De Kylmäkoski-gevangenis, Finland.
De thuisbasis van veel extreem gewelddadige gevangenen.
Ik heb de moordenaar van m'n broer vermoord.
Ik pakte mijn mes en ik stak hem in z'n nek.
Achter de celdeuren hebben de gevangenen de leiding.
Wil jij er een? -Nee, bedankt.
Bizar.
Heel goed.
Is hij recht? -Ja.
Als gevangenen zich niet aan de regels houden…
Degene met de meeste drugs is koning. Ik weet niet waarom.
…en weinig berouw tonen voor hun misdaden…
Wat heb je met 'm gedaan?
Ik heb hem overreden met een auto. Ik heb hem neergeschoten.
…hoe moet de gevangenis ze dan hervormen?
De komende week zit ik hier opgesloten om dat uit te zoeken.
Maar het is niet m'n eerste keer achter de tralies.
Ik ben Raphael Rowe.
Ik was in het VK veroordeeld voor een moord die ik niet had gepleegd.
Ik kreeg levenslang zonder kans op vrijlating.
Het kostte 12 jaar om mijn naam te zuiveren.
Nu reis ik de wereld over…
…om te ontdekken hoe het leven echt is in 's werelds strengste gevangenissen.
Finland. Een land met een van de hoogste moordcijfers in Europa.
Ze zeggen dat Finland het gelukkigste land ter wereld is.
Maar er is een duistere kant, met een hoog misdaadcijfer.
Vaak gepleegd door mannen aan de rand van de samenleving…
…gevoed door drank en drugs.
Deze criminelen zijn een enorme uitdaging voor het gevangeniswezen.
Ik ga naar de Kylmäkoski-gevangenis in Zuid-Finland…
…waar ik de komende week zal blijven.
De Finnen hebben een progressieve benadering van straffen.
De meeste gevangenen krijgen taakstraf, of gaan naar open gevangenissen.
Alleen de gevaarlijkste criminelen…
…moeten naar een gesloten gevangenis zoals deze.
Ik weet niet wat ik kan verwachten.
Ik ben een beetje ongerust. Ik heb de vlinders in m'n buik.
In Finland is het doel van het gevangenisregime…
…persoonlijke groei en ontwikkeling van gevangenen…
…in plaats van straf.
Maar wat cruciaal is in deze gevangenissen…
…is dat het niet verplicht is om mee te doen aan rehabilitatie.
Werkt rehabilitatie wel voor de gevaarlijkste gevangenen?
Want als ze niet veranderen, kan zelfs een progressief regime…
…met een liberale benadering van rehabilitatie niks doen.
De individuen moeten willen veranderen.
Hoe vaak ik dit ook doe, ik ben een beetje bang…
…voor de mannen met wie ik word opgesloten.
DAG 1
Hierheen.
Leg je jas maar op de tafel.
Je krijgt een plastic tas om al je kleren in te doen.
Oké. -Wij controleren ze…
…en dan krijg je ze terug.
Oké.
Leg hier maar neer.
Laat je… Goed. Trek je T-shirt maar aan.
En dan beneden.
Ter bescherming van de mensenrechten, zijn visitaties in Finland verboden.
Ook al heeft 90 procent van de gevangenen…
…een drugsprobleem, het blijft oppervlakkig.
Vind je veel smokkelwaar tijdens dit proces?
Soms wel. Drugs, of…
Wat voor drugs smokkelen ze naar binnen?
Subutex.
Soms probeert iemand een mobieltje naar binnen te smokkelen…
…of zoiets.
Met Subutex wordt verslaving behandeld, maar het is zelf ook verslavend.
Kijk naar de camera.
Na het proces, word ik naar m'n afdeling gebracht.
Geweldplegers worden hier niet gescheiden van andere gevangenen.
Ik ga naar algemene populatie afdeling 2.1.
Ik zit hier alleen? -Ja.
Wat is je advies over de andere gevangenen?
Praat niet over persoonlijke dingen.
Gebruik je gezond verstand.
Met wat voor criminelen zit ik hier?
In dit cellenblok zitten verschillende criminelen.
Geweldplegers, moordenaars en veel drugsgerelateerde criminelen.
Oké, bedankt. -Bedankt.
Er zijn 14 cellen voor 18 gevangenen, dus sommigen moeten delen.
De gemeenschappelijke ruimte en keuken worden bewaakt door camera's…
…die bewakers in een controlekamer in de gaten houden.
Maar er zijn geen camera's in de cellen en ik ben nu alleen met de gevangenen.
Eerste indruk? Het is zo stil, het is akelig stil.
Vooral voor een gevangenis. Er is geen geroezemoes…
…er is geen geschreeuw.
Als je nieuw bent ben je altijd een beetje terughoudend bij de rest.
Ze zullen je onvermijdelijk…
…beoordelen vanaf het moment dat ze je zien…
…en ik heb al een paar grote jongens gezien die…
…alleen al qua uiterlijk erg intimiderend zin.
Ik ga eens kijken wat me de komende zeven dagen te wachten staat.
Ik zal mezelf even voorstellen.
Ik ben Michael. -Toni.
Toni? Aangenaam. -Ja.
Ik ben Fuzzy. -Fuzzy?
Ik ben Raphael. -Welkom.
Bedankt. Leuk je te ontmoeten.
Ja. -Kan ik de rest ontmoeten?
Michael. -Hoi. Michael?
Ja. -Hoi. Ik ben Raphael.
Welkom.
Bedankt. -Ja.
Alles goed? Raphael.
Jani. -Leuk je te ontmoeten.
Ik heb borden en bestek. -Dit heb je nodig wanneer je hier begint.
Oké. -Dat is het startpakket.
Yanni en de grote Toni lijken erg vriendelijk…
…maar ze kunnen nieuwe gevangenen makkelijk intimideren…
…vooral in de cellen, waar de bewakers niet meekijken.
Krijgt iedereen dit?
Dat is voor de… -Ja.
Wat zijn de regels in dit blok?
Wees jezelf en bemoei je niet met anderen.
Als iemand hier komt en we kennen elkaar niet…
…vraag ik hem waarom hij hier zit.
Wat hij heeft gedaan. -Ja. Natuurlijk.
Waarom maakt dat uit?
Als je een zeden…
Een zedendelinquent. -Of een pedofiel bent.
Dan word je afgemaakt.
Ja, precies.
Heeft iemand hier de leiding?
Moet ik weten wie meer respect verdient dan anderen?
Nee, dat is hier niet.
Bemoei je met je eigen zaken en wees jezelf. Dat is genoeg.
Kom op.
Toni is groot. Jong, maar groot. Hij heeft autoriteit, veel tatoeages…
…en Jani, ze verwelkomden me, maar ik denk…
…dat als ze je niet mogen, er van alles kan gebeuren.
Je zit alleen. De bewakers zijn al weg.
Dat is de constante herinnering…
…dat er bij een omslag in iemands stemming geweld kan uitbarsten.
DAG 2
De cellen gaan om 7.00 uur open.
Er zijn viezere dingen dan deze pa.
Natuurlijk.
Sommige gevangenen, zoals Jani, hebben werk en activiteiten…
…en ze gaan vroeg weg.
Maar anderen kiezen ervoor op de afdeling te blijven.
Ze maken geen gebruik van de aangeboden projecten…
…dus ik wil zien of ze hun tijd nuttig gebruiken.
Ik voel me echt mager tussen jullie.
Maar ze willen zien wat de nieuweling kan in de sportschool.
Even opwarmen.
Veel plezier.
Doe mee.
Een. Vijf keer. -Nee.
Je kent de techniek, toch? -Nou, ik…
Heel goed. Vijf keer.
Nog drie.
Twee.
Goed. Eén.
De laatste.
Omhoog. Goed zo.
Noem je dat een warming-up? -Dat is de warming-up.
O, man.
Hoeveel gewicht was dat?
Zeventig. -Zeventig?
Ja. -Hoeveel tillen jullie?
220, denk ik. -Jeetje.
Goed zo.
Is hij recht? -Ja.
Goed gedaan.
Tot nu toe was Toni erg gastvrij…
…maar ik wil hem of zijn celgenoot Ollie niet tegen me hebben.
Dat is heel zwaar. Hij kan niet eens lopen.
Ze zeggen dat ze samen zijn gearresteerd…
…zo'n twee jaar geleden na een politieachtervolging.
Wat hadden jullie gedaan?
Ontvoering. -Jullie hebben iemand ontvoerd?
Ja, we inden een schuld.
Schuldeisers? Dus daarom ben je zo groot.
Nee, het is niet mijn taak.
De schuld stond al lang uit. Hij zei:
'Lik m'n reet. Ik betaal niks. Je bent een klootzak'
Waarom ging je niet naar de politie?
Dat doen de meeste mensen. -Ik ga naar de politie voor een paspoort.
Maar verder niets.
Dus je hebt hem vanuit zijn huis ontvoerd? -Nee, bij zijn vriend thuis.
Met een pistool? -Ja. Hadden we een geweer?
Misschien. Misschien niet. -Ja.
Geen idee. Het was twee jaar geleden.
Herinner me eraan dat ik niks van jou leen.
Nee. -Ik wil geen schulden bij jou.
Dus als je me koekjes geeft, betaal ik ze terug, oké?
Als gevangenen niet werken of naar school gaan…
…dan moeten ze na 'n uur voor de rest van de dag naar de afdeling.
Toni en Olli lijken de alfa's op 2.1…
…en ik wil meer over hun achtergrond weten.
Maar eerst wil Toni met me praten over zijn carrière als rapper.
C8 Superman.
Dat ben jij? -Ja, C8 is mijn rappernaam.
Waar staat C8 voor?
In het Fins betekent C8 iets als 'verknipt'.
Iedereen zwaait met echte wapens, en ze laten drugs zien in muziekvideo's…
…dus dit is daar een parodie op.
Dus dit is een parodie?
Ik beweer niet dat ik een gangster ben of zo…
…maar zelfs als je er een bent, hoef je het niet hardop te zeggen.
soms op het rechte pad ik wil niet bang zijn…
Tony zegt dat hij geen gangster is…
…maar de gewelddadige ontvoering is een schokkende misdaad.
Wat deden jullie?
Wat we met hem deden?
Van alles.
Maar moeten we zo in detail treden?
We namen hem mee naar mijn huis…
…en bonden hem vast aan een metalen tafel…
…met metalen tie-wraps om z'n armen en benen.
We hebben z'n vingerkootjes…
…benen en voeten met een hamer kapotgeslagen.
We hebben hem overreden…
…en neergeschoten…
…en dat soort dingen.
Het was vooral mentaal geweld.
Vernedering en onderwerping.
Waarom vond je het nodig…
…om hem zo te martelen?
Het was een mix van woede en opwinding.
Op dat moment…
…voelde het alsof het nodig was.
Toni en Olli waren betrokken…
…bij iets heel ernstigs, ontvoering, marteling.
Ik ben een beetje geschrokken van het gebrek aan berouw.
Ik weet niet of ze opscheppen en doen alsof ze stoer zijn.
De jongens die ik heb leren kennen tonen geen spijt. Niet openlijk, nog niet.
DAG 3
Nadat de gevangenen om 7.00 uur worden vrijgelaten…
…gaan de bewakers terug naar hun controlekamer.
Gevangenen kunnen beslissen of ze van de vele mogelijkheden gebruikmaken…
…om te werken of studeren.
Vandaag kiezen sommigen er weer voor om dat niet te doen.
Waar staat OG voor? Original Gangster? -Ja.
Blijft het goed zitten? -Ja, best goed.
Bizar.
Wil jij er een?
Een tatoeage? -Ja.
Nee, bedankt.
Toni gebruikt een tattoo machine…
…gemaakt van een pen en een Xbox-controller.
Waar komt de inkt vandaan?
We smelten de wegwerpscheermesjes en gebruiken het roet.
Wat gebeurt er als de bewakers zien dat jullie dit doen?
Isolatie.
Eenzame opsluiting. -Isolatie.
Merken de bewakers niet dat je een nieuwe tattoo hebt?
Hij heeft te veel tatoeages.
Ik denk niet dat ze merken dat ik een nieuwe tatoeage heb.
Hij is klaar. Zet de machine uit.
Is hij klaar? -Ja.
Al lijken sommige gevangenen de hele dag rond hun cellen door te brengen…
…er worden educatieve programma's aangeboden…
…en meer dan de helft van de gevangenen hier heeft een baantje.
Sommigen leren zelfs sieraden maken.
Vandaag ga ik mee met mijn afdelingsgenoot, Jani.
Waar gaan we heen? De werkplaats? -Ja.
Hier ga je elke dag heen? -Elke dag.
Ik wist dat Jani 'n baan had, maar ik ben verbaasd…
…dat hij een expert is in het maken van Finse tapijten…
…waar de gevangenis hem 100 euro per maand voor geeft.
Kom hier. We doen wat simpels.
Hou het om te beginnen simpel. -Heel simpel.
Jani heeft tijdens zes straffen leren weven…
…en is nu halverwege een straf van vier jaar.
En nu wisselen. -Wisselen.
Dat is twee.
Naar één? -Naar één.
Ja. -En dan, boem?
Ja, drie keer.
Je hebt kracht, man. -Maak ik de machine kapot?
Nee.
Niet te geloven dat je zo vaak weer terug bent gekomen.
Waarom eindig je elke keer weer hier? -Het komt door mijn levensstijl.
Wat voor levensstijl is dat dan? -Drugs en geweld.
Drugs en geweld? -Ja.
Ik verkoop drugs. -Juist.
Je weet wel.
Wat is je favoriete drug?
Cocaïne, amfetamine. -Cocaïne en amfetamine.
Waarom zit je nu vast?
Voor geweld. -Je zit voor geweld?
Ja. -Wat heb je gedaan?
Ik heb een man neergestoken.
Ik was op het verkeerde moment op de verkeerde plek. Niks bijzonders.
Wat is er met die man gebeurd?
Gelukkig is hij niet dood, maar…
Dat is een goed teken. Je toont berouw.
Wanneer dit naar voren komt, moet je dit doen.
Dit houdt de vorm. Zodat het niet zo gaat.
Het stoort me dat je iemand bent die hier alsmaar weer terugkomt.
…dus de rehabilitatie om mensen zoals jij te helpen…
Ze helpen als je hulp wilt.
Had je elke keer dezelfde instructeur? -Ze was hier.
Je bent het vast zat dat hij elke keer terugkomt.
Ik hoop dat hij niet terugkomt.
Hij heeft alles op een rijtje. -Ja.
Jullie lijken een goede relatie te hebben. -Ja, we praten overal over.
Meisjes, drugs, alles. -Hoe helpt dat je?
Het is fijn om erover te praten. Er zit te veel testosteron in de sectie.
Ja, ik snap het.
Ik zit hier al twee jaar, ik boek mentale vooruitgang.
Dit is als therapie voor me. Ik zie mijn werk verbeteren.
Ben je klaar? -Ja.
Ook al heeft Jani hier meerdere straffen uitgezeten…
…het lijkt erop dat hij eindelijk positief verandert.
En elke dag ontsnappen aan de machocultuur van de afdeling…
…lijkt ook te helpen.
Terug op 2.1 staat de hele afdeling op scherp.
Stop.
Toni heeft een nieuwe gevangene aangevallen…
…die nu op een andere afdeling zit.
Was hij net aangekomen? -Ja.
En jij sloeg hem? -Ja.
In zijn cel.
Je ging naar zijn cel? -Ja.
Want er hangen overal camera's.
En waarom sloeg je hem? -Omdat hij…
Een paar jaar geleden klikte hij.
Waarover? -Drugs.
Was dit je wraak?
Ja. Ik kan niet met zulke mensen leven.
Mijn vrienden lachen me uit als ik niets zou hebben gedaan.
Hoe erg gewond was hij?
Geen idee.
Toni's celgenoot, Olli…
…was er ook bij toen het incident plaatsvond.
Toni vertelde me net over de… -Ja.
Hij moest het doen.
Echt? -Ja.
Maar de bewakers weten het niet? -Nee.
Nog niet.
Denk je dat hij het zal zeggen? -Ik denk het niet.
Ik zag hem toen hij de kamer in ging met de bewaker.
Ik denk niet dat hij wat zal zeggen.
Ja. -Hoe smaakt het?
Heel lekker. Bedankt. -Geen probleem.
De bewakers hebben niet gezien wat er is gebeurd…
…dus Toni wordt niet gestraft.
Ik vrees dat als gevangenen als Toni…
…geweld blijven gebruiken om hun problemen op te lossen…
…ze niet echt veranderen.
DAG 4
De jongens zaten de hele nacht opgesloten.
Toni en Olli zijn hun cel nog niet uit.
Jani is zoals altijd druk bezig.
Hij lijkt altijd vrolijk te zijn.
Jani's focus op het werkprogramma…
…lijkt hem te helpen afstand te nemen van drugs en geweld…
…en hem gelukkiger te maken.
Maar het is niet alleen werk waardoor hij vrolijk opstaat.
Ik krijg elke dag een mail van m'n vriendin.
Die komt aan op kantoor?
Bij de bewakers? -Ja.
Ze zei dat ik de tv aan moet zetten…
…omdat ze mijn sportzender gaat updaten.
Zijn jullie al lang samen? -Nee, we hebben elkaar hier ontmoet.
Ik zat hier en ze kwam op een blind date.
Hoe heb je haar hier ontmoet?
Mijn vriend, hoe zeg je dat?
Hij heeft jullie geïntroduceerd? -Ja.
Jani's nieuwe relatie is duidelijk een extra motivatie…
…om zich te houden aan de rehabilitatie die wordt aangeboden.
Maar niet iedereen op 2.1 heeft dezelfde vooruitgang geboekt.
Neem wat eten mee. Het is goor.
Dit is hondenvoer.
Michael, niet zijn echte naam, is mijn buurman. Hij is 18.
Hij werkt niet en zit veel alleen in zijn cel.
Vandaag lijkt hij onrustig.
Ik ben niet depressief, maar…
…de gevangenis is frustrerend en je wilt je beter voelen.
De meeste jongens hebben vanochtend gesport.
Waarom ging je niet naar buiten…
…om zo wat spanning los te laten?
Meestal ga ik elke dag naar buiten.
Vandaag heb je er gewoon geen zin in.
Ik voel me vandaag rusteloos.
Ik kan hier niet blijven.
Sorry, ik moet even roken. -Oké.
Michael trekt zich vaak urenlang terug in zijn cel.
Ik weet niet waarvoor hij vastzit of wat zijn problemen zijn.
Alles goed? -Hoe gaat het?
Goed.
Wil je even praten? -Ja, kom maar.
Kom maar praten.
Mag ik binnenkomen? -Welkom.
Hoe voel je je nu? Eerder was je een beetje…
Goed.
Waarom zit je vast?
Ik ben weggerend van een kindertehuis…
…en ging naar Tampere.
Ik was dakloos, ik gebruikte drugs en zocht drugs.
Ik kwam in een situatie terecht waar twee junks van rond de 40…
…zeiden dat ik hun speed had gestolen.
De man zei dat ik drie seconden had om de drugs terug te geven…
…anders zou hij m'n tanden eruit slaan.
Toen draaide ik door.
Ik pakte een mes uit m'n zak en stak hem in zijn nek.
Toen kwam die andere man en hij duwde me.
Ik hield z'n handen zo vast en ik stak hem twee keer.
Hier en hier.
Maar je was nog maar een kind.
Heb je hulp gehad sinds je hier zit, om in te zien wat de ernst is van…
…zo'n gewelddadige misdaad?
Ik heb de rehabilitatiemedewerker bezocht en een psycholoog. Dat hielp wel.
Komt je familie weleens op bezoek?
Het is lang geleden sinds iemand me kwam opzoeken.
Ik weet niet of ik bezoek nodig heb. Het gaat goed hier.
Dit is een goed cellenblok. Er is hier een goede groep.
Ik heb vrienden en het is fijn om hier te zijn.
Een van de slachtoffers is overleden door Michaels gewelddadige aanval.
Door zijn leeftijd hoeft Michael slechts tweeënhalf jaar te zitten voor doodslag.
Dus in de gevangenis kunnen ze nog maar 'n paar maanden met hem werken.
Alle gevangenen zitten meer dan 14 uur per dag opgesloten…
…maar Michael blijft vaak in zijn cel, zelfs als hij de keus heeft…
…en hij lijkt erg geïsoleerd.
Een 18-jarige jongen zit opgesloten in een cel…
…in een gevangenis voor volwassenen van 16.40 's middags…
…tot 7.00 uur 's ochtends.
Is dat rehabilitatie? Is dat straf?
Ik heb dit ook meegemaakt.
Op klaarlichte dag opgesloten zitten veroorzaakt psychologische schade.
Nu zit hij hier, ze moeten iets met hem doen.
Wat hij ook gedaan heeft. Hij is zo jong, hij is nog te redden.
KYLMÄKOSKEN-GEVANGENIS
DAG 5
Ik heb nog twee dagen in de Kylmäkoski-gevangenis.
Ik heb een gevangene ontmoet die net als Michael…
…ernstig geweld heeft gepleegd toen hij nog een tiener was.
Ik ben Raphael. -Ik ben Leif.
Hoe heet je? Leif. -Leif.
Hij is nu bijna 50 en Leif zit eindelijk in een programma…
…waar hij regelmatig therapie krijgt.
Hoe vaak heb je al gezeten?
Elf keer in Finland…
…zes keer in Zweden, twee keer in Denemarken en één keer in Noorwegen.
Leif is een Romazigeuner uit Finland.
Hij heeft 23 jaar vastgezeten.
Hij is veroordeeld voor meerdere delicten, waaronder twee moorden.
Ik ben opgegroeid in instellingen.
Ik belandde in de gevangenis toen ik 15 was.
Ik heb de moordenaar van m'n broer vermoord.
Het was wraak.
Waarom pleegde je geweld toen je buiten was?
Als er veel haat is in een Roma-familie…
…kan het slecht aflopen als je niet aan die situatie ontsnapt.
Tegenwoordig heeft iedereen geweren.
Het gebeurt zo snel. Ze proberen je meteen te doden.
Ik wilde eerder nooit hulp. -Waarom nu en niet in het verleden?
Ik gebruikte vroeger veel zware drugs.
Maar nu, tijdens deze straf heb ik gesprekken gehad…
…met Hanna.
Sinds Leif van de drugs af is, heeft hij regelmatig therapie met Hannah…
…de speciale gevangenistherapeut voor geweldplegers.
Heb je een mening over wat voor plek…
…het rehabilitatiecentrum idealiter zou zijn?
Een christelijk afkickcentrum is het beste.
Zodat er wat spiritualiteit is. -Ja.
Je werkt meestal met geweldplegers zoals Leif.
Zitten er drugs of alcohol achter het geweld?
Bijna altijd, of ze hebben een heel zwaar leven gehad.
Ze hebben familieproblemen gehad of zaten in pleeggezinnen…
…of in instellingen en ze zijn in hun jeugd mishandeld.
Niemand leidt een normaal leven en besluit dan dat…
…ze misdaden willen plegen en mensen willen slaan.
Hanna gelooft dat het Finse schoolsysteem jonge mannen vervreemdt.
Ik groeide op in de jaren 90…
…en ik weet nog goed dat wilde, storende jongens…
…vaak straf kregen.
Ze kregen problemen. Ze werden gekleineerd.
De Finse samenleving…
…verkiest kalm, beheerst gedrag.
Al het andere is storend…
…en een duidelijk teken dat je een probleem bent.
Is het verplicht voor gevangenen met gewelddadige neigingen…
…om met iemand als jij te praten?
Er zijn genoeg gevangenen die vrijwillig willen komen…
…dus mijn agenda staat vol.
Als je hier bent voor een sessie, hoe helpt dit je dan?
Ik kan overal met je over praten. Ik hoef niet te liegen…
…over hoe ik me voel en waar ik hulp bij nodig heb.
Ik weet dat deze gesprekken tussen ons blijven.
Hanna lijkt goed werk te verrichten, maar ze is de enige therapeut.
Het is aan de gevangenen of ze haar hulp willen.
Dit is een plek waar deze mannen gevangen zitten…
…en ze kunnen een zetje de juiste richting in krijgen.
Dat zie ik hier niet.
Rehabilitatie is aan de gevangenen.
Ze moeten zelf beslissen of ze…
…volgens hen veranderd zijn. Niets verandert hen.
Leif en de meeste andere gevangenen…
…zeiden dat ze geweld pleegden door hun drugsgebruik.
Ik wil weten of gevangenen…
…nog toegang hebben tot drugs in de gevangenis.
Als dat zo is, zal dat hun vermogen om te veranderen beïnvloeden.
Jij hebt veel invloed op de afdeling, hè?
Je krijgt veel respect?
Normaal.
Als ik wiet wil roken of amfetamine zou willen…
…is dat makkelijk te krijgen?
Ja. -Echt?
Ja. Wil je? -Goed of…
Of ik wat wil?
Zijn de bewakers streng met drugs? Zoeken ze er vaak naar?
Doorzoeken ze de cellen? Proberen ze het te stoppen?
Als we buiten zijn, of in de sportschool.
Dan doorzoeken ze jullie cellen? -Ja.
Welke drugs vinden ze dan meestal? -Normaal vinden ze niets.
Ze vinden niks? -Ja.
Drie milligram Subutex.
Is dat de grootste drug?
Ja, dat is een populaire gevangenisdrug in Finland.
Wat gebeurt er dan? Ik ken 't niet.
Het is niet goed. De eerste keer voel je je twee dagen slecht.
Maar daarna krijg je meer energie.
Je ziet hier mensen met hele kleine pupillen.
Daaraan zie je het, kleine pupillen.
Zoals in de meeste gevangenissen zijn illegale drugs de kern van ruzies…
…en intimidatie tussen gevangenen.
Het was zo erg voor een gevangene op mijn afdeling…
…dat hij naar een veiligere afdeling wilde.
Hoe gaat het?
Wil je spelen?
Prima. -Mag ik dit batje?
Hij heet Antti en zit nu op een beschermde afdeling…
…voor z'n eigen veiligheid.
Maar de gevangenen noemen het anders.
De jongens noemden het de hagedisvleugel.
Dat is niet… -Zo noemen ze het, ja.
Wat bedoelen ze daarmee?
Zedendelinquenten. Mensen die klikken.
Waarom ben jij hier?
Het ging om mij en mijn situatie.
Ik had die jongens kunnen helpen met de drugs, maar dat deed ik niet.
Wat bedoel je met helpen?
Ik krijg echtelijk bezoek.
Ze wilden dat ik ze zou helpen…
…door mijn vrouw pakketjes mee te laten nemen.
Ik kan haar niet in die situatie plaatsen. -Nee.
Ze riepen mijn vrouw buiten, en ik wist niet dat ze haar dat vroegen.
Daarom werd ik zo boos. Er werd gevochten en ik moest gaan.
Toen je in 2.1 onder druk werd gezet, was je toen bang?
Bang?
Natuurlijk. Die jongens zijn net als ik. Ze doen wat er maar in hun hoofd opkomt.
Ze hebben geen remmingen.
Ik wil weer naar buiten. Ik wil niemand vermoorden.
Ik wil hier ook niet vermoord worden.
Gevangenissen waren vroeger anders.
Tegenwoordig…
…houdt niemand zich meer aan de regels. Het is alsof ze de regels verzinnen.
Degene met de meeste drugs is koning. Ik weet niet waarom.
Een van de grootste uitdagingen is om de drugs buiten te houden.
Maar als je hier drugs krijgt, creëer je een zwarte markt.
Het creëert ook een hiërarchie.
Degenen die de drugs hebben, zijn de baas.
Zij maken de dienst uit en dat is heel gevaarlijk.
DAG 6
Het is mijn laatste dag op afdeling 2.1.
Hoe gaat het? -Ja, prima.
Ik praat met Jani.
Hij heeft nog twee jaar te gaan, maar hij heeft plannen voor de toekomst.
Van alle jongens op 2.1…
…is hij het meest betrokken bij de rehabilitatieprogramma's.
Ik wil graag weten, want je komt over als 'n aardige jongen…
…wat je gaat doen als je vrijkomt.
Ik ga bij m'n vriendin wonen.
Ik heb een baan en een huis, alles staat klaar.
Dat is een goed teken. -Ja. Heel goed.
Nu is alles anders, hiervoor was het niet zo.
Over twee weken heb ik een familiebezoek.
Dat wordt de eerste keer. -Ja.
Een echtelijk bezoek. Dan kun je intiemer zijn.
En over twee maanden heb ik mijn eerste vakantie.
Er is dus veel om naar uit te kijken. -Heel veel.
Succes. Hopelijk lukt het. -Bedankt.
Bedankt, man.
Jani's relatie, gecombineerd met een goed plan na z'n vrijlating…
…helpt hem het rehabilitatieproces serieus te nemen.
Toni komt over minder dan 'n maand vrij.
Ondanks zijn gebrek aan betrokkenheid wil ik weten of hij hier is veranderd.
Dit is wie ik ben.
Ik ben zoals je hoort te zijn.
Ik ben goed voor goede mensen en heel slecht voor slechte mensen.
Ik ben geen fulltime gangster.
Het was maar een weekend en nu zit ik in de gevangenis.
Wat ga je nu doen?
Het doel is dat Olli en ik…
…een bedrijf gaan opzetten.
Ik word deze zomer vader.
Ik wil een goede vader zijn voor mijn kinderen.
Ik wil muziek maken als ik er tijd voor heb.
Ik wil hier niet terugkomen.
Ik heb gezien dat veel gevangenen niet echt veranderen…
…tot ze jaren hebben vastgezeten.
In Finland pleegt 57 procent van de geweldplegers…
…binnen vijf jaar na vrijlating opnieuw een misdaad.
Is hun filosofie, waarin gevangenen verantwoordelijkheid nemen…
…voor hun eigen rehabilitatie, echt de juiste?
Ik heb een gesprek met de gevangenisdirecteur, Harri Ramö.
Er zitten hier veel gewelddadige recidivisten…
…en rehabilitatie is een belangrijk element…
…om recidive te verminderen. Sommige jongens hebben begeleiding nodig.
Als gouverneur van deze gevangenis, hoe goed werkt dit, volgens u?
Het belangrijkste is dat we gevangenen zien…
We zien mensen als mensen.
Ons uitgangspunt is dat…
…we echt proberen elke gevangene te rehabiliteren.
Zodat ze in de maatschappij kunnen leven zonder drugs en misdaad.
Als je gemotiveerd bent en je wilt rehabiliteren…
…krijg je in de Finse gevangenis…
…de middelen en kansen om dat te doen. Maar het begint allemaal bij jezelf.
Als u iets aan de gevangenis kon geven…
Als u iets kon doen om te helpen…
…om de rehabilitatie en hervormingen die u hier aanbiedt te verbeteren…
…wat is dat dan?
We hebben hier al twee jaar lang maar één therapeut.
Ik vind dat we er nog twee of drie nodig hebben.
Herstelprojecten zijn naar mijn mening projecten…
…die je vaker in gevangenissen moet zien.
Er zijn drugs hier.
Hoe moeilijk is het in deze gevangenis…
…om een nultolerantiebeleid te krijgen?
We kunnen deze plek niet luchtdicht maken.
Er zijn twee belangrijke dingen die dit probleem beïnvloeden.
Ten eerste, het voorkomen van leveringen dankzij ons controlewerk.
En ten tweede het voorkomen van de vraag door rehabilitatie en werk…
…waardoor ze aan andere dingen denken dan alleen aan drugs.
We houden ons aan onze waarden.
Respect voor waardigheid…
…rechtvaardigheid en het vertrouwen dat iemand kan groeien en ontwikkelen.
Ik geloof dat veel van de gevangenen…
…oprecht drugs- en misdaadvrij willen zijn…
…maar het is niet makkelijk en je moet heel gemotiveerd zijn.
Ik dacht dat je weg zou gaan. -Nee, je liet me vrij.
Ik liet je binnen.
De meeste mannen hier zijn recidivisten…
…die volgens velen opgesloten horen te zitten.
Maar je moet gevangenen niet alleen huisvesten…
…je moet ze hervormen.
Sommigen worden gerehabiliteerd en er wordt goed werk verricht.
Maar voor gewelddadige delinquenten met een verslaving…
…moet de gevangenis meer doen.
Ondertiteld door: Maartje van der Zeijden