Więzienie Bangli Narkotika. Bali, Indonezja.
Wspaniały poranek!
Władze twierdzą, że reformują przestępców narkotykowych…
Żadnych narkotyków, wielkie osiągnięcie!
przy użyciu nowego, obowiązkowego programu odwykowego.
Jeśli nie będziesz przestrzegał zasad, poniesiesz konsekwencje.
Dziś czuję,
że nadal jestem przez to więzienie obficie błogosławiony.
Ale w kraju, w którym przestępcy narkotykowi są napiętnowani.
Wasz rząd ma karę śmierci za handel narkotykami.
Tak. Wiem.
Czy kiedy brałeś, byłeś złym człowiekiem?
Tak, jestem zły.
Czy w oczach społeczeństwa
ci więźniowie mogą się odkupić?
Spędzę tu tydzień, by się tego dowiedzieć.
Ale to nie mój pierwszy raz za kratkami.
Nazywam się Raphael Rowe.
W Wielkiej Brytanii niesłusznie skazano mnie za morderstwo
na dożywocie bez możliwości zwolnienia warunkowego.
Oczyszczenie z zarzutów zajęło mi 12 lat.
Teraz podróżuję po świecie,
by zobaczyć, jak wygląda życie
w najcięższych więzieniach świata.
JAK PRZEŻYĆ W NAJCIĘŻSZYCH WIĘZIENIACH ŚWIATA
Bali w Indonezji.
Zjeżdżają się tu wczasowicze z całego świata,
ale za wizerunkiem imprezowej wyspy
zwykli Indonezyjczycy żyją w zupełnie innym świecie.
To konserwatywne społeczeństwo
z ogromnym piętnem społecznym dotyczącym narkotyków.
Powinniśmy porównywać
15 000 młodych ludzi, którzy umierają z powodu narkotyków
do tego, ilu umiera co roku dilerów.
Musimy ponownie wypowiedzieć wielką wojnę narkotykom.
Kontrowersyjne podejście prezydenta Joko Widodo
oznacza karę śmierci dla handlarzy narkotyków
i ogromne wyroki dla osób ich zażywających.
Indonezja ma jedne z najostrzejszych praw antynarkotykowych na świecie,
przez co wiele osób trafia do więzienia.
Złapanie nawet z małą ilością trawki
może skończyć się więzieniem na wiele lat.
A mimo to ludzie są gotowi podjąć ryzyko.
W rezultacie więzienia w Indonezji
są przepełnione przestępcami narkotykowymi.
Dlatego rząd wymyślił
radykalne podejście do leczenia uzależnień.
Jadę do więzienia Lapas Narkotika Bangli
we wschodniej części Bali.
W więzieniu przebywają tylko przestępcy narkotykowi.
Podobno program resocjalizacji
polega na przeprogramowaniu umysłów więźniów.
Dowiem się, czy to działa, czy nie.
Więzienie Bangli Narkotika chce leczyć narkomanów
i zreformowanych dilerów, a podobno ich metody
zupełnie nie przypominają tych w zachodnich więzieniach.
To pewnie jeden z pierwszych przypadków, kiedy wpuszczono obcokrajowca
do indonezyjskiego więzienia,
bo rząd bardzo ukrywa,
jak traktuje indonezyjskich więźniów.
DZIEŃ PIERWSZY
Chodź.
Usiądź.
- Raphael Rowe? - Tak.
Wita mnie naczelnik więzienia i jego zastępca.
Przestrzegaj tutejszych zasad.
Dopóki tak będzie,
gwarantuję, że wszystko będzie w porządku.
Co się dzieje, jeśli więzień nie przestrzega zasad?
Musisz to robić.
Jeśli nie będziesz przestrzegał zasad, poniesiesz konsekwencje.
Dokładne przeszukanie.
Wstań.
Zdejmij ubranie i zrób przysiad.
Teraz nasikaj do tego pojemnika,
żebyśmy zrobili test.
Badacie mój mocz. Czego szukacie?
Trawki, shabu-shabu albo ecstasy.
A czym jest shabu?
To metamfetamina.
- Shabu-shabu to metamfetamina. - Tak.
To jeden z najpopularniejszych narkotyków?
Tak.
Więźniowie w Bangli są przetrzymywani w czterech dużych blokach.
W centrum jest plac do ćwiczeń,
otoczony miejscami do modlitwy
i więzienną farmą.
Zostało zaprojektowane dla 468 osadzonych,
ale przy tak wielu przestępcach narkotykowych
obecnie przebywa ich tu ponad 1000.
Ale jak na takie zatłoczone więzienie,
jest tu wyjątkowo cicho.
- Hej. Jestem Daus. - Cześć. Jestem Raphael.
Miło cię poznać.
Daus ma 38 lat
i jest w więzieniu od prawie sześciu lat.
- Dobra. - Będziesz w mojej celi.
- Dobra, Daus. Prowadź. - Tak.
To jest blok C.
Tak się nazywa? Wisma Citra?
Tak. „C” jak Citra.
To ten nowy, który z nami zostanie.
Cześć.
Tu jest dla ciebie miejsce.
Obok Ria.
- Aming. - Fito.
- David.
Raphael.
- Raphael. - Dobra.
Większość z nas to „upychacze”.
Jesteśmy tu robotnikami.
Co to oznacza? Pracę?
Tak, wszyscy w tym pokoju to robotnicy.
Upychacze utrzymują wszystko w czystości.
Oprowadź mnie po tej celi. Co tam jest?
- Łazienka. - Macie trochę prywatności.
Tak, za zasłoną.
Dobrze.
W tej celi jest nas 20 osób.
Nie wyobrażam sobie naszej dwudziestki
tak blisko siebie w nocy. Ale nie przywykłem do tego.
Wszystko załatwiamy.
Czyli ustalacie, kto co robi. Wszyscy znają swoje obowiązki.
Ciebie też umieszczę na liście.
Będę miał swoje obowiązki. Uśmiechasz się. Podoba ci się pomysł.
- Podoba mi się to. - Tak.
Zabierz mnie na zewnątrz i…
- Tak, opowiem ci o naszym bloku. - Dobra.
Więzienie jest niezwykle uporządkowane i czyste.
Osadzeni są bierni i grzeczni.
Odnoszę wrażenie, że jest to więzienie,
w którym władze mają pełną kontrolę.
Jak opisałbyś to więzienie nowemu osadzonemu?
Szczerze.
Tak. W tym więzieniu
chodzi o to, aby przestrzegać zasad.
Jeśli ich przestrzegasz,
wtedy wszystko będzie dla ciebie proste.
- Czy to z powodu konsekwencji? - Zgadza się.
Cela izolacyjna…
Boimy się izolatki.
- Siedziałeś w izolatce? - Nie.
- Skądże. - Jesteś dobry?
Nie. Nie chcę tego doświadczyć.
Nie?
Jaki masz wyrok?
Dostałem 12 lat za posiadanie.
- Posiadanie? - Tak.
Co brałeś?
Brałem metę i ecstasy.
Ile miałeś gramów?
Miałem 13 lub 14 paczek.
Ci, których złapano z narkotykami,
nawet jeśli nie są dilerami,
mogą trafić do więzienia na 12 lat.
- To mój pierwszy raz. - I na 12 lat?
Dostałem 12 lat.
To bardzo surowa kara.
W porównaniu do innych krajów, gdzie trzeba mieć
wiele kilogramów kokainy, by dostać taki wyrok.
To bardzo długi wyrok.
Tak.
Jak sobie radzisz?
Po usłyszeniu wyroku było mi ciężko.
Pierwszy etap, zaprzeczenie,
a drugi etap to obwinianie kogoś.
Próba obwiniania kogoś,
a na trzecim etapie zaczynasz to akceptować.
Daus przyznaje się do popełnionego błędu.
Dla mnie 12 lat za posiadanie mety wydaje się surową karą.
Teraz skupia się na wytrwaniu do końca kary
i wyjściu stąd.
Ponoć wszystkie więzienia są przepełnione.
Gdy wszedłem do więzienia, spodziewałem się
lawiny więźniów w każdym kącie,
ale tu panuje niewiarygodny spokój,
co jest dość dziwne.
Może czują się zastraszeni przez więzienie.
Sam nie wiem.
Przed nami długa droga, wciąż to sprawdzam.
DZIEŃ DRUGI
Jesteście tacy wolni.
Jak właśnie odkryłem,
leczenie odwykowe w więzieniu Bangli Narkotika rozpoczyna się o 8 rano.
Ustawiam się na placu do ćwiczeń
z setką narkomanów i dilerów,
którzy zostali wybrani do programu odwykowego.
Podobno to część programu odwykowego.
Przychodzą tu każdego ranka i robią to, co ja zaraz będę robić,
a nie mam pojęcia, co to jest.
Parada, uwaga!
Więzienne Catur Dharma!
My, więźniowie, obiecujemy być cnotliwymi ludźmi z Pancasilą.
Więźniowie deklarują wierność Pancasili,
założycielskiej filozofii współczesnej Indonezji.
My, więźniowie,
rozumiemy nasze czyny
i w pełni żałujemy ich popełnienia.
To promuje patriotyzm,
a obywatele pracują dla dobra społeczeństwa.
Niech Bóg Wszechmogący błogosławi naszą dharmę. Amen.
Parada, uwaga!
Jeden, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć…
Po energicznych ćwiczeniach
główny naczelnik, Agus Pritiatno, przemawia do więźniów.
Dobra, przygotujcie się! Poranny duch!
Wspaniały poranek!
Jak się macie?
Dobrze, zdrowo, wspaniale!
Dbajcie o zdrowie.
Żadnych narkotyków, wielkie osiągnięcie!
Dziękuję wam.
Koniec. Proszę wrócić do pokojów.
Cześć? Mówisz po angielsku?
- Tak, ale tylko trochę. - Trochę.
O co tu chodziło? Musisz iść?
Tak, muszę iść.
Więzień, z którym próbuję porozmawiać,
jest odprowadzany prosto do swojej celi,
a ja nie mogę z nim iść.
Ale naczelnika chętnie porozmawia.
Jak się masz? Dobrze.
Wszyscy, którzy ćwiczyli i śpiewali dziś rano.
- Tak. - Co skandowali?
Ślubowanie zawiera pięć różnych obietnic.
Muszą go przestrzegać.
Stosuj się, bądź posłuszny i obiecaj, że nie zrobisz nic złego
w trakcie trwania programu karnego.
My, jako więźniowie,
rozumiemy to i obiecujemy, że nie powtórzymy tego.
- A potem… - Jak się nazywasz?
- Bona. Mów mi Bona. - Bona.
Dobra. Jesteś więźniem.
Przeszedłeś program, a teraz go prowadzisz.
Tak.
To przywilej czy coś, co ci kazano?
Był narkomanem.
Po zajęciach odwykowych bardzo mu się polepszyło.
Dekretem wybrałem go na szkoleniowca rówieśniczego.
Czy to obowiązkowe? Czy oni muszą to robić?
Tak, to jeden z naszych celów.
Najpierw trzeba odbudować ich zdrowie.
Silny umysł w zdrowym ciele.
A jeśli ktoś przechodzi przez program,
a potem zrobi coś złego?
Na przykład, jeśli kogoś uderzysz, musisz odejść z programu.
I zaczyna od nowa?
Najpierw trzeba iść do izolatki, a potem od początku na odwyk.
Jeśli ktoś znajdzie się w izolatce, boją się i nie chcą tego powtórzyć.
Zagrożenie izolacją
wydaje się kluczowe dla zachowania dyscypliny.
Więzienie działa jak w zegarku.
Wszyscy więźniowie wracają do cel dokładnie o 12.45.
Dzień dobry!
- Dzień dobry. - Zaczynamy liczenie.
Jeden, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć…
Liczy ludzi. Przynajmniej z tego, co widzę.
Daus i moi współwięźniowie pracują w więzieniu,
dlatego większość dnia spędzają na dworze.
Ale jeśli nie pracujesz, życie jest trudniejsze.
Inni wychodzą tylko w godzinach otwartych.
Więc są zamknięci przez 21 godzin?
W niektóre dni, ale dwa dni w tygodniu mają pięć godzin.
Tak.
To długi dzień, 21 z 24 godzin.
Dużo czasu na bycie zamkniętym w takim pomieszczeniu, prawda?
Takie są fakty.
Dwudziestu ludzi w każdej celi.
W innych może jeszcze więcej.
Zauważyłem, że więźniowie są bardzo posłuszni.
To może być kwestia kulturowa albo dyscypliny.
To może być kwestia kontroli. Nie wiem. Ale jest tak,
że kiedy zjawia się strażnik, wykonują wszelkie polecenia.
Wszystko, co robią więźniowie, jest ściśle monitorowane przez władze,
ale więźniowie wybrani do programu
podlegają jeszcze ściślejszemu reżimowi.
Powiedziano mi, że ktoś z programu idzie po mnie, by…
- Cześć. Witam. - Cześć. Tak.
Rozpoczęły się zajęcia odwykowe.
Pójdziemy na terapię edukacyjną.
Dobrze.
Tak jest w więzieniu. Tracisz możliwość decydowania,
a w tej chwili straciłem ją zupełnie.
Obowiązkowa terapia odwykowa obejmuje sesje grupowe
o charakterze psychologicznym.
Po drodze zauważam Ruliego,
gościa, z którym próbowałem rano porozmawiać.
Gdzie byłeś przez ostatnie kilka godzin?
- Nigdzie. Tylko w pokoju. - Byłeś w swojej celi?
Czyli po porannych ćwiczeniach wróciłeś prosto do celi?
- Tak. - A teraz jesteś tutaj.
Mamy na to tylko trzy godziny.
Zróbmy kółko! Zróbcie kółko!
Jak masz na imię?
- Raphael. - Miło cię poznać. Jestem Ruli.
Ruli.
Ruli ma 25 lat. Jest z zachodniej Indonezji.
Od czterech tygodni uczestniczy w tym półrocznym programie.
- Dzień dobry! - Dzień dobry!
Rób, co on mówi.
Jestem tutaj.
Nie będę w stanie siebie rozpoznać.
- W końcu będę czysty. - W końcu będę czysty.
Dla siebie i innych.
Brawa dla nas!
Teraz podzielimy się naszymi uczuciami.
Dobra. Czy któryś z was może…
Jestem Abraham Baron Gunawan.
Cześć, Baron.
Dziś czuję,
że nadal jestem przez to więzienie obficie błogosławiony.
- Amen. - Amen.
Amen. Dziękuję.
Dziękuję, Baron.
Jeszcze raz. Kto teraz?
Boisz się dzielić uczuciami?
Czuję się szczęśliwy.
- Ty się dzielisz? - Tak.
Tylko trzy do pięciu osób dzieli się uczuciami dziennie.
Mam nadzieję, że wszyscy będziecie zdrowi teraz i w przyszłości.
Dziękuję.
Kto jeszcze chce się podzielić swoimi uczuciami?
Jedna osoba.
Dobrze. Jestem Raphael.
Cześć, Raphael.
Dziękuję, że pozwoliliście mi tu zostać.
Dobrze. Dziękuję.
Więzienie jest w budynku. Nie w waszych umysłach.
Życzę wam powodzenia w walce z nałogiem
i odzyskaniu życia, gdy wyjdziecie.
Amen.
Dobra robota.
Dziękuję, Raph, że podzieliłeś się tym z nami.
Tak jak innym,
powiedziano mi, że muszę iść na terapię.
Oni nie mają wyboru, więc muszą tu być.
Ciekawe jest to, że wyglądają na zaangażowanych.
Może to część oceny.
Może są obserwowani, by zobaczyć, jak bardzo są zaangażowani.
Musimy wzmocnić nasze umysły.
Odebranie im wyboru jest dość wątpliwe.
Czy powinni mieć możliwość wyboru,
czy chcą zrezygnować z narkotyków?
To kwestia dyskusyjna, prawda?
Amen.
Wygląda na to, że każdy więzień powinien wyrzec się narkotyków
jako całkowicie niemoralnych i niedopuszczalnych.
Ten obrazek za tobą przykuł moją uwagę.
Wyjaśnij mi, co to jest.
Chcę dowiedzieć się więcej o filozofii programu
od Bony, uzależnionego od mety, który został edukatorem,
którego poznałem u naczelnika.
Możemy wybrać.
Czy chcemy być dobrymi ludźmi, czy złymi?
To miara między dobrem a złem. Alkohol w tym kraju jest legalny.
- Legalny. - Tak.
Kobiety nie są nielegalne, bo bez nich nie byłoby nas tu, prawda?
Pieniądze mogą oznaczać sukces.
Potrzebujemy pieniędzy, ale jeśli masz ich za dużo,
Jeśli korzystasz z dziewczyn, to jest ekstremalne.
- Jakich dziewczyn? Prostytutek? - Tak.
Dla kogoś z zachodu jak ja, kogoś obcego…
Mam wrażenie, że chodzi o wartości moralne.
Na wschodzie,
w tym miejscu,
jeśli zrobisz coś przesadnego, jest to złe.
Byłeś złym człowiekiem?
Tak, jestem złym człowiekiem.
Bo po tym, jak trafiłem do więzienia,
po trzech latach ojciec ze mną nie rozmawiał.
Potem zmarł.
Poczułem się winny.
Czuję się winny.
Dlatego czuję, że z powodu narkotyków jestem tu.
Ten program ma nas zresocjalizować,
żebyśmy mogli funkcjonować w społeczeństwie.
Bo gwarantuję, że kiedy bierzemy narkotyki,
mamy tendencje do indywidualizmu.
Pasja Bony do programu
jest zgodna z tym, co słyszałem o piętnie społecznym
wokół narkotyków w społeczeństwie Indonezji.
Nie wiadomo, czy wszyscy więźniowie
podzielają poglądy Bony,
ale Ruli wyglądał na naprawdę zaangażowanego.
- Potrzebujesz tego programu? - Tak.
- Naprawdę? - Tak. Na razie.
Ale musisz to robić, prawda?
To nie tak, że powiedziałeś:
„Chcę iść na ten program”.
To jest obowiązkowe,
ale część mnie
chce to zrobić z własnej woli,
bo mam zamiar się zmienić.
Dlatego…
cieszę się, że biorę w tym udział.
Za co siedzisz w więzieniu?
Paliłem marihuanę.
Tylko konsumpcja.
- Serio? - Tak.
Ile?
Tylko 15 gramów.
- Piętnaście? - Tak.
Na jak długo wysłano cię do więzienia?
- Osiem. - Osiem lat?
- Tylko za palenie trawki. - Tak.
Co jest legalne w Ameryce i wielu innych miejscach.
Osiem lat.
Bo policja znalazła moją wagę
i uznali, że jestem dilerem.
Do czego jej używałeś?
Pracuję w kawiarni,
To moje doświadczenie w codziennym robieniu kawy.
Jak się z tym czujesz?
Zaskoczyło mnie to.
Bo mam teraz rodzinę,
a moja żona rozwiodła się przez to ze mną.
- Bo trafiłeś do więzienia? - Tak.
Ciężko mi tu zostać, bo moja córka zawsze mnie pyta:
„Tato, gdzie jesteś? Kiedy wrócisz do domu?”.
- Nie wie, że tu jesteś? - Nie. Mówię, że pracuję.
Kiedy powiesz jej prawdę?
Nie mam odwagi jej powiedzieć.
Boję się jej powiedzieć.
- Za bardzo się boję. - Czego się boisz?
Myślę, że to taki zwyczaj.
Społeczeństwo w moim rodzinnym mieście uważa,
że jeśli byłeś w więzieniu, to jest złe.
Bycie więźniem to coś bardzo złego.
Dobra. To raczej piętno kulturowe.
Tak, piętno. Tego się boję.
Moja córka.
Nie wiem, czy Ruli dilował, czy tylko brał narkotyki,
ale na pewno płaci wysoką cenę.
W społeczeństwie jesteś uważany za słabego
i złego, jeśli zażywasz narkotyki.
Ludzie tacy jak Ruli
niemal pogodzili się ze swoim losem,
bo społeczeństwo uważa ich za złych.
Obowiązkowa terapia odwykowa jest trudna,
nie bagatelizujmy tego,
ale takie powinno być więzienie.
Chodzi o resocjalizację.
Sposób, w jaki to osiągasz, jest inny w różnych więzieniach.
To więzienie ma swój własny sposób.
DZIEŃ TRZECI
Pracownicy, jak moi współwięźniowie,
zaczynają zmianę o 8 rano.
Musimy posprzątać teren.
Daus zajmuje się terenem wspólnym poza blokami.
Robisz to rano i…
Rano i po południu, zanim zamkną blok.
Tak.
- Wszystko musi być dobrze. - Dobra.
Dostajesz za to pieniądze?
Nie, ale pomaga w zwolnieniu warunkowym.
Tak. Czyli jest jakaś korzyść.
Nie chodzi tylko o wyjście z celi.
Czy kiedyś odebrano to komuś za karę?
Oczywiście.
Czasem dochodzi do kontaktu fizycznego, do bójek,
a wtedy pracownicy tracą swoją pracę.
Wszyscy mówią mi, jak bardzo boją się izolatki,
ale to jeden z rodzajów broni, aby móc was kontrolować.
Jeśli nie będziesz wypełniał poleceń…
Tak. Nagroda i kara.
Ciekawi mnie, czy poza tymi zasadami
są inne sposoby, by nad wami panować.
Zakaz wypowiadania się.
Boisz się krytykować to więzienie?
- Na przykład jak? - Nie wiem.
Może mówisz, że zamykanie mnie
i całej reszty na 21 godzin jest okrutne.
Zdałem sobie sprawę, że tak tu już jest, więc…
Skupiam się tylko na tym, żeby uzyskać zwolnienie warunkowe.
Tylko jeden na sześciu osadzonych
ma tu pracę.
Łatwo zrozumieć, dlaczego są tak pokorni
i akceptują panujący tu reżim.
To kamień milowy do wcześniejszego zwolnienia.
Więźniowie mogą pracować przy produkcji żywności na farmie,
w kuchni lub w bardziej kreatywny sposób.
To nasz warsztat.
Co się tu wytwarza?
To pudełko przydaje się na Bali do przewożenia darów.
Keben to tradycyjne balijskie pudełka.
To też jest z papieru?
- Tak. - Misterna robota.
Osadzeni pomysłowo tworzą je ze zwiniętych gazet,
zanim zostaną udekorowane i sprzedane.
To rozbudowana linia produkcyjna.
Możemy tu pracować od poniedziałku do piątku.
- Gdzie usiąść? Tutaj? - Tak.
Od ósmej rano, po zakończeniu liczenia,
strażnik przyprowadzi pracowników z bloku tutaj.
Czy mogą pracować tak na zewnątrz?
Można by założyć własną firmę.
Niektórzy moi przyjaciele, którzy już wyszli,
starają się być dystrybutorami tych rzeczy.
Ale trudno jest bez wsparcia z zewnątrz,
nawet znaleźć pracę.
Bo społeczeństwo, jak sądzę,
postrzega narkomanów jako złych ludzi.
- A nie jako ludzi potrzebujących pomocy. - Większość z nas…
Większość nadal ma to negatywne piętno.
- Ten? - Tak.
Splatasz to, aż będzie można podnieść.
Dobra.
Negatywne piętno w społeczeństwie.
To jest zakorzenione w ludzkich umysłach.
Każdy, kto wychodzi z więzienia, nie jest dobrym człowiekiem.
Wielu mężczyznom
ciężko jest pogodzić się z tym,
że mają teraz to piętno.
Pomimo pozytywnej pracy, jaką się tu robi, by ograniczyć zażywanie narkotyków,
potrzebują wsparcia społecznego, gdy już stąd wyjdą.
Jeśli tego nie ma, to cykl zbrodni,
powrót do więzienia, dla wielu będzie nieunikniony.
Aby pomóc przestępcom utrzymać się na prostej,
więzienie zachęca do różnych form
kultu religijnego wewnątrz więzienia.
Ale zaczynam rozumieć, że reformowanie więźniów
to nie wszystko.
Udowodnienie Indonezyjczykom,
że przestępcy są gotowi wrócić do swoich społeczności,
jest równie ważne.
DZIEŃ CZWARTY
Jak się macie?
Dobrze, zdrowo, wspaniale!
Do tej pory spotkałem tylko tych, którzy zostali zamknięci
za posiadanie lub drobny handel,
ale wiem, że są tu tacy, których zamknięto
za poważniejsze wykroczenia.
Poproszono mnie, żebym poszedł do kantyny,
gdzie więźniowie mogą coś kupić,
papierosy, batoniki i tym podobne.
Myślę, że pomogę. Nie wiem. Zaraz się dowiem.
Tolle!
- Tak! - Cześć, Tolle.
Tak, Raphael.
Raphael. Powiedziano mi, że mam tu przyjść i pomóc.
- Dobrze. Jasne. Proszę! - Tak? Mogę? Dobrze.
Pracownik kantyny, Tolle, ma 35 lat.
Słyszałem, że stał znacznie wyżej w narkotykowej hierarchii.
- Co to jest? - To makaron.
Kawa, a tu woda.
Dobra. Jak ci za to zapłacili?
Doładowujesz Brizzi.
- To jest Brizzi. - Dobra.
- Bierzesz pieniądze… Tak! - Jak karta kredytowa.
- Jesteś gotowy pomagać? - Tak.
Tak. Jestem gotowy.
Nie jestem gotowy. Pytał, czy jestem, ale nie.
- Roti Sisir. - Ten?
- Ten makaron? - Tak.
- Beng-Beng. - Beng-Beng? Co to?
- Na górze? Ten? - Beng-Beng.
- Ten? - Tak.
Dalej!
- Tak. - Czemu mnie poganiasz?
Musisz to robić szybko…
- Weź to. Co chcesz? To. Weź to. - Tak.
Ty wiesz, gdzie wszystko jest. Ja zaczynam. Nie wiem…
Jaki dostałeś wyrok?
Czternaście lat.
- Czternaście? - Tak.
Metamfetamina. Shabu.
Shabu-shabu.
Złapała mnie policja na lotnisku.
Jaka ilość?
- Trzy kilogramy. - Trzy kilo?
- Tak. - To dużo.
Trzy ciastka.
- Ten. Tak. - Ten?
Dlaczego to zrobiłeś?
Nie mam matki i ojca. Już nie żyją.
Chcę wysłać moją młodszą siostrę do szkoły.
Ile lat ma twoja siostra?
Teraz 20. Wcześniej jakieś 15.
Zrobiłeś to, co zrobiłeś, by utrzymać rodzinę.
- By pomóc rodzinie. - Tak.
Tolle twierdzi, że chciał utrzymać młodszą siostrę.
Zjedz czekoladę, zanim się rozpuści. Otwórz.
Dobra. Dziękuję.
Ale od wielu lat jest w gangach narkotykowych,
a próba importu kilogramów mety
to handel na wysokim szczeblu.
Tu, w Indonezji,
ma szczęście, że jego kara nie była jeszcze surowsza.
Kiedy należałeś do gangu przestępczego
i handlowałeś narkotykami,
czy wiedziałeś, że twój rząd
ma karę śmierci za handel narkotykami?
Tak, wiem.
Nie przestraszyłeś się ani nie zniechęciłeś?
Wcześniej byłem w gangu.
Ile miałeś lat? Dziewiętnaście? Osiemnaście?
Chyba 14. Tak.
- Byłem młody. - Czternaście?
- A co sprzedawałeś? - Wszystko.
Kokainę, heroinę, marihuanę.
Shabu-shabu.
Jak przemycałeś narkotyki?
Jak sprowadziłeś narkotyki do Indonezji?
W małych ilościach. Na lotnisku.
Tak.
A potem policja zaatakowała mnie i powiedzieli:
„Boże. Jesteś z kartelu. Indonezyjskiego kartelu”.
- Naprawdę? - Ja na to: „Co u diabła? Dajcie spokój!”.
Czy twój szef należał do dużej grupy przestępczej?
Tak. Bardzo dużej.
Jestem tylko handlarzem.
Co się stało z twoim szefem?
Nie wiem.
Nie wiesz.
Jeśli cię złapią, nie mówisz im o szefie.
Mówisz o szefie, a twoja rodzina nie żyje.
Taki jest gang.
Tolle jest z drugiego końca więźniów narkotykowych.
Przemytnik pracujący dla indonezyjskiego kartelu narkotykowego.
Ludziom, którzy zostali złapani tu za handel narkotykami,
grozi kara śmierci.
Pewnego dnia wróci do społeczeństwa…
Czeka go wtedy duże wyzwanie.
DZIEŃ PIĄTY
Uwaga!
Widziałem, jak surowy jest tu reżim,
a główny naczelnik, Agus Pritiatno,
zarządza tysiącem więźniów
z tylko 83 strażnikami.
Wielu więźniów spędza całe dnie w zamknięciu
w zatłoczonych warunkach,
ale nie widziałem żadnych oznak kłopotów.
To centrum aktywności.
Chcę się dowiedzieć, dlaczego naczelnik czuje potrzebę
tak ścisłego pilnowania życia więźniów.
Wszyscy więźniowie mogą prowadzić rozmowy wideo.
Słuchamy ich rozmów z rodziną.
Jeśli powiedzą coś niestosownego, przerywamy rozmowę.
Dlaczego jest to konieczne?
Jakiś rok temu mieliśmy tu prowokatorów.
Założyli tu gang.
To było zagrożenie dla bezpieczeństwa.
Niektórzy więźniowie spędzają w celach nawet 21 godzin.
Jaka stoi za tym polityka? Co jest tego powodem?
To prawda, że po tych trzech godzinach
wracają do cel.
Jeśli wypuścimy ich wszystkich naraz, skończy się to chaosem.
Pojawi się wiele problemów.
Uważa pan, że to w porządku?
Skazanie oznacza utratę wolności, więc muszą przestrzegać zasad.
Podczas pobytu tutaj zauważyłem,
że relacje między więźniami
a strażnikami są całkiem dobre.
Jak ważne jest to dla sprawnego działania więzienia?
Ta emocjonalna relacja
jest podobna do tej, jaką dzieci mają z rodzicami lub rodzeństwem.
Właśnie to chcemy zbudować.
Wcześniej więzienie było tylko więzieniem.
Moglibyśmy założyć, że było wypełnione przemocą.
Teraz już tak nie jest. Wcześniej, jeśli ktoś popełnił błąd,
mogliśmy go stłuc na kwaśne jabłko. Teraz już nie.
Ale wielu więźniów wspominało,
że boją się iść do izolatki.
To dobry środek zapobiegawczy.
Co ich tu przeraża, Raph,
to to, że zmarzną, bo chodzą w krótkich spodenkach.
Ale zimno!
Ile maksymalnie można przetrzymywać więźnia w izolatce?
Był taki jeden. Był wielkim dilerem.
Przybył tu i stwarzał duże ryzyko.
Umieściliśmy go
w izolatce na trzy miesiące.
Tutaj nikt nie może być twardy ani arogancki.
Ile osób jest w teraz w izolatkach?
Obecnie nikt.
Mogę zobaczyć izolatkę?
Nie wolno już wchodzić do środka.
To tajemnica.
Ale widać to stąd.
Gotowość naczelnika do korzystania z izolatki
jako kary wydaje się autorytarna,
ale ma on też łagodniejszą stronę,
którą więźniowie doceniają
i która może coś wnieść
do poczucia harmonii w tym więzieniu.
- Jak się masz? - Dobrze, a ty?
To ważny moment dla Ruliego.
- Co robisz? - Dzwonię do rodziny.
Z kim porozmawiasz?
Z mamą. Mam dziesięć minut na rozmowę.
- Dziesięć minut? - Tak.
Rodzina Ruliego mieszka setki kilometrów stąd
i nie stać jej na odwiedziny.
Ale jak wszyscy więźniowie, ma prawo do dwóch rozmów w tygodniu.
Nie jest zbyt prywatna, ale to chyba lepsze niż nic.
Salam alejkum, ciociu.
Mam nadzieję, że jesteście zdrowe.
Liczę na wasze dalsze wsparcie,
żebym był lepszy niż wcześniej.
Chyba są szczęśliwe.
Jego mama z ulgą widzi, że on się uśmiecha,
ma dobry humor, bo pewnie się martwią,
jak on sobie tutaj radzi.
Ciężko się tu żyje, ciociu.
Dlatego musimy nauczyć się myśleć pozytywnie.
Jak ciągle myśleć pozytywnie.
Raphael!
Jestem tu z Rulim.
Cześć!
Ten facet, mamo,
został skazany w Anglii na dożywocie.
Ale po 12 latach procesu udowodniono, że był niewinny.
Nie przeszkadzam dłużej. Miło było was poznać.
Uważam, że to złe, że odsiaduje tyle czasu
za samo posiadanie odrobiny marihuany.
Konsekwencje tego, co mu się przytrafiło,
zniszczyły jego relacje z żoną
i, co ważniejsze, z córką.
Wyjdę na zewnątrz i dam mu trochę prywatności.
Niech moje serce będzie silne!
Kocham was! Pa!
Salam alejkum.
DZIEŃ SZÓSTY
To mój ostatni dzień w więzieniu Bangli Narkotika.
Powiedziano mi, że dzisiaj będzie mała niespodzianka.
Koncert rockowy w więzieniu.
Więźniowie używają muzyki, by przekazać ludziom,
że nie są przegraną sprawą,
a ich inicjatywa jest wspierana przez samego naczelnika.
Naczelnik jest fanem muzyki
i zachęca więźniów do gry na instrumentach.
Daus jest jednym z takich więźniów.
Założył zespół The Injexxis i…
Występują dziś dla wszystkich więźniów.
Zobaczmy, jacy są dobrzy.
Wy słuchacie, a my zaczynamy.
Raz, dwa, trzy, jazda!
Ostatecznie ci pokażę
Że nie jestem chodzącym trupem
Wspaniale jest widzieć naczelnika, który ich wspiera.
Nie jestem pieprzonym trupem
Dziękuję.
Sprowadzasz deszcz.
Wstrząsnąłeś Bogiem.
Dziękuję.
Zespół Dausa tworzy muzykę w konkretnym celu.
- Co chcecie przekazać? - Ludzie w więzieniu to zawsze źli ludzie.
Chcemy udowodnić, że nie jesteśmy chodzącymi trupami.
Chcemy to udowodnić, gdy wyjdziemy.
Jak ludzie to widzą?
Są więzienne festiwale. Możemy wykonywać naszą muzykę.
Występowaliście na zewnątrz?
Tak, na zewnątrz, a także online.
Kręcimy teledysk i nagrywamy piosenkę.
Teraz możemy wrzucić naszą muzykę na YouTube.
Pozwalają nam na to, ale pod ich nadzorem.
Wykonujcie dalej takie piosenki.
- Bardzo dziękuję. - Tak.
Więzienie pomaga przekazać pozytywne przesłanie
indonezyjskiej opinii publicznej, aby rozwiać piętno więzienia,
ale program odwykowy to tutaj wciąż nowa inicjatywa.
Za wcześnie, by wiedzieć, jaki odniesie sukces.
Niektórym ludziom przymusowe programy terapii odwykowej
mogą wydawać się kontrowersyjne.
Moim zdaniem wyroki wydawane przestępcom narkotykowym są surowe.
Ale z tego, co tu widziałem,
myślę, że władze mają szczere pragnienie,
by pomóc uwięzionym tu przerwać krąg przestępczości związanej z narkotykami.
Napisy: Grzegorz Marczyk