Stalag Luft III prowadziło Luftwaffe.
ŻAGAŃ, NIEMCY MARZEC 1944
Ponieważ ich piloci byli w naszych obozach,
traktowali naszych dość humanitarnie.
Było zimno i ciężko.
Przez cały rok jedli ziemniaki i rzepę,
ale mieli dostęp do higieny, udogodnień, książek, muzyki.
Czekali jednak na wieści, które dadzą im nadzieję,
że wkrótce wrócą do domu.
Dzięki.
Pomóc ci?
Nie odmówię.
- Wiadomo, co z pocztą? - Nie.
Znowu obsuwa?
Wojna.
Czerwony Krzyż nie może dowieźć poczty do obozu.
Kici, kici.
Idzie do ciebie, Hammy.
Kici, kici.
Tak, widzę ją.
Chodź tutaj.
No chodź.
Tu jesteś.
Dacie trochę wody?
Mówiłeś, że co jest w zupie?
Nie mówił.
Królik?
Tak, jasne.
Pod naszymi barakami biega masa królików.
Do wiadra.
Powstrzymaj się, jeśli możesz, Benny. To białko.
Innego nie będzie, zanim nie dotrą paczki z Czerwonego Krzyża.
Pośpieszmy się, chłopcy.
Zaraz wiadomości.
Brytyjczycy, Hindusi i Gurkhowie nadal walczą z Japończykami w Birmie,
zasilając wyprawę Czinditów mjr. Orde’a Wingate’a
głęboko za linią frontu wroga.
We Włoszech siły brytyjskie ponownie odparto na Monte Cassino,
a alianckie oddziały pozostają na plażach w Anzio.
- Co to? - Na wschodzie...
Nic dobrego.
Szefostwo.
Brytyjczycy znów zaatakowali Monte Cassino.
Nie poszło za dobrze.
Szkopy wysłały dziewięć czy dziesięć dywizji do Anzio.
Przekaż reszcie.
Żeby mieli realistyczne oczekiwania.
Idziemy.
Zwołują apel.
Szybko, kończcie.
Szybko, chłopaki.
Już!
Solomon.
To żydowskie nazwisko?
Idziemy.
Znaleźliśmy coś!
Szlag.
Ale nie mają słuchawki.
Dzięki Bogu za małe cuda.
NA PODSTAWIE KSIĄŻKI DONALDA L. MILLERA
WŁADCY PRZESTWORZY
CZĘŚĆ SIÓDMA
Na początku 1944 było wiadomo, że nadciąga inwazja na Europę.
100. Grupa Bombowa miała odegrać swoją rolę.
Tak jest.
Więcej misji w Niemczech to więcej ofiar.
Więcej ofiar to więcej zastępstw.
Hej, nowy!
Niższe rangi na prawo, oficerowie na lewo.
Zmienimy to.
Niższe rangi na prawo,
- oficerowie na lewo. - To dzieciaki.
- No nie wierzę. - Hej, nowy.
Delaney. Albert.
Fuller.
Ponieważ każdy z nas stracił choć jednego przyjaciela,
niektórzy niechętnie poznawali nowych.
Większość miała nie zabawić tu zbyt długo.
Ale ktoś musiał ich przyuczyć.
Dzień dobry.
Jestem kapitan Robert Rosenthal, pilot z 418.
Dobrze, że jesteście.
Jemy o 12.00.
Może wtedy wrócę i was zaprowadzę.
Witajcie w setce.
Dziękujemy.
Czasem działo się coś, co elektryzowało całą bazę.
Patrz!
Myśleliśmy, że Quinn i Bailey byli wśród licznych ofiar z Regensburga,
ale dzięki ruchom oporu we Francji i Belgii
- wrócili do Thorpe Abbotts. - Quinn i Bailey!
Nic nie dawało większej nadziei niż powrót uznanych za zmarłych.
Dobrze wyglądacie.
Na szczęście dla nich, jeśli zestrzelony lotnik
wydostał się z okupowanej Europy, nie mógł więcej latać,
bo gdyby zestrzelono go znowu
i Gestapo pojmałoby go i torturowało, za wiele by wiedział o trasach ucieczki
oraz Francuzach i Belgach, którzy mu pomogli.
Skubańcy mogli wrócić do domu.
Bezpiecznego lotu.
- Wracajcie bezpiecznie! - Na razie!
Teraz już nie. Ale wtedy tak.
Kolejną szkocką, Gordon.
- Dopisz mi. - Tak jest.
A ty co zamierzasz?
Poprosisz o Florydę? Teksas?
Byłem już w Teksasie przedtem.
Lepiej chyba szkolić pilotów na Florydzie.
No i będzie dobrze, jeśli pokażesz nowym,
że 25 misji jest w zasięgu.
Tak. Trochę spędziłem tu czasu.
Dave Miner i jego chłopcy też mają 24.
Wiele bym dał, by szkolić pilotów w słońcu
po roku spędzonym w tej zupie.
Przyjdzie na ciebie czas.
To jest właśnie problem z awansem.
Rzadko się już lata.
Ponoć jako jedyny pilot z 18 samolotów wrócił z Bremy.
Największy farciarz w bazie, co?
To był Münster.
A samolotów było 13. I fart nie miał z tym wiele wspólnego.
- Malooly, tak? - Tak jest.
Rosie to najlepszy pilot B-17, jakiego w życiu widziałem.
Módlcie się, by latać choć trochę jak on, a może dobrniecie do 25 misji.
Cholera.
Dobra.
Kończymy.
- Do dna. - Dobranoc.
Nie, ty nie musisz.
Twoja załoga tym razem nie leci.
W dzieciństwie zbudowałem radio kryształkowe.
Może spróbuję znowu to zrobić.
Nie będzie tak dobre jak stare radio, ale może działać.
Miedziany drut, grafit, agrafka.
Możesz mi je skołować?
Mały obozowy Marconi, co?
Zobaczę, co da się zrobić.
Za dnia? Tak daleko na wschodzie?
Do baraków!
Do baraków, już!
- To musi być Berlin, nie? - Trudno określić po ostrzale.
Brzmi, jakby prowadzili go z połowy Niemiec.
O proszę. To by się zgadzało.
Berlin albo okolice.
Słyszycie?
To Berlin.
Hej. Miłego poniedziałku, Adolf!
- Myślicie, że setka jest z nimi? - Na pewno.
Łatwo nie będzie. Pierwszy dzienny nalot na stolicę Niemiec.
Co to było?
- To o wiele bliżej. - Pomocy!
Chodźcie.
Trzeba lekarza!
Otwórzcie te drzwi.
- Do środka! - Co się stało?
Postrzelili Harry’ego.
- Zraniliście naszego? - Był na zewnątrz.
- Gdzie Glemnitz? - Nie mieli powodu.
- Glemnitz! - Wejść!
Mocno krwawi!
Do lekarza z nim.
Wchodzić!
Wracać do środka. Już.
Hej! Zabierzcie tego psa!
Zabierzcie go!
Do środka!
Harry był w bloku. Czemu strzelili?
Do lazaretu z nim.
- Szybko! - Chodźcie ze mną.
- Wracać do środka! - Już!
Wracajcie do środka. Już.
Ci cholerni strażnicy po kolei nas wykończą.
Wchodzić!
- Te same... - Tak.
...według porucznika.
- Dobra. - Obróć.
Misje były coraz niebezpieczniejsze
i wydawało się, że to czerwone światło nie gaśnie nigdy.
Napięcie nie ustawało. Potem usłyszeliśmy, że atakujemy Berlin.
Każdy w bazie wstrzymywał oddech i czekał,
by zobaczyć, ile nas to będzie kosztować.
Tam! Widzę ich!
Raz, dwa, trzy.
Cztery, pięć.
Sześć, siedem.
Osiem, dziewięć, dziesięć.
Jedenaście.
Dwanaście, trzynaście, czternaście.
Piętnaście, szesnaście.
Chryste.
Zestrzelili 15.
Tak.
Z drogi!
Cholera.
Szybko!
Wyciągamy!
Potrzebuję tu kogoś z morfiną!
Powoli. Złap uprząż.
Powoli.
Sprawdźcie skrzydła!
Najpierw najbardziej ranni.
Czekajcie na kolejnego! Przygotujcie ekipę!
Potrzebujemy kolejnych noszy. Szybko!
Ofiary na pokładzie!
Biegniemy. Szybko.
Powoli, dobrze?
Pomożemy ci, tak?
- Będzie dobrze. - Niech przyniosą co najmniej trzy.
Lemmons, widzimy kokpit?
Medyk, już!
Trzymaj mu nogi! Złap je!
Zajmiemy się tobą.
Powoli.
Uspokójmy go.
Wyciągnijmy go stąd. Raz, dwa, trzy.
6 marca 1944 zasłynął jako „czarny poniedziałek”
ze względu na liczbę poległych.
A 150 z nich było z setki.
Dostali prosto w kokpit.
Miner i Kinsella musieli zginąć od razu.
Przynajmniej mam taką nadzieję.
Ich samolot wymknął się spod kontroli. Poleciał do góry, prosto w górną grupę.
Harrison musiał manewrować, żeby go wyminąć.
A potem... zaczął pikować.
W trakcie 25. misji.
Skurwysyny zaczęły mierzyć w naszych ze spadochronami, jednego po drugim.
Zabili wszystkich...
co do jednego.
Załogi były coraz młodsze
i liczba ofiar rosła, a morale w bazie spadało.
Wszyscy musieliśmy oderwać się od wojny.
Postanowiłem zadzwonić do Sandry.
Mówiłem sobie, że potrzebuję kompanki do kielicha,
ale potem zadzwoniłem drugi raz.
I trzeci.
Proszę bardzo.
Dobry jest?
Świetny.
Poczta!
Dobrze. Murphy?
- W końcu. - Murphy.
Hamilton.
Dzięki.
I Cleven.
- Dziękuję. - I już.
Może następnym razem.
Poczta!
Od mojej mamy.
A twój?
- Marge. - Marge.
W ostatnim liście przed Bremą oświadczyłem się jej.
Naprawdę?
Zgodziła się.
No i?
To świetnie.
Gratuluję.
Myślałem nawet, że mógłbyś być moim drużbą.
Będę twoim drużbą.
7 MARCA 1944
DROGA PANI HALL
NIE ZNAMY LOSÓW PANI SYNA,
ALE CHCĘ PANIĄ POWIADOMIĆ, ŻE BYŁ MOIM PRZYJACIELEM.
Wciąż pisze?
Zostało mu jeszcze parę.
- Jak się trzymasz? - W porządku.
Jutrzejsza misja.
Znowu Berlin?
Jack, to ta sama trasa. Identyczna z wczorajszą.
Nie obchodzi ich, czy zginiemy.
Dobra.
- Cholera jasna. - Yankees wymienili DiMaggia?
Nie działa.
Przewietrzmy się.
Kiedy się ociepli,
co powiesz na ucieczkę?
Nie widzisz, co się dzieje? Szanse, żeby uciec stąd w jednym kawałku...
To 30 do 1, 40 do 1, 50 do 1?
- No. - Nie mam jeszcze planu,
ale jakiś wymyślę.
Może taki, który daje lepsze szanse.
Wtedy uciekniesz ze mną.
Chcę wrócić do Marge w jednym kawałku.
Umrzesz tutaj...
w jednym kawałku.
Od choroby.
Chodzenia za blisko ogrodzenia.
Chcesz jeść coś poza ziemniakami?
Możemy tu czekać i nic nie robić.
Tego chcesz?
Nie. Ja też nie znoszę tego miejsca.
8 MARCA 1944
Baczność!
Siadajcie.
Dla tych, którzy nie wiedzą, jestem podpułkownik Bennett,
nowy dowódca eskadry 349.
Pułkownik Harding pojechał dziś do Londynu
i ustanowiono mnie tymczasowym dowódcą całej 100. Grupy Bombowej.
Dzisiejszym celem...
jest Berlin,
a konkretnie fabryka łożysk w Erkner.
Jezu. To ta sama trasa co w poniedziałek.
Kto to powiedział?
Majorze Shoens, ma pan rację.
Ale nie będę wysyłał nikogo na misję, w której nie polecę sam,
więc będę przewodził całemu skrzydłu.
Majorze Bowman.
Wasz punkt uderzenia będzie tutaj, w centrum Berlina.
Zostało nam tylko 15 samolotów.
Tyle samo Niemcy zestrzelili dwa dni wcześniej.
Łatwo było obliczyć,
że szanse Rosiego i jego załogi na powrót z 25. misji były kiepskie.
Muszę coś wiedzieć?
Jest w idealnym stanie. Na pewno będzie tak samo, kiedy pan wróci.
Dobra, zbierzcie się.
Wiecie co i jak.
Wy martwicie się karabinami, a ja samolotem.
- Jasne? - Tak jest.
Lećmy do Berlina.
Módl się za nami grzesznymi, teraz i w godzinę śmierci naszej.
Zdrowaś Mario, łaskiś pełna.
Nasze szanse na pokonanie Luftwaffe
zwiększało wprowadzenie P-51 Mustanga,
zdecydowanie najlepszego myśliwca na tej wojnie.
Dzięki stałej eskorcie mustangów
szala zaczęła przechylać się na naszą korzyść.
Na 2.00, równo, mamy sporo myśliwców.
- To nasi? - Nie widzę.
Czy ktoś może je zidentyfikować? Odbiór.
To szkopy!
Nie jestem w stanie wycelować. Strzelają do 45.!
Przyjąłem. P-51 nadlatują z pomocą.
Kulista do pilota.
Widzę zieloną flarę z samolotu płk. Bennetta.
Nawigator do pilota. Jesteśmy nad Berlinem,
ale chyba minęliśmy skręt.
Przyjąłem. Jaki kurs?
Kurs powinien być na 253. Powtarzam, 253.
Przyjąłem. Kierujemy się na 253.
Uważajcie na niemieckie myśliwce. Wiedzą, dokąd lecimy.
Zapisz, że 45. skrzydło przegapiło skręt na strefę zrzutu.
Skręcamy do celu pod dowództwem płk. Bennetta. Odbiór.
Przyjąłem.
Bombardier do pilota. Mamy myśliwce na 11.00.
Przyjąłem. P-51 już lecą.
Przygotujcie się.
Nasze myśliwce utorują nam drogę.
Trzydzieści sekund do celu.
Przyjąłem. Pilot do bombardiera. Gotowy do zrzutu?
Bombardier do pilota. Tak.
- Dobra. Oddaję ci samolot. - Przyjąłem.
Zrzucamy bomby.
Tam! Południowy wschód! Czternaście! Jednego brakuje.
Ktoś widzi kogo?
Ktoś widzi Rosiego?
Co ty na to, Pappy?
Dałeś radę, Rosie. Daliśmy radę.
Dwadzieścia pięć. Wracamy do domu.
Skurczybyk!
Ostatni przelot nad wieżą?
Rosie! Tak!
Dawaj!
- Zawrócił! - Przeleci nad nami!
Skurczybyk!
No proszę!
Tak! Rosie!
I mówię do niej...
- „Hej, Betty”... - Proszę.
„Pomaluj sufit na swój ulubiony kolor,
bo będziesz go często widzieć, jak wrócę”.
A ona co na to?
Nic, bo jej matka też była na linii.
Pójdę po drinka.
Skąd ten smutek, Jack?
Tak będziesz tęsknił?
Wszystko gra?
Góra podnosi wymaganą liczbę misji z 25 do 30.
- Serio? - Co?
Dla zastępczych załóg od przyszłego tygodnia.
Wszyscy pomiędzy muszą mieć 28.
- Twojej załogi to nie dotyczy. - Dwadzieścia osiem?
Jezu, Jack. To ile, dziesięć więcej misji dla nas?
Dla Helmicka osiem zamiast pięciu.
Cóż, gratuluję, Rosie.
Przynajmniej przeżyjesz wojnę.
Zmiana zasad w trakcie?
To świństwo, Jack.
Chcą, żebyśmy tam wszyscy zdechli i nikogo to nie obchodzi.
Nikogo!
O rany. Wiecie coś o tym?
Nie...
- Dobrze znów cię widzieć. - Ciebie też.
Dużo na głowie.
Tak, miałeś dużo na głowie.
- Mówiłem o tobie. - Tak. Ja też miałam.
Przez ostatnie tygodnie okropnie za tobą tęskniłem.
Chcę tylko wiedzieć, gdzie byłaś.
Chcesz wiedzieć, gdzie byłam?
Czy chcesz wiedzieć, gdzie będę za 20 minut?
Za 20?
Szóstka karo.
Królowa karo.
- Dziesiątka karo. - Dziadek daje dwójkę karo.
Buck?
Ósemka trefl.
Dziesiątka trefl.
Crank?
Nie przewodzi.
Może jakiś klej, brud, olej czy coś takiego
przeszkadza prądowi.
Chyba...
Tak, mam coś.
Po niemiecku.
Muzyka.
Czekajcie.
Tak, to BBC.
Dajcie mi papier.
Sowieci wyparli siły feldmarszałka Mansteina...
Wczoraj na Berlin spadło najwięcej bomb od początku wojny. Słuchajcie tego.
Ruscy od Stalina przejęli przyczółek w miejscu zwanym Mohylów Podolski,
rozdzielając szkopów.
Ciągłe ataki na Berlin odcisnęły na setce duże piętno.
Stało się jasne,
że nie wystarczy już zrzucać bomby na cel.
Musieliśmy całkowicie zniszczyć Luftwaffe.
Mój przyjaciel Rosie doskonale to rozumiał.
Ale ukończył już 25. misję.
Spełnił swój obowiązek.
I mógł wracać do domu.
24 MARCA 1944
Jezu.
A oni dokąd idą?
Mam wieści.
Brytyjczycy zbudowali trzy tunele w północnym kompleksie.
Trzy? Jezu, jak?
Kopali je przez ponad rok.
Głębokie na dziewięć metrów, żeby oszukać sejsmografy.
- 70, może 80 jeńców uciekło. - Osiemdziesięciu?
To pierwsza taka sytuacja.
Według pułkownika nastąpi mocny odwet,
kiedy starsi rangą oficerowie z SS i Gestapo dowiedzą się
o rozmiarze tej ucieczki.
Miałeś rację.
Trzeba było uciec, kiedy ścigali tych Angoli.
Może. Ale to raczej ty miałeś rację. Lepiej być ostrożnym.
Po co mam się śpieszyć do domu?
Inni dostają listy. Ty dostajesz listy.
Żeby je dostawać, trzeba mieć od kogo.
Chyba nigdy o to nie zadbałem.
To przez pobyt tutaj tak ci się wydaje. Jesteś zmęczony.
Jestem.
Będziesz miał na to sporo czasu, kiedy wyjdziesz.
Wtedy o to zadbasz.
Będą znali tylko tego mnie. Nie starego mnie.
Tego sprzed niewoli.
Jeśli w ogóle wyjdziemy.
Wyjdziemy. I taki też będziesz wart poznania.
- Simoleit chce was widzieć. - Tylko nas?
Tak. Was i pułkownika.
Przez tę wielką próbę ucieczki
komendanta von Lindeinera zwolniono z obowiązków.
Większość uciekinierów schwytano.
Ale niestety,
z żalem informuję was,
że 50 schwytanych uciekinierów zostało poddanych egzekucji.
Egzekucji?
Ostrzegam, żebyście nie pozwalali swoim ludziom na żaden odwet,
żadne odmowy wykonywania rozkazów, a także...
żadne próby ucieczki w przyszłości.
Dostałem rozkaz, żeby spisać
wszystkich żydowskich jeńców w Stalag Luft III.
W Stalag Luft III są tylko Amerykanie.
Tylko Amerykanie.
W Berlinie trwają dyskusje na temat tego,
czy przenieść wszystkie obozy w Rzeszy
spod jurysdykcji Luftwaffe pod jurysdykcję SS i Gestapo.
Wszyscy chcielibyśmy tego uniknąć, prawda?
Bylibyśmy wam wdzięczni za dobre zachowanie.
To jakie szanse mamy teraz?
Na powrót do domu? Niskie. Bardzo niskie.
Chce pan zostać?
Kapitanie, wie pan, że liczbę misji zwiększono do 30.
Wiem, sir.
Nie zatrzymam pana.
Ale nie chce pan wracać?
Jeśli ktoś zasłużył na wyprawę do Florydy, to właśnie pan.
Cóż, sir.
Chyba jestem...
Shoens i Helmick.
Jak mam spać, wiedząc, że mogę wrócić, a im w trakcie zwiększono liczbę misji?
No i...
Nie wyobrażam sobie na moim miejscu nowicjusza.
Zginąłby ze swoją załogą na pierwszej misji.
Potem zastąpiliby go kimś nowym,
i tak wielokrotnie.
Nie, sir.
Nie mogę wrócić.
Jeszcze nie.
Dopóki to się nie skończy.
Tak czy inaczej.
Rozumiem.
Cóż, myślę, że przynajmniej powinien pan podjąć decyzję
na podstawie wszystkich informacji.
Generał Doolittle zarządził radykalną zmianę strategii.
Inwazja nie może nastąpić i nie nastąpi, póki nie zniszczymy Luftwaffe
i nie osiągniemy całkowitej przewagi.
Możemy tego dokonać dzięki nowym P-51.
Są lepsze niż dowolny samolot, jakim może zaatakować nas Luftwaffe.
Ale żebyśmy mogli ich zestrzelić, muszą wznieść się w powietrze.
Bombowce będą przynętą.
Nasze bombowce.
Oto ta strategia.
Oto misja. Przynęta.
Rozumiem.
No dobrze.
PODANIE O PONOWNE PRZYJĘCIE DO WOJSKA
Wie pan, przydałby się nam nowy oficer dowodzący dla 350.
Jest pan chętny?
Tak, jestem.
Dobrze.
Dziękuję panu.
W NASTĘPNYM ODCINKU
Na co my czekamy?
Musimy zacząć przygotowania.
Jean cię poinstruuje. Ruszasz jutro.
Sprawdziłam cały budynek.
Kiedy skosztujemy akcji?
Plany się tworzą.
Do inwazji na Europę zostało parę godzin.
Wasza misja to umożliwi.
Jesteśmy z Tuskegee czy nie?
Tak jest!
Subalternka Wesgate dała mi ten numer.
Znasz jakiś lepszy kraj?
Wiem, że bardzo się stara dorosnąć do swojej wizji.
Harujecie, jakby to był obóz pracy.
Jesteś nowym królem, a ja przeszkadzam?
Nie dasz rady...
Setki samolotów. Tysiące ludzi.
Nigdy czegoś takiego nie widziałeś.
Napisy: Marzena Falkowska