędzie.
Jedno panu powiem, majorze. Gestapo nigdy nie jest w błędzie.
Muszę zweryfikować pańską grupę, eskadrę i samolot,
żebym mógł im potwierdzić, że jest pan tym, za kogo się podaje.
John Egan. Major.
O-399510.
Panie majorze...
działa pan na swoją niekorzyść.
Gestapo jest inne niż ja.
Ja jestem taki jak pan: lotnik, człowiek honoru.
I rozumiem sytuację w sposób inny niż moi współpracownicy
z silnie zindoktrynowanych sił bezpieczeństwa.
Chciałbym opowiedzieć ci o Bucku Clevenie, John...
ale ty też o czymś mi opowiedz.
Na przykład o liczbie zastępczych B-17, które mają dotrzeć do Thorpe Abbotts.
John Egan. Major. O-399510.
Rozumiem.
Kawy?
Bardzo chętnie napiję się kawy.
Tylko nikomu nie mów.
Nie mogę nosić wszystkim śniadania do łóżka.
Nie pisnę ani słówka.
Cieszę się, że pospałeś.
Myśliwce, 12.00. Zestrzel je, Pappy! Dawaj!
Otworzyć ogień!
Wchodzić! Już!
Do góry.
Wsiadać! Już!
Wchodźcie, szybko.
Ciągle mnie dziwi, jakie tu wszystko stare.
Stan, z którego pochodzę, założono w 1846. Nie ma nawet 100 lat.
- Jaki to stan? - Iowa.
Iowa. Na pewno coś tam było przed 1846.
Nic, co by nadal stało.
Zobaczymy, co nadal będzie stało tutaj, kiedy skończy się ta kołomyja.
Czemu nie chcesz mi powiedzieć, gdzie masz bazę i co robisz?
Mam swoje powody. A gdybym chciała dziś myśleć o pracy,
poszłabym na sherry z prof. Goodhartem.
Wygląda na przyjęcie.
Pójdziemy sprawdzić?
- Jasne. - Tak?
Dawaj.
WBIJCIE MU SZPILĘ!
Kocham tę piosenkę.
DRUGI FRONT W EUROPIE
Chodź tu do nas, Charlie.
Dziękujemy za wsparcie.
Panie i panowie, pani Ella Walsh.
Wielka wojna pełna krwi
Na świecie naszym szaleje dziś
Bitwa...
Za Bubblesa?
...Bomby i szrapnele wszędzie
Za Bubblesa.
Hitler ogłosił, że umie I rozbije naszą unię
Ale ona z więzów się wyzwoli I znów wolna będzie
Weszłam na tę górę Której nieba sięga szczyt
Widziałam każdą farmę i każde miasto
Widziałam wszystkich ludzi Na świecie całym
Oto unia, co faszystów tych Rozniesie w pył
Weszłam na tę górę Której nieba sięga szczyt
Widziałam każdą farmę i każde miasto
Widziałam wszystkich ludzi Na świecie całym
Oto unia, co faszystów tych Rozniesie w pył
Sowietom i weteranom z Chin Dziękować trzeba mi
Aliantom na świecie całym
Brytyjczykom dzięki Mogą Jankesów mieć na pęczki
Jeśli dzięki nim faszystów tych Rozniosą w pył
No to chyba czas na dobranoc.
Nie wchodzisz?
Zapomniałeś, że mieszkamy razem?
No tak. Chyba faktycznie zapomniałem.
Wszędzie pani szukaliśmy.
Pilna wiadomość.
Co to?
Muszę wyjechać.
- Teraz? - Tak.
Kiedy znów będziesz w Londynie, zadzwoń do mnie.
Pójdziemy na tańce.
Może nauczę cię nawet wiosłować.
Ponoć ważne są nadgarstki.
A twoje rzeczy?
- Wyślą je. - To nie twój rower.
Pożyczam go.
Zawierucha wojenna.
Nie sypiasz?
Kiedy wygramy!
- Tu jest. - Hej.
Czemu zawdzięczamy ten zaszczyt?
Wkrótce się zbieramy, więc przyszedłem was ograć.
- O rany. - Rosie.
Rozrzutny.
To o nim wam opowiadałem.
Znowu opowiada?
Tak, mam o czym.
O naszej misji nad Münster.
Widzimy, jak samoloty spadają jeden za drugim i został tylko nasz.
Łatwy cel.
Wiemy, że lada chwila w nas pierdolną.
I wtedy coś słyszymy.
Tak właśnie brzmię?
Zaraz mieli nam odstrzelić jaja, a ten gość,
ten cholerny wariat, zaczyna nucić Artiego Shawa.
Znienacka.
To było bardzo dziwne,
ale przyznam, że kiedy usłyszałem przez radio jego głos,
po raz pierwszy nie srałem ze strachu.
Choć wyraźnie go popierdoliło.
Wiedziałem, że nie jestem sam.
Nikt z nas nie był.
Dobra, kto rozdaje?
Opowiem wam o naszej ostatniej misji.
Telepaliśmy się nad kanałem w podziurawionym forcie z dwoma silnikami.
Ktoś z załogi odezwał się do wieży: „Hej, Lazy Fox.
Tu G jak George wzywa Lazy Fox.
Możemy prosić o instrukcje lądowania? Pilot”...
...„i drugi pilot nie żyją.
Dwa silnik wyłączone.
Ogień w kabinie radiowej. Stateczniki nie działają.
Nie ma klap, nie ma hamulców, nie ma spadochronów.
Pilotuje bombardier. Podacie mi instrukcje lądowania?”
Kiedy ci z wieży to usłyszeli, zaczęli wspólnie się zastanawiać.
Myśleli bardzo szybko, bo samolot nie mógł długo się utrzymać.
Kontroler lotów myśli i myśli,
aż w końcu wpada na pomysł.
Odzywa się przez radio: „Słyszę cię, G jak George.
Oto wasze instrukcje.
Powtarzajcie powoli za mną:
»Ojcze nasz, któryś jest w niebie, święć się imię twoje«...
- Proszę. - Chcecie to usłyszeć.
- Nie chcemy. Przestań już. - Słyszeliście to?
Milion razy.
Opowiadaliśmy sobie różne historie.
Niektóre prawdziwe.
Większość nie.
To się nie liczyło.
Niewiarygodne opowieści, muzyka, śmiech, dobra irlandzka whisky...
Wszyscy potrzebowaliśmy pomocy, by wejść znów na pokład i to powtórzyć.
SZKOPIE, JEŚLI MOŻESZ TO PRZECZYTAĆ, ZACZNIJ SIĘ MODLIĆ
- Johnny! - Egan!
Hej, Johnny! John!
Jimmy! Frankie przeżył?
Bucky! Tutaj!
Crank!
Przeżyłeś!
Murph!
Glen!
A O’Neill?
Hej! Wiecie, czy Buck przeżył?
Co?
- Pytałem, czy Buck... - John Egan! Na 2.00.
Co tak długo?
Witamy w Stalag Luft III, chłopcy.
Spędzicie tu najlepsze lata waszych żon.
STALAG LUFT III OBÓZ POD KONTROLĄ LUFTWAFFE
SAGAN, NIEMCY 17 PAŹDZIERNIKA 1943
W NASTĘPNYM ODCINKU
Co powiesz na ucieczkę?
Chcę wrócić do Marge w jednym kawałku.
Umrzesz tutaj w jednym kawałku.
- Hej! - Tego chcesz?
...alianckie oddziały pozostają na plaży.
Dzień dobry. Jestem kpt. Robert Rosenthal.
Witamy w setce.
Rosie to najlepszy pilot, jakiego widziałem.
Módlcie się, by latać choć trochę jak on, a może dobrniecie do 25 misji.
Nie obchodzi ich, czy zginiemy.
Będzie dobrze, jeśli pokażesz nowym, że 25 misji jest w zasięgu.
Napisy: Marzena Falkowska