Solomon.
DIAGONAL STREET, JOHANNESBURG ZUID-AFRIKA, 13 JUNI 1977
Waar gaan jullie heen, heren?
En wat zit er in die tas?
Het is maar bagage.
Allemaal opstaan.
Ga zitten.
Edelachtbare, de staat beschuldigt de aangeklaagde...
...Solomon Kalushi Mahlangu...
...een 21-jarige man van Zuid-Afrikaanse afkomst...
...woonachtig te 2445 Blok C2, Mamelodi, Pretoria...
...van twee moorden...
...twee pogingen tot moord, openbare geweldpleging...
...en geweld tegen eigendommen.
Jongeman.
De staat beschuldigt je van twee moorden...
...twee pogingen tot moord...
...openbare geweldpleging...
...en geweld tegen eigendommen.
En als laatste, maar van groot belang...
...het samen handelen.
Samen handelen met een gemeenschappelijk doel...
...in het belang van een ander, namelijk Mondy Motloung, hier afwezig...
...om deze daden uit te voeren. Dank u, mijnheer.
Ik neem aan dat u de aanklacht met uw cliënt hebt besproken, Mr Mailer?
Jazeker, edelachtbare.
En hoe pleit hij?
Op de twee aanklachten van moord, twee van poging tot moord...
...pleiten we onschuldig. Voor de andere...
...pleiten we onschuldig.
De procesdatum is 13 februari.
Breng de verdachte naar de Fortgevangenis in Johannesburg...
...tot de afronding van het proces.
Allemaal opstaan.
Dit is mijn familie. Mijn moeder Martha en mijn broer Lucas...
...een cipier, en soms mijn vader.
Ze wilden altijd het beste voor me.
Bereidden me voor om een man te worden.
Een verantwoordelijkheid die ik zeer op prijs zou stellen...
...tijdens mijn overgangsritueel in Oost-Transvaal...
...toen ze ons met geweld uit ons land haalden en we in de armoede belandden.
We lieten m'n vader achter, begraven in een dor stukje land.
Samen redden we het, helpen elkaar waar we kunnen.
Armoede maakte slaven van ons.
Mijn opleiding moest de bevrijding van mijn familie worden.
Het was 6 april, mevrouw, 1652.
Dube, zit je nog steeds te poepen? -Verdomme, Mahlangu, rot op.
Miles Davis zei ooit:
'Jazz is de grote broer van de revolutie. Revolutie volgt het.'
Hoe gaat het? -Goed. En jij?
Je hebt vandaag veel geld verdiend. -Shukr Alhamdulillah.
Geef het altijd uit in de winkel en Allah zal je zegenen.
Tot ziens. -Dag.
Klerezooi.
Schoppenaas.
Oude man, twee rand per weddenschap. Schoppenaas.
Mondy. -Toe, lieverd. Jij daar.
Als je deze krijgt, koop ik een haarrelaxer voor je haar.
Mondy. -Wat?
Waarom kwam je niet naar school? -Laat me met rust.
Kom op, man.
Politie. Wegwezen.
Stop.
Brenda Riviera. Ze leeft niet in dezelfde realiteit.
Ze wil zelf meedoen.
Jullie zijn laat.
Ze is slim. Ze is mooi.
Brenda, sorry. -En ze is van mij.
Brenda. -Wat is het probleem met je meisje?
Weet je wat? Hoe gaan jullie studeren als jullie in de bak zitten?
Mandela zit vast, toch? Maar hij studeert. -Alle mensen die ons leiden zijn opgeleid.
Kijk jezelf eens. Je wilt niet studeren, draagt een schooluniform. Wat een onzin.
We hebben een geschiedenisexamen en jij hebt niet gestudeerd.
Historie. Dat hoef ik niet.
Ik zal je wat vertellen over 'onze story'. Wacht even.
Weet je wat Jan van Riebeeck in 1652 deed?
Hij overspoelde de hele plek met Kleurlingen.
Daarna Vasco da Gama met z'n grote schip, dumpte al z'n kruiden.
Nu is al ons eten te pittig. Ken je Shaka Zulu? Dat dacht ik al.
Ken je koningin Modjadji? De Regenkoningin.
Nee dus. Ken je Hlatshwayo dan? -Het is 'Cetshwayo'.
Ja, die. Weet je wie koning Hintsa vermoordde?
Harry Smith. Ja.
Zeg niet dat ik herrie maak. Dit is wat ik zeg. Fuck de Afrikaners.
Fuck zwart Bantoe-onderwijs. Laat ze... -Hé.
Zie je niet dat er mensen zijn? Wil je dat we doodgaan door jouw herrie?
Hou je in, er zijn overal verraders. Geef antwoord. Wat was hun missie?
Hun missie was... -Verkrachten en plunderen. Mondy, jongen.
Brenda. Hoe gaat het? -Prima.
Weet je vader dat je hier bent?
Solly Mahlangu. Hé? Wat heb je daar?
Miles Davis. Jezus.
Weet je wat dit is?
Dit is hip.
Ja, maar dat leren ze je niet.
Ze zullen zeggen dat het een handelspost was...
...in het zuidelijkste, onbeschaafdste punt van Afrika.
Hij heet Thomas Masuku. Maar we kennen hem als Tommy London.
Een lokale Mamelodi-activist en strijdheld.
London had studenten geworven voor het ANC...
...om uiteindelijk op te staan tegen het regime.
Ik wist niet wat ik van hem moest denken, maar hij was intrigerend.
London was geen gangster, maar wel gevaarlijk.
En hij sprak perfect Engels. Tommy London.
Ja. We willen mensen bij de beweging om het systeem te bestrijden.
Er komt een mars, overmorgen. Op 16 juni in Soweto.
Oké. -Ik regel wat bussen.
Ik wil dat jullie komen. Misschien nog meer mensen meekrijgen.
Zeker, Bra-T. Ik zal er zijn.
Ik kom ook. -We gaan niet.
Ik ga, zei ik. -Ik zei van niet.
Solly, Bantoe-onderwijs is een lachertje. Ze knoeien met je hoofd, zie je dat niet?
Ze zorgen ervoor dat je al hun bevelen begrijpt.
'Ja, baas. Nee, baas. Sorry, baas.'
Wacht. Ik heb iets voor je.
Hé, knul...
Wegwezen.
Oom London, ik wil spelen.
Kom, nu. De volwassenen hebben zaken te doen.
Opschieten.
Ik koop wel een snoepje voor je.
Neem een paar. Deel ze uit.
'Naar de hel met Afrikaans.'
Ik zie jullie bij de bushalte. Achter het station.
Op 16 juni. -Oké, Bra-T. Mag ik mijn lp?
Je krijgt je lp op 16 juni.
In Soweto.
We gaan. -Stress niet. We gaan.
We gaan.
Cool, Miles Davis. -Bedankt, Tommy.
Oké, jongen. Speel maar.
Pas goed op mijn auto.
'Boksen is net als jazz.
Hoe beter het is, hoe minder mensen het waarderen.'
George Foreman.
Broer Lucas.
Hoe gaat het?
Goed.
Ben je cool?
Ja. Ik ben in orde.
Fijne verjaardag.
Je weet het nog.
Hoe kan ik dat vergeten?
Zwaargewicht.
En de plaat?
Die mag je draaien.
Cool.
Mijn moeder.
Een huishoudster die betaald wordt om een ander gezin op te voeden...
...in de buitenwijken van Pretoria.
Hallo, ma. -Hallo, m'n kind.
Je bent een man geworden. Je lijkt op je vader.
Echt, ma?
Hoe was je dag?
Goed, maar de Afrikaners zijn slavendrijvers.
Broer, hoe gaat het op je werk?
Een baan is een baan. Ik doe m'n werk, ik word betaald. Wat kan ik zeggen?
En jij?
Het is oké, maar de politie... -Die doen hun werk.
Hoe voelt het om een man te zijn? De zak wordt vast zwaar.
Lucas, ik weet het niet...
Ben je 'n flikker? -Ah, Lucas...
Het werk wacht. Ik moet gaan.
Meisjes komen in zwermen. Pak ze.
Broer Lucas...
Pas op wereld, hier komt mijn knappe zoon.
O, ma.
Waar ga je heen? -Ik ga naar Marabastad.
Oké, koop snuiftabak voor me. Deze is bijna op.
Oké. -Koop je dat voor mij?
Bedankt, jongen. Vergeet je pas niet.
Ma.
Pas op jezelf. -Oké, mam.
Sol, man. Hoe gaat het?
Hoi, Mondy. -Hoi.
Met wie ben je? -Natuurlijk, Miles Davis.
De mars op de 16e, doe je mee?
Ik kan niet. -Jawel.
Ik werk. -Je bent een venter.
Ik help mijn moeder en broer.
Je broer verdient genoeg met werken voor de vijand.
Hé. Kom niet met je shit aan.
Shit? Shit is een venter zijn, jij overloper.
Ja? Wat zei je, jongen?
Solly.
Shit.
Je bent zeker vergeten wie bij de inwijding voor je zorgde.
En jij, Bra-T...
Waar is m'n lp?
En de mensen dan?
Welke mensen?
Mfana, lafaards zoals jij laten al die blanken over ons heersen.
Nee, Bra-T. Een lafaard is iemand die z'n eigen zwarte broer vermoordt.
Spider was een waardeloze verrader.
Als Spider nu kwam aanlopen, zou ik hem weer doden.
Dus ze kunnen je doden als ze je als verrader zien?
Dood me dan, Mondy noemde me een verrader.
Nu lul je uit je nek, jongen. -Is dat zo?
Dat klopt. Pas op.
Mondy, kom. -Rot op.
Waarom ben je zo stil?
Zeg iets. -Ja. Oké. Goed.
Wat leerde je nog meer bij de inwijding?
Wat er gebeurt bij de inwijding blijft daar.
Waarom? Vertel eens. -Da's mannenpraat.
Ik vertel het toch aan niemand?
Dat is mannenpraat. -Ik vertel niets.
Nee, mannenpraat.
Kom hier.
Als je je mond niet opendoet...
...geef ik ook niet toe.
Schatje, nee. -Echt niet.
Denk je dat je beter bent dan de jongens die ze elke dag pakken?
Brenda...
Ik ben m'n vader kwijt aan de Afrikaners. Ze zijn harteloos.
Ik heb het meegemaakt. Ik wil hier niet over praten.
Ik dacht dat je niet bang was.
Ik ben nergens bang voor.
Ik ga naar de mars. Met of zonder jou.
Om van iemand te houden...
...om van jou te houden...
...is mijn grootste ambitie...
...belichaamd te zien.
STEVES FOTOSTUDIO
16 juni, 1976
Uien, tomaten, appels en bananen.
Solly, je komt twee rand tekort.
Jullie zijn me nog twee rand van vorige week schuldig.
Uttran, zijn we Solly twee rand schuldig? -Klopt.
Tot kijk. -Hé, Solly.
ALLEEN BLANKEN
Ik heb je, duiveltje. -Oei.
We hebben je, venter. -Nee, man. Rot op.
Rot op.
Denk je voor ons te kunnen vluchten? Vluchten hè, klootzak.
Eens zien hoe goed je rent met een volle maag.
Til hem op. Kom.
Eens zien hoe je nu rent.
Alsjeblieft... -Eet.
Eten.
Eet.
Eet op.
Alsjeblieft...
Kom. Opeten.
Oké. -Eet op.
Alles opeten.
Ja? Daar gaan we.
Eet op.
Ik kan niets meer eten. -Waarom niet?
Alsjeblieft, ik kan niet. -Zullen we wat ruimte maken?
Soweto was een bloedbad, jongen.
Jezus. Oh.
Solly, we vertrekken. Over twee dagen.
Doe je met ons mee? Lucky gaat ook.
Ja.
Wat zeg je ervan, Davis? Doe je mee?
Solly, alsjeblieft, ga niet met hen mee.
Laten we gaan.
Solly, het spijt me.
Ik had naar je moeten luisteren. Vergeef me dat ik niet naar je luisterde.
Nee, Brenda, ik ben de lafaard.
Zeg dat niet.
Ik liet jou alleen naar de mars gaan, en ik bleef achter.
Wat voor man doet dat?
Het spijt me.
Ze hebben onschuldige kinderen vermoord.
Er waren honden...
...traangas.
Rondvliegende stenen overal.
Er was zoveel lawaai.
Toen was het stil.
Stil.
Het was vreselijk.
Het was alsof ik hoorde hoe ze werden gevild.
Je hoorde hoe hun adem uit hun lichaam werd gezogen.
Daarna schot na schot. Zelfs nu hoor ik de schoten nog.
Geweerschoten. Kinderen die op de grond vallen.
Geweerschoten. Kinderen die op de grond vallen. Geweerschoten.
Nog nooit zo veel bloed gezien.
Waarom haten die Afrikaners ons zo? Wat hebben we hen aangedaan?
Waarom hebben ze geen genade met ons?
Jij was er niet op 16 juni, waarom ging je dan in ballingschap?
Ik had er genoeg van.
Boos. Mijn familie werd met geweld uit ons voorouderlijk land verdreven.
Het werd m'n vaders dood. Ik moest mijn moeder helpen.
En mijn mannelijkheid was geschonden. Ik kon het niet meer aan.
Wat zou u doen?
Daarnaast wisten we waartoe jullie in staat waren.
Wie? -Het Afrikaner racistische regime.
In staat om studenten in een mars te doden.
Hooligans en relschoppers. Criminelen... -Kinderen. In een mars voor vrijheid.
Soweto maakte ons boos. Maakte mij boos.
En ik was er niet eens bij. Politieagenten die kinderen vermoordden.
We waren het zat om met stenen te gooien terwijl jullie met kogels schieten.
We zouden vuur met vuur bestrijden.
Waarom eet je niet?
Ik heb geen honger.
Solomon...
Dit is geen leven.
Zo'n leven heeft God niet voor ons bedoeld.
Kalushi, je trekt God niet in twijfel. God heeft een manier om dingen te doen.
Hoe dan? Kijk naar m'n gezicht.
Welke God laat kinderen in elkaar slaan en doodschieten?
Laat ons land, en onze vader van ons afnemen?
Haal je vader er niet bij.
Ik weet zeker, als mijn vader nog leefde, woonden we niet zo.
Solomon, praat niet zo tegen ma.
Lucas, Solomon, Jezus leeft. Heb vertrouwen.
Eet nu, mijn kind.
Ma...
...wacht je nog op Jezus?
Dat Jezus onze problemen zal oplossen?
Jezus komt nooit meer terug. Hij is dood.
Ze zeiden bij de inwijding...
Als je dood bent, kom je niet terug.
Lucas. Je vermoordt m'n zoon nog.
Wat haalde je in je hoofd?
Je krijgt nog spijt van die woorden.
Laat hem gaan, ma.
Laat hem gaan...
MAHLANGU
Waar is Solly?
Schiet op. Naar binnen.
Waarom die enorme koffer? Wat zit daar in?
Waarom doe je zo langzaam?
Ma. -Ja?
Solomon is weg. -Weg? Waarheen?
Hij schreef dit briefje.
'Broer Lucas.
Ik ben vertrokken. Zoek me maar niet.'
Hij is weg, ma.
Sinds wanneer schrijft hij brieven als hij in de trein gaat werken?
Vandaag is een grote kerkdag en ik ben al te laat.
Ma, Solomon is weg.
Zorg dat je 'm vindt.
Als ik terugkom van de kerk wil ik jullie hier beide zien.
Die kinderen maken me gek.
Je vermoordt ons.
Wat is hier aan de hand?
Tommy, deze auto is vastgelopen.
We zitten midden in de rimboe.
Weet je hoeveel politie mensen zoals wij zoeken?
Zou het door het water komen? -Nee, man. Ik heb geen tijd voor onzin.
Hé, Davis, mijn jongen. Hier is je lp.
Pak je spullen. Schiet op, man. We gaan.
En als we proberen te repareren...
Geen tijd voor. Je hebt 't echt verkloot.
Hoe kwam je het land uit?
We gingen via de groene grens om over te steken naar Mozambique.
We lopen heen en weer, de Afrikaners schieten op ons.
Heen en weer.
Ik verwachtte dat je met de mars zou meelopen.
Ik dacht: hij is van gedachten veranderd. We willen weten wat er aan de hand was.
Was je met een ander meisje? Want Brenda was bij ons.
We gingen voor de vrijheid van mensen vechten, jouw vrijheid.
Je kwam niet eens.
Nu vertel je niet eens waarom?
Ik vroeg jou niet om voor me te vechten.
Laat maar, oké?
We willen het gewoon weten. -Hé, man.
Hé, Solly...
Laat hem gaan. Die tas zit vast vol fruit.
Bra-T, we hebben lang gelopen. Waar zijn we?
We zijn er bijna.
We volgen dit pad tot aan de rivier.
Komen we bij de keien dan zijn we er. -Shit.
Jezus. Dit overhemd kostte me 50 rand.
Ik dacht dat er iets ernstigs was, man.
Bra-T, dit is een designer overhemd.
M'n reet. Neem een andere in Mozambique.
Dit is een gelimiteerde editie.
Zijn hier echt geen krokodillen?
Nee. Gewoon doorlopen.
Voorzichtig op die stenen.
Schiet op.
Zitten er slangen in dit water? -Nee, kom.
Kom. We zijn er bijna.
Broeders, welkom in Mozambique.
Vorster, vuile klootzak.
We komen wel terug.
Hé, jullie. Handen omhoog.
LIggen. -Niet schieten.
Niet schieten. -Dit is Mozambique.
Dat weten we. Wij zijn ANC, kameraden.
Waarom pakken ze de tassen? -Kom, kameraden.
Wat? -We zijn ANC, kameraden.
Liggen.
Calado. Hoeveel? -Quatro. Vier.
Hoeveel? -We zijn met z'n vieren.
Kop dicht.
Hallo.
XAI XAI VLUCHTELINGENKAMP MOZAMBIQUE
20 juni, 1976
Hallo.
Mondy...
Mondy, word wakker.
Drink dit.
Goed zo.
Waar zijn we?
In Mozambique.
London en Lucky Boy zijn daar.
We hebben het gehaald. -Ja.
Mondy. Je wordt wel beter.
Davis. -Hallo, Lucky.
Deze Shangaans maken je af. We zijn niet in Pretoria.
Het zal wel.
Heel erg bedankt.
Bedankt, ma.
Hoe heet je achtervolger?
Ah. Geen idee.
Hé. Hoe heet je?
Mondy. Ja? Lucky.
En Tommy London.
En ik ben Solomon.
Zeg Solomon. -Solomon.
Ja. Goed zo. En jij bent?
Ik heb geen naam.
Hij liegt. Iedereen heeft een naam.
Nee, zo te zien meent hij het.
Simpel dan. We geven hem een naam.
Coca-cola. -Coca-cola?
Ja, Coca-Cola.
Nee, man. -Coca-cola?
Ja. Nee.
Dat meen je niet.
Noem hem Fanta.
Nee. -Veel beter.
Ja, man. Geef het arme kind wat kleur.
Zie je hoe donker deze jongen is? Hij is een buitenlander.
Zo zwart als ik.
Yo. Groot.
Coca-cola.
Zie je? -Dus je vindt de naam leuk?
Kom hier. -Coca-cola.
Hallo, Coca-Cola.
Coca-cola.
Solomon, Coca-Cola.
Coca-cola.
Ja, man. Jezus.
Eén. -Eén.
Twee. -Twee.
Drie. -Drie.
Vier. -Vier.
Vijf.
Hmm? Brood?
Hebben jullie hem gehoord?
Oké, we zijn hier al maanden.
Of we plannen onze ontsnapping of we kopen ons hier weg.
Onze enige opties.
Met je eens, Bra-T.
Het eten hier is klote.
De wc's stinken.
Je kunt dit brood als voetbal gebruiken.
En ik heb er genoeg van me af te trekken.
Mondy, wees serieus.
Ik meen het.
We moeten Lusaka waarschuwen. Ze moeten ons eruit halen.
Ik heb een plan. Hoeveel geld hebben we?
Solly, de man…
DE PEDAGOGIE VAN DE ONDERDRUKTEN PAULO FREIRE
Miles Davis, altijd zeven stappen naar de hemel, hè?
Plan B.
Bra-T. Regel volgende keer je zaken...
...zodat we niet in zulke situaties terechtkomen.
Denk je dat je met wat Engels ballen hebt? Shit.
Hier, Cola. Ga.
Ga.
Met de hulp van Coca-Cola bemachtigden we gesmokkeld papier.
Zo begonnen we schrijfactie naar het ANC in Maputo...
...om Lusaka te verwittigen.
Elke week smokkelden we een nieuwe brief smekend om redding.
Na zes maanden in Xai Xai begon Mozambique zijn tol te eisen.
Maar we mochten niet opgeven.
Oké. Luister...
Ah. Je bent stout.
Bra-T...
...we zitten al zes maanden in dit teringland.
Heb je ons daarvoor hierheen gebracht?
Het zijn Portugezen, kinderen die Coca-Cola heten...
...bijtende muggen, huilende kinderen en regen die maar niet ophoudt.
Bra-T...
Doe toch iets.
Ben je klaar?
Waar kijk je naar?
Dit lijkt op mijn shirt.
Geef antwoord.
Mondy, wat is er met je? Het is een kind. Ben je gek geworden?
Rot op, klootzak.
Ga maar afkoelen.
Hé, Cola.
Let niet op hem. Oké?
Ik moet Mondy vinden.
Dit is een rivier als er overstromingen zijn.
M'n moeder waste me hier altijd.
Het doet me aan haar denken.
Dat was voor de oorlog.
Mis je haar?
Ja.
Hoeveel? -Vier.
Breng me erheen. -Ja, kapitein.
Komen jullie uit Zuid-Afrika?
Hoorde je me niet?
Ja. -Ja.
Pak jullie spullen.
Wat? Ze zei 'Pak je spullen.'
Hé, het ANC heeft onze brief beantwoord.
Vertrekken.
Kom op. -De mazzel met je pokke-eten.
En deze achtervolger?
Hij kan blijven. Hij is een wees. -Nee, dat ben ik niet.
Nee. Hij hoort bij mij.
De eerste regel om te overleven is om voor nummer één te zorgen.
Als je wilt overleven, moet je naar me luisteren.
Vertrekken.
Sorry, zus, je maakt een fout.
Hij blijft hier. -Hij hoort bij mij.
Hij hoort bij mij. -Nee. Solomon.
Solomon. -Hé. Hij hoort bij mij.
Laat me niet alleen. Solomon. -Coca-cola.
Solomon. -Coca-cola.
Solomon. Laat me niet alleen.
Solomon.
IN DE BUURT VAN LUANDA, ANGOLA 27 APRIL1977
Volg me.
Stap in.
Het heeft niks met jou te maken.
Verraders van UNITA. Het is iets tussen de MPLA en de UNITA.
Volg me.
Dit is de komende maanden jullie thuis.
Maak het je gemakkelijk.
Kameraden, dit is jullie kamp. De training begint zo.
Heren, jullie zien hoe het is. We moeten op onze hoede zijn.
Laten we opletten. En elkaar in de gaten houden.
Kameraden, we gaan nu verder met gevecht en militaire operaties.
Viva ANC. -Viva.
Lang leve de Freedom Charter. -Lang leve.
Macht. -Is aan ons.
Is aan ons. -Macht.
Ik kreeg net bericht.
Onze opperbevelhebber, O.R. Tambo, de generaal...
...stuurt een belangrijke boodschap. Kom dichterbij, kameraden.
Al onze commandanten, kaders en commissarissen in Angola, viva.
Viva. -Viva.
Aan iedereen in Mozambique, viva. -Viva.
Al onze landgenoten in Angola, viva. -Viva.
Viva Umkhunto we Sizwe, viva. -Viva.
Er zitten drie vuurstanden op de AK-47.
Het is veilig.
Ehlisa, helemaal naar beneden, halfautomatisch enkel vuur. Bang.
In het midden, een machinegeweer.
Volautomatisch, constant, snel vuur.
Ja?
Commandant, wanneer krijgen we ieder een Kalasjnikov?
Binnenkort, kameraad. Je krijgt snel je wapen.
Ja?
En wanneer gaan we terug? Wanneer gaan we vechten?
Dit is een essentieel onderdeel van je training.
Een wapen is link als je niet weet hoe je 'm moet gebruiken.
Jullie zijn geen huurlingen maar vrijheidsstrijders.
Is dat duidelijk? -Ja, commandant.
...tegen het blanke minderheidsregime van Vorster...
...om de dood te wreken van meer dan 1000 onschuldige studenten...
...die 'genoeg' zeiden tegen Afrikaans. -Vuur.
Landgenoten, we zijn geen moordenaars, maar revolutionairen.
Lang leve de revolutie.
De macht. -Is van ons.
Is van ons. -De macht.
Zijn jullie bang voor hen? -Nee, we willen hen pakken.
Macht. -Van ons.
Van ons. -Macht.
De macht. -Is van ons.
Is van ons. -De macht.
Genoeg, kameraden.
De 'mielie' pap is verdomd koud.
Hé. Dat is de taal van de onderdrukker.
Weet je, kameraden...
Bantoe-onderwijs is een instrument van Verwoerd en nu van Vorster...
...om te zorgen dat ze een eindeloze voorraad ongeschoolde arbeiders hebben.
Zo beschermen ze het bolwerk van de Afrikaners.
Mee eens. Ik bedoel...
Het regime is een vijand voor Afrikanen, voor Afrikaans bewustzijn...
...maar ik denk dat het een vijand wordt voor de blanken zelf.
Vast. Zijn we niet allemaal vrij geboren mensen?
Hé, man.
Daar ga je weer met je Afrikaans.
Rot toch op.
DE KUNST VAN HET OORLOGVOEREN SUN TZU
Manifest van Umkhonto We Sizwe
Kameraden.
Het Handvest zegt dat alle Zuid-Afrikanen moeten worden beschermd.
Zwart, wit, Indiaas of Gekleurd.
Het maakt niet uit wie je baarde, maar wel dat je deel uitmaakt...
...van het ten val brengen van het imperialisme.
Jullie horen hier.
Umkhunto we Sizwe. Wat betekent dat voor jou?
Wat willen we bereiken? Wat is de aard van onze strijd?
Nou, we zijn de speer van het land. Ons doel is om de vijand te bevechten.
Ja, maar we zijn meer dan vechters.
We zijn geliefden.
Che Guevara zei ooit dat revolutie de grootste daad van liefde is.
Liefde voor je volk. Liefde voor je land.
Dat is wat de MK is.
Dat is ons teken. Het is liefde.
Solomon.
Waar in Angola kreeg je je training?
In een kamp buiten Luanda.
En vertel het hof...
...leerde je tijdens je training om alle vormen...
...van burgerslachtoffers te vermijden?
Ja.
Dat werd steeds benadrukt, vermijd burgerslachtoffers.
De rechtbank neemt een korte pauze.
Klaar.
Vuren.
Staakt het vuren, kameraad.
Stop met schieten.
Wat heb je, eikel? Wat is jouw probleem?
Wat is jouw probleem, verdomme.
Heb je een kleine lul? Schiet je daarom zo?
Als iemand weer zoiets stoms doet, komt ie voor een vuurpeloton te staan.
Is dat duidelijk? -Ja, commandant.
Begrepen?
Ja, commandant.
Vuile flikker.
Op de plaats rust.
Kameraad, heb je even?
Het spijt me van je vriend Coca-Cola. Maar hij overleeft het wel.
Ik was ooit Coca-Cola.
Maar je vriend Mondy is losgeslagen. Je moet op hem letten.
Dat gebeurt er als je zo sterk in iets gelooft.
En waar geloof jij in?
Ik geloof in verandering.
We schreeuwen het, we verlangen, maar niets.
Het is tijd om wat te doen.
Je passie bevalt me.
Maar onthoud, revolutionairen zijn klaar om te doden of gedood te worden.
Heb je ooit iemand vermoord?
Nee.
Wees daar niet te haastig mee.
Je wilt het leven niet uit iemands ogen zien verdwijnen.
Je ziet hun ziel weggaan...
...en weet dat jij die wegnam.
Wil je dat op je geweten?
Ga weg.
Ja, commandant.
Commandant. Kan ik u onder vier ogen spreken?
Kan het wachten kameraad? -Nee, liever niet.
Het gaat over onze missie in het land.
Commandant, ik begrijp hoe belangrijk deze missie is voor de beweging.
Ik ga liever niet met bepaalde leden van mijn cel...
De beslissing komt van het hoogste niveau.
Het is praktisch. Je gaat met de jongens uit jouw buurt.
Dat begrijp ik... -Dat is een bevel.
We gaan door met onze briefing.
Kameraden, jullie kregen training in sabotage. Klopt dat?
Ja, commandant.
Jullie kunnen nu zelf explosieven maken van commercieel materiaal.
Militaire gevechten werken. Ja? -Ja, commandant.
Alle regeringsdoelen. En vermijd burgerslachtoffers.
Stop de basisdiensten, zoals het postkantoor.
Politiebureaus. -Of alle stroomstations.
In de loop van de komende drie weken krijg je verdere instructies.
Blijf uit de buurt van het publiek. Nooit in paniek raken.
Kaders, jullie horen nu bij de MK Transvaal Urban Machinery.
Vergeet niet, jullie zijn in de frontlinie.
Kameraden, blijf dicht bij de radio.
Verlies die niet.
Als er iets gebeurt, is het je sleutel tot overleven.
Dit is het pad dat je moet volgen.
Het ga jullie goed.
Cool.
Daar is onze dode brievenbus. Kom.
Kameraad Mondy.
Kameraad Lucky.
Er is nog iets anders hier.
Verdomme. Zoek dekking.
Bra-T. Gaat het?
Ik kan niet zien. -Oké.
Kom. -Neem alles mee.
Voor onze bescherming zat er een boobytrap in de dode brievenbus.
Een feit dat kameraad Londen was vergeten.
Heb je iemand gezien? Is daar iemand?
Kira. Koest.
Kan ik jullie helpen?
We zijn op zoek naar appels.
Hoeveel? -Vier. En we verwachten er nog eentje.
Jezus, Londen. Ik verwacht je al sinds gisteren.
Kom binnen. -Opschieten.
Kom, snel.
Jeetje, waar waren jullie?
De reisdocumenten waren gisteren klaar. -Sorry, we werden opgehouden.
London heeft veel bloed verloren. Jullie moeten verder zonder hem.
Ik kan ze naar de andere kant brengen. Het is niet ver. Kom op, Dawood.
London, ik behandel kaders al jaren.
Het volgende ziekenhuis is vijf uur rijden.
Ik bracht deze jongens hier.
Ze zijn mijn verantwoordelijkheid. -Nee.
Kameraad Dawood heeft gelijk. Je kunt niet reizen.
En we hebben nog een lange weg te gaan.
Bra-T. We kunnen je hier niet achterlaten. -Ja, Mondy heeft gelijk.
Ja, ik breng jullie over...
Kameraad London...
Dawood zei net dat je niet kunt reizen.
Beter zijn advies opvolgen.
Dat was Lusaka.
Ik vertelde ze over het ongeluk en onze situatie.
Die dode brievenbussen moeten veiliger. Jij bent niet de eerste.
En ze zeiden dat kameraad London moet blijven om te herstellen.
Nee. En de missie dan? -De missie gaat door.
We lopen al een dag achter. En ik ken Oost-Transvaal.
Ik ben daar geboren. En hij en ik deden onze inwijding daar.
Ik kan ons leiden. -Goed.
Ik laat de leiding weten dat Kalushi nu jullie commandant is.
Wat?
Heb je een probleem?
Ja, inderdaad. Wat maakt jou zo speciaal?
Ik heb daar familie. -Nou en? Ben je dan speciaal?
En ik kan beter ons leiden. -Jij, beter?
Kameraad.
Jij had geen discipline...
Welke discipline? -Orde, kameraden.
Hé.
Hé. Dat is definitief.
Kalushi brengt jullie over de grens. Duidelijk?
Jullie reisdocumenten zijn klaar.
Alleen nog jullie foto's.
Volgende.
GRENSPOLITIE
HET KONINKRIJK VAN SWAZILAND
De politie van Swaziland is heel pietluttig.
Geef ze geen reden tot wantrouwen.
Succes, jongens.
Hier is 1000 rand.
Instructies naar de volgende dode brievenbus. Je weet wat te doen.
De strijd gaat door.
Bedankt, kameraad Dawood.
ALLEEN ZWARTE MANNEN
IMMIGRATIEKANTOOR
Wie ben jij? -Byron Sikhosana.
Wat? -Byron Sikhosana.
En wat doe je in Zuid-Afrika?
Familiebezoek.
POLITIEBUREAU GEZOCHT
Wat denkt u, meneer?
Hij lijkt me een terrorist.
Welkom in Zuid-Afrika. -Bedankt.
Wie ben jij? -Jabulani Sikhosana.
Met 16 juni over slechts vier dagen...
...zetten de politie en het leger zich extra in.
Alle wegen naar Soweto worden bewaakt.
Twee bataljons staan stand-by op nabij gelegen militaire basissen.
Solly, we hebben een plan. -Welk plan?
We moeten naar Soweto. -Onze missie is in Tembisa.
Wie is er in Tembisa? -Onze missie is Tembisa, niet Soweto.
Horde je de radio? We zijn nodig in Soweto.
Hebben de commandanten een missie in Soweto?
Fuck de commandanten.
Phineus. Ik ben het, Mahlangu. Doe open.
Wie klopt daar als een agent?
Wat wil je?
Neef, da's lang geleden. Hoe gaat het?
Cool, Phineus.
Cool.
Mondy. Ik zag je voor 't laatst bij de inwijding die je niet afmaakte, zak.
Begin niet met je onzin.
Waarom zijn jullie zo serieus?
Wie is dit? -Oh. Lucky, Phineus. Phineus, Lucky.
Cool.
Kom binnen, we drinken wat.
Waarom ben je zo boos? Het is koud buiten.
Jullie zitten maar wat te drinken.
Phineus, is dat mannelijkheid?
We zitten gewoon te chillen.
Mannen...
Hier zitten klagen over hoe je onderdrukt wordt in je eigen land lost niets op.
Het is tijd om terug te vechten. Het is tijd om jezelf te onderwijzen.
Zelfdiscipline.
Tegen ze vechten. Het is tijd dat we die honden doden.
Nee. Doden lost niets op. Discipline wel.
Ho, jongens...
Zijn jullie serieus?
Phineus. Onze vrijheid, dat is serieus.
Hé.
De trein vertrekt over een uur. We gaan.
Wat is dit verdomme?
We gingen naar Tembisa voor onze missie.
Hé.
Kijk zelf maar.
Er gebeurt niets in Tembisa.
Oké. Wat willen jullie in Soweto doen?
We zijn getraind. Hé? Mooie jongen. Laten we ons volk hoop geven.
Mondy en Lucky hadden gelijk.
We waren nu soldaten. We hoorden aan de frontlinie.
Laten we gaan.
Ga.
Soweto...
Appels, bananen.
Bananen.
Dube.
Orlando? -Die gaat naar Orlando.
Plus twee.
Hé...
Rustig. We zijn er bijna. Nog één persoon.
Waar gaan jullie heen?
Orlando.
En wat zit er in die tas?
Het is maar bagage.
Shit.
Solly. Ik zie je bij de ontmoetingsplek.
Oké, cool. Mondy.
Mondy.
Schiet op, man. -Verdomme.
Mondy.
Schiet op, man.
Hé. -Laat me los.
Hé.
Laat hem los.
Ik zweer dat ik hem vermoord. -Blijf waar je bent.
Niet schieten.
Je schijt nog in je broek, eikel.
Mondy.
Solly, sta op.
Rennen, Solly.
Mondy.
Rennen, Solly.
Solomon.
Waar is hij? Waar is Solomon?
Hé, rot op, man.
Dit is een terroristische aanslag.
Wie moeten we hiervoor aanstellen?
De premier vroeg me persoonlijk om helemaal uit Pretoria te komen...
...om te zorgen dat we...
Kom op, mannen. Kom.
Nu gaan we het goed doen. -Hou je kop.
Kom op.
Je verdoet m'n tijd.
Pak dit ding op.
Solomon...
We hebben een slimme man nodig die koelbloedig is.
Minister, mag ik u voorstellen?
Hoofdinspecteur Eric van Heerden.
Kom. -Dichtbij, man.
Hou je bek.
Hij regelt de zaak.
Van Heerden, we willen hier geen problemen.
Je gaat doelgericht en efficiënt om met deze zaak.
Begrijpen we elkaar? -Ja, minister, helemaal.
Goedendag, heren.
Ga je nu praten?
Denk je dat je slim bent?
Wie is Solomon?
Geniet je hiervan, Jabulani?
Wil je dat we stoppen?
Wie is Solomon?
Byron zei dat ik het je moest vragen.
Je wilt niet praten, hè?
Ik vraag het nog één keer.
Wie is Solomon?
Jij waardeloze kaffir.
Hoi. -Hoi. Wat gebeurt hier?
Wat bedoel je? -Ik probeer de zaak samen te stellen.
Jij slaat ze verrot terwijl ik ze probeer te ondervragen.
We kneden deze kaffirs zachter voor verhoor.
Solomon Kalushi Mahlangu.
Waar ging je naar school?
Ik heb al een verklaring gegeven.
Moet ik die andere jongens terugbrengen?
Oké.
Lucas Mahlangu werkt als cipier.
Woont bij Martha. Mamelodi.
Dat is je familie.
En dan is er deze Kleurlinge.
Brenda.
Je vriendin?
Mijn familie heeft hier niets mee te maken.
Ik vraag het gewoon.
Waar ging je naar school? -Ze weten niets.
'Broeder Lucas.
Ik ben vertrokken. Zoek me maar niet.'
Dus waar ging je heen toen je deze brief voor Lucas schreef?
Ik ben van huis weggelopen.
Echt?
Hoe kwam je in Goch Street met militaire wapens...
...waar twee onschuldigen stierven?
Oké.
Waar ging je naar school?
Mamelodi High School.
Mamelodi High.
Phineus.
Klaar om te praten?
Kom.
Lopen.
Ik moet terug naar de rechtbank. Hou het kort.
Je ging te ver met de Motloung ondervraging.
Met alle respect, minister. Hij was al zo toen u mij aanstelde.
Ja, maar wat zijn de gevolgen?
Kan die ander terechtstaan? Hoe heet ie, eh.
Mahlangu. -Ja. Kan Mahlangu terechtstaan?
Ja, minister. Maar de meeste getuigen wijzen naar Motloung...
Man, Motloung, Mahlangu. Verdomde kaffir-namen...
Ik geef niets om je getuigen. Zal iemand hier voor hangen, of niet?
Minister... -Wat voor boodschap gaan we sturen?
Twee blanken zijn dood. Vermoord in koelen bloede.
Twee goede redenen om deze Mahlangu-hond op te hangen.
Maar wat als we niet kunnen bewijzen dat Mahlangu..
Verdomme, van Heerden.
Was hij een van die verdomde kaffirs die door Johannesburg renden...
...machinegeweren afvuurden en handgranaten gooiden of niet?
Zijn er twee blanken gestorven of niet? -Ja, minister.
Onderschat de lange arm van de wet niet.
Kom.
Welkom in de maximaal beveiligde gevangenis Pretoria Central.
Als je hier vertrekt, is het in een doodkist.
Eens even zien.
Je was ontsnapt. Waarom ging je terug?
Ik hoorde schoten.
En Mondy schreeuwde om hulp. Dus ik wist dat er iets mis was.
Je had kunnen ontsnappen. Dit is jouw leven, Solomon. Je ging terug.
Ik kon hem niet achterlaten.
Kom op. -Solomon, help.
Klootzak.
Solomon.
Hé, leg dat neer, man. Leg neer.
Hij schoot op ons. -Het boeit me niet. Achteruit.
Solomon. -Blijf uit de buurt.
Mondy. Wat heb je gedaan? Mondy.
JOHN ORR'S ONDERHOUD
Pak ze.
Laat je wapen vallen.
Sorry...
Neem ze mee.
Dus, toen namen ze ons mee naar John Vorster.
Dat is er gebeurd.
We zullen zien wat we kunnen doen.
Het wordt heel moeilijk. Maar we zullen vechten.
Ik werk in het magazijn van John Orr, in de werkplaats.
Ik ben monteur.
We dronken thee in het kantoor van Mr Kassner.
Ik was er, Mr Kassner, Mr Wolfendale en Mr Hartog.
Die Ted is echt een idioot, hè?
Die gast is dof. -Ja, echt dof.
Dof of niet, ik blijf kijken.
We dronken thee in mijn kantoor toen die jonge Bantoe voor de deur stond.
Wie? De verdachte? -Nee, de andere.
De andere? Motloung?
Motloung.
Je hebt hem nu en eerder geïdentificeerd, en bij de confrontatie.
Motloung. -Ja. Motloung.
Ja, zeg dat wel. Die gast is dof.
Dof of niet, ik blijf kijken.
Sol.
Mag ik de suiker? -Solomon.
Bedankt.
Waar is hij?
Motloung staat bij de deur. Vertel de rechtbank wat er gebeurde.
Hij zei 'Waar is hij?' -Waar is Solomon?
We wisten niet waar hij het over had.
'Waar is hij?' Verder niks? -Alleen dat.
Gewoonlijk komen Bantoes alleen om werk te zoeken.
Soms zijn ze gewoon lastige inlanders.
We laten ze gaan.
Maar deze gast...
Waar is hij? -Wie?
Waar is Solomon? -Wat?
...komt naar de deur en...
...trekt hij een machinegeweer en begint te schieten.
Shit. -Zijn pistool stopte., liep vast.
Mr Kassner en Mr Wolfendale lagen dood op de grond.
Toen hij begon te schieten, viel ik op de grond en begon te kruipen.
En een kogel schampte mijn arm en ik viel onder de tafel.
Zijn geweer was geblokkeerd, ik zei 'Kenny, we pakken hem.'
Kenny, snel. Z'n wapen is geblokkeerd. We pakken 'm.
Ik zocht een...
Ik vond een stalen buis.
Die lag op de archiefkast.
Solomon.
En toen ging ik naar hem toe en ik...
Ik sloeg hem.
Solomon.
Solomon...
De verdachte kwam achter uit de opslagruimte.
Solomon...
Maar, edelachtbare...
Ik weet niet waarom hij terechtstaat...
Hij heeft niets gedaan. Hij schoot niet op ons of zo...
Mr Bragg, dat is genoeg. U mag gaan.
Allemaal opstaan.
Oké. Vandaag ging het goed.
Een belangrijke getuige zei duidelijk...
...dat je niet in de buurt was van de schietpartij.
Dat is een zege.
Hij weet alleen dat hij je na de schietpartij zag.
Precies. -Oké. We moeten ons niet laten meeslepen.
Luister, rust maar wat uit.
Hoe is het met je voet?
O, goed.
Beter.
Tot morgen dan.
Mr Mailer…
Zus Priscilla…
Bedankt.
Bedankt, allebei.
Phineus.
Verblijf jij in Msolozistraat 1112 in Middelburg?
Ja, daar woon ik, meneer.
En ken je de beschuldigde, Solomon Mahlangu?
Ja, mijnheer. Hij is mijn neef. -Juist.
En weet je nog wat er gebeurde...
...op de avond van 11 juni 1977...
...bij jou thuis?
Mijnheer, Solomon kwam naar mijn huis samen met Mondy Motloung en Lucky.
En weet je nog of ze iets bij zich hadden?
Phineus, hadden ze iets bij zich?
Ze hadden tassen, koffers en boodschappen, mijnheer.
Voor de goede orde, bewijsstukken A1 tot en met 10.
Dat zijn de tassen. Dit zijn de boodschappen.
Wapens.
Kogels. Granaten.
Waarmee ze het volk van Zuid-Afrika zouden terroriseren.
Herken je dit, Phineus?
Miles Davis Seven Steps To Heaven
Ja. Dat is een lp, mijnheer.
Ik weet dat het een lp is. Van wie is hij?
Solomon liet het bij mij thuis liggen.
Dat bewijst dat hij daar was die dag.
Heeft Solomon iets tegen je gezegd?
Heeft hij iets tegen je gezegd? Mijnheer, ik heb hier echt hulp nodig.
Kan de getuige iets zeggen?
Jongeman, zeg het maar. -Ik hoorde het.
Mijnheer, hij gaf ons een toespraak.
Oké, wat zei hij in de speech?
Hij zei dat we ons bij het ANC moesten aansluiten om de Afrikaners te doden.
Je aansluiten bij het ANC...
...om blanke mensen te doden.
En dat was het laatste wat hij zei?
Verder geen vragen.
Heeft u nog vragen Mr Mailer?
Geen vragen voor deze getuige.
De getuige mag gaan.
Ze zijn klaar met jou. Je kunt gaan.
We vragen u, in de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige...
Het is pijnlijk voor hem dat hij door Phineus is verlinkt.
Ons eigen bloed.
Zeiden ze niet dat Mondy schoot?
Ja, mam.
Maar de wet zegt...
...dat Solomon ook schuldig is, ook al schoot hij niet op hen.
Zo is hun wet.
Broer Lucas.
Brenda.
Hoe gaat het met ma? -Ze kan het niet meer aan.
We hebben het er allemaal moeilijk mee.
Daarom kwam ze je niet bezoeken.
Ma zei dat ik je dit moest geven.
Bedankt haar maar. Dat zal me warm houden.
Het spijt me dat ik je die dag achterliet.
Maak je geen zorgen. Dat is verleden tijd.
Gaat het goed met iedereen thuis?
Ze zijn in orde.
Ik hou van je, Brenda.
Ik hou van je met heel mijn hart. Altijd.
Ik ben bang.
Dat hoeft niet.
Als je aan me denkt...
...kijk dan aar de hemel...
...ik zal bij de sterren zijn.
We halen je hier weg.
Ik ken de meeste cipiers hier.
Waar heb je het over? -Een ontsnapping.
Als ik in Mamelodi ben, praat ik met Bra Frank.
De ramen zijn groot genoeg om doorheen te klimmen.
Bra Frank zal op je wachten.
Broer. -Brenda.
Broer Lucas...
Ik heb onze familie genoeg problemen veroorzaakt.
We kunnen je eruithalen.
Het eindigt hier.
Ik heb het geaccepteerd.
Ik raad je aan hetzelfde te doen.
Ik hou van jullie allemaal.
Het is tijd.
Ik moet gaan.
We verlieten onze huizen, gingen in ballingschap op zoek naar vrijheid.
Maar vrijheid zit binnenin.
De MK heeft ons op oorlog voorbereid. Maar hier waren geen wapens.
Geen granaten. Geen kameraden.
Mahlangu. Het hof is klaar.
HANDVEST VOOR VRIJHEID
Hier waren kettingen, muren en staal. Hier kan niemand je op voorbereiden.
Dit was het laatste slagveld.
Onze laatste verdedigingsstelling.
Wil de gedaagde opstaan.
De afgelopen weken...
...hoorde ik de presentatie van de staat over de zaak tegen Solomon Mahlangu.
Ik stel niet voor om al het bewijs op te noemen voor het oordeel.
Ik wil me richten op het gemeenschappelijke doel.
Ik wil aanhalen...
...dat toen de verdachte de kans had om met Lucky te vluchten...
...op 13 juni bij de taxistandplaats, hij dat niet deed.
Ik wil u eraan herinneren dat de verdachte de republiek verliet...
...wegens zijn besluit om militaire training te volgen.
En hij kwam terug met twee van zijn kameraden.
En er bestaat geen twijfel dat ze een gemeenschappelijk doel hadden.
Ze hadden al een gemeenschappelijke intentie en voerden die uit.
Als de beschuldigde de intentie had het vuurwapen achter te laten...
...of zich te distantiëren van Mondy Motloung...
...dan zou hij zijn gevlucht bij de flessenopslag.
In die omstandigheden, is de trekker overhalen...
...dat de dood van die twee onschuldige heren veroorzaakte...
...net als de trekker overhalen door de beschuldigde...
...omdat ze een gemeenschappelijke intentie en doel hadden.
In deze omstandigheden moeten we tot de conclusie komen...
...dat er geen verzachtende omstandigheden zijn.
Je bent schuldig bevonden aan alle aanklachten.
Wil je de rechtbank nog iets vertellen voor je vonnis wordt uitgesproken?
We willen alleen vrijheid.
Meer willen we niet.
Vrijheid.
Vrijheid voor kinderen om te leren.
Vrijheid voor mannen om te werken, voor moeders om lief te hebben...
...voor een natie om te groeien.
Dat is alles wat we willen.
Gelijkheid.
Voor iedereen.
Ziet u? Ik ben een van de vele.
Een voetsoldaat.
Er zullen er nog veel meer volgen.
Er is dus geen rechtbank...
...of politiemacht...
...of leger...
...dat het tij van de revolutie tegenhoudt.
Er is geen straf die u kunt opleggen in deze rechtbank...
...geen wet die uw regering kan aannemen...
...die de wil van het volk zal doden.
Omdat we zullen vechten.
We blijven vechten...
...tot al onze mensen vrij zijn.
En misschien kunnen we jullie zelfs van julliezelf bevrijden.
Dus jullie kunnen ons haten...
...ons vernederen...
...martelen en doden...
...maar we zullen vechten.
En we zullen vrij zijn.
Op een dag zullen we vrij zijn.
Macht!
Macht. -Is aan ons.
Solomon Kalushi Mahlangu…
Je bent hierbij ter dood veroordeeld.
Je gaat naar de centrale gevangenis van Pretoria op een bepaalde datum...
...en wordt opgehangen tot je sterft.
En ten slotte zei Miles Davis:
'Zou iemand me vertellen dat ik maar een uur te leven had...
...dan zou ik een blanke wurgen.
Ik zou het lekker langzaam doen.'
Maar in mijn laatste uur zeg ik dit:
'Mijn bloed voedt de boom die de vruchten van vrijheid zal dragen.
Zeg mijn volk dat ik van ze hou en dat ze moeten blijven vechten.
De strijd gaat door.'
'M'n bloed zal de boom voeden die de vruchten van de vrijheid zal dragen.
Vertel mijn volk dat ik van ze hou en dat ze moeten blijven vechten.
De strijd gaat door.'
Solomon Kalushi Mahlangu 6 april 1979
Na Kalushi's executie ging de Zuid-Afrikaanse apartheidsregering door
met executeren van bijna 2800 mensen
onder de gemeenschappelijke doctrine, zo'n 233 executies per jaar
van 1979 tot 1989.
De doodstraf werd afgeschaft met de nieuwe vrijstelling op 6 juni 1995.
Bij het uitbrengen van deze film, stond de doctrine
'gemeenschappelijk doel' nog steeds in het statuut.
Ondertiteld door: Marianna Stavinga