De Pilsen-gevangenis in de Tsjechië.
Een van Europa's grootste producenten van crystal meth.
We zouden 105 kilo meth produceren in twee jaar.
Bijna een op de drie Tsjechische gevangenen…
…gebruikte crystal meth voor ze in de gevangenis kwamen.
Ik injecteerde meth, en dat ging mis.
Als je 't gebruikt, hoef je niet te slapen of eten. Je geniet.
Het is een uitdaging om de drugs buiten te houden
Zie je dat touw naar beneden komen?
Zo kun je drugs smokkelen als de cellen op slot zitten.
Drugs vinden overal hun weg. Zo is het nu eenmaal.
Ik ben Raphael Rowe, ik zit een week opgesloten in deze Tsjechische gevangenis…
…maar het is niet mijn eerste keer achter de tralies.
Ik heb 12 jaar gezeten voor een moord die ik niet had gepleegd.
Nu reis ik de wereld over om te ontdekken hoe het leven echt is…
…in 's werelds strengste gevangenissen.
Tsjechië.
Europa's crystal meth-hoofdstad.
Twintig meth-labs, vaak doe-het-zelf-operaties in huizen…
…worden hier elke maand binnengevallen.
Crystal meth injecteren zie je hier vaker…
…dan in welk ander land in de Europese Unie dan ook.
Eén onderzoek toonde zelfs aan dat vissen in Tsjechische rivieren…
…tekenen van methverslaving tonen.
Nergens anders in Europa…
…is er een groter crystal meth-probleem dan hier in Tsjechië.
Voor producenten en drugsdealers valt er veel geld te verdienen.
De drug is zo verslavend…
…dat de gebruikers misdaden begaan om hun gewoonte te financieren.
Het is aan generaal Jakub Frydrych, de nationale drugscommissaris…
…om deze crystal meth-epidemie in toom te houden…
…die hier pervitine genoemd wordt.
Hoe zou u de omvang van het probleem omschrijven?
Methamfetamine is slecht.
Pervitine is de grootste drug in Tsjechië die zorgt voor gezondheids-, sociale…
…en criminele risico's rondom drugs.
We zien het bij criminele groepen die betrokken zijn bij autodiefstal.
Dit zijn vaak mensen die profiteren van de stimulerende effecten van meth…
…en ze gebruiken het bij het plegen van criminele daden.
Kleinere labs worden nu vergezeld door grotere spelers.
We zien de afgelopen vijf jaar een transformatie.
Dat komt door het feit dat methamfetamine…
…op grote schaal in Europa wordt geïmporteerd.
Eerst vonden ze een ton à anderhalf ton per jaar.
Nu is het zes tot zeven ton methamfetamine dat in Europa in beslag wordt genomen.
Methamfetamine is een enorme uitdaging voor Tsjechische gevangenissen.
Dertig procent van de gevangenen gebruikte meth in het jaar voor hun straf.
Ik zit een week opgesloten in Pilsen, een van de grootste gevangenissen…
…om te kijken hoe ze met het probleem omgaan.
De gevangenis heeft een gedurfde aanpak bij verslavingen.
Een strikt antidrugsprogramma, waar ik deze week aan meedoe.
Ik weet niet of deze gevangenis realistisch gezien…
…mensen met zo'n ernstige drugsverslaving kan helpen.
Maar daar ga ik achter komen.
De minder gevaarlijke gevangenen moeten zelf bij de gevangenis zien te komen.
Te voet aankomen is een primeur voor mij.
DAG 1
Er is echt veel prikkeldraad.
Het is hier enorm. -Volg m'n collega.
Dit doet me denken aan mijn gevangenis in Londen.
Wandsworth, een van de beroemdste gevangenissen in Brittannië.
Het is niet fijn op 'n plek te zijn die je herinnert…
…aan een plek waar je zelf zat.
Leg al je spullen neer.
Als voormalig veroordeelde, word ik behandeld als een gevaarlijke gevangene…
…en onderworpen aan een zeer ingrijpende fouillering.
Doe al je andere kleren maar uit. Hou je ondergoed aan.
Gebruik je drugs? -Ik gebruik geen drugs.
Draai je rug naar me toe en doe drie squats.
Helemaal naar beneden.
Spreid je armen.
Steek je tong uit.
Je tong omhoog.
Goed.
Til nu je scrotum op.
Goed, kleed je maar aan.
Het is een grondige fouillering. Ik moest zelfs m'n ballen optillen.
Pak deze deken en alles wat erin zit.
Mijn cel is op de speciale drugsafdeling.
Hier volgen 80 gevangenen per jaar een afkickprogramma van tien maanden.
Het combineert strenge regels met verplichte therapie.
Hallo.
Goed. Deze? -Ja.
Als er iets gebeurt, zit er een noodknop op de muur.
Als je erop drukt, kom ik.
Dag.
Hoe gaat het?
Hoi, Petr. -Petr.
Ik ben Kuba. -Alles goed? Kuba?
Hoi, Marek. -Marek.
Kun je me rondleiden? Is dit mijn matras?
Ja, die is van jou. -Slaap jij hier?
Ja. -Oké.
Dit is waar jullie… -Hij slaapt hier en ik hier.
En er is een toilet en een wasbak.
Geen douche. -Nee.
De meeste gevangenen hier, al dan niet alle gevangenen…
…hebben een drugsprobleem?
Ja, de meeste mensen zijn hier door drugs of alcohol.
Ze worden hier behandeld.
Vertel eens wat meer over hoe het regime werkt.
Ze laten je schoonmaken…
…zodat je de drugs vergeet.
Als je wat wilt, moet je ervoor werken. Je moet aan jezelf werken.
Maar er zijn ook 'goede' mensen.
Dat zijn de hotovci, die lopen rond en houden controles.
Ze doen alsof ze bewakers zijn, alsof ze boven je staan.
Ze zijn verklikkers?
Zij melden aan de bewakers.
De zogenaamde hotovci zijn gevangenen die het programma hebben afgerond.
Ze blijven op de afdeling…
…om toezicht te houden op hun medegevangenen.
Hoi.
Ik moet me melden bij de hoofd-hotovci.
Ik ben Raphael. -Ik ben Mates.
Mates? -Ja.
Aan welke regels moet ik me houden?
Wat moet ik weten zodat jij me niet meldt?
De basisregels zijn dat je gekleed door de gangen loopt.
Niet roken in de cellen, daar is de rookruimte voor.
Als je gepakt wordt, krijg je straf.
Twee keer per dag, om acht uur 's ochtends…
…en om 18.00 uur 's avonds worden de cellen gecheckt.
De cellen moeten schoon zijn.
Dat is nogal… Oké.
Wees ook voorzichtig als je gaat lunchen.
Praat met niemand van andere afdelingen.
Als de bewaker je ziet, krijg je straf voor ongeoorloofde communicatie.
Zo werkt dat hier.
Als je hier niet blij mee bent, praat dan met de bewakers, dan kun je weg.
Ze nemen discipline hier duidelijk serieus.
In de cel wil ik zeker weten dat ik geen regels overtreed.
Moeten de knopen van je jas dicht?
Ja, dat moet. -Op de voering?
Waarom? Wat zijn de consequenties?
Als je je vaak niet aan de regels houdt…
…en je wordt berispt, moet je naar de isoleercel.
Het is heel streng.
Het is een kleine gemeenschap met hun eigen regels.
Ze willen hier zijn, dus ze moeten zich eraan houden.
Dit is een serieuze plek…
…ze nemen wat ze doen erg serieus.
Daarmee bedoel ik dat ik me al gecontroleerd voel…
…en daar begint het mee.
DAG 2
Dit is m'n eerste ochtend in de Pilsen-gevangenis.
De celdeuren gaan om 5.00 uur open.
Voor het ontbijt word ik rondgeleid door Petr, Jakub en Marek.
Een van hun belangrijkste contactpunten is een burger, geen cipier.
Hier is de kamer van de ondersteuner. Ze zijn hier het grootste deel van de dag.
Als je iets nodig hebt, kun je hier komen.
Is dit een maatschappelijk werker?
Iemand met wie je kan praten over je problemen?
Ja.
Gevangenen moeten regelmatig een drugstest doen…
…en anders dan in de rest van de gevangenis…
…moeten ze regelmatig naar therapie…
…klusjes doen en therapeutische activiteiten volgen.
Als ze niet meewerken moeten ze de afdeling verlaten.
De muren hebben twee kleuren.
Ik probeer te begrijpen waarom dat is.
Als je het programma afrondt, zit je aan deze kant.
Als je vooruitgang boekt, krijg je een betere kamer.
Na wat broodjes voor het ontbijt…
…en de telling, begint de dagelijkse routine…
…waarbij de hele afdeling wordt schoongemaakt.
Ik weet niet waarom de bewaker mijn werk inspecteert.
Moet je kijken.
Ik heb geen respect meer.
Klaar.
-Klaar? Ben ik klaar?
Dat was absoluut zinloos, als ik eerlijk ben.
Je hebt volwassen mannen die van hun drugsverslaving af willen…
…die hier leren vegen.
In mijn ogen is het onbenullig, zinloos werk.
Tot nu toe heb ik mijn celgenoten nog niet echt leren kennen.
Eén gebruikte en dealde pervitine, crystal meth…
…toen hij nog op school zat, Marek is nog maar 22 jaar.
Kun je lezen en schrijven? -Ja, dat kan ik.
Maar op schoolniveau.
Ik heb de brugklas in de gevangenis afgemaakt…
…want mijn eerste straf was als minderjarige.
Je zat weer in de gevangenis voordat je iets nuttigs kon doen.
Ik ging terug naar wat ik kende.
Ik begon weer drugs te verkopen.
Ik deed dezelfde dingen voor ze me weer opsloten.
Ik had geen tijd voor onderwijs en ik dacht er niet eens over na.
Petr kwam ook in de problemen in z'n tienerjaren…
…en werd weggehaald bij zijn familie.
Toen ik vrijkwam na mijn vorige straf…
…ben ik getrouwd.
Wat was je vorige straf?
Ernstige mishandeling.
Hoe vaak heb je al gezeten?
Van 13 tot 18 jaar…
…toen was ik 1,5 jaar vrij en toen kreeg ik weer 2,5 jaar.
Wat deed je toen je 13 was?
Mijn vader is een alcoholist…
…en hij vocht met mij en mijn moeder.
Ik maakte veel ruzie met mijn klasgenoten.
En toen sloten ze me op.
Toen ze me op m'n 18e vrijlieten, hing m'n vader zichzelf op…
…en begon ik pervitine te injecteren.
Toen brak ik iemands benen…
…en sloten ze me weer op.
Toen ik vrij kwam, wilde ik m'n leven veranderen…
…en ik kreeg een vriendin.
Ik deed een aanzoek en ze ging vreemd.
Ze deed het met een vent en ik sloeg hem in elkaar.
Nu ben ik veroordeeld voor vier mishandelingen.
Hij is een jongeman met problemen. Hij is pas 25 jaar oud.
Hij heeft zijn hele leven nog voor zich, als hij begrijpt…
…welke uitdagingen hij moet overwinnen.
Arme Marek. Hij is 22…
…en je ziet aan hem, dat hoeft hij niet te vertellen…
…dat hij bang is. Bang voor zijn toekomst.
De echte uitdaging begint als ze worden vrijgelaten.
Heeft dit gewerkt?
's Middags worden mijn celgenoten en ik aan het werk gezet in de gevangenistuin.
Hebben jullie dit pad aangelegd? -Nee.
Ik heb dit gemaakt. -Ja?
En dit.
Het is fijn. Je denkt niet aan wat je is overkomen.
Dat je verdrietig bent en je familie mist.
Het is beter voor je geest.
Ik heb al meerdere gevangenen ontmoet…
…wiens levens zijn verwoest door crystal meth…
…maar nog niemand die het produceert.
Dan raak ik aan de praat met de gevangene Jakub.
Ik was een soort ondernemer.
Ik sloopte auto's op ecologische wijze…
…dus ik had een vergunning om chemicaliën te importeren…
…die ik officieel kocht.
Wat deed je met pervitine?
We waren met een groep van 24 mensen…
…en we zouden 105 kilo meth produceren in twee jaar.
Dat is veel pervitine om te produceren. Dus dit was een criminele organisatie?
Ja, ik leverde de chemicaliën, een ander zorgde voor de pillen.
Er waren vijf koks aan wie we de chemicaliën en pillen leverden.
Zij verdeelden het.
Ik dacht dat als ik de chemicaliën verkocht…
…en omdat er ook vuurwerk van wordt gemaakt…
…het niet illegaal zou zijn.
Maar je wist dat je het verkocht aan criminelen die crystal meth maakten.
Wat is de straatwaarde van 105 kilo pervitine?
Vier miljoen euro. -Vier miljoen euro.
Wat vind je van het feit dat mannen als jij verantwoordelijk zijn…
…voor de ondergang van zoveel mannen en vrouwen in dit land?
Wat denk je nu je al deze jongens in de gevangenis ziet?
Nu ik hier ben, zie ik de mensen die hier zijn.
Ze zijn hun families, geld en banen kwijtgeraakt.
Je ziet wie slechte kwaliteit meth nam, die zijn hun tanden kwijt.
We waren er trots op dat we…
…pure, onversneden meth leverden. Kijk.
Is dat een pervitine-zakje?
Ja, een drugszakje.
Gelukkig zitten er geen drugs in.
Dat amuseert je, hè?
De man die de drugs leverde…
…die zoveel levens heeft verpest, is geamuseerd door een zakje niks.
Ik zal nooit weten of dit echt een drugszakje is…
…of dat Jakub gewoon een slecht gevoel voor humor heeft.
Zonder grote producenten…
…zou de drug niet bestaan.
Tot mannen als Jakub worden opgeruimd door de autoriteiten…
…zal de drug worden geproduceerd.
Maar ik denk dat hij niet beseft hoe belangrijk zijn rol is…
…in de verslaving van mensen die op het dieptepunt eindigen.
Er zal altijd een verschil in hiërarchie zijn…
…tussen de producenten en mensen als Petr…
…Jakub en Marek, mijn celgenoten.
Dat zijn de kwetsbare kinderen en jongemannen die de drug gebruiken.
DAG 3
Yoghurt, jam, een kop thee en een broodje.
Ik heb amper de kans mijn thee te drinken…
…maar Petr maakt zich al ergens klaar voor.
Na het ontbijt moeten we schoonmaken, ze kijken of er stof ligt.
Zoals hier, op de deuren.
Of er stof op de stoelen ligt, hier op tafel…
…onder de kasten, of alles schoon is, of de bedden zijn opgemaakt.
Ze controleren alles.
Wat als ze stof vinden?
Dan krijg je een melding, als je er drie hebt…
…krijg je 'n notitie en beperkingen.
Na het appel…
…zijn de vijf afdelingssurveillanten of hotovci op jacht.
Dit zijn de hotovci. -Hotovci.
Ze gaan controleren of je kamer is opgeruimd.
Hen mag je niet echt. -Klopt.
Als we de kamer niet schoonmaken.
Als hij het meldt bij de bewaker…
Dus de gevangene meldt de bewaker of het schoon is of niet?
Ja.
Geen wonder dat mensen hem niet mogen. -Nee.
Ik leer elke dag iets nieuws. Dit gaat niet alleen om opsluiting.
Het gaat om organisatie, discipline.
Er is een structuur…
…waar de jongens zich aan moeten houden, want anders…
…kunnen ze uit dit programma worden getrapt, of gestraft worden.
Gelukkig zijn het niet alleen regels en schoonmaken.
De gevangenen hebben ook therapie om stress en geweld te verminderen…
…zoals yoga door een gevangene.
Goede opkomst. Veel gegrom en gekreun.
Hierheen?
Mates, de hotovci die ik op mijn eerste dag sprak…
…heeft het drugsprogramma al voltooid en ik wil weten hoe het voor hem werkte.
Hij zorgt voor de tropische vissen van de gevangenis.
Weet je hoe je olie moet stelen?
Ja. -Weet je het?
Ja, maar dat doe ik niet.
Ik kan goed benzine stelen. Ik laat het zien.
En nu met deze hand.
Deze hand. -Oké.
Kijk uit dat je de vis niet opzuigt.
Nu loslaten.
Hoe kwam je in het programma en waarom?
Als ik drugs gebruikte, begon ik te stelen en reed ik zonder rijbewijs.
Ik vluchtte voor de politie, telkens weer.
Wanneer nam je voor 't laatst drugs? -Voor ik vast zat.
Ik neem het erg serieus, vooral…
Vooral voor mijn familie, voor mijn zoon…
…en voor mijn vriendin die nog in me gelooft.
Ook al ben ik, zoals mijn moeder zegt, onverbeterlijk.
Ik zit achter de tralies omdat ik gestraft ben voor mijn gedrag.
In het programma willen ze je van de drugs afhelpen…
…maar wat zijn andere voordelen?
Het grootste voordeel is dat…
…ze echt proberen om je te helpen en met je te werken.
Specialisten, psychologen en therapeuten…
…zorgen voor elk individu hier…
…en willen hun specifieke probleem samen oplossen.
Als je naar de andere afdelingen kijkt…
…kennen ze alleen maar drugs. Het is er elke dag.
Mensen injecteren er drugs. Ze zouden moorden voor drugs.
Het kan ze niet schelen wat er over een of twee weken gebeurt…
…of als ze vrijkomen, ze geven alleen om het nu.
Hotovci's hebben het programma afgerond dat Petr en de rest nu doen.
Het was een succes, dus zijn ze beloond met hun rol als vertrouwde gevangenen.
En het is slim omdat het ze een verantwoordelijkheid geeft…
…die ze mogelijk nooit eerder hebben gehad.
Het is interessant, want het is een opstapje…
…om hun oude levensstijl op te geven waarin ze pervitine gebruiken…
…en misschien bij een criminele groep horen.
Tot nu toe gaat het goed. Hij is een succes.
De echte uitdaging begint als hij vrijkomt.
Of ze nu een hotovci zijn of niet…
…alle gevangenen in mijn afdeling krijgen één uur per dag op het sportplein.
Ga je gang.
Ik? -Jij.
Twee.
Kom op. -Je kan het.
Hé. -Kom op.
Kom op.
-Goed zo.
Ik ben uit vorm.
Het plein is omringd door celramen en ik zie iets wat er verdacht uitziet.
Marek, dat stuk touw dat van de ene cel naar de andere gaat…
…is dat hoe ze dingen smokkelen?
Koffie, tabak. -Wat dan ook.
Drugs.
Oké.
Zo te zien is dat wat daar nu gebeurt.
Ik wil meer weten van mijn celgenoot Marek.
Over wat hem te wachten staat in zijn strijd tegen de crystal meth.
Ik heb bijna alles geprobeerd.
Het is een drug voor alle doeleinden.
Als je 't gebruikt, hoef je niet te slapen of eten. Je geniet gewoon.
Het is sterker dan ik.
Je komt er niet onderuit. Als dat gebeurt, gebeurt het.
Je moet voorbereid zijn op het feit dat je alles opnieuw zal verpesten…
…en dan begin je opnieuw.
Ze hadden het over pervitine. Het zou de beste roes zijn.
Het is wel triest. Als je dat al op je 22e voelt…
…is het zijn lot om na de gevangenis weer aan de drugs te gaan.
En het zou me niet verbazen als sommige jongens nog gebruiken…
…en de autoriteiten misleiden.
Dan vraag je jezelf wel af wat je eraan kunt doen.
DAG 4
De gevangenis vertelt me dat in tests bij meer dan 1300 gevangenen…
…slechts vijf procent positief was voor crystal meth of andere drugs.
En dat zou hoger zijn dan ze willen…
…maar ik heb genoeg verhalen van gevangenen zelf gehoord…
…over drugs in de hoofdruimtes.
Dus vandaag verlaat ik de drugsafdeling om zelf een kijkje te nemen.
Ik ga naar de lokale fabriek…
…waar 300 gevangenen metalen loopbruggen en trappen maken…
…voor een privébedrijf, voor de helft van het Tsjechische minimumloon.
In de fabriek ontmoet ik Larry, die vastzit voor diefstal.
Dit is je werk? -Dit is m'n werk.
Oké. -Ik snijd…
Ik snij hier de metalen strips…
…en deze strips en deze platen gaan samen.
Dus jij snijdt ze en dan wordt het dit. En daar worden ze samengeperst.
Samen. En dat zijn…
Het eindresultaat. -Ja.
En je krijgt 8500 kronen per maand.
Het is niet veel, maar wat moet je? -Beter dan niets.
Als de arbeiders pauze hebben…
…is het mijn kans om de omvang van het drugsprobleem op te meten…
…in het hoofddeel van de gevangenis.
Sinds ik hier zit, hoor ik dat er een drugsprobleem is.
Met name pervitine is een groot probleem. Gebruiken jullie drugs?
Ik, maar ik ben niet verslaafd.
Lach je omdat hij verslaafd is aan drugs?
Waarom lachen ze je uit, Michal?
Weet ik niet, ze zijn beiden junkies.
Zijn jullie ook junkies?
Soms.
Soms. Pervitine? Een beetje pervitine?
We zijn Tsjechen, en 'peperkoek' heeft een cultuur hier.
Het is triest, maar zo is het.
Dat is onze cultuur.
Toch, Michal? -Ja.
Waar zitten jullie nu in de cyclus van drugsgebruik en criminaliteit?
Heeft de gevangenis een verschil gemaakt voor wie je bent? Wat je buiten doet?
En wat je doet na deze straf wanneer je vrijkomt?
Daar helpt de gevangenis niet bij, we zullen blijven gebruiken.
Als je wilt, blijf je gebruiken. Waarom zouden we liegen?
Je bent eindelijk eerlijk.
Je kunt niet eerlijker zijn dan dat.
Bedankt voor je eerlijkheid.
De jongens hebben zich erbij neergelegd dat ze hierna niet drugsvrij blijven.
Maar voor hen die hun leven willen veranderen…
…biedt de gevangenis technische training in een aantal vaardigheden.
We zijn nu in een technische school voor gevangenisdiensten.
Dit zijn de werkplaatsen waar je wordt opgeleid.
Dit is jouw plek.
Hier? -Dit is de blauwdruk die we volgen.
Op deze technische school leren ze boren…
…lassen en blauwdrukken lezen.
Dat betekent dat ze dit veld ook buiten kunnen gebruiken.
Ze zijn gekwalificeerd voor het werk.
Hoe heet je? -Anthony.
Hier.
Zo. -Ja?
Doe ik het wel goed?
Ja.
Hoelang zit je hier al?
Dit is m'n vierde jaar. Drugs.
Verkocht je drugs of gebruikte je ze?
Nee, ik kookte ze. Ik maakte ze.
Hoe vaak heb je vastgezeten?
Vier keer
Waarvoor zat je de andere drie keer vast?
Ook voor drugs.
Drugs. -Weer omdat je kookte?
Ja.
Dus je werkt al twee jaar in deze werkplaats.
Heeft het je geholpen?
Ja, een beetje.
Hoe helpt het je?
Ten eerste gaat de tijd sneller.
Ten tweede, je ziet wat nieuws. Ik heb nog nooit gewerkt.
Voor mij is dit best leuk.
Een nieuwe vaardigheid in je arsenaal…
…voor als je vrijkomt en een baan wilt, daar gaat dit om.
Dat moet de gevangenis doen. Gevangenen nieuwe vaardigheden leren.
Het geeft ze iets wat ze niet hadden, en dat kan alleen maar goed zijn.
DAG 5
Vandaag wissel ik van kant en blijf ik bij de bewakers.
Eerst kwamen ze naar mij…
…zodat ik zie wat ze doen om drugs buiten te houden.
Waar ga ik nu heen? Ik ga naar de hondenbegeleider…
…die alle spullen doorzoekt die de gevangenis inkomen…
…via familieleden.
Wat zoekt de hond?
Opiaten, drugs, pervitine, heroïne, marihuana.
Kan ik veilig binnenkomen?
De hond is het meest efficiënt. Hij vindt dingen die wij niet vinden…
…onder een röntgenfoto of zoiets.
Dit is de post van vandaag…
…maar de hond controleert het eerst…
…voor het aan de gevangenen wordt gegeven.
Er is meer nodig dan een speurhond om drugs buiten een gevangenis…
…die zo groot is te houden.
Vandaag krijgen de bewakers een oproertraining.
Zo te zien zijn ze er klaar voor.
Met meer dan 1000 gevangenen moeten ze voorbereid zijn op problemen.
Vandaag speel ik de rol van een gewelddadige gevangene.
Het doet me denken aan mijn tijd in de bak…
…en hoe het is om tegenover een enorme kracht te staan.
De hond heeft net de laatste in mijn team neergehaald.
Hoe groot en sterk je ook bent en hoe hard je ook vecht.
Zij zijn groter en sterker En ze zullen je neerhalen.
Toen ik echt in de gevangenis zat…
…kreeg ik vaker dan ik kan tellen eenzame opsluiting.
Hier in Pilsen is de eenzame opsluiting druk.
De trap is smal, wees voorzichtig.
Het is de ergste plek in de gevangenis waar een man kan zitten.
Hoeveel cellen heb je tot je beschikking voor probleemgevangenen?
Tweeëndertig cellen.
Zijn ze allemaal bezet?
De meeste.
Laten we hier even kijken.
Kom mee.
Er kunnen twee gevangenen in.
Ja, twee gevangenen.
Denk je dat het helpt om gevangenen zo te straffen?
Helpt het je de gevangenen onder controle te houden?
De probleemgevangenen beseffen dat ze iets verkeerds hebben gedaan.
Als ze naar hun cel gaan…
…naar hun afdeling, hebben ze een lesje geleerd.
En ze gedragen zich.
Hoe lang kan een gevangene maximaal eenzame opsluiting krijgen?
Het hangt er vanaf wat de gevangene heeft gedaan.
Het maximum kan oplopen tot 28 dagen.
De harde realiteit van hoe ze gevangenen in isolatie straffen.
Ik kan het weten, want ik heb er 28 dagen…
…in een isoleercel gezeten zonder privileges.
Ik weet hoe moeilijk het is om één dag te overleven…
…laat staan 28 dagen.
Rustig.
Mag ik met iemand hier spreken?
Om te vragen hoe het is, wat ze deden en of ze hun lesje hebben geleerd?
Helaas is dat nu niet mogelijk.
Er is daar een bewaker, niet deze…
…die zegt dat het echt niet mag, alsof hij iets te verbergen heeft.
Heeft de man in deze cel, die 23 uur vastzit, een lesje geleerd?
Meer wil ik niet weten.
Maar de sfeer en dynamiek is veranderd.
Het is niet vrolijk, dus ik kan maar beter gaan.
Zullen we?
Ja. -We gaan.
Maar op de drugsafdeling…
…is er een hele andere kant van het regime te zien.
Sommige gevangenen die ik ken krijgen nu groepstherapie…
…om ze erop voor te bereiden…
…hun demonen onder ogen te komen als ze vrijkomen.
Als ik het voor mezelf doe, kan ik deze dingen oplossen.
Ik heb het recht om verdrietig en boos te zijn.
Ik heb het recht om dit te doen, je mag het zwaar hebben.
Maar ik weet dat ik die kracht heb.
Ik kan erop vertrouwen en ik hoef niet naar alcohol of drugs te gaan.
Wat alcohol betreft…
…kan het ook een medicijn zijn tot op zekere hoogte.
Dat als iemand…
Mijn opa nam elke ochtend een shot pruimenbrandewijn.
Hij was in orde, maar nee. Een alcoholist moet…
Hij mag niet drinken. Een gokker mag niet gokken…
…en een drugsverslaafde niet…
Ik wilde niet bij mensen zijn die plezier hadden.
Ik wilde dronken zijn, thuis zitten en video's van mijn bruiloft bekijken.
Je kwelde jezelf expres. -Ja, dat vond ik fijn.
Deze therapie kan gevangenen helpen hun verslaving te verslaan…
…maar in de cel vind ik mijn jongste celgenoot, Marek.
Hoelang zit je ook alweer, Marek?
Ik ben hier al 2,5 jaar en ik heb nog vier jaar voor de boeg.
Dus je moet 6,5 jaar zitten. Dat is je celstraf.
Er is een kans dat je na de helft van je straf…
…wat in mijn geval na drie jaar is, voorwaardelijke vrijlating krijgt.
Zul je dat krijgen?
Ik denk het niet.
Waarom?
Daar maak ik me zorgen om. Ik blijf maar gebruiken.
Dit moet een drugsvrije afdeling zijn.
Drugs vinden overal hun weg. Zo is het nu eenmaal.
Ze komen overal.
Een afdeling als deze…
…heeft verslaving onder gevangenen helpen verminderen.
Maar als je drugs hebt gebruikt…
…sinds je jong was, en ze je leven hebben overgenomen…
…is het opgeven in de gevangenis een van de meest uitdagende plekken.
DAG 6
Vandaag is mijn laatste dag in de gevangenis van Pilsen.
Ondanks alles wat mijn celgenoot Petr heeft meegemaakt leek hij…
…kalm en oprecht vastbesloten om zijn verslaving te verslaan.
Iets geeft hem een kracht die niet veel van de crystal meth-gevangenen hebben.
Het is zondagmiddag en Petr, mijn celgenoot…
…heeft me uitgenodigd voor een kerkdienst.
Hoe gaat het?
In de gevangenis heb je het grote voordeel…
…dat je veel vrije tijd hebt om jezelf te beteren.
Hier eindigen de zondes. Hier verdwijnt de ellende.
Amen.
Voordat het woord van God wordt gesproken, als je zelf een gebed hebt…
…een kort bedankje aan God, of zoiets.
Lieve God, ik wil de priester bedanken…
…want dankzij hem ben ik ontwaakt, door hem heb ik God gezien en geloof ik.
Bescherm mijn familie, mijn moeder. Bescherm alle mensen ter wereld.
Bescherm de mensen die het verdienen.
Ik hou van U als mijn enige meester. Ik eer U, God. Amen.
Amen.
Heer God, Jezus, bedankt voor elke dag.
Bedankt voor alles wat U voor ons doet en dat U hier voor ons bent, amen.
Hoe voel je je hierna? Hoe voel je je emotioneel na een dienst?
Het geeft je kracht.
Ik voel me krachtig.
Je bent gelukkiger als iemand van je houdt.
En iemand die geen liefde heeft, die geen familie heeft…
We hebben liefde nodig. Als mensen hebben we liefde nodig.
Dit is liefde voor mij. -Oké.
Het is tijd om afscheid te nemen van mijn drie celgenoten.
Ik wilde jullie bedanken voor jullie warme welkom.
Ik heb op jullie leeftijd in jullie positie gezeten…
…ik kwam vrij en vond een ander doel, een ander leven.
Jullie kunnen dat ook. Het klinkt alsof je dat wilt, Petr.
Dat je echt vrij wil zijn. Je bent vastberaden, dat zie ik in je.
Dat zou je moeten kunnen bereiken.
Marek en Jakub…
…jullie hebben ook een kans als jullie dat echt willen.
Heel erg bedankt voor de ervaring. We gaan je missen.
Je deed me denken aan hoe het is om vrij te zijn.
Ik word echt verdrietig.
Succes, man. -Bedankt.
Succes, Marek.
Succes, Petr.
Pas goed op jezelf, jongens.
Het is lastiger als ze zo jong zijn. Je kijkt naar jonge Marek.
Als ik hem zie, met z'n lieve ogen die in wanhoop naar me opkijken…
…en ik ben echt niet emotioneel, maar ik ben ook een gevoelig mens…
…die naar een ander mens kijkt…
…vooral jongeren, die weinig kansen krijgen en denk:
wat kunnen we nog meer doen?
Je wilt ze bij de hand nemen en zeggen:
'Volg mij. Ik wijs je in de juiste richting.'
Voor ik de gevangenis verlaat, wil ik de gevangenisdirecteur ontmoeten…
…kolonel Pavel Kopačka.
Hoe groot is het probleem in uw gevangenis met drugs?
Dit is een probleem in elke gevangenis ter wereld…
…want een drug in een faciliteit krijgen…
…is veel makkelijker dan een groter voorwerp.
We testen veel. Als iemand drugs gebruikt…
…of als iemand een verslavend middel gebruikt…
…dan krijgen ze een van de zwaarste straffen.
We beschouwen het als een van de ernstigste overtredingen…
…van een gevangene.
En wat is de logica achter het programma op de afdeling waar ik zat?
Waarom is het regime zo streng?
Nou, het regime is zo opgezet…
…dat gevangenen wennen aan bepaalde gewoonten.
Als ze verslaafd zijn, moeten ze…
…naar onze mening, zelfcontrole krijgen.
Leren hoe ze zich moeten gedragen…
…en dat doen ze door zich aan de regels te houden.
Denkt u dat u de doelen bereikt…
…om het aantal verslaafden hier te verminderen?
Volgens onze data kunnen we zeggen dat van degenen…
…die het programma hebben afgerond, tweederde nooit terugkomt.
Bedankt voor uw tijd. Ik waardeer het.
Deze gevangenis heeft een enorme uitdaging aan ernstige verslavingsproblemen…
…vaak aan pervitine, ook wel crystal meth.
Maar er zijn ook positieve initiatieven voor sommige gevangenen die zo…
…wat discipline en structuur leren.
Maar voor de meeste gevangenen moet er meer gebeuren.
Ondertiteld door: Maartje van der Zeijden