Σωφρονιστικό Κέντρο Ρόβε, Νήσοι του Σολομώντα.
Εδώ βρίσκονται οι πιο επικίνδυνοι σεξουαλικοί παραβάτες της χώρας.
Εύχομαι να με συγχωρήσουν.
Και οι δολοφόνοι.
Γιατί σκότωσες τον δεκάχρονο γιο σου;
Δεν μπορώ να ελέγξω τον θυμό μου.
Τη μαχαίρωσα έτσι 20 φορές.
Η φυλακή έχει τεράστια έλλειψη χρηματοδότησης.
Οι συνθήκες είναι πολύ σκατά.
Είναι σκοτεινά και βρόμικα.
Δεν είναι κατάλληλο μέρος για ανθρώπους.
Είναι ένα τσιμεντένιο κλουβί. Τίποτα περισσότερο.
Και βασίζονται στην εκκλησία για να αναμορφώσουν σκληρούς εγκληματίες.
Πρέπει να διακρίνω τι είναι σωστό ή λάθος.
Σε ευχαριστώ για τη σωτηρία μου, Κύριε.
Θα περάσω μια εβδομάδα φυλακισμένος στο Ρόβε,
για να διαπιστώσω αν η θρησκεία μπορεί να είναι όντως η απάντηση.
Αλλά δεν θα φυλακιστώ για πρώτη φορά.
Με λένε Ράφαελ Ρόου.
Καταδικάστηκα σε ισόβια δίχως αναστολή για έναν φόνο που δεν διέπραξα στο ΗΒ.
Μου πήρε 12 ολόκληρα χρόνια για να καθαρίσω το όνομά μου.
Τώρα ταξιδεύω ανά την υφήλιο
για να ανακαλύψω πώς είναι η ζωή
σε κάποιες από τις πιο σκληρές φυλακές του κόσμου.
ΟΙ ΠΙΟ ΣΚΛΗΡΕΣ ΦΥΛΑΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Οι Νήσοι του Σολομώντα στον μακρινό Ειρηνικό Ωκεανό.
Οι περισσότεροι από 700.000 κάτοικοι εδώ
ζουν κατά μέσο όρο με μόλις έξι δολάρια τη μέρα.
Η μόνη φυλακή υψίστης ασφάλειας της χώρας
έχει έναν φιλόδοξο στόχο.
Να αναμορφώσει εξαιρετικά σοβαρούς παραβάτες
με έναν πενιχρό προϋπολογισμό.
Είμαι στο φορτηγάκι της φυλακής και πηγαίνω στο Σωφρονιστικό Κέντρο Ρόβε.
Στη φυλακή όπου κρατούνται οι πιο βίαιοι παραβάτες της χώρας.
Δολοφόνοι, κλέφτες, ληστές.
Ένα μεγάλο ποσοστό κρατουμένων
έχει διαπράξει βίαια σεξουαλικά εγκλήματα
εναντίον γυναικών και νεαρών κοριτσιών,
κάτι που θα με δυσκολέψει πολύ να το διαχειριστώ.
Μου λένε ότι η φυλακή προσπαθεί να αναμορφώσει τους παραβάτες,
δίχως να έχει, όμως, αρκετή διαθέσιμη χρηματοδότηση.
Έξω βλέπω τρομερή φτώχεια και σκέφτομαι
ότι αν αδυνατούν να επενδύσουν στην κοινότητα,
πώς θα είναι η φυλακή;
1η ΗΜΕΡΑ
Μπαίνω στο στόμα του λιονταριού.
Με ψάχνουν αμέσως μόλις φτάνω στη φυλακή.
Άνοιξε τα πόδια.
Απλώς σε ψάχνω για απαγορευμένα, αιχμηρά αντικείμενα ή κάτι τέτοιο.
Μαχαίρια, τέτοια πράγματα.
Βρίσκετε μαχαίρια;
-Ναι, λεπίδες. -Λεπίδες;
Προτού με πάνε στην πτέρυγα, μου δίνουν κάποια βασικά πράγματα.
-Βγάλε τις χειροπέδες. -Θα ανακουφιστώ γιατί πονάω πολύ.
Αυτό είναι το στρώμα μου;
Ναι. Αυτό είναι το στρώμα σου.
-Κι αυτό; -Η κουβέρτα σου.
-Η κουβέρτα μου. -Η κουβέρτα σου.
-Πετσέτα. -Μια πετσέτα.
-Και το μαξιλάρι μου. -Ναι.
Το Ρόβε μετονομάστηκε σε σωφρονιστικό κέντρο το 2008
κι έπαψε να αποκαλείται φυλακή με μια νέα φιλοσοφία σωφρονισμού
αντί τιμωρίας.
Αλλά η έλλειψη χρηματοδότησης είναι εμφανέστατη
και αναρωτιέμαι σε τι βαθμό λειτουργεί τελικά η επανένταξη.
Νομίζω ότι τώρα κατευθύνομαι προς την πτέρυγα Έκο.
Μυρίζω κάτι πολύ απαίσιο τώρα.
Γλύκα από τον συνδυασμό του καυτού ήλιου που συνδυάζεται με την οσμή ούρων.
Βλέπω πως ο χώρος είναι σε κακή κατάσταση και μοιάζει παρατημένος στη μοίρα του.
Ο φρουρός προφανώς θέλει να με περάσει από εδώ στα γρήγορα.
Πολύ σκοτεινό μέρος.
Θα μοιραστώ ένα κελί με άλλους τρεις κρατούμενους.
Αυτή είναι η πτέρυγα Α.
-Εδώ είναι η πτέρυγα Α; -Ναι.
Γεια σας.
-Τι κάνεις; -Καλά.
-Με λένε Ράφαελ. -Γεια. Εμένα Φρανκ.
-Φρανκ; -Ναι.
Χαίρω πολύ. Πού να αφήσω αυτά;
Άσε τα εδώ πάνω.
-Εδώ; -Ναι.
-Εντάξει. -Είναι δικό σου.
Ποιος είναι ο χώρος σου;
Αυτός είναι ο χώρος μου.
-Εκεί κάτω; -Ναι.
Κι αυτός ο χώρος ανήκει στον κύριο Αλέσιο.
Αλέσιο. Έγινε.
Και αυτός ο χώρος
ανήκει στον κύριο Τζούνιορ.
Μάλιστα.
Είναι κελί για τέσσερις μαζί με εμένα και αυτά είναι τα κρεβάτια;
Αυτό εδώ και τα πάνω;
Ναι.
Εσένα σου πήρε χρόνο να συνηθίσεις να κοιμάσαι εδώ πάνω;
Ναι. Στην αρχή ήταν αρκετά δύσκολο.
Και τώρα;
Με τον καιρό μαθαίνουμε να το αποδεχόμαστε.
Μπορεί να συνηθίσεις το στρώμα.
-Ποιος ζωγράφισε στον τοίχο; -Ναι.
Ο κύριος Αλέσιο.
Και από δραστηριότητες;
Εσύ φαίνεσαι δυνατός. Έχετε γυμναστήριο εδώ;
Όχι.
-Δεν υπάρχουν βάρη; -Τίποτα.
-Τίποτα τέτοιο; -Όχι.
Αυτό είναι το μπάνιο σας;
Ναι. Αυτό είναι το μπάνιο.
Εντάξει.
Έτσι τραβάς το καζανάκι.
Εντάξει.
Κι έχετε ντουζιέρες;
Οι ντουζιέρες είναι έξω.
Μπορείς να μου δείξεις πού; Εντάξει.
Άνοιξέ το.
-Ναι, είναι ντους πατέντα. -Ναι, χειροποίητη πατέντα.
Εντάξει.
Η τελευταία στάση της ξενάγησής μου στην πτέρυγα
είναι ένας μικρός εξωτερικός χώρος.
Ωραία είναι. Ωραία θέα στο βάθος.
Τουλάχιστον βλέπετε την ελευθερία.
Ναι.
Αυτά είναι όλα.
Αυτή είναι όλη η ύπαρξή σας.
-Το κελί, ο διάδρομος… -Ο διάδρομος κι αυτό εδώ.
Οι κρατούμενοι δεν κάνουν τίποτα παρά μόνο να σκοτώνουν την ώρα τους
κι οι ώρες κυλούν έτσι μέχρι τη στιγμή της βραδινής καταμέτρησης.
Λοιπόν. Καλησπέρα σας.
Καλησπέρα, κύριε.
Ευχαριστώ.
-Ράφαελ Ρόου. -Ναι, κύριε.
-Αλέσιο. -Ναι, κύριε.
-Φράνκ Φιριμόλα. -Γεια χαραντάν!
-Τέλος. Συστηθείτε. -Εντάξει.
Ο αδερφός θέλει να σας συστηθεί.
Είναι φίλος μας.
Με λένε Ράφαελ Ρόου.
Ευχαριστώ για την υποδοχή.
Τώρα θα πούμε το Πάτερ ημών. Εντάξει;
-Όλοι; -Ναι. Όλοι.
Ακόμη κι αν δεν είσαι θρησκευόμενος;
Όχι. Αν θέλεις.
Στις Νήσους του Σολομώντα το 90% των κατοίκων είναι χριστιανοί
και βλέπω πολλούς αφοσιωμένους πιστούς
κι εδώ στη φυλακή.
…άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών…
Όλοι αυτοί οι κρατούμενοι μοιάζουν πολύ πιστοί.
Έχουμε τρεις ηγέτες.
Εκπρόσωπο της πτέρυγας, αρχηγό και πνευματικό.
Μάλιστα.
Ο πνευματικός ηγέτης ξεκίνησε την προσευχή.
Εκείνος εκεί είναι, αν θέλεις να τον γνωρίσεις.
Εντάξει. Γεια σας.
Χαίρω πολύ. Εσείς είστε ο πνευματικός ηγέτης.
Και ποιες είναι οι ευθύνες σας ως πνευματικός ηγέτης;
Απλώς προσπαθώ να φέρω τα παιδιά
πιο κοντά στον Θεό.
Και στοχαζόμαστε τις Γραφές, τη Βίβλο.
Τους μιλάω για αυτά.
Εντάξει.
Και γιατί ανέλαβες εσύ αυτήν την ευθύνη;
Μεγάλωσα σε χριστιανική οικογένεια.
Τι έκανες και κατέληξες στη φυλακή;
Με έπιασαν για έναν βιασμό.
-Για έναν βιασμό. -Ναι.
Και ποια ήταν η ποινή σου;
Τρία χρόνια.
Και έχεις μετανοήσει;
-Μετανιώνεις για το έγκλημα σου; Ναι; -Ναι.
Δεν είχα σκοπό να το κάνω.
Ήταν μεγάλο λάθος μου.
-Ήμουν υπό την επήρεια αλκοόλ. -Υπό την επήρεια αλκοόλ.
-Πρώτη φορά που έκανες κάτι τέτοιο; -Πρώτη φορά.
Και μετά βρέθηκα εδώ.
Βάζω τα δυνατά μου για να βγω από δω αλλαγμένος.
Αν και όλοι με έχουν καλωσορίσει με ανοιχτές αγκάλες,
πρόκειται για ένα τρομακτικό μέρος.
Η πρώτη μου εντύπωση είναι
ότι οι συνθήκες είναι γάμησέ τα.
Είναι σκοτεινά, βρόμικα και μυρίζει.
Τους καθοδηγεί πνευματικός ηγέτης
ο οποίος είναι βιαστής.
Μίλησε ανοιχτά για βιασμό μιας γυναίκας υπό την επήρεια του αλκοόλ.
Θα είναι δύσκολη εβδομάδα.
Αυτό είναι σίγουρο.
2η ΗΜΕΡΑ
Είναι το πρώτο μου πρωί στο Ρόβε.
-Μπορείς να με βοηθήσεις; -Εντάξει.
Απλώς θα παρακολουθώ τα όρια;
Χαίρομαι που τουλάχιστον υπάρχει λίγη δραστηριότητα σήμερα.
Ξεκάθαρα άουτ.
Η πτέρυγα παίζει βόλεϊ.
-Έντεκα, πέντε. -Έντεκα, πέντε.
Έχουν μια ευκαιρία να διοχετεύσουν λίγη από τη συσσωρευμένη ενέργεια,
μετά από τόσες ώρες μαντρωμένοι στην πτέρυγα.
Εντάξει είναι.
Μετά τον αγώνα ο Πίτερ, ένας από τους παλιότερους φρουρούς,
προσφέρθηκε να μου δείξει και την υπόλοιπη φυλακή.
Στο παρελθόν το Ρόβε είχε προγράμματα εκμάθησης
ξυλουργικής, αρτοποιίας και ραπτικής.
Και τι είναι όλα αυτά;
-Το πρώτο είναι ο φούρνος. -Ναι.
Πιο κάτω είναι η σχολική αίθουσα και η αίθουσα ραπτικής.
Ο φούρνος έχει καταρρεύσει.
Η ραπτική σταμάτησε λόγω του Covid
και δεν έχει ξαναρχίσει ακόμη.
Δεν είναι τα μόνα προγράμματα που έχουν διακοπεί.
Γίνονται αρκετά για την επανένταξη;
Όχι ιδιαίτερα, αλλά προσπαθούμε.
Κάνουμε ό,τι μπορούμε.
Αυτή η πτέρυγα τι είναι;
Αυτή είναι η πτέρυγα
όπου διαχειριζόμαστε όσους έχουν κακή συμπεριφορά και…
-Είναι η μονάδα απομόνωσης; -Ναι.
-Εκεί βάζουμε τους ανισόρροπους. -Τους ανισόρροπους.
Χωρίς χρήματα για σωστή υγειονομική περίθαλψη,
όσοι έχουν ψυχιατρικά προβλήματα κρατούνται εδώ μαζί με τους τιμωρημένους.
Μόλις μπήκα στην πτέρυγα απομόνωσης.
Οι κρατούμενοι κάθονται χωρίς να κάνουν τίποτα.
Είναι ένα πολύ βρόμικο,
καταθλιπτικό μέρος.
Παρατηρώ πως οι εγκαταστάσεις και το προσωπικό είναι ελάχιστα
για αυτούς τους κρατούμενους.
Έχουν απλώσει την μπουγάδα.
Έχουν χαλάκια, στρωσίδια και κουβέρτες.
Καθόλου στρώματα.
Νιώθω ότι αυτό το κλουβί δεν παίρνει σχεδόν καθόλου αέρα.
Είναι ένα τσιμεντένιο κλουβί. Τίποτα περισσότερο.
Λένε ότι η φυλακή προσπαθεί να βελτιώσει
τα προγράμματα επανένταξης, αλλά δεν υπάρχει καμία ένδειξη
επανένταξης στη μονάδα απομόνωσης.
Έχω δει πολλά τέτοια μέρη
κι αυτό εδώ είναι σκληρή τιμωρία.
Τα Νησιά του Σολομώντα έχουν από τα υψηλότερα ποσοστά
σεξουαλικής βίας στον κόσμο.
Αλλά σε αντίθεση με πολλές χώρες,
οι σεξουαλικοί παραβάτες δεν διαχωρίζονται από τον γενικό πληθυσμό των φυλακών.
Δεν έχω ρωτήσει ακόμη τον συγκελίτη μου, τον Φράνκι, γιατί έχει φυλακιστεί.
Δεν είναι η πρώτη σου καταδίκη. Έχεις διαπράξει κι άλλα εγκλήματα.
Τελευταία φορά καταδικάστηκα σε τέσσερα χρόνια
για ένοπλη ληστεία.
Πόσες φορές έχεις μπει φυλακή;
Βασικά, δεν θυμάμαι ακριβώς.
Δεν θυμάσαι πόσες φορές σε έχουν στείλει εδώ;
Πόσων χρονών ήσουν την πρώτη φορά που φυλακίστηκες;
Ήμουν δεκαέξι.
-Δεκαέξι. -Ναι.
Και τώρα είσαι τριαντα…
Τριάντα έξι.
Οπότε μπαινοβγαίνεις στη φυλακή εδώ και 20 χρόνια.
Ο Φράνκι μόλις έχει βγει από την πτέρυγα απομόνωσης.
Ήταν εκεί για σχεδόν δύο χρόνια.
Πρέπει να ήταν δύσκολο.
Δύσκολο.
Όπως βλέπεις, δεν είναι κατάλληλο μέρος για ανθρώπους.
Πολλή ζέστη και σκοτάδι.
Κόντεψες να τρελαθείς;
Ναι.
Δεν έχω ξαναβιώσει τέτοια συναισθήματα.
Έχω σύζυγο. Έχω δύο γιους.
Πόσο είναι οι γιοι σου;
Ο ένας είναι επτά και ο άλλος τριών ετών.
Άρα, το τρίχρονο γεννήθηκε λίγο πριν μπεις στη φυλακή.
Έρχεται να σε δει μαζί με τον μεγαλύτερο;
Δεν με έχει δει ακόμη.
Ακόμη δεν σε έχει δει; Μετά από δυόμισι χρόνια;
Δυόμισι χρόνια.
Όταν με συνέλαβαν δεν με επισκέφτηκε κανείς.
-Όχι; -Ούτε η οικογένειά μου. Κανείς.
Ο Φράνκι μπήκε στην απομόνωση
επειδή κατάφερε να αποδράσει από το Ρόβε.
-Πόσοι ήσασταν; -Πολλά παιδιά.
Αυτά εκεί χρησιμοποιήσαμε.
-Τους σύρτες. -Τους βγάλετε.
Τους βγάλαμε από εδώ όπου μπαίνει το λουκέτο
και τους χρησιμοποιήσαμε
για να σπάσουμε εκείνα τα σύρματα.
Ανεβήκατε εκεί, τα σπάσατε και μετά περάσατε από μέσα;
Και πηδήξαμε το συρματόπλεγμα.
Και βγήκατε έξω.
-Κι αρχίσαμε να τρέχουμε. -Άρχισε το τρέξιμο.
Και μετά από δύο μήνες με συνέλαβαν
και με έβαλαν απευθείας στην απομόνωση.
Μετά την απόδραση τα μέτρα ασφαλείας έγιναν πιο αυστηρά.
Μετά από τόσο χρόνο στην απομόνωση,
ο Φράνκι δεν θα ξαναπροσπαθήσει.
Όσο κουβεντιάζαμε, οι άλλοι κρατούμενοι συγκεντρώνονται
για τη βραδινή τους προσευχή.
Θέλω να δω πόσο σημαντική είναι πραγματικά για αυτούς.
Ώρα για προσευχή. Καλησπέρα σε όλους.
-Καλησπέρα. -Ο Θεός είναι καλός.
-Διαρκώς. -Διαρκώς.
Ο Θεός είναι καλός.
Αναμφίβολα, αυτοί οι κρατούμενοι είναι γνήσια παθιασμένοι με τη θρησκεία.
Αναρωτιέμαι αν οδηγεί στο να αλλάξουν πραγματικά.
Όταν σας παρακολουθούσα είδα ότι είστε πολύ αφοσιωμένοι στον Θεό.
-Πολύ αφοσιωμένοι στον Ιησού Χριστό. -Ναι.
Είδα πολλή συγκίνηση.
Όμως όλοι είναι στη φυλακή επειδή διέπραξαν εγκλήματα.
Όλοι τους έχουν κάνει αυτά που ο Θεός, οι καλοί άνθρωποι και χριστιανοί
δεν πρέπει να κάνουν.
Ναι. Όταν αντιμετωπίζουν αυτήν τη δύσκολη περίοδο εδώ,
συνειδητοποιούν πως ό,τι έχουν κάνει δεν ήταν καθόλου σωστό.
Αν αφοσιωθείς στο να το κάνεις αυτό,
πρέπει να το κάνεις αληθινά και με ειλικρίνεια.
Είμαι λίγο επιφυλακτικός, αλλά θέλω να διαπιστώσω
πόσο τους βοηθά να αλλάξουν η δύναμη της πίστης τους.
3η ΗΜΕΡΑ
Σήμερα μου έχουν αναθέσει μια από τις ελάχιστες δουλειές
που είναι διαθέσιμες στο Ρόβε.
Με έστειλαν να βρω έναν τύπο που λέγεται Μάστιν
και θα τον βοηθήσω σήμερα στο μαγειρείο.
Μάστιν;
Είσαι εδώ;
-Γεια σου. -Ο Μάστιν; Γεια.
-Μου είπαν να έρθω να σας βοηθήσω. -Ωραία.
Η εργασία στο μαγειρείο είναι ανταμοιβή της καλής συμπεριφοράς.
Αυτά είναι για το δείπνο.
-Εντάξει. Θες να το κάνω εγώ; -Ναι.
Πω πω.
Δεν έκανες κάτι τέτοιο έξω;
Όχι. Δεν μαγειρεύαμε έξω.
Οι γυναίκες μας μαγειρεύουν.
Οι γυναίκες σας μαγειρεύουν. Οι άντρες όχι;
-Όχι. -Γιατί όχι;
Είναι η κουλτούρα μας.
Οι γυναίκες κάνουν τις δουλειές του σπιτιού.
-Ακόμη και στην εποχή μας; -Ναι.
Και πώς είναι η ζωή σου στη φυλακή;
Πολύ δύσκολη.
Νιώθεις σαν ένα μηδενικό.
Πόσο καιρό είσαι στη φυλακή;
14 χρόνια και 9 μήνες.
Άρα, διέπραξες φόνο.
Ναι.
Βοήθα να σηκώσουμε την κατσαρόλα.
Πρόσεχε, φίλε μου.
Είναι πολύ βαριά, έτσι;
Ναι. Αλλά εσύ είσαι πιο δυνατός.
-Έτοιμος; Πάμε. -Ναι.
Θα την πάμε εκεί.
Ασήκωτη είναι.
Το κάνεις με ένα χέρι για να δείξεις ότι είσαι πιο δυνατός;
Ναι.
-Εδώ πάνω; -Ναι.
-Ναι, φίλε. -Στάσου λίγο.
Εντάξει.
Θα σερβίρω. Θα κλείσεις τα καπάκια;
Εντάξει.
Έλα.
Πόσα; Και πού να τα βάζω; Το ένα πάνω στο άλλο;
-Ναι, εκεί πάνω. -Εντάξει.
Όχι. Δώσε το σ' εμένα.
Ποιον σκότωσες;
Τον γιο μου.
Πόσο χρονών ήταν ο γιος σου;
Περίπου δέκα ή έντεκα χρονών.
Πρέπει να τα στοιβάζεις σε πεντάδες. Όσα έχουν το ίδιο μέγεθος.
Για να μην πιάνουν πολύ χώρο, βλέπεις;
Μάστιν.
Ναι;
Γιατί σκότωσες τον δεκάχρονο γιο σου;
Ειλικρινά, δεν…
Δεν ήθελα να τον σκοτώσω,
πίστευα ότι έτσι μαθαίνει πειθαρχία ένας πατέρας στον γιο του.
Ήθελες να τον τιμωρήσεις, αλλά τον σκότωσες;
Και κατά λάθος,
πέθανε.
Τι είχε κάνει;
Έκλεψε το καρπούζι ενός γείτονα.
Αυτός ήταν ο λόγος που με θύμωσε.
Και δεν μπορώ να ελέγξω τον θυμό μου.
Ο γιος σου έκλεψε το καρπούζι του γείτονα και τον σκότωσες για να τον τιμωρήσεις;
Τον έδειρα και μάλλον από αυτό πέθανε.
Με τα χέρια ή…
-Με ένα ξύλο. -Με ξύλο.
Σίγουρα πρέπει να γνώριζες…
Μα δεν κατάλαβες εκείνη την ώρα ότι το είχες παρακάνει, Μάστιν;
Είναι δύσκολο να το περιγράψω.
Ήταν πολύ φρικτό
και μετανιώνω.
Αρχίζω να μαθαίνω νέα πράγματα στη φυλακή.
Ο Μάστιν μοιάζει να έχει αλλάξει ριζικά.
Και φαίνεται ότι η πίστη του, και όχι κάποιο πρόγραμμα επανένταξης,
τον βοήθησαν να φτάσει ως εδώ.
Όταν δέχτηκα τον Χριστό ως Κύριο και Σωτήρα μου,
είχα διαβάσει στη Γραφή την Α΄ Επιστολή του Ιωάννη.
Το πρώτο κεφάλαιο, εδάφιο εννιά.
"Αν ομολογήσεις τις αμαρτίες σου, όλες θα συγχωρηθούν γιατί είμαι αξιόπιστος
και θα σε εξαγνίσω από όλη την κακία σου".
Αυτό είναι το ενθαρρυντικό μήνυμα
που μου δίνει ελπίδα.
Άλλαξε τον τρόπο σκέψης μου.
Και τι θα κάνεις όταν τελικά αποφυλακιστείς;
Ναι, θα ήθελα να βοηθήσω την κοινότητά μου.
Η κοινότητά σου θα σε δεχτεί μετά από αυτό που έκανες;
-Θα το κάνουν; -Ναι. Είναι ήδη έτοιμοι να με υποδεχτούν.
Είναι στην κουλτούρα μας και μέρος της χριστιανικής διδασκαλίας.
Έχουμε τρόπους να λύσουμε κάθε πρόβλημα.
Να αποδεχτούμε ο ένας τον άλλον.
Να συγχωρούμε και να αγαπιόμαστε.
Έτσι μπορούμε να ξεκινήσουμε μια νέα ζωή
με τις οικογένειες και την κοινότητά μας.
Όπως και να το κατάφερε,
φαίνεται ότι ο Μάστιν έχει αποδεχτεί το έγκλημά του
και όταν έρθει τελικά εκείνη η στιγμή, θα 'ναι έτοιμος να επιστρέψει σπίτι του.
Τα παραδίδεις στον επόμενο…
-Ναι, και τα μοιράζει στην πτέρυγα. -Εντάξει.
Τώρα θα δουλέψω με έναν άλλο κρατούμενο.
Τον Κρίστοφερ.
-Γεια. -Γεια.
Πού να τα πάω;
Ακολούθησε τις πινακίδες.
Το δεύτερο σκέλος της δουλειάς είναι να διανείμω το φαγητό.
Δεν έχω προλάβει να δοκιμάσω το φαγητό, αλλά τα κουτιά είναι ακόμη πολύ ζεστά.
-Γεια. -Γεια.
Ορίστε.
Ρύζι, νουντλς και λάχανο;
Ναι.
Μυρίζω και λίγο ψάρι.
Ναι.
Δεκατέσσερα.
Δεκαπέντε.
Κάνεις την ίδια δουλειά κάθε μέρα;
-Ναι. -Κάθε μέρα;
Ναι, κάθε μέρα.
-Τα δύο τελευταία. -Ναι.
-Ευχαριστώ, κύριε. -Ναι.
Θα το κάνουμε τώρα;
Αυτή η φυλακή είναι μια μικρή κοινότητα
κι αν έχεις εχθρούς εδώ, δύσκολα τους αποφεύγεις.
Ο Κρίστοφερ φαίνεται αγχωμένος.
Φαίνεσαι λίγο νευρικός. Είσαι καλά;
Δυσκολεύομαι πολύ.
Από ποια άποψη;
Κάποιοι θέλουν συνέχεια φασαρίες.
-Ναι. -Γιατί μπήκες στη φυλακή;
Τι έκανες που δεν αρέσει στον κόσμο εδώ;
Φόνο.
Γι' αυτό είμαι εδώ.
Και είναι εδώ στη φυλακή κάποιοι συγγενείς του θύματος.
Πες μου την ιστορία. Τι συνέβη;
Πέντε άντρες από το χωριό τους
βίασαν την κόρη μου.
Τη δική σου κόρη;
Ναι.
Πόσο χρονών ήταν η κόρη σου;
Δεκαπέντε χρονών.
Ήταν η πρωτότοκή μου κόρη και την αγαπούσα πάρα πολύ.
Ο Κρίστοφερ εκδικήθηκε σκοτώνοντας μια αθώα μαθήτρια,
15χρονη κι αυτή,
η οποία ήταν από το χωριό των βιαστών.
Ξεχείλιζε ο θυμός μου.
Γι' αυτό σκότωσα.
Τη μαχαίρωσα στα πόδια.
Έβαλα ένα σκοινί στον λαιμό της
και την κρέμασα από ένα δέντρο.
Το άτομο που σκότωσες είναι συγγενής κάποιων που βρίσκονται εδώ μέσα;
Ναι.
Οπότε, τους φοβάσαι εσύ ή σε φοβούνται αυτοί;
Εγώ τους φοβάμαι.
Αυτός φοβάται.
Υποσχέθηκαν να με σκοτώσουν.
Αν δεν είναι κανείς τριγύρω, θα έρθουν να με σκοτώσουν.
Φαίνεται πως αυτή η τραγική ιστορία μπορεί να έχει και συνέχεια.
4η ΗΜΕΡΑ
Τα βίαια εγκλήματα γυναικών στις Νήσους του Σολομώντα
είναι εξαιρετικά σπάνια.
Σε ολόκληρη τη χώρα υπάρχουν μόνο έξι φυλακισμένες γυναίκες
και κρατούνται εδώ, σε μια ξεχωριστή πτέρυγα του Ρόβε.
Είμαι περίεργος να μάθω σε τι συνθήκες ζουν αυτές.
Με καλωσορίζει η Ελίζαμπεθ.
Γεια σας, καλημέρα.
-Καλημέρα. -Καλημέρα.
-Θα με ξεναγήσεις; -Αμέ.
ΠΤΕΡΥΓΑ 3
Εδώ είναι τα κελιά.
Είναι ο χώρος όπου κοιμάστε;
Εγώ κοιμάμαι εκεί.
Είναι λίγο πιο ιδιωτικά. Οι άνδρες δεν το έχουν αυτό.
-Αλήθεια; -Όχι.
Και μυρίζει ωραία εδώ. Έχει μια αίσθηση καθαριότητας.
Αυτό είναι το δεύτερο κελί.
-Μάλιστα. Κι εκείνο είναι το τρίτο κελί. -Το τρίτο κελί.
-Είναι μόνο για ένα άτομο; -Για ένα.
Είχε ψυχιατρικό…
-Μάλιστα. -Γι' αυτό μένει μόνη της.
-Έχει ψυχιατρικά προβλήματα. -Ναι.
Δολοφόνησε τη γιαγιά της.
Σκότωσε την ίδια της τη γιαγιά;
Ναι. Την έκοψε σε τρία κομμάτια.
-Την έκοψε σε τρία κομμάτια; -Τρία κομμάτια.
Τα χέρια. Εδώ κι εδώ.
Τα πόδια.
Και πρέπει να μένετε μαζί της
ενώ μπορεί ξαφνικά να επιτεθεί σε μια από εσάς;
-Αυτό είναι τρομακτικό. -Ναι.
-Φοβάσαι; -Φοβάμαι.
Κι εδώ έχουν μόνο τα απολύτως βασικά,
αλλά είναι πολύ πιο καθαρά από την πτέρυγα των ανδρών.
Εδώ μέσα είναι πολύ πιο δροσερά.
Κι οι γυναίκες φαίνονται πολύ πιο δραστήριες από τους άντρες.
Πω πω, είναι φανταστικό.
Πώς χρησιμοποιούνται;
-Αυτό είναι πατάκι. -Είναι πολύ όμορφο.
Η Ελίζαμπεθ ισχυρίζεται ότι φυλακίστηκε επειδή την ανάγκασε να εγκληματήσει
ένας βίαιος άντρας.
Αλλά δεν μπορώ να επαληθεύσω αν ισχύουν όλα όσα μου λέει.
Πώς κατέληξες στη φυλακή;
Ασχολούμαι με τα οικονομικά.
-Οικονομικά. -Ναι.
-Έκανες κάποια απάτη; -Ναι.
Γιατί το έκανες αυτό;
Μου ζητούσε συνέχεια χρήματα ο φίλος μου,
αλλά δεν είχα αρκετά για να του δώσω.
Αν δεν του έδινα χρήματα, θα με χτυπούσε.
-Σε είχε ξαναχτυπήσει για να του δώσεις; -Ναι.
Βλέπεις όλα αυτά τα σημάδια εδώ;
-Αυτός σου τα έκανε; -Ναι, αυτός.
Μου πέταξε μια πέτρα.
Οι προβληματικές σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών
στις Νήσους του Σολομώντα
φαίνεται πως συνδέονται στενά με πολλά εγκλήματα κρατουμένων.
Ξέρω ότι πολλοί άντρες εδώ φυλακίστηκαν λόγω σεξουαλικών εγκλημάτων.
Γιατί υπάρχει τόσο μεγάλο πρόβλημα σε αυτήν τη χώρα;
Είμαστε ασήμαντες.
Και μπορούν να μας κάνουν αυτά που θέλουν να κάνουν.
Επιθέσεις, σεξουαλική κακοποίηση…
Ξέρουν ότι είναι παράνομο,
αλλά εξακολουθούν να το κάνουν.
Πώς εξηγείς αυτήν την κουλτούρα ατιμωρησίας
για τους άνδρες που κάνουν τέτοια πράγματα σε γυναίκες;
Μπορεί κάποιοι από αυτούς να μην έχουν το μορφωτικό υπόβαθρο.
Και συνήθως συμβαίνει όταν μεθούν.
Τι μπορείτε να κάνετε οι γυναίκες για να προστατευτείτε;
Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε εμείς
είναι να σεβόμαστε τους άνδρες,
αλλά και οι άντρες πρέπει να μας σέβονται.
Προτού φύγω,
ολοκληρώνουν τη συνάντησή μας με μια προσευχή.
Ευχαριστώ για τη σωτηρία μου στο όνομα του Ιησού.
Και προσεύχομαι. Αμήν.
Βοήθησέ με
Ναι, δακρύζω κι εκλιπαρώ
Χριστέ μου, παραδίνομαι
Ω, παραδίνομαι
Εσύ είσαι ο ήλιος που βλέπω
Η πίστη είναι πραγματικά η μόνη ελπίδα
που νιώθουν αυτοί οι κρατούμενοι, άνδρες και γυναίκες.
Στην πτέρυγά μου
οι φίλοι του Φράνκι τραγουδούν τα δικά τους λατρευτικά τραγούδια
για ένα ελπιδοφόρο μέλλον βγαίνοντας από τη φυλακή.
Είναι η γλώσσα μας. Πίτζιν.
-Μάλιστα. -Σαν σπαστά Αγγλικά.
Είναι κάτι σαν χριστιανικό τραγούδι.
Μάλιστα.
Μιλάει για πνευματική ελευθερία.
Είμαι ελεύθερος εξαιτίας της αγάπης Σου.
Αυτό είναι που…
-Με ελεύθερο πνεύμα; -Ναι.
5η ΗΜΕΡΑ
Η φυλακή δεν έχει τα χρήματα
για προγράμματα επανένταξης για όλους τους κρατούμενους,
αλλά κάλεσε την εκκλησία να διοργανώνει τρίμηνα μαθήματα
που πρέπει να παρακολουθήσουν όλοι οι σεξουαλικοί παραβάτες.
Έμαθα ότι ο Τζον, δεν είναι το πραγματικό του όνομα,
παρακολουθεί αυτά τα μαθήματα.
Έχει καταδικαστεί για σοβαρά σεξουαλικά αδικήματα
εις βάρος πολλών θυμάτων
και θέλω να μάθω πόση πρόοδο κάνει.
Αυτό είναι το κελί μου.
-Παρακαλώ, κάθισε εκεί. -Ναι. Φυσικά.
-Νομίζω θέλει κλειστή την πόρτα. -Έγινε.
Νιώθω λίγη ανασφάλεια.
-Αλήθεια; -Με κοιτούν έντονα διάφοροι.
Ίσως ετοιμάζουν κάποια άσχημα σχέδια, ίσως μου στήσουν κρυφές παγίδες.
Να με σκοτώσουν ή να μου κάνουν κάτι.
Για τι ακριβώς κατηγορήθηκες και καταδικάστηκες;
Τέσσερις σεξουαλικές επιθέσεις.
Και πώς νιώθεις τώρα για όσα έκανες;
Εύχομαι να με συγχωρήσουν.
Εφόσον δήλωσα πως είμαι ένοχος και ανέλαβα την ευθύνη.
Πολλοί άνθρωποι, αλλά πάνω απ' όλα τα θύματα,
έχουν επηρεαστεί από όσα έκανες.
Και αυτά που έκανες ήταν φρικτά.
Δεν έχω να πω τίποτα γι' αυτό.
Έτσι είναι.
Ο Τζον φαίνεται πραγματικά μετανιωμένος,
αλλά ο τόνος του αλλάζει όταν συζητούμε για την ποινή
που του επιβλήθηκε.
Και σε πόσα έτη φυλάκισης καταδικάστηκες;
Σε έξι έτη.
Και έμεινα έκπληκτος.
Γιατί δεν ήταν σωστό.
Θεωρείς την ποινή υπερβολική;
Σε σύγκριση με άλλους,
που έχουν διεισδυτικές σεξουαλικές επαφές με τις κόρες τους.
Αυτούς τους καταδικάζουν σε πέντε έτη.
Ο Τζον με προσκάλεσε σε μια συνεδρία
με τον πάστορα που βοηθάει σεξουαλικούς παραβάτες στη φυλακή.
Λέγεται πρόγραμμα σεξουαλικών παραβατών που βασίζεται στην πίστη.
-Καλημέρα. -Καλημέρα.
-Ο πάστορας Τάιτους Ρόρι. -Ωραία. Καλημέρα.
Πάστορα, καλημέρα. Από εδώ ο Ράφαελ.
Θα παρακολουθήσει μαζί μας.
Με τα δικά σου λόγια, τι έχεις μάθει στις συνεδρίες μας;
Με βοηθούν δίνοντάς μου έναν νέο τρόπο σκέψης, μια νέα νοοτροπία.
-Για τις γυναίκες. -Ναι.
Πρέπει να τους φερόμαστε ισότιμα και με σεβασμό.
-Πώς να τις αντιμετωπίζεις. -Ναι.
Να μην τις βλέπεις ως ένα αντικείμενο που μπορείς να χρησιμοποιήσεις.
Είναι φτιαγμένες κατ' εικόνα του Θεού.
Γυναίκες και άντρες είναι ίσοι όσον αφορά την αξία και την αξιοπρέπεια.
Έχω πρόβλημα.
Στο πνεύμα μου.
Όταν βγω από εδώ θα προσπαθήσω…
Δεν θα προσπαθήσω απλώς, πρέπει να το κάνω!
-Με τη βοήθεια του Θεού. -Ναι.
Μέσω της βοήθειας του Θεού, πρέπει να διακρίνω…
τι είναι σωστό ή λάθος.
Ναι.
-Ευχαριστούμε. -Ευχαριστώ.
Ευχαριστώ. Χάρηκα που σας ξαναείδα.
Ο πάστορας Τάιτους εργάζεται με σεξουαλικούς παραβάτες στο Ρόβε
κατά τα τελευταία οκτώ χρόνια.
Σας δυσκολεύει το γεγονός ότι αντιμετωπίζετε
έναν τόσο μεγάλο αριθμό κρατουμένων που έχουν διαπράξει τέτοια αδικήματα;;
Είναι πολύ δύσκολο. Πολύ δύσκολο.
Είναι σημαντικό για τους ίδιους να αναλάβουν την ευθύνη
για τα εγκλήματα που έχουν διαπράξει.
Έτσι είναι πολύ πιθανό να μην το ξανακάνουν.
Αν και εργάζεστε με όσους έχουν καταλήξει στη φυλακή,
το βλέπετε και ως ευρύτερο πρόβλημα;
Ναι, σίγουρα.
Οι άνεργοι είναι που έχουν τα μπλεξίματα.
Ο διάβολος βρίσκει δουλειές για όσους δεν εργάζονται.
Μπορεί να λένε "Ναι, θέλω να αλλάξω",
αλλά η πρόκληση ξεκινά όταν θα βγουν από εδώ.
Μόλις παρακολούθησα μια συνεδρία του πάστορα Τάιτους.
Παρατηρώ ότι το μοτίβο μεταξύ των κρατουμένων εδώ
είναι ότι ανακαλύπτοντας την προσήλωση στη θρησκεία,
βρίσκουν τρόπο να πουν "Δεν θα το ξανακάνω".
Μα δεν αρκεί αυτό.
Διότι οι παρορμήσεις κι οι πειρασμοί
που τους οδήγησαν όσο ήταν έξω να κάνουν αυτά τα πράγματα,
να βιάσουν γυναίκες
ή παιδιά…
δεν πιστεύω ότι θα ελαττωθούν μόνο και μόνο επειδή
ήρθαν κοντά στον Θεό.
Αλλά σε τελική ανάλυση,
τουλάχιστον έχουν κάποιον μέσα στη φυλακή
που προσπαθεί να αλλάξει τη νοοτροπία ορισμένων,
να τους πει ότι αυτό που έκαναν είναι λάθος.
Κι ότι όταν βγουν, δεν πρέπει να το ξανακάνουν.
Αλλά μόνο ο χρόνος θα δείξει αν θα το ενστερνιστούν πραγματικά αυτό.
6η ΗΜΕΡΑ
Σήμερα θα βγω από το Ρόβε μαζί με δύο τυχερούς κρατούμενους
που στέλνονται στην αγροτική φυλακή Τετέρε για το υπόλοιπο των ποινών τους,
όπου οι κρατούμενοι μαθαίνουν επαγγελματικές δεξιότητες.
Πόσο καιρό ήσουν στη φυλακή;
Πέντε χρόνια.
-Ταρακουνιόμαστε πολύ. -Ναι.
Και πώς νιώθεις τώρα μέσα σε αυτό το φορτηγάκι;
-Είμαι πολύ χαρούμενος. -Χαίρεσαι;
Χαίρομαι πολύ που φεύγω από το μέρος της τιμωρίας.
Τι έγκλημα διέπραξες;
Βιαστής.
-Κατηγορήθηκες για βιασμό; -Ναι.
-Κι εσύ; -Αιμομιξία.
Αιμομιξία;
Μία κατηγορία;
Δύο κατηγορίες για αιμομιξία.
Ξανά και ξανά,
όποτε τους ρωτάω γιατί έχουν φυλακιστεί, είναι σαν να ξέρω ήδη την απάντηση.
Έγκλημα σεξουαλικής κακοποίησης
κατά γυναικών και κοριτσιών.
Αλλά εξακολουθεί να με σοκάρει.
Μόλις αντικρίζω αυτήν τη φυλακή,
είναι σαν να βλέπω έναν άλλον κόσμο.
Είναι πολύ διαφορετική από το Ρόβε.
Νιώθεις πιο ελεύθερος εδώ.
Έχουν περισσότερη ελευθερία για να κυκλοφορούν στον χώρο.
Και πολλοί κρατούμενοι έχουν περισσότερες ευκαιρίες,
επειδή τους εμπιστεύονται.
Αυτήν τη στιγμή εδώ υπάρχουν μόνο 36 κρατούμενοι.
Έχουν κερδίσει αυτές τις θέσεις χάρη στην καλή τους συμπεριφορά.
Νομίζω ότι είναι αυτός που κανόνισαν να συναντήσω.
-Ο Τζόζεφ, έτσι; Είμαι ο Ράφαελ. -Γεια σου.
-Εντάξει, Ράφαελ. -Ναι.
Ο Τζόζεφ περνά τις μέρες του φροντίζοντας τα ζώα της φάρμας.
-Εκεί θα δουλέψουμε σήμερα; -Ναι.
Η δουλειά μου είναι να φροντίζω τα γουρούνια.
Να τα ταΐζω.
Εσύ θα καθαρίσεις, εντάξει;
Βρομάει.
Εντάξει. Έλα.
-Ποιο θα κάνουμε τώρα; -Εκεί κι εκεί.
Εντάξει. Φύγετε.
Μπράβο. Φύγετε.
Πρόκειται για σκατοδουλειά.
Δες εκείνο το μικρό γλυκούλι.
-Ναι. -Κι αυτό είναι ακόμη πιο μικρό.
Είναι μωράκι.
Ναι, το μικρό είναι μωρό δύο εβδομάδων.
-Δύο εβδομάδων. -Ναι.
Λοιπόν, σειρά σου.
Πληρώνεσαι γι' αυτήν τη δουλειά;
Τρία δολάρια τη μέρα.
-Δολάρια Νήσων Σολομώντα; -Ναι.
Ισοδυναμούν με 35 αμερικανικά σεντς τη μέρα.
Κοίτα, αυτό έκανε κιόλας κακά πάλι.
Φύγετε.
Ανακάτεψέ το.
Κάνουν φασαρία επειδή μυρίζουν το φαγητό;
-Το μυρίζουν. -Ξέρουν ότι θα τα ταΐσουν.
Ναι.
-Το τσιμέντο είναι καθαρό, ας βάλουμε… -Εντάξει.
-Τόσο είναι αρκετό; -Ναι, είναι.
Γιατί κάνω εγώ όλη τη ζόρικη δουλειά;
Εσύ ξεκουράζεσαι σήμερα.
-Με έβαλες να κάνω τα ζόρικα; -Ναι.
Θέλω ένα δολάριο από τα τρία σου.
Ναι.
Ο Τζόζεφ βρίσκεται 15 χρόνια στη φυλακή
και μου είπε ότι εκτίει ισόβια
για τον φόνο της γυναίκας του.
Εκείνο το βράδυ κοιμόμασταν κι εγώ είδα ένα όνειρο.
Τι όνειρο ήταν;
Ονειρεύτηκα τον πατέρα μου και άλλους δύο άντρες.
Και πίστευα ότι αυτοί οι δύο άνθρωποι
ήθελαν να με δηλητηριάσουν.
Οπότε, θύμωσα,
πήρα ένα μαχαίρι και τη μαχαίρωσα.
Νομίζω ότι τη μαχαίρωσα 20 φορές.
Έτσι.
Και πιστεύεις ότι ο χρόνος που πέρασες στη φυλακή
σε άλλαξε καθόλου;
-Σκέφτεσαι διαφορετικά; -Βέβαια.
Έμαθα πώς να μην είμαι οξύθυμος
και να μη θυμώνω.
Ο Θεός θέλει από εμάς
να αγαπιόμαστε.
Τι ελπίζεις
για το μέλλον σου;
Θα στήσω ένα τέτοιο χοιροστάσιο
κι ένα κοτέτσι.
Θα καλλιεργώ και λίγα λαχανικά, επίσης.
Ο Τζόζεφ ίσως αποφυλακιστεί σε μερικούς μήνες.
Ελπίζω να καταφέρει να έχει μια νέα ζωή ως αγρότης.
Η αγροτική φυλακή Τετέρε τού έδωσε μια καλή ευκαιρία για να το κάνει.
Συγκριτικά με το Ρόβε, εδώ υπάρχουν ευκαιρίες.
Αναπτύσσουν δεξιότητες με τις οποίες έξω μπορούν να βρουν εργασία.
Αυτό το μέρος σίγουρα τους προσφέρει πολύ περισσότερα απ' ό,τι το Ρόβε.
Επιστρέφοντας στην πτέρυγά μου, το Ρόβε μοιάζει πιο ζοφερό από ποτέ.
7η ΗΜΕΡΑ
Λοιπόν. Ένα, πάμε.
Μέτρα. Ένα.
-Δύο. -Δύο.
Είναι η τελευταία μου μέρα στο Σωφρονιστικό Κέντρο Ρόβε,
Δεν σε πειράζει;
-Ναι, εντάξει. -Φτάνει τόσο.
Ήρθα να σε αποχαιρετήσω, φίλε. Φεύγω.
-Εντάξει; Ο χρόνος μου τελείωσε. -Εντάξει.
Η στιγμή έφτασε.
Τεράστια χαρά μου ή ό,τι λένε.
Καλή τύχη με ό,τι ακολουθεί. Μόνο αυτό μπορώ να πω.
Κι ελπίζω να μην επιστρέψεις ξανά εδώ.
-Ναι. -Ναι.
-Ευχαριστώ πολύ. -Ευχαριστούμε.
Προτού φύγω,
θα μιλήσω με τη διοικήτρια Νίντι, τη διευθύντρια της φυλακής.
Τι κάνετε;
Είναι η πρώτη γυναίκα διευθύντρια. Διορίστηκε μόλις πριν δύο μήνες.
Ελάχιστος χρόνος για να προσφέρει.
Όταν ήρθα εδώ το πρώτο που μου έκανε εντύπωση
ήταν η κατάσταση αυτής της φυλακής.
Η μυρωδιά της αποχέτευσης, η αδιαφορία για τα σκουπίδια.
Αρουραίοι, κατσαρίδες, πολλά και διάφορα έντομα.
Αυτό εξαρτάται από την κυβέρνηση. Αυτή πρέπει να δώσει τα χρήματα.
Κατανοώ ότι ένα καθαρό περιβάλλον για όλους εδώ είναι πολύ κρίσιμο.
Πρέπει να εξετάσουμε το θέμα.
Το έχουμε επισημάνει στους υπεύθυνους.
Κι έχουν λάβει υπόψη τους όλα αυτά τα ζητήματα.
Εντάξει, χαίρομαι που ακούω ότι έχετε την πρόθεση.
-Κι αναγνωρίζετε ό,τι έχω παρατηρήσει. -Ναι.
Συναντήθηκα με τον πάστορα Τάιτους
και του μίλησα για το πρόγραμμά του που βασίζεται στην πίστη.
Εσείς τι πιστεύετε για τις προκλήσεις της αντιμετώπισης
διάφορων σεξουαλικών παραβατών;
Πιστεύω ότι τα συμπεριφορικά προγράμματα κατά της παραβατικής συμπεριφοράς εδώ
είναι πολύ χρήσιμα.
Αλλά μακροπρόθεσμα,
χρειαζόμαστε οπωσδήποτε κάποια μορφή ψυχολογικής υποστήριξης από ειδικούς,
για να αντιμετωπίσουμε πιο ουσιαστικά την ενδογενή συμπεριφορά.
Αυτό είναι ένα πολύ μακροπρόθεσμο όνειρο,
αλλά όσο ανήκω στην σωφρονιστική υπηρεσία,
θα εργαστώ γι' αυτό και θα ήθελα πολύ να το πετύχω.
Η διοικήτρια Νίντι κι η ομάδα της έχουν φιλόδοξα σχέδια.
Αλλά μέχρι να βρουν αρκετούς πόρους για την επανένταξη των κρατουμένων,
θα συνεχίσουν να βασίζονται στην εκκλησία και στην πίστη τους για να το πετύχουν.
Υπάρχουν κάποιες θετικές πρωτοβουλίες στο Ρόβε και στο Τετέρε,
και το να τους κλειδώνουν εδώ αποτρέπει πιθανά εγκλήματα,
αλλά οι πόροι είναι περιορισμένοι.
Και μέχρι να υπάρξουν ευρύτατες κοινωνικές αλλαγές
πολύ πέρα από αυτήν τη φυλακή,
η αναμόρφωση αυτών των ανδρών θα παραμείνει μια τεράστια πρόκληση.
Υποτιτλισμός: Βασίλης Σκοπελίτης