- รับจดหมายด้ายครับ - ค่ะ
อรุณสวัสดิ์ค่ะ
- หนาวจังเลยเนอะ - หนาวจริง ๆ ค่ะ
เขาว่าบ่ายนี้จะมีหิมะตกด้วย
มีแค่บิลอีกแล้วหรือคะ
มีจดหมาย 1 ฉบับ
ไปนะครับ
ฤดูใบไม้ร่วงที่ผ่านมาุ ฉันได้รับจดหมายจากแม่หนึงฉบับ
โคโมะริเป็นชุมชนเล็ก ๆ ในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ไม่มีห้างร้าน
ที่กลางหมู่บ้านมีร้านค้าไม่กี่ร้าน
และมีตลาดเล็ก ๆ หนึ่งแห่งที่บริหารโดยสหกรณ์
ขี่จักรยานลงเขา ใช้เวลาประมาณครึ่งชั่วโมง
ตอนขากลับจึงใช้เวลานานกว่า
เวลามีหิมะตกในฤดูหนาวก็ต้องเดินเอา
ใช้เวลาเดินถึงหนึ่งชั่วโมงครึ่ง
คนส่วนใหญ่ไปซื้อของ ที่ซูเปอร์มาร์เก็ตใหญ่ในเมืองข้าง ๆ
กว่าฉันจะไปและกลับ ต้องใช้เวลาหนึ่งวันเต็ม
วันนี้เป็นวันคริสต์มาส
แม่ฉันมีนิสัยขวางโลก
บ้านเราจึงไม่เคยฉลองคริสต์มาส แต่ว่า...
แม่คะ เราฉลองวันคริสต์มาสกันเถอะ
เราไม่ได้นับถือคริสต์
ใจร้าย
ใจร้าย ใจร้าย ใจร้าย
แต่ช่วงเวลานี้มักจะมีแขกมาเยี่ยมเสมอ
แม่จึงอบขนมเค้ก
เมนูที่ 1
- เชิญค่ะ - สวัสดีครับ
เข้ามาเลยค่ะ
สวัสดีจ้ะ
สวัสดีเขาสิ ลูก
เขาเป็นเพื่อนสนิทของแม่
สวัสดีจ้ะ
เขาเป็นชาวต่างชาติ
พอมาคิดดูแล้ว ตอนนั้นเขาอาจเป็นแฟนของแม่ก็ได้
แต่ก็แค่เดาเอา
วาดรูปเก่งนี่
นี่ตัวอะไรเหรอ
ทานเค้กได้แล้ว
เค้กคริสต์มาสของแม่ เป็นก้อนสี่เหลี่ยมแต่งด้วยครีม
เนื้อเค้กข้างในเป็นสีแดงและสีเขียว สีของคริสต์มาส
สวยมากเลย ทำได้ยังไง
นั่นสิ แม่ทำได้ยังไงคะ สุดยอด
อยากรู้เหรอ
สีแดงมาจากสาเกหวานที่ทำจากข้าวแดง
ส่วนสีเขียามาจากผักโขม
แล้วก็อบเค้กสองชนิดในพิมพ์เดียวกัน
แต่แบ่งชั้นได้ตรงเป๊ะเลย
ไม่มีทางที่จะอบออกมาได้แบบนี้
ลองคิดดูสิคะ
- ลาก่อนนะ - ลาก่อนค่ะ
เป็นอะไรหรือเปล่า
ยังเหลืออีกลูก
ไปแล้วนะ
เขามาที่บ้านประมาณสามครั้ง
แค่นั้น
และฉันก็ได้กินเค้กคริสต์มาสแค่นั้นด้วย
ฉันเคยกินนะ
ตอนอยู่ม.ต้น
จำไม่ได้เลย
หนึ่งปีก่อนที่แม่เธอจะออกจากบ้านไป
- เขาให้ฉันชิม - ไม่เห็นจำได้
เมื่อก่อนฉันชอบมายืมหนังสือแม่เธอ
แม่เธอมีหนังสือเยอะ
พวกหนังสือรวมเล่ม พจนานุกรม
อ๋อ นายมาบ่อยจริง ๆ ด้วย
แม่ชมนายบ่อย ๆ
ตอนนั้นฉันไม่สนใจหนังสือเลย แต่ก็เริ่มอ่านบ้าง
แล้วแม่ก็พูดว่า...
ไปหาหนังสือที่ลูกอยากอ่านเองสิ
แล้วแม่ก็เอาไปขายทิ้งหมด
คงมีเรื่องต้องใช้เงินมั้ง
ฉันช่วยขนไปขาย เขาเลยยกให้ฉัน 2-3 เล่ม
ถ้าแม่ยังอบเค้ก ตอนนั้นแม่คงคบใครอยู่มั้ง
แล้วเค้กของเธอล่ะ
ฉันไม่ได้ปลูกข้าวแดงมาพักหนึ่งแล้ว
ข้าาแดงที่อยู่ในนาก็ดูสวยดีอยู่หรอก
แต่มันเปราะบาง เก็บเกี่ยาก็ยาก
แต่ข้าวดำเป็นพันธุ์ผสมที่แข็งแรงกว่า
ฉันปลูกข้าวดำทุกปี
เเละเอามาทำสาเกหวาน
ใส่น้ำเปล่านิดเดียา
ข้าวดำนั้นเหนียวอยู่แล้ว มันจึงหวานเองตามธรรมชาติ
สาเกที่ได้จะออกสีดำ
ผสมน้ำตาล น้ำมัน แป้งเค้ก
และผงฟูเพื่อทำแป้งเค้ก
มันจะเปลี่ยนเป็นสีม่วงสวย
สีม่วงเข้ากับสีเหลือง ฉันจึงทำแป้งฟักทอง
เทแป้งข้าวดำลงในพิมพ์ ให้น้อยกว่าครึ่งหนึ่งของพิมพ์
แล้วเทแป้งฟักทองทับให้สูง สัก 80% ของพิมพ์
แล้วนำไปอบ
คว่ำพิมพ์ทันที ดึงเค้กออกมาและพักให้เย็น
วิธีนี้จะทำให้ทุกด้านแบนเรียบ
เอาด้านข้างเค้กตั้งขึ้น
แล้วใช้วิปครีมแต่งเค้ก
เมอรี่คริสต์มาส
เข้าใจล่ะ
ขอโทษที่มาช้า
มาเริ่มปาร์ตี้จิบชาฉลองคริสต์มาสกันเลย
ไม่ใช่นะ นี่เป็น "ปาร์ตี้จิบชาส่งท้ายปี" จ้ะ
เค้กนี้สีม่วง เหลืองและขาา
มันไม่ใช่สีของวันคริสต์มาส พวกเธอก็ไม่ใช่ชาาคริสต์
ขาางโลกชะมัดเลย
ช่างมันเถอะ หม่ำกันดีกว่า
ขอให้ปีหน้า...
เป็นปีที่ดีนะคะ
- จะทานแล้วนะคะ - จะทานแล้วนะครับ
อร่อย
- อร่อยมาก - อร่อยอ่ะ
ฟักทองใช่ไหม
เมนูที่ 2
สวัสดีค่ะ
มาตามข่าาชุมชนค่ะ
อิชิโกะจัง ขอบใจนะจ๊ะ
- วาดรูปอะไรอยู่เหรอ - เห็ดหอมญี่ปุ่นค่ะ
ฉันทำมันจู (ซาลาเปา) ไว้
- กินสิจ๊ะ - ขอบคุณค่ะ
พี่อิชิโกะชอบกินอะไรหรือคะ
เป็นคำถามที่น่าคิด
นึกถึงโมจินัตโตะทันที
มันคือถั่วเหลืองหมักกับแป้งข้าวเหนียว
ใส่น้ำตาลกับโชยุในนัตโตะ แล้วหยอดโมจิสดลงไป
พวกเราเคยมีกิจกรรมทำโมจิที่โรงเรียน
เมื่อ 16 ปีที่แล้ว
พวกคุณแม่จะสาละวนกับการเตรียมอาหาร
งานของพวกเราคือ ขุดนัตโตะที่ฝังอยู่ใต้หิมะขึ้นมา
มันใช้ได้แล้ว
พวกเราทำนัตโตะไว้ตั้งแต่ 3 วันก่อน
นำถั่วเหลืองต้มสุกไปห่อด้วยฟาง
ใส่ลงในฟางที่มัดไว้ นัตโตะจะได้หอมและเหนียว
แล้วขุดหลุมในกองหิมะ
วางเสื่อลงไปก่อน
ห่มด้วยหญ้าฟาง
แล้วทำผ้านวมหิมะ
ทุกอย่างที่ฝังไว้ใต้หิมะ
ผักกาดขาว หอมแดง ผักโขม
ไชเท้าและแครอทที่ฝังอยู่ในดิน
กับใบสน เพื่อกันหนูแทะ
ผักมักจะรับความหนาวในอุณหภูมิที่ต่ำ
เราจึงฝังมันใต้ผ้าห่มหิมะ
วิธีนี้ช่วยให้อุณหภูมิคงที่
เราก็ทำนัตโตะด้วยวิธีนี้เหมือนกัน
ขอให้ออกมาดีด้ายเถิด
ต้องพลิกให้ดีเชียว
โมจิจะได้อร่อย
หนักจัง
ถือไหาเหรอ
เร็ว ๆ เร็ว ๆ
โอเค คลุกเลยจ้ะ
อย่าให้ก้อนโมจิติดกันนะ
เอาล่ะ ชิมดูสิ
- ชิมได้หรือคะ - กินตอนร้อน ๆ อร่อยที่สุดนะ
เอ้า นี่จ้ะ
โมจิที่ทุบเสร็จใหม่ ๆ จะยังอุ่นอยู่
ทั้งนุ่มและชุ่มฉ่ำ
ส่วนนัตโตะ ก็แช่อยู่ในซอสโชยุหวาน
กลืนได้ลื่นปรื๊ดเลย
ให้ฉันกินตลอดไปก็ยังได้
นั่นคือครั้งแรก ที่ฉันได้กินโมจินัตโตะในซอสโชยุหวาน
เคล็ดลับคือ ต้องนาดข้าาก่อนทุบด้วย
แม่ฉันไม่เคยกินเมนูนี้ จนกระทั่งเราย้ายมาโคโมะริ
เราจึงไม่มีสูตรของเราเอง
- หนูอยากถือเองค่ะ - ถือไหวเหรอ
ตั้งแต่ครั้งแรกหนนั้น...
อย่าตีโดนแม่นะ
ฉันจึงกินโมจิกับนัตโตะ ใส่น้ำตาลกับโชยุเยอะ ๆ มาตลอด
แบคทีเรียในนัตโตะเติบโตในฟางข้าว
ที่ปลูกข้าวโมจิก็เพราะตั้งใจจะทำโมจินัตโตะ
ฉันเช่านาข้าวปลูก ซึ่งขี่จักรยานไปแค่ 10 นาที
ปีนี้ฝนตกหนักและหนาว จนกระทั่งช่วงดอกไม้ออกดอก
ฉันขี่ไปดูข้าาทุกวัน
ต้นข้าวโตฟังจากเสียงฝีเท้าเรา
เราเกี่ยวข้าวในช่วงฝนหน้าหนาว ช่วงนั้นจะยุ่งมาก
ผลิตผลการเก็บเกี่ยาในปีนี้ เผยให้เห็นแล้ว...
ตอนนี้แหละ
จะกินแล้วนะคะ
โรงเรียนของเราปิดตัวลง
เดี๋ยานี้มันถูกใช้เป็นแค่ศูนย์ชุมชุน
หิมะตกที่โคโมะริ
ฉันต้องเคลียร์ทางสู่ถนนสายหลัก
เมนูที่ 3
รับจดหมายด้วยครับ
ค่ะ
อรุณสวัสดิ์ค่ะ
- ทำไชเท้าตากแห้งเหรอ - ค่ะ
- ทำตามที่คุณแนะนำค่ะ - ดีแล้วล่ะ
ผ่าครึ่งลูก
แล้วปอกเปลือก
หั่นบางตามยาว
แล้วเจาะรู
ร้อยเชือก
นำไปแขวนตากแห้งท่ามกลางลมหนาว
พอแห้งแล้ว ไชเท้าพวกนี้จะเก็บไว้กินได้ทั้งปี
ไม่ต้องเอาไปต้มให้สุกด้วย
คนแถวนี้จะเอาไปต้มก่อนเอามาตากแห้ง
แต่บ้านเมียฉันทำแบบง่าย ๆ
เวลาที่เราเร่งรีบ มันก็ใช้ได้แล้ว
ไปก่อนนะ
ทำนิชิเมะหรือสตูว์ของญี่ปุ่น ต้องใส่ไชเท้าตากแห้ง
พอไชเท้าตากแห้งแช่น้ำจนนิ่มดีแล้ว
ให้นำมาต้มกับปลาแฮร์ริ่งตากแห้ง ในน้ำซาวข้าว
ไชเท้าจะดูดซับรสชาติได้ดี
จากนั้นฉันก็จะตุ๋นกับผักในฤดูกาล
ถ้ากินกับต้นอุโดะและหน่อไม้ยิ่งเข้ากันดีมาก
ฉันจึงอดทนรอจนถึงฤดูใบไม้ผลิ ระหว่างตากไชเท้า
จะกินแล้วนะคะ
ฤดูใบไม้ร่วง ลูกพลับญี่ปุ่นยังเนื้อแน่นอยู่
เราจะตัดกิ่งมันทั้งกิ่งเพื่อมาทำผลไม้ตากแห้ง
ได้แล้ว
อันนี้เหนียวจัง
ปีนี้ลูกดกเชียว
ลูกดกดีจริง ๆ
มีเยอะแยะเลย
เยอะเกินไปด้วยซ้ำ
ยกขึ้นเลย
พร้อมนะ
ได้แล้วใช่ไหม จะปล่อยแล้วนะ
สีสายดีจัง
ปอกลูกพลับ แล้วตากทั้งลูก
ผูกร้อยกับเชือกป่าน แล้วมาแขวนไว้ใต้ชายคาบ้าน
ถ้านวดมันบ้าง มันก็จะนิ่มขึ้น
เหมาะเป็นของกินเล่นคู่กับชา
แต่ถ้านำมาสไลซ์บาง
ใส่ในไชเท้าที่ปรุงรสด้วยน้ำส้มสายชู
รสเปรี้ยวกับหวานเข้ากันได้ดี
ดูน่าทานด้วย
เอ้า กินสิ
- ขอบใจนะ - เอาเลย ๆ
อร่อย
ไม่ชอบอากาศหนาวเลย
แต่บางอย่างก็ทำได้แค่ในฤดูหนาว
เพราะฉะนั้น "ความหนาว" คือเครื่องปรุงหลัก
เมนูที่ 4
เธอทำความสะอาดปล่องไฟที่บ้านหรือยัง
เราใช้เครื่องทำความร้อนด้วยแก๊ส
ดีจังเลยนะ
ทำไมเธอไม่ซื้อบ้างล่ะ
เครื่องทำความร้อนแบบนั้นมันแพงนะ
คงงั้น
ตอนฉันย้ายออกไป
ฉันขนข้าวกับมิโซะไปด้วย แต่ก็ยังต้องซื้อผักกิน
ไฟเริ่มแรงแล้ว เอามันฝรั่งมาเร๊ว
ฉันต้องจ่ายค่าน้ำกับค่าบำบัดน้ำเสียด้าย
แต่ที่โคโมะรินี่ฟรี
เป็นระบบที่น่าชมเชย
ฉันตกใจมากตอนได้บิลครั้งแรก
ก็เลยต้องรัดเข็มขัด
โซ้ยข้าากับบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปทุกมื้อ
อย่างน้อยมันก็มีเนื้อสัตว์กับผักสกัด
แย่ชะมัดเลย
ตอนนั้นฉันอยากปลูกผัก
ก็เลยเอาดินใส่ถ้วยบะหมี่
แล้วใส่เมล๊ดพันธุ์แรดิชลงไป
เพราะต้นแรดิชแค่เดือนเดียวก็ขึ้นแล้ว
ยินดีต้อนรับค่ะ
ฉันได้รู้จักหนุ่มคนหนึ่งในที่ทำงาน
หาอะไรอยู่เหรอ
มะเขือเทศกระป๋องน่ะ
อ๋อ อยู่ที่มุมชั้นสปาเก็ตตี้น่ะ ทางนี้
นี่ไง
ว้าว คุณนี่เจ๋งจริง ๆ
เมื่อกี้ขอบคุณที่ช่วยนะ
ไม่หรอก แค่นิดหน่อย
- ขอบคุณนะ - ขอบคุณค่ะ
เขาผอมจัง
นี่หนักหน่อยนะ
ไม่เห็นหนักเลย
- ซูเปอร์วูแม่นจริง ๆ - แหม
นั่นอาหารเที่ยงของคุณเหรอ ขนมปังก้อนเดียว
ผมกินวิตามินเสริมด้วยน่ะ
แค่นั้นจะพอเหรอ
แต่ฉันเองก็ไม่ต่างกัน
ฉันทำข้าวปั้นย่าง
จากข้าวกับมิโซะของฉัน
และทำแรดิชดองประยุกต์เอง
แล้วก็...
ไข่ม้วนสูตรพิเศษของแม่
ไข่ม้วนนี่อร่อยจังเลย
เคล็ดลับอยู่ที่น้ำผึ้ง
ทุกอย่างทำจากผักสานครัา ปลูกเองเหรอ
เก่งจริง ๆ ตัาแค่นี้
แต่ว่าไข่ไม่ได้เลี้ยงเองนะ
คิดเอาเองหรอก
มาช้าจัง
ยัยนั่นให้ผ้าพันคอที่ถักเองเป็นของขวัญ
อั๊ยยะ งานเข้าแล้ว
ถ้านายนอกใจ นายตายแน่
น่ากลัวว่ะ นายรีบเขี่ยทิ้งเถอะ
แค่ซื้อของขวัญให้ฉันก็พอป่ะ
ถ้ามีเวลาว่างขนาดถักให้ ไปหางานทำดีกว่าไหม
ใช่เลยว่ะ
อะไรนะ อุตส่าห์ทำข้าวกล่องเอง แต่ไม่ได้เอาให้เขา
ผู้ชายบางคนก็เป็นแบบนี้แหละ แต่ของกินมันต่างกันนะ
ฉันก็เคยคิดแบบนั้น แต่...
จำได้ไหม ที่ฉันเคยถูกเด็กผู้ชายแกล้งสมัย ม.ต้น
เขาล้อฉันว่า "ยัยชะนีป่า"
เขาเองก็คนที่นี่ งี่เง่าชะมัด
มันทำให้นึกถึงอดีตน่ะ
ฉันเลยไม่กล้า แล้วก็เสียความมั่นใจไปเลย
กลิ่นหอมดี ว่าไหม
มันนิ่มใช้ได้แล้ว
- ร้อนอ่ะ - ใส่ถุงมือสิ
เอาอิฐทนไฟมาาางไว้บนเตางั้นเหรอ
เพื่อจับความร้อนที่แผ่ออกมา
ไว้อุ่นแกงกะหรี่อะไรพวกนั้นก็ดีนะ แกงจะไม่ไหม้
สะดวกดีนะ
แถมยังปิ้งมันเผาได้ด้าย
ปีนี้เก็บถนอมมันเทศได้ดีจริง ๆ
มันไม่ได้หนาวขนาดนั้น
อร่อยจัง
ร้อน ๆ ๆ
ปีนี้ฉันจะทำโรงเก็บฟืนให้ดีเลย
ไม่อยากมาผ่าฟืนเย็นจัด ๆ
รสหวานช่วยคลายเครียดได้ดีมาก
เมนูที่ 5
ยิ่งถ้าได้ถั่วแดงอะซึกิกวน กินตอนหน้าหนาวด้วยนะ
เหมาะกินกับโมจิ หรือซาลาเปาฮัทโตะ
ใส่แป้งกับเกลือ ผงฟูและน้ำเปล่า
พักแป้งทิ้งไว้หนึ่งชั่วโมง
นำแป้งที่ได้มาห่ออะซึกิ
แล้วนำไปทอดในกระทะแบน
หรือเอาไปนึ่งเป็นมันจูร้อน
ฉันปลูกถั่วอะซึกิโดยไม่ได้ใส่ปุ๋ย
ถ้าใส่ ใบจะโตเกินไปแต่เมล็ดถั่าจะไม่โต
ปลูกมันธรรมดา ๆ ในฤดูร้อน แล้วก็ปล่อยให้โตเอง
และภาวนาว่าฝนอย่าตกเยอะเกินไป
ฤดูร้อน
ดอกมันออกย้อยต่ำ และร่วง
พอเข้าต้นฤดูใบไม้ร่วง
ฝักถั่วก็จะเริ่มอวบอ้วน
ฉันอดไม่ได้ที่จะเด็ดกินก่อนมันสุก
เวลาแกะฝักที่เขียวอยู่ น้ำมันหอมระเหยในถัวอะซึกิจะส่งกลิ่น
เมล็ดถั่วยังนิ่มอยู่
เพราะฉะนั้นจะเอาไปต้มกินเลยก็ได้
มันยังมีกลิ่นหอมของอะซึกิอ่อน ๆ อยู่
จะใส่ในซุปก็ได้
หรือเอาไปต้มใส่น้ำตาลหน่อย แล้วเอามาอบในมัฟฟิ่น
เนื้อมันจะเบาและหอมฉุย
หรือจะแช่เย็นและกินเปล่า ๆ ก็ได้
ก่อนที่ถั่วจะสุกด้วย
เป็นความสุขเล็ก ๆ ที่ผิดสักหน่อย
ฉันเก็บบางส่วนไว้กินตลอดปี
เด็ดฝักตอนที่มันเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล
ถ้าทิ้งไว้นานเกินไป ฝักถั่วจะแตก
ถ้าเจอช่วงฝนนาน ๆ
บางฝักก็จะขึ้นเป็นถั่างอกทั้งในฝักเลย
ฉันจะดูให้เส้นสีเขียวพวกนี้ สีซีดลงก่อนถึงจะเด็ด
บางบ้านจะรีบเด๊ดถั่า ก่อนจะโดนนกพิราบกินหมด
แต่แปลงถั่วของฉัน ไม่เคยเจอนกพิราบเล่นงาน
คงเพราะฉันขี้เกียจ วัชพืชเลยขึ้นรก
หลังจากเก็บ ก็ทิ้งให้ฝักถั่วแห้งสนิท
ใช้ไม้ตะลุมพุกทุบถั่วออกจากฝัก
แล้วนำถั่วมาตากแดด...
สักประมาณหนึ่งเดือน ระหว่างยุ่งกับฤดูเก็บเกี่ยว
ฉันจะมัวสนใจรายละเอียดไม่ได้
พอตากจนแห้งสนิท ถั่วยังคงความหอมและปลอดแมลงกิน
พอถึงต้นฤดูหนาว
ก็มานั่งคัดเมล็ดถั่ว
และเก็บใส่ไว้ในขวดโหล
เมื่อยจัง ทำไว้เยอะเกินไปแล้ว
ฉันคัดแยกเมล็ดถั่วที่อวบอ้วนเม็ดโตไว้
แล้วนำมาปลูกเป็นถั่วชุดใหม่ช่วงใบไม้ผลิ
ที่โคโมะริ มีการกำหนดวันในการปลูกอะซึกิ
ถ้าปลูกเร็วไปหรือช้าไป มันจะไม่เวิร์ค
บางครั้งมันจะหนาวไปเาลาที่มันงอก
หรือฝนตกนานเกินไป
ถ้าเป็นแบบนั้น มันก็จะเสี่ยงเจอแมลงลงและเป็นโรค
วันปลูกผักชนิดอื่น ก็ถูกกำหนดโดยการ ปรึกษากับพวกดอกไม้และนก
มันมาจากประสบการณ์จริง ๆ
ใช่แล้ว
จังหาะเวลาที่ดี คือหัวใจสำคัญ
ใช่ อาจเป็นไปได้
ฉันคงออกจากโคโมะริเร็วเกินไป
ต้องใช่แน่
ความเร่งรีบทำให้เสียเปล่า
แม้กระทั่งเวลาทำถั่วกวน
ถ้าใส่น้ำตาลเร็วเกินไป ถั่วอะซึกิก็จะไม่นิ่ม
ต้องใส่น้ำตาลเมื่อมันนิ่มจนใช้นิ้วบี้ได้
วันไหนหิมะตก ฉันจะอยากกินฮัทโตะ
มันทำจากแป้งและน้ำเปล่า
นวดจนแป้งนิ่มเหมือนติ่งหู แล้วพักทิ้งไว้สองชั่าโมง
ถ้าคุณไม่ทิ้งไว้ให้นานพอ แป้งจะไม่เหนียาเด้ง
ฉันจึงทำก่อนจะออกไปตักหิมะ
พอแป้งได้ที่ ให้ดึงเป็นแผ่นบาง ๆ
ฉีกเป็นชิ้น ๆ แล้วใส่ในซุป
จะกินแล้วนะคะ
กินหลังจากตักหิมะเสร็จ เวลาที่หิวจัด ๆ นี่แหละอร่อยที่สุด
วันนี้ฉันใส่แป้งรำข้าวเพื่อเพิ่มรสชาติ
เมนูที่ 6
แป้งรำข้าวคือ "เยื่อหุ้มข้าวสาลี" ทีถูกขัดสีออกในกระบวนการโม่แป้ง
ดูเพื่อสุขภาพจังเลย
แต่ว่า...
นี่ทำให้นึกถึงอะไรบางอย่าง...
เด็ดหัวปลาซาร์ดีนตากแห้งออก
ใส่เห็ดหอมตากแห้ง
เเครอท
ไชเท้า
รากไม้โกโบ
เผือก
หั่นเต้าหู้ทอด
เทลงในหม้อ ใส่น้ำเปล่า สาเก และเหล้ามิริน
ปรุงรสทีหลังด้วยโชยุและขิง
ตั้งไว้บนเตาทำความร้อน
สวยจังเลย
ออกไปเดินเล่นดีกว่า
เมื่อวานฉันทะเลาะกับคิกโกะ
คุยกันเรื่องเพื่อนในที่ทำงานของเขา
ทำไมเล่า เขาเป็นคนขอให้ฉันช่ายนี่นา
แต่ถ้าเธอช่วยเขาทุกครั้ง มันจะไม่ดีกับเขานะ
ก็ถ้าเธอแคร์เขาจริง ๆ
อิชิโกะ...
เธอคิดว่าเธอเป็นใคร...
ถึงมารู้ว่าอะไรดีกับเขา...
หรืออะไรไม่ดีกับเขา
เธอผ่านโลกมามากจนรู้หมดทุกอย่างหรือไง
เธอไม่รู้จักเขาด้วยซ้ำ
อิชิโกะน่ะ ชอบพูดเหมือนรู้ซะทุกเรื่อง
ก็ดีแต่พูดนั่นแหละ
เธอพบปะผู้คนมาเยอะจนพูดแบบนั้นได้หรือไง
กระต่ายเหรอ
พอกลุ่มเมฆพัดลอยไป
ดวงอาทิตย์จะโผล่ออกมา
แล้วหิมะก็จะร่วงหล่นจากกิ่งไม้
พอไม่มีแสงอาทิตย์ หิมะก็จะหยุดหล่น
ดวงอาทิตย์โผล่มาอีกแล้ว
ฉันไม่รู้วิธีเผชิญหน้ากับผู้คน ถึงได้กลับมาอยู่ที่นี่
ฉันนี่โง่จริง ๆ
ถึงเวลา... ต้องโกยหิมะแล้ว
กลับมาแล้วเหรอ
ฉันทำแกงกะหรี่มาให้ มากินกันนะ
เมื่อาานฉันพูดแรงไปหน่อย
ขอโทษ
ฉันจะหุงข้าวนะ
งั้นฉันจะอุ่นแกงกะหรี่
นี่ขนมปังเหรอ
ฮัทโตะเหรอ
ไม่ใช่ นั่น...
นึกออกแล้ว
โรยแป้งให้ทั่า
แล้วหยิบแป้งมา
หั่นสามไหม
แบ่งเป็นสามส่าน
ใช้ที่นวดคลี่แป้งออก
ทีนี้ก็...
เอาไปปิ้งบนเตาทั้งสองด้าน
ฉันรีดก้อนนี้เลยนะ
คิกโกะ ดูสิ
สุโก้ย แป้งเริ่มพองแล้ว
มันพองแล้ว
พองใหญ่เลย
อย่างกับลูกโป่งเลย
- แบบนี้ไม่เป็นไรเหรอ - ไม่เป็นไร
พลิกกลับด้าน
ดูดีจังเลย
- นี่คือ "นาน" ใช่ไหม - ชาปาตี
ชาปาตีเหรอ
มันจะต้องพักแป้งที่นาดไว้ข้ามคืน
- เหมือนฮัทโตะเลย - อือ
ของอร่อยทำเหมือนกันหมดทั่วโลกเลยเนอะ
- เชิญจ้ะ - น่ากินสุด ๆ อ่ะ
นี่เครื่องเทศแกงกะหรี่ไก่ ของแท้จากอินเดียเลยนะ
- จะทานแล้วนะคะ - จะทานแล้วนะคะ
อร่อยไหม
อร่อย
ชาปาตีอร่อยดี
พรุ่งนี้ฉันค่อยทำซุปฮัทโตะ
ว้าว
- ไปแล้วนะ - โอเค
นี่สนุกจังเลย
เหนื่อยจัง
พรุ่งนี้ค่อยโกยหิมะ
รู้สึกดีจังเลย
เมนูที่ 7
ผักดองของฉันใกล้จะหมดแล้ว
ฉันลังเลที่จะเปิดถุงใส่ผักดอง
ผักกูดเกี๊ยะที่เด็ดมาตอนฤดูใบไม้ผลิ
หลังฤดูหว่านข้าว พวกผู้หญิงจะขึ้นเขา...
- สวัสดีค่ะ - สวัสดีจ้ะ
ดูสิ ฉันเด็ดกูดเกี๊ยะมา
ไปเก็บเจ้ากูดเกี๊ยะมาจนขนไม่ไหว
ถ้าเด็ดที่ราก มันจะหลุดง่ายมาก
เก็บก่อนที่มันจะแตกหน่อ จะกินอร่อยที่สุด
ใช้ขี้เถ้าช่วยไล่ความขม
แช่ในน้ำร้อนทิ้งไว้ข้ามคืน
เพื่อไล่รสขมของมัน
แต่ก่อนจะดอง ฉันจะใช้แบบดิบ
จะใส่เกลือน้อยไปไม่ได้
ถ้าไม่ใส่เกลือกลบผักกูดให้มิด...
มันจะเละเพราะอะไรก็ไม่รู้
โธ่เอ๊ย
แช่น้ำเปล่าทิ้งไว้ข้ามคืน
ล้างเกลือออกแล้วเอาไปลวก
จะกินแล้วนะคะ
ปรุงรสด้วยโชยุใส่ขิงจะช่วยให้รสสดชื่นขึ้น
หรือใส่ในสตูว์ หรือกินกับซุปมิโซะก็อร่อย
ใคร ๆ ก็กินเจ้านี่ตลอดทั้งปี
แต่ฉันคาบะเนยามิ ก็เลยไม่เคยทำได้มากพอ
คาบะเนยามิ แปลว่า ขี้เกียจ
ไม่ใช่แค่กับเจ้าผักกูดเกี๊ยะ
ฉันมักจะปล่อยฤดูเก็บเกี่ยวให้เสียเปล่า เพราะขี้เกียจและชอบลัดขั้นตอน
แต่คนหมู่บ้านโคโมะริ ขยันขันแข็งตั้งใจทำงานกัน
วันนี้ผมเรียกทุกท่านมาที่นี่
เพราะมีที่ดินทิ้งไว้เฉย ๆ ตรงเนินเขาทางตะาันออกของหมู่บ้านเรา
ขาดการดูแลที่ดี
ตามรายงานของสหกรณ์เพื่อการเกษตร
นี่อาจทำให้เกิดการระบาดของแมลงศัตรูพืชได้
เราได้แจกเอกสารให้ทุกท่านแล้ว
กรุณาเปิดไปที่หน้า 3 ครับ
ตัวหนังสืออาจเล็กไปหน่อย
เราอยากให้มีการใช้สอยที่ดินอย่างมีประสิทธิผล
ทั้งนี้เพื่อประโยชน์ของทุกท่านเอง
และเพื่อการปรับปรุงที่ดิน และภูมิทัศน์ของเราด้วย
นี่เป๊นความเห็นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
อิชิโกะจัง นั่งลงก่อนสิ
สมัยก่อนที่นี่เต็มไปด้วยป่าเขา
เราค่อย ๆ ถางตัดต้นไม้ทีละต้น
ถ้ามีพวกเครื่องจักรเหมือนสมัยนี้ก็คงง่ายขึ้น
แต่พากเราขุดรากถอนต้นไม้ทุกต้น ด้ายมือเราเอง
เพื่อถางทางทำเป็นที่นา
โคโมะริเป็นพื้นที่เขาหิน
บางครั้งก็จะเจอหินก้อนใหญ่
เราก็เลยตัดต้นไม้ต้นหนา ๆ มาทำเป็นคาน
แล้วแบกหินออกไป
สมัยก่อนเราก็ใช้ม้าใช้วัวกัน
แล้วก็มาถึงชาานาที่เพาะปลูก
จนถึงรถอีแต๋นด้าย
เราทำมาหมดแล้วล่ะ
ตอนแรก ๆ นะ สามีฉันเก่งเท่ระเบิดเลย
แต่พอมีเครื่องเลื่อยไฟฟ้า เขาก็ตัดต้นไม้อย่างกับตัดเต้าหู้เลย
ทำดูเหมือนง่ายมาก ๆ
แถานี้มีเนินลาดชันเยอะ
เราเลยต้องใช้รถอีแต๋นไถด้านข้าง แล้วเอารถมาขนไป
มันหนักมาก ๆ
เล่นเอาขาฉันแทบหลุดเลยล่ะ
สิ่งที่พวกเขาทำในตอนนั้น ไม่ได้มีเพียงแค่นี้
พวกเขายังปลูกผักทุกชนิด
ปลูกธัญพืชทุกชนิด
นำมาผ่านกรรมวิธีต่าง ๆ
ทำงานบ้าน
เลี้ยงลูก ๆ
ทำงานหนัก ทั้งบนเขาและในเมือง
เตรียมพร้อมสำหรับฤดูหนาว
ทุก ๆ วัน
วันแล้ว...
...วันเล่า
ยูตะพูดถึงอนาคตของโคโมะริอยู่หลายครั้ง
ทุกคนเริ่มแก่ตัวลง เราต้องทำอะไรสักอย่างกับที่นารกร้าง
อืม
รู้ไหม...
ฉันทึ่งมากเลย ที่อิชิโกะทำทุกอย่างเองคนเดียว
แต่ฉันก็ยังรู้สึกว่าเธอกำลังหนี...
จากสิ่งที่สำคัญที่สุด
แล้วพยายามปกปิดด้วยการ "ตั้งใจทำให้ดีที่สุด"
เธออาจจะกำลังหนีอะไรอยู่
ฉันเถียงไม่ออก
เขาเองก็พยายามสร้างชีวิตให้ตัวเองที่โคโมะริ
เขายอมรับมัน และอ้าแขนรับมัน
เพราะแบบนี้พวกผู้เฒ่าในหมู่บ้าน...
ถึงอยู่ที่นี่อย่างมีความสุขจริง ๆ
แล้วตัวฉันล่ะ...
จะมีพายุใหญ่ช่วงสิ้นฤดูหนาวเสมอ
จดหมายของแม่พร่ำพูดถึงเรื่อง "วงกลม" และ "เกลียว"
แต่ไม่ได้บอกเลยว่าแม่อยู่ที่ไหน อยู่กับใคร
วันนั้นมีพายุถล่ม พัดหิมะปลิวหายไปพร้อมกับแสงแดด
แดดออกอีกแล้ว
ท้องฟ้าถูกแบ่งครึ่งด้วยสีฟ้าอ่อน และกลุ่มเมฆสีดำ
ช่างเหมือนฉันเลย
โคโมะริเป็นชุมชนเล็ก ๆ ในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ไม่มีห้างร้าน
ที่กลางหมู่บ้านมีร้านค้าไม่กี่ร้าน
และมีตลาดเล็ก ๆ หนึ่งแห่งที่บริหารโดยสหกรณ์
ขี่จักรยานลงเขา ใช้เวลาประมาณคึร่งชั่วโมง
ตอนขากลับจึงใช้เวลานานกว่า
เวลามีหิมะตกในฤดูหนาวก็ต้องเดินเอา
ใช้เวลาเดินถึงหนึ่งชั่วโมงคึร่ง
คนส่วนใหญ่ไปซื้อของ ที่ซูเปอร์มาร์เก็ตใหญ่ในเมืองข้าง ๆ
กว่าฉันจะไปและกลับ ต้องใช้เวลาหนึ่งวันเต็ม
ที่โคโมะริ หน้าลูกพลัม ลูกพรุนและซากุระออกดอก
เก็บผักป่าและปลูกข้าวมาพร้อม ๆ กัน
เมนูที่ 1
บนเขา...
ชิโดะเกะ (ผักป่า)
ใบหอมของมันเอาไปลวก หรือทอดเทมปุระก็อร่อย
ได้แล้ว
เบิร์ธรูท
ดอกคะตะคุริ
ดอกอะเน็มโมนี่
ดอกป๊อปปี้
ต้นแฟทเชียก็แตกหน่อแล้ว
แล้วโสมล่ะ...
โคโกมิ (ใบอ่อนของเฟิร์น)
โดนเด็ดไปหรือยังนะ
จะทานแล้วนะคะ
เมนูที่ 2
ที่โคโมะริ ทุก 2-3 ปีจะมีหิมะตกหนักช่วงใบไม้ผลิ
หิมะตกเหรอ
ลูกคารตื่นให้เช้ากว่านี้นะ
เราต้องออกไปตักหิมะ
รถบัสมาแล้ว ไปนะคะ
หนูรับปากคิกโกะว่า จะทำมิโซะบัตเตอร์เบอร์ให้เขา
ยังไงหิมะตกอย่างนี้แม่ก็ทำงานไม่ได้ แม่ช่วยเก็บบัตเตอร์เบอร์ให้ทีได้ไหม
ไปแล้วนะคะ
ต้องโกยหิมะออกจากถนนอีก
บัตเตอร์เบอร์จะโดนหิมะกลบไหมนะ
เด็กบ้า รู้บ้างไหมต้องใช้เวลานานแค่ไหน
ช่างเถอะ
คิกโกะ
อรุณสวัสดิ์ ดูหิมะพวกนี้สิ
หิมะตกทั้งคืนเลย
แต่นี่ฤดูใบไม้ผลิแล้วนะ
หิมะส่งท้ายฤดูหนาว
มีอยู่ปีหนึ่ง หิมะเคยตกเดือนพฤษภาคมใช่ไหม
ใช่ จริงด้าย
งั้นก็ยังไม่หมดหรอก
กลับมาแล้วค่ะ
เเม่
แม่ทำมิโซะบัตเตอร์เบอร์แล้ว
ต้องใส่น้ำตาลอีกหน่อย
ไปประชุมเหรอ
แล้วแม่ฉันก็ไม่กลับมาอีกเลย
นี่ อิชิโกะ
อย่าอู้สิ
เธอยังเด็กนะ ทำเร็ว ๆ หน่อย
คนอย่างนายน่ะ คงให้เมียทำงานบ้านคนเดียวสินะ
พอกลับถึงบ้าน บ้านก็ต้องอุ่น อาหารค่ำต้องพร้อม
จากนั้นก็นั่งตีพุงแล้วพูดว่า "เหนื่อยจังเลย"
ถ้าเสื้อผ้ากองพะเนิน คงเอาแต่บ่น ๆ ๆ
ฉันสิต้องทำหมดคนเดียว ไม่ว่าจะเหนื่อยแค่ไหน
ไหนจะต้องทำมาหากิน ดูแลบ้านคนเดียว
ระหว่างมาทำงานที่นี่ งานที่บ้านก็ไม่เสร็จสักอย่าง
ทำได้แค่ทีละอย่าง
ระหว่างที่ตักหิมะก็ไม่มีใครช่ายผ่าฟืนให้
แต่นายมีครอบครัวช่วยทำงานที่ไม่อยากทำ ไม่ต้องทำเหมือนงานยุ่งนักหนาหรอก
ฉันต้องทำทุกอย่างคนเดียว
คนที่มีครอบครัวไม่รู้หรอกว่า มันลำบากแค่ไหนสำหรับฉัน
นายไม่มีวันเข้าใจว่า ไม่มีครอบครัวมันลำบากแค่ไหน
แม่...
แม่เห็นหนูเป็นอะไรกันแน่
เป็นคนในครอบครัวหรือเปล่า
อิชิโกะ
ขอเพิ่มจ้ะ
นี่เธอ...
ชามที่ 3 แล้ว
มิโซะบัตเตอร์เบอร์นี่นา
ก็ไม่เลาเนอะ
มิโซะบัตเตอร์เบอร์เก็บได้หนึ่งปี ถ้าแช่ไว้ในตู้เย็น
ไม่มีทาง ฉันคงฟาดเรียบซะก่อน
เาลาแม่ฉันรีบ ๆ แม่จะตักใส่ชาม
แล้วใส่น้ำร้อนลงไป และเรียกมันว่า "ซุปมิโซะ"
ขอบใจ
ฟังดูเข้าท่าดีนะ
ก็ใช่
มีน้ำร้อนไหม
ไม่เลว
ใช่ไหมล่ะ
จริงด้วย
อืม อร่อย
เมนูที่ 3
นี่คือรากหญ้าหางม้า
มันเหนียาและขึ้นอย่างบ้าคลั่ง
เตรียมดิน ขุดรากขึ้นมาให้หมด
พิษนาด กูดเกี๊ยะ หญ้าหางม้า
ปีที่แล้วฉันขุดเจอเยอะเลย แต่ก็ยัง...
เตรียมดิน
ขุดรากขึ้นมาให้หมด
เจอหญ้าหางม้าเยอะจริง ๆ
ฉันสงสัยว่าเอามันมากินบ้างได้ไหม
แต่แค่ปอกเปลือกก็เล่นเอาเหนื่อยแล้ว
มันเล็กซะเหลือเกิน
ต้องใช้เวลา และไหล่ฉันก็ปวดล้าแล้ว
แต่ถ้าไม่เลาะเอาเปลือกออกจะกินยาก
นิ้วฉันเปลี่ยนเป็นสีดำเลย
เอาไปต้ม
ใส่โชยุกับเหล้ามิรินลงไปเคี่ยว
หญ้าหางม้าตั้งเยอะแยะ ทำออกมาได้นิดเดียา
เสียเวลาเสียแรงทำตั้งนานได้แค่นี้
พอมาคิดถึงแรงที่ลงไป แต่มันไม่ได้พิเศษเท่าไร
เสียเวลาเสียแรงทำตั้งนาน ได้ผลลัพธ์แค่นี้
ช่างเป็นอาหารที่ยุ่งยากและเสียเาลาจริง ๆ
เอาเถอะ ลองชิมดู
ถึงยังไงหญ้าหางม้าก็เป็นแค่วัชพืช
พอมันขึ้นเยอะ กว่าจะกำจัดทิ้งได้ก็เสียเวลาเป็นชาติ
รากก็เล็กซะจนถอนออกยาก
ถึงจะพูดแบบนั้น แต่ว่า...
เราก็สร้างสิ่งแวดล้อมให้หญ้าหางม้ามันงอกงามเอง
ด้วยการตัดไม้ทำลายป่า
ญี่ปุ่นในยุคก่อนประวัติศาสตร์ไม่มีพื้นที่ว่าง ให้เจ้าหญ้าหางม้าขึ้นมากนักหรอก
มันอาจเป็นสมุนไพรมีค่าก็ได้ ไม่ใช่แค่วัชพืช
อาจเป็นสัญลักษณ์ของการเข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิ
บรรพบุรุษของเราอาจให้คุณค่าหญ้าหางม้าก็ได้นะ
ลองคิดดูสิ...
พวกมันคล้ายกับวิญญาณดางน้อย ๆ ที่เอื้อมมือหาสวรรค์
แถมยังอร่อยด้วยนะ
รสดีแล้วก็หอมด้วย
เธอเก่งนะ อิชิโกะจัง
ติดหรือยัง
ติดแล้ว
ขอบใจนะ
ยูตะเป็นรุ่นน้องฉัน 2 ปี
ดูท่าฉันจะมีจุดอ่อนกับหนุ่มตัวสูง เจ้าบทเจ้ากลอน
ฉันต้องผ่าฟืนเผื่อปีหน้าด้วย ก่อนที่งานจะยุ่ง
เมนูที่ 4
- สาัสดีค่ะ - สวัสดี
ฉันมาช่วยเธอผ่าฟืน
- คุณปู่เข้าไปทำงานในป่าเหรอ - ใช่
- ฉันกำลังจะพักกินกลางวัน - โชคดีจัง
จะไปเด็ดต้นหอมป่าก่อน หยิบตะกร้ามาด้วย
ได้
แถานี้เหรอ
ตรงนี้
มีต้นหอมป่าขึ้นอยู่ใกล้บ้าน
ต้นใหญ่จัง
ใส่กับผักกาดขาวปลีที่ปลูกไว้ช่วงปลายปีที่แล้ว
พอทิ้งไว้ในแปลงผัก มันก็รอดหิมะมาได้
และออกดอกในฤดูใบไม้ผลิ
เห๊นพากนี้ไหม
ฉันจะเอาใบไปทำซุป
ดอกนี่เอาไปแช่โชยุก็อร่อย
เขาว่าถ้ามันออกดอกแล้ว ผักกาดจะไม่ดี
ใช่แล้ว พอออกดอกแล้วรากจะหยุดโต
ใบก็จะแข็งขึ้นด้าย
แต่ฉันปลูกเอาดอกมันน่ะ
เรากินดอกพวกนี้ก่อนฤดูผักป่าได้
พวกนี้ล้างยากชะมัด
เราตัดมาเยอะเกินไป
ย่างปลาเทราต์กับเกลือ
ต้นสปาเกตตี้
เอาต้นหอมและหัวมันมาผัดน้ำมันขลุกขลิก
ใส่น้ำต้มพาสต้าเพื่อทำซอส
ใส่ดอกทีหลังสุด
คลุกเคล้ากับซอส
"พาสต้าเทราต์ย่างเกลือ ใส่ต้นหอม ดอกผักกาด"
ทำมั่ว ๆ เป็นไงบ้าง
ต้นหอมเผ็ดดี
ถ้าใส่มันฝรั่งแทนพาสต้านี่ก็กินกับข้าวได้เลย
มันฝรั่งของฉันกำลังแตกหน่อ
ฉันเด็ดมันออก แต่มันเริ่มแก่แล้ว
เคยได้ยินว่าหน่อมันฝรั่งมีพิษนะ
ใช่แล้ว
เอาไปใส่ในชาของเจ้านายดีกว่า
มีอะไรเหรอ
เปล่า
ชักจะติดใจแล้วใช่ไหมล่ะ
ฉันเกลียดเจ้านายของฉันชะมัด
เป็นคนที่คิดอะไรตื้น ๆ ชอบใช้เส้นสาย
เวลาประชุม ก็เอาแต่ชะเลียท่านประธาน
น่าเกลียดที่สุด
เขาเป็นขุนพลอยพยักรับทุกงาน ทั้งที่มันเกินตัว ทำไม่ไหวหรอก
แล้วก็โบ้ยงานตัวเองให้คนอื่นทำแบบหน้าตาเฉย
แล้วถ้าพลาดเขาก็ไม่เคยผิด แต่ถ้าสำเร็จเขาก็เอาหน้าไป
ก็เลยมาผ่าฟืนเพื่อระบายอารมณ์สินะ
เขามันบ้องตื้น ไร้ความรับผิดชอบ ไร้วิสัยทัศน์
และที่สำคัญนะ... ที่สำคัญ...
เป็นอะไรของแกน่ะ
เอาแต่บ่น ๆ ๆ
แกมองเห็นความผิดของเขา เพราะแกเห๊นว่าตัวแกก็เป็นน่ะสิ
แกนี่ไม่ได้โตขึ้นเลย
น่าอายจริง ๆ
ไม่ได้เห็นปู่โกรธขนาดนี้มานานแล้ว
ค่อยรู้สึกดีขึ้นเยอะ
พอเข้าฤดูใบไม้ผลิ แม้แต่เธอก็เสียศูนย์นิด ๆ เนอะ
คงงั้นมั้ง
เสร็จแล้ว
เปนูที่ 5
ผีเสื้อหนอนกะหล่ำเป็นศัตรูพืช
การฆ่ามัน กลายเป็นปฏิกริยาอัตโนมัติที่เคยชิน
ครั้งหนึ่ง พวกเรานั่งรถบัสเข้าเมือง
ฉันไม่เคยลืมสีหน้าของคนบนรถบัส
พวกมันจะมาเวลาต้องลงเมล็ดพันธุ์
ฉันต้องตรวจดูใบทุก ๆ วัน
และต้องหมั่นบี้ไข่ที่มันมาวางไว้ตามใบ
แต่ถึงอย่างนั้น...
ใบมีรูพรุนเลย
เยอะจริง ๆ
ตัวใหญ่ด้าย
ถ้าเป็นผีเสื้อ ฉันทนได้นะ เพราะเหตุการณ์บนรถบัสนั่น
แต่ไม่ใช่กับพวกหนอนผีเสื้อ
กะหล่ำปลีนั้นไม่เหมือนผักกาดขาวปลี
มันเป็นผักที่แข็ง และห่อตัวเป็นกระจุก
กะหล่ำปลีที่เพิ่งเก็บสด ๆ ในฤดูใบไม้ผลิจะอร่อยมาก
จะเหยาะน้ำมันงาหรือน้ำมันมะกอก
และโรยเกลือกินก็อร่อย
มันหวานธรรมชาติ อดใจไว้ไม่อยู่จริง ๆ
ใบนอกที่แข็งนั้นไม่อร่อย แม้จะทำให้สุกแล้ว
แต่ถ้าเอามาหั่นละเอียดแล้วเอาไปทอดกรอบ
มันทั้งหวาน ทั้งกรอบ
กะหล่ำปลีไม่ชอบฝน
กะหล่ำปลีหัวใหญ่ ๆ ที่โตแล้ว พอโดนฝน...
...มันจะแตก
พอถึงหน้ากะหล่ำปลี ชาวบ้านจะกระสับกระส่าย
เดินไปเดินมาในแปลงผักของคนอื่น
ว่าไง ผักเป็นยังไงบ้าง
ก็ใช้ได้ค่ะ
จริงด้วย
อิชิโกะจัง สวัสดีจ้ะ
สวัสดีค่ะ
ปลูกอะไรเหรอ
ไง
ว่าไง
ยังมีกะหล่ำปลีอยู่ไหม เขาบอกให้ฉันมาดูน่ะ
กะหล่ำปลีขึ้นเยอะมาก เราจึงแบ่งปันให้เพื่อนบ้าน
ทุกคนปลูกเยอะเกินความจำเป็น
ฉันเองก็ปลูกเยอะเกินทุกปี
ต้องคิดหาวิธีกินกะหล่ำปลีแบบใหม่ ๆ ซะแล้ว
ถึงเวลาเก็บหัวต่อไปแล้ว
เจ้ากะหล่ำปลี...
...มันหวาน
ขนมหวานทานเล่น
เค้ก
อ๊ะ จริงด้วย
เค้กแครอทก็มีแล้ว ไม่แน่นะ ทำไมจะไม่ได้ล่ะ
ฉันขูดฝอยกะหล่ำปลีไม่ได้ เพราะฉะนั้นต้องใช้เครื่องปั่น
แป้ง น้ำตาล ไข่
ไม่ใส่ลูกเกด เอาแบบง่าย ๆ พอ
น่าจะใช้น้ำมันสลัดแทนเนย
เครื่องเทศที่ช่วยผสานรสชาติ...
ขิงสกัดอาจเข้ากับกะหล่ำปลีได้ดี
จับคู่กันได้ดีมาก
ทำไมไม่เคยมีใครคิดมาก่อนนะ
ตามเค้กแครอทมาติด ๆ
เค้กกะหล่ำปลีอาจกลายเป็นเทรนด์ใหม่ก็ได้
ฉันเป็นเชฟอัจฉริยะใช่ไหม
มันเริ่มอบแล้ว
เมนูแปลกใหม่
เอ๊ะ
กลิ่นนี้คุ้น ๆ แฮะ
แต่มันเป็นก้อนแรกของโลกนะ...
กลิ่นนี้คุ้นจริง ๆ ด้วย
กะหล่ำปลี...
แป้ง...
ไข่...
ขิง
เป็นยังไงบ้าง
แพนเค้กโอโคโนะมิยากิแบบเค๊ม
มีวูสเตอร์ซอสไหม
สิ่งหนึ่งที่ฉันปลูกเป็นอันดับต้น ๆ ในฤดูใบไม้ผลิคือมันฝรั่ง
ฉันอยากปลูกมันเร็วหน่อย
เมนูที่ 6
แต่ต่อให้หิมะเพิ่งจะเริ่มละลาย
หิมะที่ละลายกลายเป็นน้ำท่วมที่นา
และต้องรอจนกว่าดินจะแห้งพอเพาะปลูกได้
เมื่อปีก่อน ฉันจึงไถดินล่วงหน้าก่อนหิมะจะตก
เพื่อที่ฉันจะได้ลงมันฝรั่งได้ทันที
แล้วเอาแผ่นพลาสติกคลุมหน้าดินไว้
เมื่อหิมะตก
และหิมะละลาย
ฉันกรีดแผ่นพลาสติกออก
แล้วปลูกมันฝรั่ง เว้นระยะห่าง แล้วใช้ดินกลบ
ตอนนี้ยังหนาวอยู่
แต่กว่าต้นอ่อนมันฝรั่งจะขึ้น
อากาศก็จะอุ่นขึ้นพอ จนฉันไม่ต้องห่วงเรืองน้ำค้างแข็ง
ต้นอ่อนจะขึ้นตาม ๆ กัน
ฉันเด็ดทิ้ง เหลือไว้แค่ 3-4 ต้น
ไม่งั้นก็จะได้แต่มันฝรั่งลูกเล็กที่ปอกยาก
ฉันจะไม่ยุ่งที่เหลือ
มันจะออกดอกสวยสะพรั่ง
ฉันจะเริ่มเก็บเมื่อต้นกับใบของมันเริ่มเรี่ยพื้น
มันฝรั่งใหม่ ๆ เอามาต้มกินอร่อยที่สุด
แล้วกินตอนร้อน ๆ โรยเกลือไปหน่อย
มันหวานมาก
หรือจะ...
เก็บวอเตอร์เครสจากแม่น้ำมา
ทำน้ำสลัดด้วยหอมใหญ่สับ
น้ำมัน เกลือ และพริกไทย
เอามันฝรั่งไปต้มแล้วหั่นเต๋า ทำสลัดมันฝรั่ง
อาหารเช้าน่าทานตามมาตรฐาน
จะทานแล้วนะคะ
เเละ "เเปง อะลา ปอม เดอเเต" ขนมปังมันฝรั่ง
ใส่มันฝรั่งบดผสมกับแป้งโดห์
มันนุ่มและชุ่มฉ่ำ
ออกหวานนิด ๆ เมนูเด็ดอย่างหนึ่งของแม่
มันคือเคล๊ดลับ
ถ้าลูกลองทำ มันก็จะไม่ออกมาแบบนี้
ไม่ว่าฉันจะพยายามยังไงก็ไม่เคยได้สักที
เนื้อแน่นเกินไป
รสชาติไม่ได้แย่ แต่ว่า...
ส่านผสมและอัตราส่านเป็นความลับสุดยอด
แม่อาจจะยอมบอกตอนลูกอายุ 20
ขี้เหนียว
ฤดูใบไม้ร่วงที่ผ่านมา ฉันได้จดหมายจากแม่ า ฉบับ
เขียนมายาวเฟื้อย อธิบายว่าทำไมแม่ถึงทิ้งฉันไป
บอกว่าแม่กำลังคิดจะทำไร่ผลไม้
โน่นนี่นั่น เรื่อยเปื่อย
แต่แม่ไม่ได้บอกสูตรลับทำขนมปังมันฝรั่งกับฉัน
ก็เลยยังไม่รู้ว่าแม่ทำมันยังไง
แต่กว่าแม่จะบอก ฉันคงพัฒนาสูตรของตัวเองได้แล้ว
พอเก็บมันฝรั่งมา ฉันก็เอามาตากในที่ร่ม
แล้วเก็บไว้ในกล่องกระดาษ
มันฝรั่งเก็บรักษาได้ดีในฤดูหนาว
มันจึงเป็นเครื่องปรุงหลักที่มีค่า
พอเปิดกล่องแล้วเห็นต้นอ่อนขึ้น
ฉันจะเด็ดทิ้งทันที มันฝรั่งจะได้อยู่ถึงฤดูใบไม้ผลิ
นั่นหมายความว่า พอหมดฤดูหนาวเมื่อไร
คุณก็ต้องเริ่มเตรียมอาหาร สำหรับฤดูหนาวปีหน้าเลย
นี่คือวัฏจักรเมื่อคุณอาศัยอยู่ที่โคโมะริ
ในจดหมายของแม่บอกว่า...
ทุกครั้งที่ฉันสะดุดล้มแล้วหันมาดูข้อผิดพลาด
ก็จะรู้ว่าฉันมักสะดุดหินก้อนเดิมเสมอ
ฉันคิดว่าตัวเองก้าวไปข้างหน้าแล้ว แต่จริง ๆ ฉันเดินเป็นวงกลม
แล้วต้องมาจบลงที่จุดเริ่มต้น และฉันก็จะเศร้า...
แต่ฉันก็ได้ประสบการณ์
ฉะนั้นไม่ว่าจะล้มเหลวหรือทำสำเร็จ
ฉันก็ไม่ได้อยู่ที่จุดเดิมเหมือนก่อนหน้านี้
ดังนั้น มันจึงไม่ใช่ "วงกลม" แต่เป็น "เกลียว"
จากมุมมองหนึ่ง อาจดูเหมือนว่าฉันเดินวนเป็นวงกลม
แต่ฉันต้องเคลื่อนไหว จะหมุนขึ้นตามเกลียวหรือลงตามเกลียว
มันพอจะให้กำลังใจได้บ้าง
หรือบางทีมนุษย์ก็เป็นเกลียวอยู่แล้ว
เคลื่อนไหววนไปวนมาเป็นวงกลม
แต่จะยืดขึ้นหรือลงเสมอ หรืออาจมีออกข้างบ้าง
วงกลมของฉันค่อย ๆ ขยายออก
เกลียวของฉันกำลังโตขึ้นทีละนิด
พอคิดแบบนั้นแล้ว ทำให้ฉันเข้มแข็งที่จะก้าวต่อไป
ตอนที่อ่านครั้งแรกก็ไม่ค่อยเข้าใจ แต่ว่าตอนนี้...
ฉันเสียเวลาเตรียมที่ดิน
แต่ตัดสินใจจะไม่ปลูกมันฝรั่งในปีนี้
เพราะฤดูหนาวปีหน้า...
ฉันจะไม่อยู่ที่นี่
เมนูที่ 7
สวัสดีครับ
ยูตะเองเหรอ
คิกโกะอยู่ไหมครับ
ไปที่ไร่ของอิชิโกะจังน่ะ
งั้นผมไปนะครับ
ไง
ฉันมาดูหอมใหญ่ให้อิชิโกะ เพราะเขาปลูกมันไว้แล้ว
ไม่เยอะไปหน่อยเหรอ กินคนเดียว
เขาใช้หอมใหญ่เยอะน่ะ
ก็มีทั้งเอาใส่น้ำมัน เกลือ พริกญี่ปุ่น แล้วเอาไปอบ
ใช้หอมใหญ่ทั้งหัาทำซุป
พอคิดจะไปก็ไปปุบปับเลย
นั่นสิ
แต่ฉันค่อนข้างทึ่งเขานะ
อิชิโกะจังมักตัดสินใจไม่เด๊ดขาด
คงงั้น
เขาพูดอะไรกับนายเหรอ
ถ้ายังอยู่ที่นี่ต่อไป เขาจะรู้สึกว่าไม่ซื่อสัตย์กับตัวเอง
ลืมแล้วเหรอ
อิชิโกะจัง กลับมาที่นี่เพราะไม่มีที่จะไป
แต่ตอนนี้เขาต้องการเลือก ที่ที่เขาอยากอยู่ด้วยเหตุผลที่ใช่
จนกว่าเขาจะแน่ใจว่าเอาตัวรอดในเมืองได้
ถ้าเป็นแบบนั้น ก็จะเลือกอยู่โคโมะริได้โดยไม่รู้สึกผิด
เขาก็พูดกับฉันแบบนี้
เขาภูมิใจมาก และไม่ชอบความพ่ายแพ้
ทั้งดื้อและคิดมากเกินไป
ถ้าชอบอยู่ที่นี่ ก็คารอยู่ที่นี่สิ
- การเดินอ้อมก็ไม่เลาร้ายนักหรอก... - เขาก็แค่ดราม่าตัวแม่
พูดแรงจัง
การปลูกหอมใหญ่เริ่มต้นด้วยเมล็ดพันธุ์
พอปลูกในช่วงฤดูใบไม้ร่วงแล้ว ต้องอัดดินให้แน่น
แล้วใช้เสื่อฟางคลุมไว้สัก 5 วันเพื่อกันฝน
พอต้นมันงอกก็ให้เอาเสื่อออก
รอจนต้นมันสูงสัก 7-8 มม.
ย้ายไปเพาะในแปลงที่ใส่ปุ๋ยไว้แล้ว
ปล่อยต้นทิ้งไว้ในฤดูหนาว
พอหิมะละลาย อากาศอุ่นขึ้น
ต้นมันก็จะออกตุ่มดอกเล็ก ๆ
แต่พากนี้ต้องรีบเก็บ
พวกต้นที่มีตุ่มดอก
หอมใหญ่จะแข็ง และไม่อร่อย
เหรอ
หอมใหญ่ที่ยังไม่แก่หัวจะเล็ก แต่กินได้แล้ว
สามารถกินต้นมันได้ด้วย
ให้เก็บหอมใหญ่หลังจากฤดูฝน ตอนที่ต้นมันยังเขียวอยู่
เอามาตากแดดจนต้นมันเหี่ยว แล้วเอามาแขวนเพื่อเก็บถนอมไว้
ใช้เวลาสิบเดือนเลยนะ
ต้องเอาใจใส่กับมันมาก
เหมือนอิชิโกะเลยเนอะ
โอ๊ย ปวดหลังจัง
ย่าเป็นคนไถดินเหรอ
ฉันไถ
ถ้าที่ดินเสียแล้วมันจะกู้คืนยาก
ย่าเลยบอกให้ฉันมาทำ
ฉันมาช่ายก่อน ตอนที่ทุกคนยุ่งอยู่
แต่ฉันไม่เคยปลูกผักเองตั้งแต่ต้น
ก็ว่าจะลองดูน่ะ
ตกลงว่าเธอจะดูแลที่ดินให้เขา
เดี๋ยวเขาก็กลับมาแล้วล่ะ
ขนมหวาน
5 ปีต้อมา
เทศกาลป่าน้อย ๆ ในฤดูใบไม้ผลิ
- มันฝรั่งสด ๆ เลย - มันฝรั่งสด ๆ ค่ะ
อิชิโกะ
ไม่เจอตั้งนานเลยนะคะ
ได้ยินว่าเธอกลับมาแล้ว
อิชิโกะจังเข้าเมืองไปหาสามีน่ะ
แค่บังเอิญเจอค่ะ ไม่ได้ตั้งใจอย่างนั้น
สวัสดีค่ะ
คิกโกะ ลูกอยู่ไหนล่ะ
อยู่กับพ่อเขาค่ะ
- น่ารักจัง - ขอบคุณค่ะ
ลองชิมนี่ดูไหมคะ
"ขนมปังน้ำตาลทรายแดงนึ่ง" คิดถึงเมื่อก่อนจังเลย
อบใหม่ ๆ ฝีมือกลุ่มสตรีค่ะ
ตรงโน้นมีสาเกหวานด้ายนะคะ
ตอนเด็ก ๆ แม่ฉันเคยทำขนมนี่ให้กิน
ฉันกับพี่ชายแย่งกันกินประจำ
อันนี้เป็นวอลนัท อีกอันเป็นงาค่ะ
เมื่อก่อนเราปลูกงาเองด้วยนะ
เราทุกคนต้องช่ายกัน
พวกเรามีแผนจะผลิตลูกเยอะ ๆ เพื่อฟื้นฟูโรงเรียนค่ะ
เป็นเพื่อนรักกันจริง ๆ เลยนะ
อิชิโกะ ไหนล่ะ สามีเธอ
เขากำลังเตรียมระบำชินโตอยู่ค่ะ
จะแสดงระบำคลาสสิกเหรอ
นาน ๆ มารามตัวกันทุี ก็เลยยังไม่พร้อมเต็มที
เธอจะเต้นรำด้วยใช่ไหม
หนูต้องไปเตรียมตัวแล้ว เดี๋ยวพบกันค่ะ
- ขอบคุณนะคะ - สนุกให้เต๊มที่
สู้ ๆ นะ
เขาชอบระบำคลาสสิกมาตั้งแต่เด็กแล้ว
พอโรงเรียนถูกปิดก็เลยเลิกไป
เขาชวนศุิษย์เก่าที่อยู่ใกล้ ๆ มา คนยิงเยอะยิ่งคึกครื้น
ทุกคนชอบกันมากเลย
ไม่แน่อาจมีคนกลับมาอยู่โคโมะริ เยอะขึ้นก็ได้นะคะ
ขอตัวก่อนค่ะ
เป็นอะไรจ๊ะ
แม่มาแล้ว
หิาแล้วเหรอ
- เกิดอะไรขึ้น - ไม่รู้เหมือนกัน
ไอ ฮาชิโมโตะ
ทาคาฮิโระ มิอุระ
มายุ มัตสึโอกะ
โยอิจิ นูคุมิซุ
แคเรน คิริชิมะ
กำกับโดย จุนอิจิ โมริ
บรรยายไทยโดย ศิริกมล เชฎฐ์อุดมลาภ