Global Space Administration: videodagboek zes.
We proberen de rest van onze levens in de ruimte te verblijven.
Maar dat is lastig.
Raar maar waar: het langste dat iemand ooit in de ruimte was...
...is minder dan anderhalf jaar.
Maar onderzoek dat wordt uitgevoerd bij deze Mars-simulator...
...kan ervoor zorgen dat mensen in de ruimte kunnen leven.
Raar maar waar: ooit kunnen er misschien gewassen geteeld worden op Mars.
Mest gemaakt van mensenhaar kan daar weleens de sleutel voor zijn.
Gelukkig...
...maak ik dingen.
Wat doe je? Nee.
Eentje maar. Ik ga iets maken. -Wat? Nee.
Het mijne is niet lang genoeg. -Jammer dan.
Het is tijd voor Raar maar waar!
Wist je dat er meer sterren aan de hemel staan...
...dan er zandkorrels op de hele aarde zijn?
Dit is ongelooflijk. -Ja, hè?
Charlie hier. -Carly hier.
Wij zijn beste vrienden.
Kom op.
We wonen hier, in Chicago.
Met een beetje verbeelding...
Voor altijd.
En veel verkenning...
Dit is fantastisch.
Ontdekken we hoe raar de wereld kan zijn.
We zijn er.
Dit is ongelooflijk.
RAAR MAAR WAAR!
Ons zonnestelsel.
Ik ben Carly en dat is mijn beste vriend, Charlie.
Toen we oud genoeg waren voor een kladblok en vergrootglas...
...gingen we de wereld verkennen.
Toen we ouder werden, gingen anderen met ons mee.
Zoals Charlies zus Casey en onze vriend Patrick.
Zelfs onze postbode, Bob, ging met ons mee.
We dachten dat we altijd samen zouden blijven.
Tot nu.
De interplanetaire expeditie.
Dit moet je zien.
Fijn dat jullie er zijn.
Wat is er? -Moet je zien.
Hallo, ik ben Buster Infinity, de beroemde astrofysicus.
Ik introduceer: de interplanetaire expeditie.
Een enkele reis naar ons zonnestelsel.
We moeten ons aanmelden.
Ik weet het niet. Het is een enkele reis. -Precies. Levenslang in de ruimte wonen.
De wonderen van het universum onderzoeken.
Perfect.
Kom op. Luister.
Dien je video-aanmelding vandaag nog in.
Namens de Global Space Administration...
...wens ik je succes. Tot in de ruimte.
Waarom hier blijven en alleen deze wereld verkennen...
...als we ook een heel universum kunnen gaan verkennen?
Ik weet niet veel over het zonnestelsel, dus we moeten wat onderzoek doen.
Dus duiken we vandaag in de wereld van:
Ons zonnestelsel.
Zonnestelsel.
We werken aan onze video-aanmelding.
Charlie is een beetje nerveus.
Niet. Ik ben niet nerveus.
Kijk, het gaat prima. Echt, ik ben er klaar voor.
Tijd om je om te kleden.
Hij is nerveus.
Filmen we?
Perfect.
Ons zonnestelsel is gigantisch.
Raar maar waar: het hele stelsel past hierin.
Dit is de Oortwolk.
Een enorme, bolle vorm die in de ruimte zweeft...
...met een diameter van ongeveer 14 biljoen kilometer.
Laten we er eens in kijken.
Aanschouw, ons zonnestelsel.
Het bestaat uit... -De zon.
En alles dat daaromheen draait.
Waaronder acht planeten.
Venus. -Dit is Mercurius, weet je nog?
Sorry. Mercurius.
Venus.
Aarde.
Mars.
Jupiter.
Saturnus.
Uranus.
En Neptunus. -Maar dat is niet alles.
Ons zonnestelsel omvat ook alle manen die om deze planeten draaien.
En een aantal asteroïden die hierin zitten...
In de asteroïdengordel.
En helemaal daar zie je...
De Kuipergordel.
Al deze dingen die om de zon draaien, creëren ons zonnestelsel.
En onthoud, het zit allemaal hierin.
De Oortwolk.
Dit is de perfecte intro voor onze aanmeldingsvideo.
Wat gaan we nu filmen?
Ik probeer me te herinneren wat Buster Infinity zei.
Een perfecte sollicitant begrijpt onze relatie met ons zonnestelsel.
In het verleden, het heden en de toekomst.
We moeten onderzoeken hoe mensen ons zonnestelsel vroeger onderzochten.
Jongens.
Jullie moeten zien wat wij net zagen, van de Global Space Administration.
Wacht. Maken jullie ook een aanmeldingsvideo?
Ja. -Geld krijgen om naar de ruimte te gaan.
Carly en ik, voor altijd in de ruimte.
Voor altijd? -Ja. Het wordt geweldig.
Echt?
Goed dat jullie er zijn. We hebben jullie nodig.
Kom, dan halen we wat pakken.
Aan de slag. Tijd voor wat geschiedenis.
Wetenschappers die de ruimte bestuderen, heten astronomen.
Er zijn er al veel geweest.
We beginnen met Claudius Ptolemaeus.
Een astronoom uit Egypte, rond het jaar 140.
Aanschouw, dit is het universum.
De aarde vormt de kern en alles draait er in grote cirkels omheen.
Raar maar waar: dat geloofden mensen tot...
O, nee.
Copernicus, een astronoom uit Polen, rond het jaar 1514.
De zon vormt de kern van het universum.
De rest in de ruimte draait in grote cirkels om de zon heen.
En dat geloofden mensen tot...
Nou, nee.
Deze man. Angelo Secchi.
Een astronoom uit Italië, midden jaren 1800.
Onze zon vormt niet de kern van het universum.
De zon vormt de kern van ons zonnestelsel.
Een van de talrijke planetaire systemen in de ruimte.
Na jaren onderzoek kwamen we erachter dat de ruimte...
...vol zit met sterren, planeten en zonnestelsels, zoals dat van ons.
Dit is perfect.
Maar besef je wat dit betekent?
Dit is mogelijk de laatste keer dat we samen dingen maken.
De allerlaatste keer dat we samen een project doen.
Dat is jammer, maar Charlie en ik zijn hiervoor gemaakt.
Dit is ons lot.
We gaan onderzoeken hoe het zonnestelsel nu verkend wordt.
Hadden we maar een lavalamp.
Ik heb een goed idee waarbij we ons verkleden.
We hebben historische rekwisieten nodig. We maken wel iets.
De post.
Bob.
Een pakketje voor jullie. Een lavalamp.
Perfect, die hebben we nodig.
Bedankt, Bob.
Jullie trekken een paar ingenieurachtige pakken aan, dan doe ik de intro.
Goed? -Ja.
Komt voor elkaar.
Mensen zijn al vaak naar de ruimte gereisd.
Maar we zijn nog niet ver gekomen.
Raar maar waar: mensen zijn maar tot ongeveer hier gereisd.
Er is nog veel meer zonnestelsel om te verkennen.
Hoe doen we dat?
Met deze: een ruimtesonde.
Dat is een klein robotlaboratorium dat NASA de ruimte in lanceert.
Het heeft communicatiesystemen die radiogolven gebruiken om...
...de informatie terug naar aarde te sturen.
In de wereld van ruimtesondes steekt deze boven de rest uit.
De Voyager 1. Dit is het verhaal erachter.
In 1977 lanceerde NASA de Voyager 1 de ruimte in.
Gaaf.
Mooi, man.
Die reisde steeds verder ons zonnestelsel in.
Meer dan anderhalf miljoen kilometer per dag.
Langs Mars, door de asteroïdengordel.
Tegen 1980 vloog de sonde vlak bij Saturnus.
We zijn al voorbij Saturnus.
Te gek.
Helemaal tubulair.
Voyager 1 bleef doorreizen, langs Neptunus en door de Kuipergordel.
In 2017 besloot NASA de motoren...
...voor het eerst in 37 jaar te testen.
Ze werken.
Hoera.
Ongelooflijk.
NASA, het is gelukt.
Kom. Lach eens naar de camera.
Lachen. -Gekke bekken.
Voyager 1 reist al meer dan 40 jaar door de ruimte...
...en stuurt informatie naar de aarde.
Geen enkel door mensen gemaakt object reisde verder de ruimte in.
De sonde vliegt nu nog steeds rond.
Dit is een geweldige aanmelding.
Misschien worden jullie gekozen. -Dat is de bedoeling.
Tijd om de toekomst van de verkenning van het zonnestelsel te onderzoeken.
Ik heb een idee.
Klaar, Bob? -Klaar.
Welkom in het magische universum van madam Kosmos.
Wacht. Ik weet het.
Jullie willen naar de ruimte reizen?
Kijk in de glazen bol van madam Kosmos...
...en jullie lot wordt onthuld.
Geen enkel mens kan in dit mensenleven of het volgende...
...zo ver reizen als de Voyager 1.
De wetenschap en technologie zijn gewoon niet geavanceerd genoeg.
Kies snel een kaart.
Eens kijken.
Rood en planeet?
Jullie toekomst duidt op Mars.
Mars is heel koud, met een gemiddelde temperatuur...
...van ongeveer -60° Celsius.
Maar van de planeten het dichtst bij aarde...
...is het een van de minst lastige voor een bemande ruimtemissie.
Jullie of anderen zullen waarschijnlijk naar Mars gaan.
Goed gedaan. Dit ziet er fantastisch uit.
Maar wat is dit?
Nog een visioen uit de toekomst.
Charlie en Carly...
...jullie zetten je onderzoek voort in een officiële Mars-trainingshabitat...
...op Hawaï.
Wacht. Wat?
Dat is wat Bob, Pat en ik zagen. De HI-SEAS Mars Habitat in Hawaï.
NASA voert daar onderzoek uit om te zien hoe leven op een andere planeet zou zijn.
Dit is perfect. -Precies wat onze aanmelding nodig heeft.
Pak jullie spullen. Tijd om te gaan.
Carly en ik gaan naar Hawaï om te zien hoe het is om op Mars te leven.
Zien we jullie daar? Perfect. Tot zo.
Tot later. -Dag.
We gaan naar Big Island, Hawaï, midden in de Stille Oceaan.
Raar maar waar: dit eiland bestaat uit vijf vulkanen.
Twee ervan, Kilauea en Mauna Loa, zijn nog actief.
Aloha.
Welkom op Mauna Loa.
Hier ligt de HI-SEAS Mars-simulator.
Een habitat die onderzoekers gebruiken om te onderzoeken hoe het zou zijn...
...om op Mars te leven.
Hij staat hier omdat dit lijkt op het oppervlak van Mars.
Maar er zijn wat belangrijke verschillen.
De lucht op Mars bestaat bijna volledig uit koolstofdioxide.
Als we daar waren, zouden we zuurstofmaskers dragen.
En een pak om je hele lichaam te beschermen.
De aarde heeft een magnetisch veld dat ons beschermt tegen de straling van de zon.
Mars heeft dat niet.
We gaan in de simulator praten met Michaela.
Kom op.
Dr Michaela Musilova is de directeur van deze habitat.
En een astrobioloog die zich richt op leven in extreme omgevingen.
Haar favoriete raar maar waar-feit...
...de zon is zo groot dat de aarde er een miljoen keer in past.
Wauw. -Wat?
Dit is echt gaaf. -Net een clubhuis.
Dit ziet er groot uit.
Aloha, zoals we in Hawaï zeggen.
Aloha. -Dit is de HI-SEAS Habitat...
...waar we missies naar de maan en Mars simuleren.
Mensen verblijven hier maximaal een jaar.
Je kunt alleen naar buiten in een ruimtepak.
Je eet gevriesdroogd voedsel en doet de dingen die astronauten doen.
Dat gaan jullie de komende dagen ervaren.
Leuk.
Hoeveel mensen wonen hier tegelijkertijd? -Maximaal zes.
Mogen we rondkijken?
Natuurlijk. Deze hoofdruimte is een multifunctionele ruimte.
Deze ruimte wordt gebruikt om te sporten.
Dit zijn de werkplekken. Dit is de keuken. Best groot, eigenlijk.
Wat zijn die kleine deuren?
Het lijkt op een kast. -Een soort kast, het is je slaapkamer.
Elk crewlid krijgt een kleine kamer.
Ze zijn allemaal hetzelfde. -Mooi.
Gezellig. -Best oké.
Het lijkt klein, maar er zit een bureau in en een slaapplek.
Wat foto's op de muur hangen.
Mensen brengen vaak foto's van familie en vrienden mee die ze zullen missen.
We hebben een plek voor onderzoek, om te koken, wc's.
Waar ga je naar de wc? -De wc.
Dit is de hoogste wc ooit.
Dat is omdat het een composttoilet is.
Zodra je klaar bent verwerken de microben die erin zitten...
...wat jij net hebt achtergelaten.
Achter jou, Charlie, is de douche. -Een gewone douche.
Je mag per week maximaal acht minuten douchen.
Per week? -Per week.
Michaela laat ons intrekken.
Staat die aan? -Goed.
Videodagboek, deel één. Wij zijn hier nu drie uur.
NA 3 UUR
We hebben onze kamers. -Er is een loopband.
Een raampje, om naar buiten te kijken.
Dit is een eitje.
Wij zijn hier vast goed in.
Hallo.
Welkom terug.
We zijn hier nu vijf uur. Michaela heeft een missie voor ons.
We gaan ons omkleden en buiten stenen verzamelen.
Die gaan we dan binnen onderzoeken. -Kom op. We gaan.
We doen net of we op Mars zijn, dus moeten we...
...veel dingen aantrekken voordat we naar buiten gaan.
We simuleren een echte Mars-missie.
We gaan stenen en grondmonsters verzamelen.
Deze kant op. Kijk uit waar je loopt.
Kom op.
Je glijdt hier makkelijk uit, dus pas op.
Het plafond is laag en er zitten lava-stalactieten.
Dit is ongelooflijk.
Kijk, ik heb thenardiet gevonden.
THENARDIET
NASA-wetenschappers met wie ik werk, noemen het ruimtesneeuw.
Laten we wat meenemen.
Het is makkelijk te schrapen.
Zeker. -Daarom noemen ze het sneeuw.
We nemen het mee omdat het mogelijk door microben is gemaakt.
Dit is het soort experiment dat ze doen om te zien of er leven is op Mars.
Het is leuk om buiten onderzoek te doen. Konden we maar meer verkennen.
We kunnen alleen niet heel lang buiten de habitat blijven.
Michaela zegt dat we terug moeten.
We zijn net terug.
Dat was leuk. We hebben ruimtestenen gevonden.
Mission Control vertelde ons dat we de rest van de dag binnen moeten blijven.
Dus blijven we hier en doen we hier wel missies.
We zijn er nu tien uur. -Nog steeds op Mars.
Mars is makkelijk. -Mars is leuk.
Het gaat supergoed.
NA 14 UUR
We zijn hier nu 14 uur en we doen een vluchtsimulatietest.
Tijd om te koken. -Onze ingrediënten.
Een emmer met zalm.
Moet je zien. -Wat?
Dit is een stuk zalm.
Ze moeten eten op een bepaalde manier bereiden voordat het de ruimte in kan.
Laten we daar eens induiken.
Wat doe je? -We knutselen en leggen het eten uit.
Zo leert iedereen iets. -Maar we hebben hier geen knutselspullen.
We kunnen niets maken. -Ik bel Bob.
Hij stuurt... -Bob kan niet naar Mars komen.
Wat moeten we doen?
Niet knutselen in de ruimte.
Het heet vriesdrogen.
Ze bevriezen het, halen het ijs eruit en dan heb je zalm. Zo werkt het.
Dat is waar, dus...
Dat werkt. -Laten we het koken.
Een gebalanceerde maaltijd. Groenten, eiwitten, vezels.
We zijn de beste Mars-koks ooit.
Pasta.
Saus.
Zalm.
Proost.
Wat neem jij eerst? -Ik ga alles mengen.
Kun je je voorstellen dat je dit de rest van je leven eet?
Ik mis Caseys eten. -De zalm is niet lekker.
Ik ga dat nooit eten.
We gaan naar bed.
Lekker slapen.
NA 17 UUR
Welterusten. -Welterusten.
Onze eerste dag zit erop, hier in de HI-SEAS Mars Habitat.
Ik heb nog honger. Het avondeten was niet geweldig.
Dit is lastig. -Dit had ik niet verwacht.
Het is lastig om de dingen en mensen waarvan ik houd niet te hebben.
We hebben goede beelden. -Opstaan en drie jumping jacks doen.
Eén, twee.
Morgen zal alles beter zijn, nadat ik heb geslapen.
Welterusten. -Tot morgenvroeg.
En, cool.
NA 24 UUR
Goedemorgen.
We hebben geen stroom.
We letten niet echt op hoeveel stroom we gebruikten.
We hebben alles verbruikt.
Het probleem is dat het bewolkt is. De zon is er dus niet.
Het zal even duren voordat we weer stroom hebben.
Dus kunnen we geen ontbijt maken.
Het wordt echt koud. -Heel koud.
Zwaar begin van de dag, maar het komt wel goed.
Zeker. Er is niets dat we niet aankunnen.
In de ruimte is de zon je voornaamste energiebron.
Het opvangen en beheren van zonne-energie met accu's...
...is dus van levensbelang.
We zijn terug, de stroom ook.
NA 27 UUR
Michaela wil mijn haar gebruiken...
...om mest te maken om eten te telen.
Dat is gaaf.
Maar ook heel vreemd.
NA 30 UUR
We zijn in het lab en gaan een plukje van mijn haar knippen om mest te maken.
Het idee erachter is dat wanneer mensen op lange missies gaan, hun haar groeit.
Waarom dat niet gebruiken voor iets nuttigs?
Er zitten voedingsstoffen in haar, zoals stikstof en zwavel...
...die we kunnen gebruiken om planten te laten groeien.
Tijd om je haar op te offeren voor de wetenschap.
Perfect.
Klaar?
Blijf zitten.
Laat eens zien.
Doe maar in dat glazen flesje.
Nu voegen we kaliumhydroxide en water toe om mijn haar op te lossen.
In de komende uren wordt dit een mooie, bruine vloeistof.
Dan gaan we de pH meten om te zien of het niet te veel alkali is.
Misschien moeten we citroenzuur toevoegen om de pH te verlagen.
Als het klaar is, kunnen we het gebruiken en toevoegen aan aarde.
Gaaf wetenschappelijk middel: pH-strip.
Wetenschappers gebruiken die om te weten hoe zuur of basisch iets is.
Een paar uur later en het is een bruine smurrie geworden.
Dat was mijn haar.
Waar ruikt het naar?
Het ruikt naar...
Een kelder. -Een oud tapijt?
We bereiden grond voor, zodat we zaden kunnen planten.
Je doet hier op aarde zoveel mogelijk onderzoek...
...maar op Mars zul je alles voor de eerste keer doen.
Dat is wat beangstigend, vind ik.
Dit is de plek om fouten te maken.
Beter hier dan op Mars. -Precies.
Je kunt een oplossing vinden.
Deze spinazie groeit, dankzij jouw haar.
Bedankt voor je bijdrage.
Het gaat goed.
NA 36 UUR
Ja. We zijn alleen wat nieuwsgierig naar wat...
...Casey en Patrick aan het doen zijn.
Het is raar dat we het niet kunnen vragen.
Het is lastiger dan we dachten om dingen te doen.
Het is niet erg. Alleen niet wat ik had verwacht.
Goed, de missie is afgelopen. Hoe was jullie tijd op Mars?
De mensen die de ruimte ingaan, zijn zo moedig en zo sterk.
Hoe langer we hier waren, hoe meer we alles van thuis misten.
Je waardeert alles op aarde net iets meer.
Bedankt, Michaela. -Bedankt.
Het was echt leuk. -Graag gedaan.
Goed gedaan. Een goede reis terug naar aarde.
Bedankt.
Ik heb een idee. -Ja?
We vragen Casey, Patrick en Bob ons te ontmoeten.
We zien jullie straks ook, goed?
Tot zo.
Hallo. -Hoi.
Hoi. -Wat is er?
Ik ben klaar met de video. -Mooi.
Laat eens zien.
De video waarmee jullie naar de ruimte zullen gaan.
De hele tijd hebben we ons zonnestelsel onderzocht, maar we zijn iets vergeten.
De aarde. -De aarde zit precies tussen...
...Venus en Mars in, in een deel van ons zonnestelsel...
...dat astronauten het Goudhaartjegebied noemen.
Het heet zo, door de perfecte afstand van de zon om te kunnen leven.
Als de aarde dichter bij de zon stond, zou die te heet worden.
Al het water zou verdampen.
Verder weg van de zon, zou het te koud zijn.
Al het water zou bevriezen.
Dat maakt de aarde en het Goudhaartjegebied zo bijzonder.
Er is heel veel informatie te vinden, gewoon hier, op onze planeet.
Maar de echte reden dat dit onze favoriete plek is...
...is raar maar waar: de aarde is de enige planeet waar onze beste vrienden wonen.
Casey, Patrick, Bob en jullie.
We kunnen ons geen betere plek voorstellen in het hele universum...
...dan een planeet waar we alles wat we leren, kunnen delen met jullie.
Blijven jullie?
Ja. -We blijven.
Hoera.
Ze blijven.
Het superteam blijft bij elkaar.
Ik had een visioen dat dit zou gebeuren.
Dat scheelde niet veel, maar het lijkt erop dat we hier blijven.
Samen dingen maken, onderzoeken...
...en meer dingen ontdekken die raar maar waar zijn.
Tot de volgende keer.
RAAR MAAR WAAR!
De Global Space Administration heeft de volgende personen geselecteerd...
...die diep in ons zonnestelsel gelanceerd gaan worden...
...als onderdeel van de interplanetaire expeditie.
Alabama Cones.
Dr Bill.
En de superrijke Chet Megabit.
Bedankt en succes.
Ondertiteld door: A. Bressers