WYBRZEŻE PÓŁNOCNO-ZACHODNIE 1910
Może to pycha, a może duma
kazała mi wyruszyć na zachód.
Początkowo chciałam odrzucić stanowisko nauczycielki w Coal Valley.
Mam konieczne kwalifikacje,
ale bałam się, że przez moje wychowanie
mogę nie być w stanie
stawić czoła trudom i niebezpieczeństwom na zachodzie.
To moja siostra, Julie, sprowokowała mnie do wyjazdu,
bo wątpiła w mój hart ducha.
Próbowała przestraszyć mnie opowieściami o kowbojach,
przemytnikach i przestępcach.
Lecz to jedynie wzmogło moją determinację, by udowodnić jej i rodzicom,
że jestem Elizabeth Thatcher.
Silna, niezależna...
i kompetentna kobieta.
Zmierzę się z przeszkodami z odwagą, wdziękiem i godnością.
Dziękuję, panie Yost.
Dzień dobry.
Dobry wieczór.
Jestem Elizabeth Thatcher.
Jestem waszą nową nauczycielką.
Witamy. Nazywam się Abigail Stanton.
Cat Montgomery.
Florence Blakely.
- Miała pani tu być dwa dni temu. - Tak.
Przepraszam.
Obrabowano dyliżans i skradziono moje rzeczy.
Szłam pieszo wiele godzin, zanim mnie uratowano.
Wszystko dobrze?
Tak, nic mi nie jest.
Może pójdziemy gdzieś usiąść i porozmawiać?
Za mną, panno Thatcher.
Dziękuję, panie Yost.
Stanowisko nauczyciela to jedyna rzecz,
którą nie zarządza Pacific Northwest Mining Company.
My, matki, postanowiłyśmy zająć się edukacją naszych dzieci.
Proszę usiąść. Otworzyłyśmy szkołę.
Niestety, kościół spłonął
i obecnie klasa znajduje się tutaj, w saloonie.
Ale...
Szkoła jest w karczmie?
Tylko to miejsce jest na tyle duże, by pomieścić dzieci.
Prosiłyśmy o dojrzałą, doświadczoną nauczycielkę,
która nie cofnie się przed wyzwaniami
w Coal Valley.
Może nie jestem kimś, kogo się panie spodziewały,
ale zapewniam, że znam najnowsze teorie nauczania.
Czy kurator oświaty powiadomił panią, co tu się stało?
Nie.
Trzy miesiące temu...
był wybuch w kopalni.
Zginęło 47 mężczyzn
i wiele z nas straciło mężów oraz synów.
Wiele naszych dzieci zostało wtedy osieroconych.
Bardzo mi przykro. Nie wiedziałam.
Chodzi jej o to, że nie potrzebujemy... księżniczki.
Zapewniam, że nie...
To matki będą płaciły pani wypłatę.
Dla wielu z nas dzieci to jedyne, co nam pozostało,
i tylko nad ich edukacją mamy kontrolę,
więc komukolwiek je powierzymy, musi być nieustraszony.
Nie będzie ich pani tylko uczyła czytać i pisać,
musi pani walczyć o ich przyszłość.
Po łacinie to znaczy: „Wiedza jest potęgą”.
Proszę wsiąść do dyliżansu i wrócić do łaciny,
- czy skąd tam pani pochodzi. - Błagam. Przyjechałam z tak daleka.
Dajcie mi szansę się wykazać.
Dyliżans wróci za tydzień.
Pozwólmy jej spróbować.
Proszę się zatrzymać w domku nauczycielskim.
Dziękuję.
Strasznie paniom dziękuję.
Naprawdę nie boję się zabrać się do...
Przepraszam.
Zwykle nie mam bliskich relacji ze szkodnikami.
Tydzień to bardzo długo.
O mój Boże...
Elizabeth.
Wcześnie wstałaś.
Mam nadzieję, że mogłaś spać po tym, co się stało.
Przed wyjściem chciałam przeprosić.
Nie miałam pojęcia, że suknia jest tak blisko ognia i...
Oczywiście zwrócę miastu za spalenie domku nauczycielskiego.
Elizabeth, już dobrze.
Był już stary.
Dziękuję, że mnie przyjęłaś i pożyczyłaś ubrania.
Pewnie masz mnie za głupią i niekompetentną.
Nie.
Wiem, jak ciężko jest przybyć do nowego miejsca i się odnaleźć.
Kiedy z mężem przeprowadziliśmy się do Coal Valley
z naszym synem, Peterem, byliśmy bardzo młodzi.
Nic nie wiedzieliśmy.
Ale odnaleźliśmy się. I z tobą też tak będzie.
Dziękuję.
To bardzo miłe.
Dziś mój pierwszy dzień w szkole.
Powodzenia.
Pierwsze dni mogą być trudne,
ale wierzę w ciebie.
Dziękuję.
Jestem wykwalifikowaną nauczycielką. Uczyłam się na bardzo dobrej uczelni.
Dam radę.
Moja Rosaleen nie widzi tablicy, jeśli siedzi z tyłu. Musi być z przodu.
Dobrze.
Mój syn dobrze liczy, ale nie umie literować.
- Dobrze. - Mama cieszy się, że pani tu jest.
Też się cieszę.
- Dobry. - Dzień dobry.
Mam ser na lunch.
Lubię ser.
- Daje pani zadania domowe? - Ja...
Powinno się pracować w klasie, a nie w domu przy kolacji.
Płacimy pani wypłatę.
- Tak, ja... - Chcę, żeby mój syn był mądry
- i nie musiał pracować w kopalni. - Tak.
Panie, proszę,
dajmy pannie Thatcher trochę oddechu.
Mamy szczęście, że przybyła z tak daleka,
by uczyć nasze dzieci w tych niezbyt dogodnych warunkach.
„Kto zaniedbuje naukę za młodu, traci przeszłość i ginie dla przyszłości”.
Cytowałam Eurypidesa.
Ja...
Muszę się napić.
Nie „napić”, tylko...
Ja nie piję.
Miłego dnia.
Chcę porozmawiać o tym, czego od was oczekuję.
Chcę, żebyście uważali, kiedy mówię.
Żebyście podnosili rękę przed zabraniem głosu.
Proszę nie wstawajcie bez pozwolenia i...
nie rozmawiajcie, kiedy...
Dzieci, zaczekajcie! Nie spytałyście o zgodę!
Usiądźcie, proszę. Stop!
Już łamiecie zasady!
- Kto opuści klasę bez pozwolenia... - Panno Thatcher?
- dostanie pisemną naganę. - Panno Thatcher?
O co chodzi?
Jestem Rachel i z całym szacunkiem, ale nie powinna pani ich powstrzymywać.
Dlaczego?
To gwizdek z kopalni.
Oznacza, że znaleziono więcej tatusiów.
- Znaleziono? - Tak.
Teraz można ich pochować z szacunkiem.
Wszyscy za mną.
Sąsiedzi...
spełniliśmy obietnicę.
Dziś odkopaliśmy ostatnich zaginionych.
Wiem, że przez ostatnie miesiące czuliśmy się jak...
Jakby ten świat stał na głowie.
Poza znalezieniem odważnych ludzi, którzy stracili życie,
znaleźliśmy coś jeszcze.
Oby to przyniosło pociechę choć jednej rodzinie z Coal Valley.
WYBACZ MI, TATA
Co tam jest napisane?
Wybacz mi, tata.
Panie...
obiecuję, że zajmę się tą deską,
póki nie zdecydujemy, co z nią zrobić.
Górnik, jeden z nas...
spędził ostatnie minuty życia na ziemi...
pisząc te słowa do rodziny.
My powinniśmy zdecydować, co z nią zrobić.
- Racja. - Tak.
- Tak zrobimy. - Masz rację.
Tak powinno być.
Wracam do biura, panie Spurlock.
Proszę odejść, panie Palmer.
To nie pańska decyzja, panie Gowen.
To sprawa górników i wdów,
nie pana.
Proszę się odsunąć, panie Palmer.
Albo co?
Przejedzie mnie pan?
Tego pan chce?
- Martwego górnika! - Odejść.
Proszę się odsunąć.
Kto to, panno Thatcher?
To policjant konny.
Powie mi pan, co to za zamieszanie?
Mieliśmy tu niedawno katastrofę górniczą.
Wiem o tym.
Dzisiaj...
znaleziono to...
ale nie wiadomo, kto to napisał.
To zrozumiałe, że wszyscy dają się ponieść emocjom...
Nie możemy pozwolić sobie na to rozproszenie.
Nikt nie będzie myślał o pracy, dopóki nie znajdziemy właścicielki wiadomości.
Można pogodzić te dwie sprawy.
Uwaga!
Wszystkie wdowy muszą przedstawić
próbkę pisma męża panu Gowenowi.
Zapewne podejmie decyzję w trzy dni.
Kim jesteś, młodzieńcze?
Jestem Jack Thornton.
Nowy posterunkowy w Coal Valley.
W koszach... znajdują się...
Witam.
Nie wiedziałam, że ktoś tu jest.
Dzień dobry.
Zatrzymałem się w jednym z pokoi na górze, dopóki nie znajdę czegoś na stałe.
Jestem Elizabeth Thatcher. Nowa nauczycielka.
Pewnie już się pan domyślił.
Posterunkowy Jack Thornton, ale sądzę, że już się pani domyśliła.
Przepraszam, wybrudziłam pana kredą.
Nie, wszystko w porządku.
Czuję się oszukany.
Dziwi mnie, że w Coal Valley pracuje pełnoetatowy policjant konny.
To jest nas dwoje.
Mój pierwotny przydział to przylądek Fullerton, ale zmieniono plany.
Pewnie w Coal Valley będzie spokojniej
niż w takim pracowitym porcie.
Zaraz.
Zna pani to miejsce?
Bardzo dobrze. Mój ojciec robi tam interesy od wielu lat.
- Jak się nazywa pani ojciec? - William Thatcher.
William Thatcher. Potentat morski?
Ja tak o nim nie myślę, ale tak.
Teraz to ma sens.
Co takiego?
Panno Thatcher...
tydzień temu nawet nie słyszałem o Coal Valley,
a kiedy planowałem podróż na przylądek,
powiedziano mi, że zmieniono przydział
na prośbę wpływowego człowieka.
- Chyba nie myśli pan... - Co?
Że córka bogacza
może być powodem, dla którego muszę wdychać pył przez Bóg wie jak długo?
Jestem pewien, że jestem tutaj,
aby księżniczka Williama Thatchera nie potknęła się w mieście,
w którym nie powinna być.
Szczerze mówiąc, uważam, że grubo się pan myli,
i wyjaśnijmy sobie,
że nawet jeśli ojciec pana tu ściągnął, ja pana nie potrzebuję.
Zadbam o to, żeby się nie potknąć. Bardzo panu dziękuję.
Po namyśle stwierdzam,
że nie zabawię tu długo,
bo nie przetrwa tu pani miesiąca.
Posterunkowy Thornton, proszę się rozgościć
i przyzwyczaić do wdychania pyłu.
Jestem Thatcher.
My nie uciekamy przed wyzwaniem.
Teraz proszę wybaczyć,
muszę przygotować materiały dla uczniów.
Miłego dnia.
Teraz zdejmijcie jedną.
Dlatego proszę o natychmiastowe przeniesienie.
Posterunkowy Jack Thornton.
Jeśli to wszystko,
od razu go wyślę.
DO: RANDALL POPE PREZESA PACIFIC NORTHWEST
W SPRAWIE ZANIEDBAŃ
„Przepisów bezpieczeństwa”.
Niech pan porówna jego podpis na akcie małżeństwa
z napisem na kawałku drewna, a zobaczy pan, że to to samo pismo.
Spałam, kiedy wyszedł do kopalni.
Ta deska to pożegnanie dla mnie i dzieci.
Dziękuję, rozważę to, pani Crocker.
Następna!
Dzień dobry, pani Montgomery.
Mój Joseph ciągle zostawiał krótkie liściki.
Pracował nocami, znajdowałam je obok skrzynki z lodem
albo na poduszce.
To...
To ma sens...
że zostawił dla nas ostatni liścik.
Dam pani znać. Dziękuję.
Następna!
Kto powie, co to za część mowy?
Rzeczownik?
Parsowanie
Czasownik?
Ktokolwiek?
To czasownik.
Dobrze, chłopcy i dziewczęta.
Mogę prosić o uwagę?
Patrzcie na mnie.
Wasi rodzice powierzyli mi waszą edukację,
żebyście mogli zostać, kim zechcecie.
Może... lekarzami...
- Mówię, że nie... - lub dentystami.
Mylisz się.
Pamiętajcie o zasadach.
- Nie rozmawiacie, kiedy mówię. - Wcale nie!
- Mama mówi, że mój tata to napisał. - Nie słuchacie.
- Odszczekaj to! - Spokój!
Natychmiast przestańcie!
- Przywal mu, Gabe. Dalej... - Tak, pokaż mu...
Natychmiast przestańcie!
Elizabeth, w samą porę na obiad.
Nakryjesz do stołu dla trzech osób?
Pamiętasz, jak mówiłaś, że pierwsze dni...
mogą być trudne?
Miałaś rację.
Również w odcieniach siniaków.
Co się stało?
Chłopcy wdali się w bójkę o wiadomość na drewnie.
Weszłam w środek i dostałam najgorsze.
Nigdy nie stawaj pomiędzy synami górników, kiedy się kłócą.
Muszę zainteresować ich lekcjami,
ale nigdy nie przeszłam tego, co oni,
i nie wiem, jak im pomóc.
Kiedy mój Peter był mały, byłam jego nauczycielką.
Tak się nudził,
że przysypiał jak starzec w fotelu bujanym.
Co zrobiłaś?
Zero powagi.
Dałam mu trochę beztroski
- podczas nauki. - Beztroska.
Mogłabyś?
Ty.
Ty?
Ładny siniak.
Mój pierwszy, ale zasłużyłam.
Już się spakowałaś?
Czemu? Masz dość pyłu węglowego?
- Dobry wieczór. - Dobry wieczór, pani Stanton.
Cieszymy się, że przyszedł pan na kolację.
Prawdę mówiąc, nie jestem jeszcze popularny w mieście.
Nie przebieram w zaproszeniach.
Miło nam pana gościć, prawda, Elizabeth?
„Miło” to niewłaściwe słowo.
Podoba się panu?
Bardzo.
Artysta znakomicie włada kolorami i perspektywą.
Zna się pan na sztuce?
Matka nauczyła mnie
- doceniać różne techniki i tematy. - Sama jest artystką?
Nie.
Nauczycielką.
Zaszczytna profesja.
To jest bardzo utalentowany artysta.
Był.
Mój zmarły mąż, niech spoczywa w pokoju.
„Noah Stanton”.
Dlaczego policja konna?
No właśnie,
dlaczego ktoś taki jak pan wybrał tak zaszczytną profesję?
A skoro przy tym jesteśmy, jak znalazł się pan się w Coal Valley?
Może pani odpowie.
Skąd miałabym wiedzieć.
W takim razie to zwykłe szczęście.
Ale bycie policjantem mam we krwi.
Mój ojciec był funkcjonariuszem,
a matka mawiała, żeby każdego dnia
pomagać innym.
Mój syn, Peter, rozważał wstąpienie do policji konnej,
ale ojciec przekonał go, że górnictwo to także szlachetna profesja.
To prawda.
Jedna z niewielu.
Przykro mi z powodu pani straty.
Musiało być pani niesamowicie ciężko,
kiedy obaj wychodzili do kopalni.
Zwykle o tym nie myślałam.
Zajmowałam się obowiązkami
i udawałam, że nie wiem, co robią
i jak głęboko w skale się znajdują.
Potem kończyła się zmiana, wracali,
czasem się śmiejąc, czasem narzekając,
zawsze pokryci pyłem węglowym.
Mówili o niebezpieczeństwie?
Nie musiał.
To cicha umowa
między górnikiem a jego rodziną.
Pani Stanton,
co pani pamięta z dnia wybuchu?
Pani Stanton nie chce teraz o tym rozmawiać.
W porządku, Elizabeth.
Nie szkodzi.
Pamiętam...
wszystko.
Wybuch był tak silny,
że okna i całe domy drżały.
Potem zrozumiałam, co się stało.
Nikt nie wyrzekł słowa.
Nie musieliśmy.
Myśleliśmy tylko o ucieczce.
Nie ma słów, by opisać, co czuliśmy,
co czuły nasze serca.
Nigdy nie wrócili.
Dziękujemy za odwiedziny.
Musiał pan pytać o najgorszy dzień jej życia i przywoływać ból?
Jestem dociekliwy.
Zbieram informacje, taki jestem.
To nieczułe, ale najwyraźniej taki też pan jest.
Nie będzie pani mnie długo znosić.
Poprosiłem o przeniesienie i liczę na szybką odpowiedź.
Dobrze, bo to miasto nie potrzebuje usług drugorzędnego policjanta,
- który ucieka przed wyzwaniem. - To nie jest wyzwanie.
Doprawdy?
Chyba miastu, w którym spłonął kościół i wybuchła kopalnia,
zabijając połowę mieszkańców, przydałoby się dochodzenie.
W krótkim czasie, który muszę tu spędzić, panno Thatcher,
zamierzam zbadać podejrzane wypadki, które się tu wydarzyły,
dlatego zadawałem dziś pytania.
Myśli pan, że coś pan zobaczy albo porozmawia z kimś parę chwil
i wydedukuje mnóstwo faktów, które inni przegapili?
Tak bywa.
Sprytne.
Po dwóch minutach rozmowy wiem,
że nie nosi pani własnych butów ani sukni
i że moje przybycie na kolację nie rozczarowało pani.
Skąd pan wie?
Chodzi pani na zewnętrznej stronie stóp, żeby buty nie uwierały,
i widać, że suknia jest za krótka i trochę za ciasna w talii.
A to, że nie byłam rozczarowana pana przybyciem?
To tylko domysły.
Jak pan śmie?
Nigdy...
- Wracaj do szkoły, synu. - Nie jestem pana synem.
Tylko idę. Chodzenie nie jest przestępstwem, prawda?
- Ale wagary owszem. - Gabe!
- Tu jesteś. - Chłopiec powinien być w klasie.
Pozwala pani uczniom wędrować po okolicy w czasie godzin lekcyjnych?
Gabe coś dla mnie załatwiał, jeśli musi pan wiedzieć.
- Załatwiał? - Tak.
Szkolne sprawy.
Dziękuję za troskę, posterunkowy, ale wszystko w porządku.
Dzięki.
Wyszedłeś do wychodka pół godziny temu.
- Martwiłam się. - Nie trzeba.
Umiem o siebie zadbać.
W godzinach lekcyjnych, powinieneś być w klasie,
- chyba że masz pozwolenie, by wyjść. - Szkoła się nie liczy.
Nic już się nie liczy.
Gabe.
Gabe, wracaj!
Wieczny Boże...
nasza nadziejo w czasie trosk,
ześlij Ducha Świętego, by nas pokrzepił i umocnił,
abyśmy mieli nadzieję
na życie wieczne
i ufali w Twoją dobroć
i miłosierdzie.
Uczcijmy chwilą ciszy...
waszych bliskich.
- Kiedy zauważył pan zniknięcie deski? - Po powrocie z pogrzebu.
Co jeszcze zniknęło?
Zdaje się, że nic,
ale skoro to pan wyznaczył mi czas
na odkrycie adresata wiadomości,
proszę ją szybko znaleźć.
Dla jasności, panie Gowen, pracuję dla wszystkich w Coal Valley.
Nie jestem górnikiem ani pana pracownikiem,
więc nie pan wydaje polecenia.
Czy włączam się do „wszystkich”?
Oczywiście.
Zatem chciałbym, żeby był pan obecny, kiedy powiem mieszkańcom,
że deska zniknęła.
Zobaczę, co da się zrobić.
Niech pan zacznie od podżegacza, Franklina Palmera.
Gdybym nie potrzebował wszystkich silnych mężczyzn,
z miejsca bym go zwolnił za wyzwanie mnie przy wszystkich.
To nie Palmer.
Widziałem go na pogrzebie. Zrobię obchód i dowiem się, kogo nie było.
Dobrze.
Gdybym wiedziała więcej o twoim synu,
mogłabym lepiej zrozumieć, skąd to zachowanie chłopców.
Bójki? Brak szacunku? Gabe?
Nie mów, że cię uderzył!
Co?
Nie, to...
Byłam niezdarna.
Co możesz mi powiedzieć o relacjach Gabe'a z ojcem?
Josephem?
Był cudownym człowiekiem.
Gabe go uwielbiał.
Wręcz ubóstwiał.
Przez to Joe czuł się nieswojo.
Jak to?
Wiedział, że pewnego dnia,
Gabe się obudzi i zobaczy, jaki jest naprawdę...
Był.
Tylko człowiekiem.
- Mam otworzyć? - Tak, proszę.
- Ty. -Ty. Wpraszasz się
do kolejnego domu, żeby zadawać nietaktowne pytania?
Panie posterunkowy?
Czym mogę służyć?
Robię obchód, żeby ludzie wiedzieli, że służę im pomocą.
To pocieszające. Dziękuję.
- To moja córka, Emily. - Cześć.
Dziękuję za pojawienie się.
- Służę. - Dzieci, umyjcie się przed obiadem.
Uczniowie, przynieście tabliczki, kredę i szmatki na moje biurko,
potem możecie wyjść.
Dziękuję.
Równo. Dziękuję.
- Co tu robisz? - Co ty tu robisz?
- Śledzę go. - Ja też.
- Skąd wiedziałaś? - O czym?
- Że to on. - Kto?
Nie wiesz?
Oczywiście, że wiem.
Nie wiesz, dlaczego tu jesteś.
Jestem tu, bo instynkt mówi mi, że Gabe idzie w miejsce,
o którym nikt nie wie. Może trzeba mu pomóc.
Tak, pomóc.
Wydaje się zatroskany.
Instynkt mają policjanci, nie nauczyciele.
Zajmę się tym.
Uczniowie są dla nauczycieli, nie policjantów.
Dość. Zrobimy to razem.
- Cokolwiek to jest. - Zaraz się dowiesz.
Czego chcecie?
Czy to deska?
Jest moja.
Ukradłeś ją z biura Gowena.
To nie kradzież, jeśli należy do mnie.
Musisz bardzo za nim tęsknić.
Pozwólcie mi ją zatrzymać.
Wiem, że to od niego.
To nie jest takie proste.
Jeśli byłeś pewny, czemu nie zaczekałeś, aż Gowen da ją twojej rodzinie?
Tata nie ufał Gowenowi.
Mówił mamie, że nigdy nie postąpił właściwie.
Dlatego musiałem ją wziąć.
Wiem, że napisał ją dla mnie.
Musiał to zrobić.
Czasem ludzie umierają, nie mówiąc: „kocham cię” czy „wybacz”,
ale to, że tak się dzieje,
nie oznacza, że nie powiedzieliby tego, gdyby mogli.
Wiem, kto zdołał to powiedzieć przed śmiercią.
Czas powiedzieć jego żonie.
Abigail?
Tak, Elizabeth?
Posterunkowy.
Gabe.
Nie rozumiem.
Mówią, że to pani.
Tak, wiem.
Wiedziała pani od początku?
- Dlaczego nie próbowała pani jej dostać? - Chyba chciałaś,
ale bałaś się, że to poróżni cię z innymi kobietami.
Wiedziałam, że to nas oddali od siebie,
jeśli będę miała pamiątkę po mężu, a one nie.
Przepraszam, pani Stanton.
Nie powinienem był.
Dziękuję, Gabe.
Już w porządku, Gabe.
Nic się nie stało.
Musimy zrobić jeszcze jedno.
Kolejne słowo to... „terytorium”.
Te-ry-tor-ium.
Terytorium
Kończąc...
chcę powiedzieć, że mimo trudów, jakich tu doświadczyłam,
niczego nie potrzebuję.
Stoję twardo na nogach, dumna Thatcher, jaką wychowałeś.
Kochająca córka, Elizabeth.
Postscriptum.
Wspomnę jednak, że muszę uczyć dzieci
w prawdziwej karczmie.
Jeśli prześlesz mi trochę artykułów szkolnych czy związanych z kulturą,
będę niezmiernie wdzięczna.
Dobry wieczór.
Może porzucimy te formalności
i zacznie mnie pani nazywać Jack?
Czy to oznacza, że doszedłeś do wniosku,
iż chwilę tu zabawisz?
Ależ skąd.
Tydzień to raczej niedługo.
Zgadzam się z oceną czasu.
Nie zgadzam się jednak z tym, jak mnie oceniasz.
Spędzimy tu trochę czasu,
więc mów mi Elizabeth.
Zgoda.
Elizabeth.
Miłego dnia,
Jack.
Post postscriptum.
Proszę pozdrów moją młodszą siostrę i powiedz jej,
że dotąd nie widziałam przemytników.
Jednakże spotkałam pewnych kowbojów, przestępców
i przystojnego, ale irytującego policjanta konnego.
Napisy: Katarzyna Puszka