WYSTĘPUJĄ
NA MOTYWACH POWIEŚCI PHILIPA PULLMANA
ZDJĘCIA
MUZYKA
MROCZNE MATERIE
Pan?
Pokazały się?
Nie.
- W porządku? - Nie wiem.
Po wszystkim, co przeszliśmy, znaleźć się tutaj...
Nierealne.
Owszem.
W Cytadeli dajmon matki rozproszył się na moich oczach.
Umarła.
Powinno mi ulżyć.
Nie rozumiem moich rodziców.
- To znaczy? - Dlaczego nie byli ze mną szczerzy.
Dlaczego robili straszne rzeczy.
Dlaczego zainteresowała się mną, dopiero kiedy skończyłam 13 lat.
Dlaczego mnie porzucili.
Gdy Asriel udawał mojego stryja, uwielbiałam go.
Później znienawidziłam.
Nie potrafię mu przebaczyć,
ale nienawiść się ulotniła.
Wygrał wojnę.
A my jesteśmy tutaj.
Mam przedziwne wrażenie, że też umarł.
Zostałam sama.
Nieprawda.
No co?
Nic.
W końcu się umyłaś, śmierdziuchu.
Nie tęskni.
- Ma się całkiem dobrze. - Na twój widok będzie skakać z radości.
Pomyśl, jak cudowna jest wasza bliskość.
A jeśli już nigdy nie będzie jak dawniej?
Lyra cię kocha.
Jesteśmy w tym samym świecie, bezpieczni.
- To nie oni? - Nie. Zorientowałbyś się.
Dajmonom nic nie grozi.
Ale musimy się z kimś spotkać.
Pan jest blisko.
Jak w czasie zabawy w chowanego w Jordanie.
Nie wiem, gdzie jest, ale nie czuję się rozdarta.
I nie martwię się o niego.
Słyszysz?
Co to?
Słonie na kółkach.
Dziewczyna i chłopiec.
Cześć.
Chodźcie do Mary.
Mamy iść za nim.
- Doktor Malone! - Lyra?
Nie wierzę!
Miałam cię znaleźć. Wiedziałam, że znów się spotkamy.
Niech ci się przyjrzę. Cześć.
- Los cię nie oszczędzał. - Miło mi. - Mnie również.
Atal, dziękuję. Jak tu trafiliście?
- Głodni? - O tak.
Bestie z piekła rodem.
Mają mniej Srafu niż ty.
Kiedy to się zmieni?
Nie wiem.
Biedactwa bez strąków...
Atal jest piękna. Nie widziałam takiej istoty.
Rok temu byłbym w szoku.
Ale później spotkałem gadające niedźwiedzie i anioły.
Jesteście zbici z tropu? Ja też byłam.
Odwiedziliśmy różne miejsca, ale to chyba mój ulubiony świat.
W kilka miesięcy nauczyłam się więcej niż przez dziesięciolecia.
- Zwłaszcza od Atal. - A czego?
Ufać intuicji. Traktować drzewa z szacunkiem.
Czyli w jaki sposób?
Po pierwsze uznajesz, że nie jesteś od nich lepszy.
Żywimy idiotyczne przekonanie, że ludzie są ukoronowaniem ewolucji.
Błądzimy we mgle.
Rano coś wam pokażę.
To jest to, co myślę?
Odpowiedź na pytanie, które zadałaś mi w Oksfordzie.
Czy Pył to grzech?
Twój Pył i moje Cienie tutaj nazywają się "Sraf".
To iskra, która nas ożywia. Świadomość.
Pył to nie grzech. Jest tak dobry albo zły jak człowiek.
Dlaczego wokół ciebie Pyłu jest więcej?
Tak samo jest u Mulefów. Kwestia wieku.
- I doświadczenia. - Niesamowite.
Jak tego dokonałaś?
Najważniejszy jest olejek ze strąków. Mulefa wchłaniają go i widzą Sraf.
Ewoluowali w idealnej symbiozie z drzewami.
W równowadze.
I wtedy coś się zmieniło.
Serce pęka.
Drzewa umierają.
- To jakaś choroba? - Nie. Pył ucieka.
Wypływa ze świata.
Myśli, wyobrażenia, uczucia po prostu znikają.
Kraina zamieszkana przez istoty lepsze i mądrzejsze od nas...
umiera.
- Jak ją uratować? - Przyciągając Pył z powrotem?
Teoretycznie Pył lgnie do idei i kreatywności.
Jakieś wiekopomne odkrycie?
Atal mówi, że główkowaniem nic nie załatwię,
ale muszę spróbować.
Wasze dajmony... Jak wyglądają?
Jak zwierzęta.
Zmieniają postać w zależności od humoru.
Kiedy Pan jest rosomakiem, wiesz, że wkurzyłeś Lyrę.
Są częścią ciebie.
Will myślał, że nie ma dajmona, bo pochodzi z twojego świata.
Ale ma. Ty również.
- Nadal nie mieści mi się to w głowie. - Nic mnie już nie zaskoczy.
Odbyłam niesamowitą podróż.
Musiałam zapomnieć wszystko, co wiedziałam.
Ale wierzysz w duszę?
- Byłaś zakonnicą. - Taką prawdziwą?
- Z naszego świata? - Parę się jeszcze ostało.
Co się wydarzyło?
Masa rzeczy naraz.
Mary, opowiedz im historię.
Pojechałam na konferencję do Lizbony
z odczytem z fizyki cząstek elementarnych.
Zakon wspierał moją karierę akademicką.
Pierwszy raz byłam za granicą.
Po wszystkim świętowaliśmy udane spotkanie.
Poczułam się poniekąd ośmielona.
Do tamtej chwili nie miałam wrażenia, że w moim czegoś życiu brakuje.
Ale poznałam kogoś.
Nie przypominała innych naukowców. Nie popisywała się wiedzą.
Łatwo się z nią rozmawiało.
Zaczęłam się jej zwierzać.
Nagle otworzył się przede mną świat nieograniczonych możliwości.
Uczuć, których nigdy nie doświadczyłam.
I wtedy podała mi deser: słodką, migdałową kulkę.
Włożyłam ją do ust i napłynęły wspomnienia.
To samo czułam przed laty,
jeszcze w szkole.
Motylki w brzuchu.
Pragnienie bliskości.
Wcześniej ze strachu je ignorowałam,
ale teraz chciałam pamiętać.
Nie mogłam wrócić do klasztoru.
Nie zniosłabym życia bez poczucia takiej pełni.
Pomyślałam: "Czy komuś będzie lepiej,
jeśli wrócę do hotelu, zmówię paciorek
i obiecam, że nie dam się zwieść na pokuszenie?".
Odpowiedź brzmiała:
"Nie. Nikomu".
Zrozumiałam,
że za bycie grzeczną dziewczynką żadna istota mnie nie nagrodzi -
ani żadna nie ukarze za grzechy.
To było wyzwalające.
Doskwierała mi samotność,
ale pragnęłam doświadczyć tego, co ofiarowuje świat. Miłości.
Doświadczyłaś?
Tak.
- Bałaś się? - Jak diabli.
Postawiłam wszystko na jedną kartę.
Było warto.
To coś bardzo rzadkiego.
Gdy pojawi się takie uczucie, trzeba je chwycić i nie puszczać.
Zabawne.
Jedna chwila.
Poczęstowała mnie słodką kulką i odmieniła moje życie.
Pierwszy raz robiłam coś całą sobą,
a nie częścią swojej istoty.
Gdzie jesteś, Pan?
Muszę ci tyle opowiedzieć.
Ewa była słaba na ciele i umyśle.
Oszukał ją podstępny język Węża.
Wytniemy ten język.
Dzień dobry.
- Przyniosłam coś do jedzenia. - Dzięki.
Dzień dobry.
Wybierałam się z innymi do zagajnika, ale mogę poszukać waszych dajmonów.
Nie trzeba.
- Poradzimy sobie. - Właśnie.
Dziękujemy.
Jasne.
Cześć.
Dziwne, że Pan tu jest, ale się ukrywa.
Mam nadzieję...
- Że co? - Że nie jest na mnie zły.
Zrozumie.
Ona też. Mój dajmon.
A co, jeśli przybierze ostatecznie kształt komara, ślimaka bez muszli
albo ryby?
Jeden facet ma dajmona-delfina. Na szczęście jest żeglarzem.
Chodzić po Oksfordzie z delfinem pod pachą?
Wszystko się ułoży.
Nawet doktor Malone trudno wytłumaczyć, co właściwie przeżyliśmy.
Nikt tego nie zrozumie.
Oprócz ciebie.
Wspaniała, prawda?
Mary Malone?
Bardzo ją lubię.
Ma rację...
w wielu sprawach.
Jakich?
No wiesz,
Pyłu... i drzew.
"I drzew"?
"Pyłu i drzew"?!
- Lyra. - Ewa we własnej osobie.
Gdy wykonam zadanie, spłyną na mnie błogosławieństwa.
Chwała Zwierzchności.
Dosyć!
Kim jesteś?
- Czym? - Aniołem.
Stoimy po jednej stronie.
Otóż nie.
Podejdź.
Jestem twoim sługą.
Przekonasz się, gdy zrobię to, co zamierzam.
Uwolnię świat od grzechu.
Pożądanie nie jest grzechem.
Miłość przybiera miliony form, z których każda jest piękna i cenna.
Potępiacie je ze strachu.
Jestem Balthamos.
Nie pozwolę ci zabić niewinnego dziecka!
Baruchu...
Will?
- Lyra i Will? - Tak.
Pył spowalnia.
Przepowiednia się wypełniła.
Miłość Ewy uleczy Ziemię i poczuje ją cały świat.
Przyroda się odrodzi.
W mroku rozbłyśnie nadzieja.
Niewinność zmieni się w doświadczenie i znów zapanuje harmonia.
Spójrz, młodzi!
To ich zasługa.
- Możemy iść, dokąd chcemy. - Do nowego świata.
Albo zostać tutaj.
Pan wie?
Domyślił się.
Musimy spędzić trochę czasu w swoich światach.
Ze względu na dajmony.
Pokażę ci Jordana. Porządny Oksford.
Wpadniemy też do twojego.
I do kina.
Serafina Pekkala.
Widzieliście, że świat się zmienia?
To wasza zasługa. I waszych ludzi.
Ktoś, kto ofiarował światu taki dar, zasługuje na imię.
Kirjava.
Kirjava? Pasuje.
Dlaczego nie jesteście z Willem i Lyrą? Wciąż karzecie ich za zdradę?
Przecież ich kochacie. I nie zostaliście rozrzezani.
Nie. Stanowimy jedność.
- Ale to bolało. - Będziecie im potrzebni.
Pan...
Zostawiłaś mnie.
By cię odnaleźć, przebyłem długą drogę.
Przepraszam.
I dziękuję.
Nie chciałam. Wybacz.
Błagam... Przykro mi.
Tęskniłam.
Kocham cię.
Lyra!
Mógłbyś przybrać ostatecznie kształt kuny. Podoba mi się.
Mnie też.
Jestem...
Kirjava.
Świetnie odegrałaś węża.
Serwus.
Jestem Xaphania. Nie umiem wyrazić swojej wdzięczności.
Czy my się znamy?
Rozmawiałyśmy w twoim laboratorium. Obserwowałam cię i prowadziłam.
Byłaś bardzo dzielna.
Dzięki tobie wieloświat zdrowieje.
- Zrobiłam tyle, co nic. - Zachęciłaś młodych, żeby się odważyli.
Gdy odkryli miłość, ściągnęli z powrotem Pył do światów.
To wystarczyło?
Coś tak błahego i zwyczajnego?
Dla tych, którzy ją odkrywają, pierwsza miłość nigdy nie jest błaha.
Wykonałaś swoje zadanie.
Czas, byś wróciła do domu.
Do domu?
Nie jestem gotowa.
Przez stulecia Pył wypływał ze wszechświata.
Lyrze i Willowi udało się zahamować jego ucieczkę.
Ich miłość to jednak za mało, by utrzymać Pył w ryzach.
- Trzeba zamknąć wszystkie okna. - Ja swoje zamknąłem.
Jest ich niezliczona ilość - otwartych przez twoich poprzedników.
Każde nacięcie zwiększa wypływ Pyłu,
a przez rozdarcie między światami przesącza się mrok.
Mrok, który sieje zniszczenie.
Przybiera najrozmaitsze formy, zarazy albo Widm.
Tworzyłem Widma...
Skoro Will nie może używać noża, a okna trzeba zamknąć, jak...
Musimy wybrać, świat Willa albo mój.
Nie da się żyć długo w cudzym świecie. Dajmony tego nie przetrwają.
Czyli nie możemy zostać razem.
Nie.
Dlaczego mówisz takie rzeczy? Po wszystkim, co przeszliśmy?
To nie fair.
Nie fair.
Spytam aletheiometr. Powie mi, co zrobić.
Nie rozumiem.
Nie działa.
Bez pośpiechu.
Oddychaj.
Zepsuł się.
Wracaj!
Nie zepsuł się. To ty się zmieniłaś.
- Dorosłaś. - To koniec?
Więcej nic nie odczytam?
Nauczysz się tej sztuki od nowa jak inni.
Czytałaś dzięki łasce. Teraz dokonasz tego ciężką pracą.
Po co?
Dlaczego się tu znaleźliśmy?
Przeżyliśmy tak wiele, żeby nas rozdzielono?
Nie sądziłem, że można czuć się tak paskudnie.
To w końcu minie.
Chcę się tak czuć.
- Pragnę Lyry. - Jesteś czarownicą.
Na pewno znasz zaklęcie albo sposób na przechodzenie między światami.
Ja i Will jesteśmy sobie pisani. Tak się nie godzi!
Wszystkie te opowieści o miłości, bez której nie można żyć...?
Za którą jest się gotowym umrzeć?
Nie na tym polega miłość.
Życie dla miłości jest znacznie romantyczniejsze niż śmierć.
Nie stracisz tego, co was łączy. Ukształtowaliście się nawzajem.
Może trudno w to uwierzyć, ale masz przed sobą przyszłość.
Wasz dar był wspaniały,
ale Pył wciąż wypływa ze światów.
Czas ucieka.
Jeśli ludzkość zwróci się ku odkryciom i współczuciu,
wytworzy dostateczną ilość Pyłu, by jedno okno mogło pozostać otwarte.
Wiecie które.
Kraina Umarłych.
Jego nie zamkniemy.
Jest najważniejsze.
Duchy go potrzebują.
Resztę trzeba zamknąć jak najszybciej.
Jest ich bez liku.
Dopóki nóż istnieje, tylko ty możesz to zrobić.
Zniszcz nóż, a pomożemy ci.
- Muszę go zniszczyć? - Tak, gdy wrócisz do siebie.
My, anioły, opatrzymy rany światów.
Znów będą kompletne i wyjątkowe.
Istnieje sposób, byśmy mogli być razem?
Przykro mi.
Nawet najpotężniejsi z nas muszą się podporządkować przeznaczeniu.
Kocham cię.
I będę kochał do śmierci.
A ja ciebie.
Wrócimy tu.
Gdy umrzemy.
Przejdziemy przez Krainę Umarłych
i opowiemy Powabnoskrzydłej, czego dokonaliśmy.
Odnajdziemy się ponownie.
Będę unosić się w powietrzu i czekać na ciebie.
Będę cię szukał
w każdej chwili swojego życia.
Kiedy się odnajdziemy,
nikt nie zdoła nas rozdzielić.
Będziemy zjednoczeni.
Każdy atom mnie
z każdym atomem ciebie.
Gdy stworzą z nas nowe życie,
będą musieli wziąć dwa atomy.
Jeden twój i jeden mój.
Będziemy w kwiatach i promieniach słońca.
Złączeni na zawsze.
Pójdziemy z wami.
Pamiętaj o nas, Mary.
I opowiadaj historie.
Nie musiałaś...
Gdy zamkniemy okna, światy wrócą na swoje miejsce.
Teraz Oksford Lyry znajduje się tutaj.
Zaopiekujesz się Lyrą?
Jest odważna, ale czekają ją ciężkie chwile.
Oczywiście.
Jest moją siostrą na zawsze.
Will przynajmniej ma Kirjavę.
Też możesz zobaczyć swojego dajmona.
Kiedy rozmawiałaś z aniołami w Jaskini, wprowadziłaś umysł w szczególny stan.
- Jak Lyra, czytając aletheiometr? - Właśnie.
Widzimy to, czego się spodziewamy.
Zobaczyłaś Pył, gdy uwierzyłaś, że potrafisz.
Spróbuj.
Tu jesteś...
Będziemy wracać tutaj co roku.
Ty w swoim świecie, a ja w swoim.
W dzień przesilenia letniego, w południe.
Będę tu.
Co roku, przez całe życie.
Jeśli ktoś się nam spodoba, musimy go dobrze traktować.
Nie porównywać.
Ale spędzimy tu co roku godzinę...
Razem.
Co roku. Obiecuję.
Zrób to.
Nigdy cię nie zapomnę.
Zniszczę nóż od razu, bo inaczej chciałbym do ciebie wrócić.
- O co chodzi? - Ciekawe, jaki będziesz na starość.
- Na pewno przystojny. - Bardzo.
- Lyra... - Will.
Pomyśl o niej.
ROK PÓŹNIEJ
Będziemy wracać tutaj co roku.
Ty w swoim świecie, a ja w swoim.
Razem.
Będę tu.
Co roku, przez całe życie.
Lyra...
Will i Lyra wracali na swoją ławkę co roku.
Dotrzymali słowa i żyli w swoich światach pełnią życia.
Will skończył medycynę i został chirurgiem.
W Kolegium Św. Zofii w Oksfordzie
Lyra na nowo nauczyła się odczytywać aletheiometr.
Wykorzystała to podczas kolejnej wielkiej przygody z Panem.
Ale to już inna historia...
WYSTĄPILI
Wersja polska na zlecenie HBO HIVENTY POLAND
Tekst: Agnieszka Rostkowska