‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX
‎Nhà tù Thành phố Manila, Philippines.
‎Một trong những nhà tù ‎đông đúc nhất thế giới.
‎Cuộc chiến chống ma túy gây tranh cãi của ‎chính phủ‎ ‎đã đẩy quần thể tù nhân của họ
‎ra bờ vực.
‎Ma túy, vẫn là ma túy, giết người.
‎- Anh đã vào tù mười lần? ‎- Ừ.
‎Năm ngàn người bị nhồi nhét ‎trong cái nhà tù
‎được xây cho chỉ 1.200 người này.
‎Tôi chả thể tin điều mình đang thấy. ‎Nói thật thì, tôi chả nói nên lời nữa.
‎Với chỉ một lính gác cho mỗi 400 tù nhân,
‎vài phần của trại giam này được quản lý ‎bởi các băng đảng tội phạm nhà tù.
‎Tôi đâu muốn các con mình ‎là nạn nhân của những người này.
‎Tôi là Raphael Rowe,
‎và tôi sẽ sống một tuần ‎trong nhà tù chật cứng này
‎cùng với ‎các băng nhóm tội phạm khét tiếng,
‎những người mới sáu tháng trước, ‎đã đi đập phá giết chóc, tàn sát đối thủ.
‎Điều tôi đã thấy ‎giống như chiến tranh thật sự vậy.
‎Nhưng đây không phải lần đầu tôi ngồi tù.
‎Tôi đã bị kết án oan tội giết người ‎ở Vương Quốc Anh
‎và bị kết án chung thân không ân xá.
‎Tôi đã mất 12 năm dài đằng đẵng ‎để chứng minh vô tội.
‎Giờ tôi đang đi vòng quanh thế giới ‎để khám phá cuộc sống
‎trong những nhà tù ‎khốc liệt nhất thế giới.
‎Manila, Philippines.
‎Đất nước này bị kìm kẹp ‎bởi một đại dịch ma túy mà đã dẫn đến
‎một làn sóng tội phạm khổng lồ ‎và chiến tranh băng đảng.
‎Là con trai cô?
‎Tổng thống Rodrigo Duterte ‎đã lên nắm quyền
‎nhờ lời hứa giết chóc ‎để đối phó với vấn nạn ma túy
‎bằng cách giết người sản xuất, ‎người buôn, và người sử dụng.
‎Nếu mọi người phải bắn, ‎thì hãy bắn chết họ.
‎Và đây là điều mà bọn nhân quyền ngu xuẩn ‎đang cố phàn nàn.
‎Tối nay, tôi sẽ đi đột kích ổ ma túy ‎cùng một trong các đơn vị tuyến đầu
‎tiến hành cuộc chiến ma túy của tổng thống ‎một cách không thương xót.
‎Tôi đang ở bên trong trụ sở của Cơ quan ‎Phòng chống Ma túy Philippines,
‎và như các bạn thấy ở sau tôi, các đặc vụ ‎của họ đang chuẩn bị để đi tác chiến.
‎Mục tiêu của họ: ‎Một nghi phạm buôn ma túy.
‎Vấn đề ma túy ở Philippines ‎lớn đến mức nào vậy?
‎Trước khi tổng thống đảm đương việc này, ‎đây là một vấn đề to lớn của quốc gia.
‎Nhưng giờ, tôi nghĩ chúng tôi đang thắng ‎trận. Chúng tôi đang làm điều ấy đấy.
‎- Anh coi đó là chiến tranh. ‎- Ừ, là chiến tranh.
‎Chiến tranh chống lại sự nhân đạo, ‎chống lại loài người.
‎Mục tiêu ở trong một khu ổ chuột ‎tại Đông Manila.
‎- Rồi, đi ngay. Đi đi. ‎- Đi nào.
‎- Đi ra. Tiếp đi. Đi. ‎- Đi.
‎Đi thôi!
‎Tôi nghĩ họ đã đến được địa điểm.
‎Nghi phạm là ‎một phụ nữ trẻ mang thai có con nhỏ.
‎Thứ đó không phải của tôi!
‎Họ vừa tìm thấy gì đó.
‎Xin hãy rủ lòng thương xót tôi.
‎Có vẻ là ma túy, bên trong các bịch nhỏ ‎mà tôi nghi ngờ là ma túy đá.
‎Tôi không phải là tay buôn ma túy.
‎Ma túy đá, một chất kích thích mạnh,
‎là loại ma túy ‎được nhiều dân nghèo Philippines chọn
‎sử dụng giúp làm việc được nhiều giờ hơn ‎để tồn tại.
‎Cô ấy đã hoàn toàn quẫn trí
‎và không ngừng khóc.
‎Và từ duy nhất tôi có thể nghe được ‎từ cô ấy là ''đứa bé''.
‎Và cô ấy hẳn biết ‎rằng con mình sẽ bị bắt đi.
‎Người phụ nữ này, ‎người là nghi phạm buôn ma túy,
‎biết rằng số phận của cô ấy… ‎sẽ là nhà tù.
‎Người phụ nữ này, như vô số người khác ‎bị bắt mỗi ngày vì ma túy ở đây,
‎sẽ bị tống vào ‎một trong các nhà tù ở Manila.
‎Và tôi đang đến nhà tù khốc liệt nhất ‎trong số đó, Nhà tù Thành phố Manila,
‎để sống một tuần như phạm nhân.
‎Từ khi lên nắm quyền năm 2016, ‎chính phủ tuyên bố
‎cuộc chiến chống ma túy của Duterte ‎đã bắt giữ
‎lượng ma túy trị giá ‎hơn 500 triệu đô-la Mỹ từ đường phố,
‎và đã thực hiện hơn 160.000 vụ bắt giữ.
‎Vụ thanh trừng cứng rắn này ‎đã kéo căng
‎quần thể nhà tù vốn đã đông nghịt ‎đến điểm giới hạn.
‎Điều làm tôi sợ hơn hết thảy
‎là việc chỉ có một lính gác ‎cho mỗi 400 phạm nhân.
‎Làm sao họ có thể bảo vệ phạm nhân ‎khỏi mối đe dọa bạo lực?
‎Tôi nghe nói chính phạm nhân ‎đang bảo vệ phạm nhân.
‎Tôi không biết phải trông chờ gì ‎khi vào nhà tù này nữa.
‎Nhà tù Thành phố Manila ‎được xây dựng cho 1.200 tù nhân,
‎nhưng giờ đã bị nhồi nhét ‎với gần 5.000 phạm nhân.
‎Ở đây à?
‎- Tên gì? ‎- Tôi là Raphael Rowe.
‎Đưa tôi.
‎Đưa tay lên. Như thế này.
‎Đây là lần đầu bị khám xét ở bên ngoài đó.
‎Cái dấu để làm gì thế?
‎- Để nhận diện anh là một PDL. ‎- Một PDL?
‎Người bị tước đoạt tự do.
‎Các dấu này giờ đã định nghĩa tôi ‎như một người bị tước đoạt tự do.
‎Ngón trỏ phải.
‎Họ lấy sinh trắc học của tôi.
‎Anh có thể đi rồi.
‎Một màu khá dễ nhận diện, nhỉ,
‎cho ''thay đổi cuộc sống, ‎xây dựng một quốc gia an toàn hơn''.
‎Tôi tự hỏi nghĩa thật sự của nó là gì.
‎Sau khi được xử lý bởi nhà tù,
‎tôi được giao cho các tù nhân, chả phải ‎lính gác mà họ sẽ đưa tôi đến phòng giam.
‎Nơi này kín người. Có rất nhiều người mặc ‎cái áo thun vàng mà tôi đang mặc đây.
‎Như một tổ ong.
‎Nó chật cứng.
‎Không chỉ có các phạm nhân mà còn có cả ‎thân nhân của họ tới thăm nữa.
‎Tôi được gửi đến Phòng ngủ tập thể Bốn,
‎nơi các phạm nhân mới ‎được gửi đến để đánh giá
‎trước khi được chỉ định ‎phòng giam cuối cùng.
‎Tôi được dẫn lên lầu ‎tới khu sinh hoạt mới của tôi.
‎Tôi chả thể tin điều tôi đang thấy.
‎Ý tôi là, nói thật thì, ‎tôi chả nói nên lời nữa,
‎về không gian quanh tôi và số lượng người ‎bị nhồi nhét vào không gian này.
‎Vì nơi này thường xuyên chật ních.
‎Một điều mà tôi chưa từng thấy trước đây.
‎Ồ, ở đây à?
‎Tôi được đưa tới phía sau nhà, ‎nơi tôi sẽ ngủ tối nay,
‎và gặp các bạn tù mới của tôi.
‎- Các anh khỏe chứ? Tôi là Raphael. ‎- J.R, và…
‎- T.J. ‎- T.J., Raphael.
‎- Ading. ‎- Ading.
‎Anh đã bị kết tội và bị tuyên án gì thế?
‎Ma túy.
‎Anh bị tống vào tù bao lâu rồi?
‎Bảy tháng.
‎Anh đã từng ở tù chưa?
‎Là lần đầu tôi ở đây.
‎Anh dùng loại ma túy nào?
‎- Ma túy đá. Ừ. ‎- Đá à.
‎Anh đã bị tống vào tù ‎vì bị phát hiện dùng ma túy à?
‎- Phải. ‎- Không phải bán ma túy?
‎- Vì anh bán chúng… ‎- Không bán.
‎- Chỉ dùng. ‎- Chỉ dùng.
‎Tôi không cảm thấy như mình ở trong tù. ‎Tôi thấy mình như ở trong chuồng gia súc.
‎Bọn tôi đâu thể làm gì khác ‎ngoài chịu đựng tình cảnh hiện tại.
‎Có 400 người ‎trong cái phòng ngủ đông đúc này,
‎nên tôi trông cậy vào J.R. ‎để chỉ đường đi nước bước.
‎Anh dẫn tôi thăm quan nhé? ‎Tôi muốn biết ở đây thế nào.
‎Ừ. Được thôi. Ừ, đi thôi.
‎Vậy giờ ta có thể đi mọi nơi ta muốn.
‎Phải.
‎Nơi nào tôi thấy cũng toàn là phạm nhân. ‎Không một chỗ nào còn trống cả.
‎Đây là nội quy bằng văn bản ‎trong Phòng ngủ Bốn.
‎Anh thấy đó, ‎''‎patakaranan ng ‎Phòng ngủ Bốn'',
‎nghĩa là ''tôn trọng mọi thứ bậc ‎của Phòng ngủ Bốn''.
‎- Các giám thị trại giam à. ‎- Không, các phạm nhân.
‎Phạm nhân cấp bậc cao.
‎- Phải. ‎- Ồ, phải rồi. Được rồi.
‎- Đây là luật lệ bằng văn bản? ‎- Ừ.
‎Các luật bất thành văn là gì?
‎Nếu anh húc phải các thân nhân,
‎anh sẽ bị đánh 50 cái bằng mái chèo.
‎- Bị cái gì? Mái chèo, giống gậy à? ‎- Phải.
‎Ý anh là một thân nhân đang đi, ‎và anh va vào như vậy?
‎- Ừ. ‎- Vô tình?
‎Vô tình. Anh cũng sẽ… ‎Không thắc mắc gì hết.
‎Được rồi, 50 cái?
‎Ồ, giống như loại gỗ này đây.
‎Và họ đánh vào bắp chân của anh à. ‎Mạnh cỡ nào?
‎Được rồi.
‎- Năm mươi? ‎- Năm mươi.
‎- Bởi các phạm nhân? ‎- Ừ.
‎Đau đấy.
‎Thật ngạc nhiên là không chỉ nội quy ‎được viết bởi các phạm nhân,
‎mà các hình phạt cũng được đưa ra ‎bởi chính họ.
‎Giờ là mười giờ tối, ‎và bọn tôi bị nhốt qua đêm,
‎nhồi nhét trong phòng ngủ tập thể ‎như cá mòi.
‎Làm thế nào chúng ta ngủ…
‎trong một không gian ‎mà còn chả đủ lớn cho lượng người
‎đang bị giam ở đây?
‎Nằm xuống.
‎Họ ngủ như vậy đó.
‎Như thế này.
‎- Sao anh lại gác chân lên anh ta? ‎- Để có chỗ cho…
‎Để sống sót ở đây, anh phải học ‎cách hòa thuận với người khác.
‎Tôi bị sốc bởi tình cảnh này
‎và sự chấp nhận của các tù nhân ‎dành cho nó.
‎"Bọn tôi phải sống sót", họ nói vậy. ‎''Bọn tôi chả có lựa chọn'', họ nói vậy.
‎Và thực tế chết tiệt là, họ chả có.
‎Chỉ cần một hay hai người nói: ‎''Đủ rồi.
‎Tôi sẽ không chấp nhận nó. ‎Ta phải náo loạn
‎vì ta không nên bị đối xử như thế này, ‎dù tôi đã làm gì đi nữa''.
‎Điều đó khiến tôi bực.
‎NGÀY THỨ HAI
‎Là ngày thứ hai của tôi ở một trong những ‎nhà tù đông đúc nhất thế giới.
‎Tôi bị bắt đi làm việc ngay ‎với đội quét dọn,
‎bao gồm toàn bộ các thành viên ‎của cộng đồng LGBTQ ở nhà tù,
‎những người đã chọn làm việc này với nhau.
‎Cộng đồng LGBTQ ơi!
‎- Chào. ‎- Chào. Tôi là Raphael.
‎- Tôi được… ‎- Akashi.
‎- Cô tên gì? ‎- Akashi.
‎Akashi à.
‎Akashi, tôi được bảo hôm nay phải làm ‎với cô và đội lau dọn của cô.
‎Cô chỉ đi. Tôi làm theo.
‎Anh quét sân đi.
‎- Quét… Tự tôi quét ư? Với ai? ‎- Anh quét sân.
‎- Đến đó à? ‎- Các cô khác, xếp hàng.
‎Quét sân đi.
‎Cô ở đây bao lâu rồi?
‎- Tôi vào ba tháng rồi. Không tệ. ‎- Và vì tội gì?
‎- Tôi dính vào ma túy. ‎- Ồ. Cô bị kết án hay bị tạm giam?
‎- Phạm tội lần đầu. ‎- Ừ, phạm tội lần đầu.
‎Phạm tội lần đầu.
‎- Cả cô à? Phạm tội lần đầu? ‎- Ừ.
‎- Ừ, cô ấy nữa. ‎- Bao lâu thế?
‎Hai năm.
‎- Cô đã ở đây hai năm? ‎- Ừ.
‎Ai là bồ của cô?
‎- Bồ của tôi đó. ‎- Ồ, hai người là một cặp?
‎Giống như tôi, xinh đẹp tự tin và có tâm.
‎- Hay lắm. ‎- Vậy đó.
‎Tôi nên trả nó cho ai?
‎- Cảm ơn. ‎- Ừ.
‎Quét xong, tôi bị gọi đi gặp ‎cố vấn Hannah Nario-Lopez.
‎Là một phạm nhân mới, cô ấy phải ‎quyết định tôi sẽ tới phòng ngủ nào
‎cho thời gian còn lại ở đây.
‎Chào, Raphael. Là Hannah.
‎Đầu tiên, cô ấy hỏi tôi ‎về mạng lưới hỗ trợ gia đình của tôi.
‎Tôi muốn biết thêm về gia đình của anh.
‎Anh được nuôi lớn bởi bố mẹ?
‎Mối quan hệ với anh chị em thế nào?
‎Tôi được bố mẹ nuôi lớn. ‎Tôi có anh chị em,
‎và mối quan hệ của chúng tôi ‎rất lành mạnh và tốt đẹp.
‎- Họ biết anh ở đây chứ? ‎- Họ biết tôi ở đây.
‎Các phạm nhân có thường hưởng ứng ‎các loại câu hỏi thẩm vấn này không?
‎Vì tôi cho là ‎việc tọc mạch vào quá khứ của họ,
‎việc đó… ‎Có thể khiến họ trở nên khá phòng thủ.
‎Chúng tôi hiểu được điều đó. Nên chúng tôi ‎hỏi họ về các trải nghiệm trong quá khứ,
‎trình độ học vấn, ‎các vấn đề lạm dụng thuốc.
‎Thông tin này sẽ giúp nhà tù có thể quyết ‎định chương trình cải tạo phù hợp cho tôi.
‎Với việc nhà tù này đông đúc đến vậy,
‎làm sao để tôi tự tin rằng cô có thể ‎cung cấp mọi thứ tôi yêu cầu?
‎Chúng tôi cố hết sức, anh biết đó, ‎mời trợ giúp từ bên ngoài.
‎Đó là một trong các vấn đề, vì ở đây ‎cũng vô cùng thiếu thốn các cán bộ,
‎và họ thật sự phụ thuộc ‎vào cơ chế quản trị chung
‎và sự thấu hiểu mà chúng tôi có
‎đối với các PDL.
‎Vậy các phạm nhân có quyền kiểm soát ‎các phạm nhân khác?
‎Đó là cơ chế quản trị chung nhỉ.
‎Tôi sẽ không gọi là kiểm soát. ‎Nó giống trách nhiệm hơn.
‎Mỗi phòng ngủ có một ‎mayores,
‎hay trùm băng đảng, trùm ‎pangkat.
‎Nhưng tại Philippines, ‎các ‎pangkat ‎hay các băng đảng
‎thật ra là một sự triển khai tích cực
‎của một cơ cấu quản trị thay thế.
‎Các ‎mayores ‎đảm bảo
‎rằng tất cả mọi người ‎tuân thủ các luật lệ của nhà tù.
‎Nhưng nó có thể bị lạm dụng mà? ‎Kể cả bởi phạm nhân?
‎- Rõ. ‎- Cô cho họ quyền kiểm…
‎Chúng tôi đâu có phủ nhận. ‎Mà giờ làm gì được?
‎Sự hợp tác giữa tù nhân và cán bộ ‎là rất quan trọng,
‎vì chúng tôi thiếu nhân lực trầm trọng, ‎và giây phút mà một tù nhân, một PDL,
‎kiểu, gây ra một vụ mất trật tự nào đó…
‎- Có thể gây nên một thứ lớn hơn. ‎- Có thể đấy.
‎Điều đó làm tôi bị sốc.
‎Tôi chưa từng nghe về một nhà tù
‎chính thức phụ thuộc vào tù nhân ‎để giám sát chính bản thân họ.
‎Các băng đảng truyền thống ‎có hệ thống thứ bậc
‎của các trụ cột, người lãnh đạo, ‎tay giang hồ chủ chốt.
‎Và rồi bạn có tất cả các cấp bậc tiếp theo ‎ở phía dưới đó.
‎Nên tôi tự hỏi chuyện đang xảy ra ở đây
‎là cái tinh thần và văn hóa ‎của các băng đảng truyền thống đó,
‎hay còn có thứ gì đó hoàn toàn khác ‎đang diễn ra.
‎Sau khi họ đã hoàn thành ‎các việc hằng ngày,
‎các tù nhân được tự do giao lưu ‎và xoay sở kiếm số tiền họ cần
‎để mua nhu yếu phẩm,
‎như thức ăn thêm để sinh tồn.
‎Một số tù nhân còn có ‎công việc kinh doanh nhỏ.
‎Họ dường như bán hết mọi thứ.
‎Đến cả quần áo còn được bày ra sàn để bán.
‎Họ đang bán than cục, tôi cho là ‎các phạm nhân dùng để đốt, để nấu ăn.
‎Nhờ vào việc tòa án đang bị quá tải ‎bởi một tràng dồn dập các án ma túy,
‎hầu hết trong số 5.000 phạm nhân ở đây
‎thật ra đều đang bị tạm giam.
‎Nhiều người sẽ bị giam nhiều năm ‎trước khi được ra tòa.
‎Hans thuộc một nhóm bị buộc tội ‎đánh một bạn học sinh đến chết
‎trong một nghi thức kết nạp ‎bị gặp trục trặc.
‎Trước khi bị giam,
‎- tôi là một sinh viên luật. ‎- Ồ, thế à.
‎- Cậu dành đa phần thời gian ở… ‎- Ừ.
‎- Cậu ở phòng này bao lâu rồi? ‎- Gần hai năm.
‎Hai năm à?
‎- Vậy là cậu chưa bị kết án à. ‎- Tôi chưa bị kết án.
‎- Và tôi vô tội. ‎- Sao phiên tòa của cậu chưa diễn ra?
‎Vụ án của chúng tôi thật ra ‎được thụ lý khá nhanh
‎hơn một vụ án bình thường đấy.
‎- Tôi chả thấy hai năm là nhanh đâu. ‎- ‎Mayores ‎trước đã ở đây 14 năm đấy.
‎Cuối cùng lại được trắng án.
‎- Vậy là anh ấy đã ở tù 14 năm. ‎- Ừ.
‎- Gia đình tin là cậu chả dính líu gì? ‎- Ừ.
‎Họ đến đây thăm tôi gần như mọi cuối tuần.
‎Họ tới đây, và họ thăm nom tôi. ‎Họ đem đồ ăn đến,
‎để ít nhất ‎tôi có thể nếm đồ ăn ở bên ngoài nhà tù.
‎- Cậu có thuộc về văn hóa băng đảng ở đây? ‎- Không. Họ coi tôi là một ‎querna.
‎Khi anh nói một PDL là một ‎querna…
‎querna ‎là người ‎chả trực thuộc băng đảng nào.
‎Thế à, được rồi.
‎Vậy việc vào băng đảng thì có lợi gì?
‎Ồ, anh có hệ thống hỗ trợ. Nhưng tôi tin ‎tôi không cần kiểu hỗ trợ đó từ băng đảng.
‎Vậy với ai mà không có gia đình đem đồ ăn ‎và tiền và đồ đạc vào giúp họ,
‎họ nhận nó từ các thành viên băng đảng.
‎Giống như là gia nhập một cộng đồng ấy.
‎Bên trong một băng đảng, họ… ‎Nói sao nhỉ?
‎Họ có quỹ riêng của mình.
‎Họ có các chương trình riêng, ‎dự án riêng.
‎Thế họ trông đợi gì ‎từ các thành viên băng đảng?
‎Họ có trông đợi các thành viên làm gì đó ‎để đổi lấy các phần thưởng kia?
‎Phải. Băng đảng có Đại Hiến chương ‎của riêng mình.
‎Vậy là họ có nội quy riêng. Nên nếu anh ‎tuân thủ nội quy, anh sẽ được khích lệ.
‎Và nếu không, anh sẽ phải nhận ‎biện pháp kỷ luật từ họ.
‎Biện pháp kỷ luật tệ nhất là gì?
‎- Tôi nói được chứ? ‎- Tùy cậu mà, nếu cậu muốn.
‎Được, theo quan sát của tôi,
‎thì anh sẽ bị đánh đấy.
‎Nếu người cùng băng của anh…
‎đã làm gì đó tồi tệ ‎với thành viên của một băng khác,
‎người đó sẽ nhận biện pháp kỷ luật…
‎Vậy họ thà kỷ luật anh còn hơn là ‎để nó trở thành chiến tranh giữa các băng.
‎Nên, theo một cách nào đó, nó trở thành ‎một cách để giữ hòa bình trong tù.
‎Được rồi.
‎Hans thật may mắn.
‎Cậu ấy có tiền, nên cậu ấy không phải ‎dựa vào các băng đảng để hỗ trợ mình.
‎Nhưng mọi thứ tôi đã được nghe tới giờ ‎đều hướng đến một sự thật
‎rằng chính các băng đảng ‎mới đúng là người quản lý nhà tù này,
‎không phải các lính gác.
‎Ngày mai, tôi sẽ được chuyển đến ‎một khu giam giữ mới,
‎và tôi lo lắng về điều đang chờ đợi tôi.
‎Hôm nay là ngày chuyển chỗ,
‎bọn tôi sẽ được chuyển đến các phòng giam ‎nơi bọn tôi sẽ ở đến khi mãn hạn tù.
‎- Anh khỏe chứ? Ổn không? ‎- Anh sao rồi?
‎Mọi người đang đợi lính gác đến ‎để nói cho họ biết là họ sẽ đi đâu à?
‎Phải.
‎Tôi có biểu tượng ở đây, băng Bahala Na,
‎nên tôi sẽ ổn nếu tôi đến ‎phòng ngủ tập thể của băng Bahala Na.
‎- Anh mong được đến đó? ‎- Ừ.
‎Tôi biết rất nhiều người ‎trong băng Bahala Na.
‎Nhiều người là bạn lúc nhỏ của tôi.
‎Lần đầu anh làm thành viên băng đảng ‎là khi nào?
‎Khi tôi bị bắt, ngày 20 tháng Một,
‎Tôi thấy một phạm nhân ở đồn cảnh sát.
‎Tôi biết anh ấy. Là hàng xóm của tôi. ‎Nên để có được đặc quyền trong tù,
‎tôi đã gia nhập băng.
‎- Vậy, họ chăm lo anh. ‎- Ừ.
‎Đổi lại thì anh phải làm gì?
‎Nếu ai thăm tôi có…
‎Vậy là, đồ ăn và tiền bạc, ‎tôi sẽ đưa cho họ.
‎Bahala Na là một trong bốn ‎băng đảng tội phạm lớn ở Philippines,
‎hoạt động ở cả bên ngoài ‎lẫn bên trong nhà tù.
‎Và dù J.R. đã gia nhập để được bảo kê,
‎chả có gì đảm bảo anh ấy sẽ đến ở ‎trong phòng ngủ tập thể mà họ quản lý.
‎Mang đồ đạc của mình theo.
‎Tay phải, vai phải.
‎Cứ làm theo đi.
‎Các quan chức nhà tù quyết định ‎phạm nhân bị gửi đến phòng giam nào.
‎Nhưng những người đi đón bọn tôi ‎là các trùm băng đảng, gọi là ‎mayores,
‎từ phòng mới của bọn tôi.
‎Rồi, ngồi đi. Tự vào hàng đi.
‎Ngồi đây đi.
‎Phòng ngủ Tám, Raphael Rowe.
‎- Raphael Rowe? ‎- Đây.
‎Cordero. Cordero!
‎Tôi đã được chỉ định đến Phòng ngủ Tám, ‎điều hành bởi băng Bahala Na,
‎nhưng không hề có vẻ là J.R. ‎sẽ được đưa tới đó.
‎Bạn phải thấy sự lo âu trên mặt anh ấy, ‎thật đấy, anh ấy chưa được gọi.
‎Anh không đến Phòng Tám?
‎- Anh ấy chưa gọi anh? ‎- Tôi chả nghĩ vậy.
‎- Không? ‎- Tôi chả biết.
‎- Ừ.
‎- Chúc may mắn. ‎- Chúc may mắn.
‎Đi thôi. Hãy đi ngay thôi.
‎Tôi được dẫn vào Phòng ngủ Tám, ‎nhà của băng Bahala Na khét tiếng,
‎mà mỉa mai thay lại điều hành phần lớn ‎tội ác ma túy đã đẩy nhiều người vào đây.
‎Khi đã vào trong, trùm băng đảng liệt kê ‎các nội quy cho các phạm nhân mới bọn tôi.
‎Đồng chí. Điều duy nhất ‎chúng tôi yêu cầu từ cậu là gì?
‎Cư xử như một con người ‎để ta không có vấn đề gì.
‎Nếu cậu đang có vấn đề lớn ‎với các đồng chí khác hay nhóm khác,
‎cậu báo cho tôi, là một ‎mayores,
‎và chúng tôi sẽ hành động theo đó.
‎Các cậu hiểu chưa, các bạn tù? Tình ‎thương, tình anh em, giờ đó là tất cả.
‎Tôi chưa từng gặp qua điều này trước đây.
‎Họ đã được giao cho trách nhiệm ‎kiểm soát lẫn nhau.
‎Và họ liên tục nói về sự tôn trọng và ‎kỷ luật, một thứ mà họ đã tự mình nghĩ ra.
‎Không hề có lính gác ‎ở trong phòng ngủ tập thể này.
‎Các nội quy có vẻ nói rằng: ‎''Chúng ta là anh em,
‎và nơi này ‎được điều hành bởi một băng đảng''.
‎Tôi còn chưa có cơ hội ‎để nhìn phòng giam mới của mình
‎trước khi Arsenio đẩy tôi đi làm việc.
‎Này. Chào buổi tối. Tên tôi là Roger.
‎Anh có thể giúp tôi trong bếp chứ?
‎Được chứ.
‎Tôi sẽ tham gia ‎đội khuân vác nhà bếp của Roger.
‎Họ thu thập đồ ăn cho Phòng ngủ Tám ‎từ bếp ở nhà tù trung tâm ba lần một ngày.
‎Tôi đang lấy cơm, và hình như, ‎là có sự kiểm soát khẩu phần nghiêm ngặt.
‎Bắt đầu đếm theo đầu người, 300 gam.
‎Ba trăm gam. Và còn gì nữa?
‎Bữa trưa…
‎cơm và một miếng gà.
‎Được rồi.
‎Anh có thể…
‎Ồ, tôi phải cử tạ. Dĩ nhiên rồi.
‎Trời, cái này nặng thật.
‎Bọn tôi mang đồ ăn về cho các phạm nhân ‎đang đợi ở phòng ngủ tập thể của tôi.
‎Khi tôi đang khuân cơm và đi, ‎thứ duy nhất tôi sợ
‎chả phải sức nặng. Mà là vấp ngã, làm đổ ‎và chả ai được ăn. Nên tôi đã khá hồi hộp.
‎Có ngân sách cho toàn bộ việc nấu ăn chứ?
‎Bảy mươi lăm peso, một người.
‎Vậy là khoảng một đô, 20 xu. ‎Mỗi người. Mỗi ngày.
‎Mỗi ngày đấy.
‎Với lượng đồ ăn ít ỏi ‎và nhiều người thế này,
‎bọn tôi phải cân các khẩu phần ‎hết sức cẩn thận,
‎để không ai bị bỏ sót ở phía cuối hàng.
‎Quá rồi kìa.
‎- Quá à. ‎- Ba trăm gam.
‎- Tốt đó. ‎- Được rồi.
‎- Rau ở đâu thế? ‎- Chop suey đó.
‎Ở đâu cơ? Được rồi.
‎Rồi, không có gì.
‎Cảm ơn.
‎- Cảm ơn bạn tôi, Raphael. ‎- Ừ.
‎Khi cơm đã được chia xong, ‎tôi đến chỗ trùm phòng giam Arsenio
‎để tìm hiểu xem có đúng là
‎băng đảng của ông ấy, ‎không phải lính gác, quản lý nơi này.
‎Nơi này hoạt động thế nào? ‎Vì ông không có lính gác tù nào ở đây.
‎Bọn tôi duy trì kỷ luật ở đây, ‎vì họ tuân theo nội quy của bọn tôi.
‎Các trùm băng đảng phải tuân lệnh tôi.
‎Nội quy và quy định ở phòng ngủ này.
‎Và nếu không?
‎Bọn tôi ban họ hình phạt.
‎Bọn tôi có nhiều hình phạt lắm, ‎đi dọn dẹp xung quanh,
‎bắt đầu từ sáng đến tối.
‎Nếu không tuân thủ nội quy, họ sẽ bị phạt.
‎Nếu họ không tuân lệnh…
‎bọn tôi có thể đem họ ‎đến văn phòng của BJMP.
‎- Được rồi. ‎- Và…
‎họ sẽ lo liệu việc đó. Họ sẽ…
‎Họ là người sẽ kỷ luật người đó.
‎Nhưng các băng nhóm tội phạm đâu nổi tiếng ‎vì nhân từ với thành viên chả nghe lời.
‎Các phạm nhân khác sợ trùm băng đảng ‎vì sự bạo lực.
‎Có lẽ là các trùm băng đảng trong quá khứ.
‎Bọn tôi giúp đỡ lẫn nhau, ‎đặc biệt là khi có thù hận
‎hay có một vấn đề gì với gia đình của họ.
‎Chúng tôi cũng có thể ‎giúp đỡ về tài chính.
‎Thậm chí ở bên ngoài, các bạn tù ‎hay thành viên băng đảng của bọn tôi…
‎họ giúp bọn tôi.
‎Tôi bắt đầu khám phá ra được ‎rằng bối cảnh của băng đảng
‎ở đây rất khác biệt.
‎Không có lính gác nào ở phòng ngủ này ‎để điều khiển,
‎giám sát hay kỷ luật các phạm nhân này.
‎Họ tự mình làm việc đó.
‎Nhưng chính vì sự kiểm soát này,
‎các tù nhân chả có nơi nào để trốn cả.
‎Trái lại, nó còn có thể khó hơn cả ‎lúc các nhà cầm quyền đang quản lý nữa.
‎Ngày mai, tôi muốn tìm hiểu ‎mọi chuyện ra sao
‎với một phạm nhân bình thường ‎khi các băng đảng là vua.
‎Giờ là gần mười giờ tối,
‎đã đến lúc tôi về phòng giam của mình.
‎Giống ở phòng đầu tiên, những ai ‎không có thứ bậc trong băng hay tiền
‎để mua chỗ ngủ thì ngủ trên sàn.
‎Tôi ngồi đây nhé?
‎Janard là người canh gác ban đêm.
‎Anh ấy làm việc này cho Arsenio,
‎vì anh ấy không có tiền ‎để trả cho băng đảng.
‎Và ai cũng có thể ngủ ở chỗ mình muốn,
‎hoặc ai cũng đang ngủ ở chỗ của họ ‎và đó là chỗ của họ?
‎Tôi. Tôi là người quyết định nơi họ ở.
‎Ở trên sàn ‎còn chỗ nào cho người mới không?
‎Vẫn còn ít chỗ trống.
‎Có vẻ mỗi chỗ trống đều đã bị chiếm ‎bởi một ai đó đang ngủ trên sàn,
‎nhưng anh đâu ngủ trên sàn.
‎Tôi trông mọi người và đồ đạc của họ.
‎Tôi chỉ kiểm tra xem mọi người có an toàn
‎và mọi thứ có an toàn không ‎trong trường hợp có chuyện khẩn cấp.
‎Loại chuyện gì mà anh thấy ‎xảy ra trong đêm,
‎mà lẽ ra không nên xảy ra?
‎Đôi khi, đồ đạc bị mất,
‎hoặc người ta hết chỗ để ngủ.
‎Tôi không thể tin vào mắt mình.
‎Việc này hoàn toàn điên rồ.
‎Mọi không gian trên sàn, trên lầu, ‎dưới lầu, trong mọi ngóc ngách,
‎đều có những người trưởng thành ‎cố gắng nép sát vào lẫn nhau,
‎gác lên nhau, để đi ngủ.
‎Ý tôi là, nó tốt hơn Phòng ngủ Bốn,
‎nhưng nó vẫn rất ngột ngạt.
‎Những điều đơn giản ‎mà chúng ta cho là hiển nhiên
‎đã bị tước đoạt khỏi những người này,
‎đặc biệt là một trong các tài sản ‎quý báu nhất của chúng ta: quyền riêng tư.
‎NGÀY THỨ TƯ
‎Là ngày trọn vẹn đầu của tôi ‎trong phòng của băng Bahala Na.
‎Tôi ngạc nhiên ‎về cách tổ chức của nơi này,
‎dù là nó được điều hành ‎bởi chính các phạm nhân.
‎KHẠC NHỔ LÀ
‎Nhưng tôi muốn biết cảm giác ‎của các phạm nhân bình thường
‎khi sống dưới sự kiểm soát ‎của một băng đảng tội phạm.
‎Một bạn tù đã đề nghị ‎dẫn tôi đi xem xung quanh.
‎- Khỏe chứ? Raphael. Anh tên gì? ‎- Jin Ragan.
‎Jin Ragan à.
‎Anh ở nhà tù này bao lâu rồi?
‎Tám tháng? À, chín tháng.
‎- Chín tháng. ‎- Ừ.
‎- Đây là lần đầu à? ‎- Không.
‎Không à. Anh… trước đây từng?
‎Tôi… mười lần rồi đó.
‎- Anh đã ở tù mười lần? ‎- Ừ.
‎- Vì sao vậy? ‎- Vì… Vụ án đầu tiên, giết người.
‎- Anh đã từng đi tù vì giết người ư? ‎- Và rồi vụ thứ hai, cướp có vũ khí.
‎Rồi vụ thứ ba, thứ tư, ma túy này.
‎Thứ năm, cướp, cướp giật này.
‎Toàn bộ là ma túy thôi, toàn ma túy.
‎Anh đã giết ai?
‎- Hai thằng dân băng đảng. ‎- Là kẻ thù.
‎Ừ, dân băng đảng kẻ thù. ‎Tôi chạy xe ngang qua rồi giết hắn.
‎Jin đề nghị cho tôi thấy tiền và cấp bậc ‎mua được gì ở phòng ngủ này,
‎bắt đầu từ khu sống của trùm băng đảng.
‎Đây là phòng của ‎mayores.
‎Thế à, tôi xem được chứ?
‎Ông ấy là người cha ‎phụ trách Băng Bahala Na của chúng tôi.
‎Đây là thứ tốt nhất tôi thấy ‎trong cả cái nhà tù này.
‎Đây là một cung điện đấy.
‎Ông ấy có tivi riêng này,
‎có đủ chỗ cho một cái giường đôi nhỏ này. ‎Ông ấy đã được thưởng rất hậu hĩnh.
‎Vì sao ông ấy có nó và không ai có?
‎Bọn tôi chọn vì ông ấy là bạn tốt. ‎Ông ấy chả bao giờ từ bỏ bọn tôi.
‎Bọn tôi tự bầu chọn. ‎Bọn tôi đặt ông ấy ở vị trí đó.
‎Và các trung úy đáng tin cậy ‎của băng đảng cũng được thưởng
‎bằng phòng giam ‎tốt hơn tất cả các phạm nhân khác.
‎Bọn tôi gọi nó là ‎kubol. ‎Phòng giam này chỉ cho mười người.
‎Làm sao để anh có được phòng này?
‎Trùm băng đảng dành chúng cho bọn tôi đấy.
‎Tạm biệt.
‎Vì nhà tù rất thiếu nhân viên, băng đảng ‎mở cả khóa học‎ ‎cho các thành viên.
‎- Đây? ‎- Và đây, phòng học.
‎Những ai mà không biết đọc và viết ấy
‎sẽ tham dự các khóa học ‎dạy bởi phạm nhân ở đây.
‎Một trong số tù nhân là ngôi sao ‎ở Phòng ngủ Tám, người được dạy đọc, viết
‎bởi các thành viên băng đảng, là Suzuki.
‎- Một rapper nổi tiếng của nhà tù đó. ‎- Thế à.
‎Nhiều người bảo nhà tù thì như là âm phủ ‎Tù nhân là nhân loại cư xử như là quỷ loại
‎Thật đau đớn, thật khó thừa nhận ‎Là đa số ở đây đang ở nơi họ cần
‎Tôi nghĩ thật nhanh tôi sẽ trưởng thành ‎Như cơn ác mộng trong giấc ngủ bạn mơ
‎Hoan hô.
‎Tôi học được cách đọc và viết ‎với sự giúp đỡ của các bạn tù.
‎Anh đã ở Nhà tù Manila bao lâu rồi?
‎Tôi vào rồi ra, ‎mà giờ đã được một tháng.
‎Nghe như anh khoái việc ra rồi vào.
‎Tự do ra khỏi đây là kỳ nghỉ mát. ‎Tù mới là nhà thực sự của bọn tôi.
‎Việc nói nhà tù là nhà của mình…
‎nghe thật buồn đấy.
‎Hẳn ở bên ngoài anh có thể có ‎cuộc sống tốt hơn là ở đây chứ.
‎Chả ai giúp bọn tôi. Nhà tôi chả có tiền. ‎Vợ tôi không có tiền.
‎Vậy làm sao anh kiếm tiền trong này? ‎Anh có kiếm tiền ở đây chứ?
‎Có, tôi có làm dịch vụ cho vay tiền.
‎Anh có kiếm được nhiều tiền từ nó không?
‎Có thể khá bực bội ‎vì đôi khi người ta không thể trả được.
‎Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu ai đó ‎không có tiền trả lại cho anh?
‎Bọn tôi chả làm gì được. ‎Nếu anh đánh họ, anh sẽ gặp vấn đề.
‎Cảm ơn vì đã chia sẻ bài rap của mình. ‎Hay lắm. Rất vui khi được gặp anh.
‎Mà hãy đem kỹ năng đó ra ngoài. ‎Dùng ở ngoài, không phải trong này.
‎Tôi không hứa được.
‎Tôi đã bị sốc và buồn.
‎Đây là cái mà Suzuki coi là nhà đấy. Nhưng ‎anh ấy không thể đương đầu bên ngoài.
‎Mà anh ấy rất tự hào về việc mình ‎học được cách đọc và viết trong tù,
‎và anh ấy sẽ ra ngoài với thứ ‎mình chưa từng có trước đây.
‎Và tôi nghĩ đó là điều quan trọng nhất. ‎Họ đang hợp tác với nhau để tồn tại.
‎Để tự giáo dục bản thân.
‎Và điều đó thật ấn tượng.
‎NGÀY THỨ NĂM
‎Bất chấp vẻ yên ắng ở nhà tù này,
‎băng Bahala Na là một trong vài ‎băng đảng tội phạm đối địch ở đây.
‎Và cũng giống như mọi nơi khác ‎trên thế giới,
‎khi các băng đảng xung đột, bạo lực nổ ra.
‎Sáu tháng trước, chiến tranh đã nổ ra ‎giữa hai băng đảng đối địch ở nhà tù này.
‎Ba mươi hai phạm nhân đã bị thương,
‎và băng Sputnik đã sát hại ‎hai người của băng BCJ.
‎Tôi là Raphael. Anh khỏe chứ?
‎- Vậy anh tới từ băng BCJ? ‎- Phải.
‎Hai người trong băng của Ryan, băng BCJ,
‎đã bị giết bởi đối thủ của họ, ‎băng Sputnik, trong cuộc bạo loạn.
‎Đây là Sputnik.
‎Ừ. Cuộc chiến đã xảy ra ở đây.
‎- Giờ mọi thứ ổn rồi? ‎- Giờ ổn rồi.
‎Đôi khi, nó trở nên căng thẳng, ‎nhưng bọn tôi sẽ giải quyết ngay.
‎Và sẽ ra sao nếu họ hung hăng?
‎Bọn tôi trò chuyện.
‎Bọn tôi phủ đầu. Bọn tôi thương lượng ‎và ngay lập tức giải quyết nó.
‎Ồ. Anh chỉ tôi… ‎Giới thiệu tôi với ‎mayore‎ trên lầu đi.
‎Ryan đã mời tôi ‎đến dự cuộc họp thường kỳ của mình
‎với trùm băng đảng Sputnik, ‎Ferdi và Jonathan.
‎Anh có thể kể tôi biết ‎về điều đã xảy ra vào ngày đó chứ?
‎Điều tôi đã thấy như chiến tranh thật vậy. ‎Tôi chả thể cản các đồng chí của tôi.
‎Sau đó băng BCJ có tìm cách trả thù cho ‎cái chết của hai đồng chí của họ không?
‎Không đâu, hết rồi.
‎Khi có chuyện, bọn tôi đã lo cho nhu cầu ‎của những ai người đã khuất bỏ lại,
‎tang lễ của họ và chi phí của phúng viếng.
‎Hai băng giờ đã bỏ qua một bên rồi. ‎Bọn tôi là anh em. Sự kiện đó là bài học.
‎Một vấn đề nhỏ thì bọn tôi vẫn bàn về nó. ‎Một hiểu lầm nhỏ, bọn tôi vẫn giải quyết.
‎Họ có trách nhiệm xử lý vấn đề ‎từ đồng chí của họ. Bọn tôi cũng vậy.
‎Được, cảm ơn đã chia sẻ.
‎Cái chết của hai phạm nhân ‎là một lời nhắc nhở cứng rắn
‎rằng đây, và các điều kiện này…
‎có xu hướng không ổn định.
‎Vậy là mối đe dọa thì luôn hiện hữu,
‎mối đe dọa luôn là thật,
‎mà chuyện xảy ra mới vài tháng trước, ‎và đã có hai người mất mạng,
‎có thể lại xảy ra.
‎Chiều nay, tôi sẽ trò chuyện ‎với bạn cùng phòng Jin của tôi.
‎Bóng đâu? Đưa cho anh ấy.
‎Một trong những vấn đề của việc đông đúc
‎là không có chỗ nào để các tù nhân xả hơi.
‎Nhưng băng Bahala Na ‎có cách giải quyết cho việc đó.
‎Mỗi tuần, họ tổ chức một lớp thể dục,
‎và cả khu cùng tham gia vào.
‎Vỗ tay đi.
‎Vỗ tay nào.
‎Vỗ tay. Đi nào.
‎Mọi người thích chứ?
‎Có!
‎Mọi người vui chứ?
‎Ừ!
‎Tôi chưa từng thấy lính gác nào ‎nhảy khi đang làm nhiệm vụ.
‎Mọi người vui chứ?
‎Ừ!
‎Được rồi.
‎Thêm nữa đi!
‎Tôi không làm nữa đâu. ‎Tôi tới đây thôi, xong rồi.
‎Cộng đồng người Philippines muôn năm!
‎Việc đó giúp bọn tôi quên đi ‎các vấn đề ở trong tù.
‎Zumba cho bọn tôi cảm hứng ‎và ngăn bọn tôi lo lắng về gia đình mình,
‎thôi nghĩ đến người thân yêu.
‎Rồi, nghe này, rất vui được gặp lại anh.
‎Ở một nơi mà thường là ‎khá căng thẳng và chán nản,
‎thật tuyệt khi thấy chỉ một chút âm nhạc, ‎một chút bầu không khí…
‎và một chút tinh thần tham gia ‎có thể làm được gì.
‎Nó tạo nên một môi trường ‎ít bất ổn hơn nhiều.
‎NGÀY THỨ SÁU
‎Đây là ngày thứ sáu của tôi trong một ‎trong các nhà tù đông đúc nhất thế giới.
‎Hôm nay, tôi đổi phe ‎và gia nhập cùng lính gác
‎để đi khám xét phòng giam ‎cùng Cán bộ Cấp cao Hakabe
‎và Trưởng ban An ninh, Thanh tra Malamata.
‎Và anh mong tìm được gì khi khám xét?
‎Hàng cấm, ma túy.
‎Hầu hết các phạm nhân chấp nhận ‎cách tiếp cận quản trị chung này.
‎Có phải việc đó cũng…
‎liên quan đến cách anh tiến hành khám xét?
‎Về cơ bản, chúng tôi trao quyền ‎cho các lãnh đạo các khu giam giữ đó,
‎và họ trở thành nhà quản trị chung ‎hay các đối tác của chúng tôi,
‎để họ sẽ trở thành ‎người quản lý cả khu giam giữ của họ.
‎Quay phải!
‎Ở đây thiếu nhân lực đến mức ‎nhà tù đem cả các lính gác tập sự vào
‎để giúp họ khám xét các phòng ‎một cách an toàn.
‎Hôm nay các tân binh ‎sẽ tiến hành khám xét ở đây.
‎Trông họ có vẻ rất quân phiệt.
‎Hẳn nó là dấu hiệu cảnh báo ‎đến tất cả phạm nhân
‎là khi họ nhìn thấy ‎một hàng các sĩ quan này
‎mặc áo thun đen và quần lửng lính ‎đi vào phòng ngủ của mình
‎thì sắp có một cuộc khám xét sẽ xảy ra.
‎Đầu tiên, các tù nhân ‎được lệnh đi ra ngoài.
‎Khám xét phạm nhân ‎trước khi họ bị dời khỏi phòng ngủ
‎để đảm bảo họ không đem theo hàng cấm ‎mà cảnh sát đang tìm ra ngoài.
‎Thật khó tin, các lính gác ‎đang xin trùm băng đảng, T,
‎sự cho phép để khám xét phòng ngủ.
‎Có vẻ là cái trách nhiệm
‎giữ nhà tù không có hàng cấm là của chung.
‎Việc này có thường xảy ra,
‎khi các lính gác tiến vào ‎và khám xét phòng ngủ tập thể?
‎Có, thường là hai đến ba lần một tháng.
‎Giám ngục sẽ nói với bọn tôi, các ‎mayores,
‎bọn tôi cần dọn phòng ngủ. ‎Tất cả ‎mayores‎ được giao trách nhiệm
‎để làm sạch Nhà tù Thành phố, ‎giữ nó không có ma túy.
‎Và anh thấy sao về việc đó, ‎và các phạm nhân thấy sao?
‎Tôi có lo lắng một chút, ‎vì họ có thể sẽ tìm thấy gì đó.
‎Ý anh là gì, anh thấy lo lắng ư?
‎Tôi sẽ là người gặp nguy.
‎Là ‎mayores ‎của họ, ‎đó là trách nhiệm của tôi.
‎Không ai được trái ý tôi. ‎Nếu ai không làm theo lời tôi,
‎tôi cứ giao họ cho lính gác.
‎Khám xét đã xong, ‎và lính gác đang kiểm tra mẻ lưới.
‎Thật phi thường khi ở nhà tù này, một trùm ‎băng đảng tội phạm, không phải lính gác,
‎mới thật sự ‎là người giữ phòng ngủ này sạch sẽ.
‎- Là chiến lợi phẩm từ cuộc khám xét. ‎- Ừ.
‎Anh nói xem món hàng cấm nào ‎là món hàng nghiêm trọng nhất?
‎- Cây bút nhỏ này. ‎- Họ không được có bút?
‎Phải, vì họ có thể dùng thứ này để đâm.
‎Phải rồi. Được.
‎Để họ không…
‎Vậy anh xem một cây bút ‎là vũ khí nguy hiểm?
‎Phải, vì họ có thể dùng nó ‎như vũ khí chết người.
‎- Nhưng đây… Đây, tôi chạm vào được chứ? ‎- Ừ.
‎Nhưng thứ này rõ là nguy hiểm hơn bút.
‎- Phải. Nó cũng là một thứ nguy hiểm. ‎- Được rồi.
‎Khám xét phạm nhân là chuyện thường thấy ‎ở các nhà tù trên thế giới.
‎Tôi đã nói chuyện ‎với nhân vật chính của phòng,
‎và anh ấy nói ‎là bản thân mình và đội của mình,
‎chính họ đã tiến hành khám xét ‎các phạm nhân. Chưa nghe tới.
‎Anh ấy lo lắng hơn về hậu quả
‎của việc có thứ gì bị tìm thấy, ‎ngay trên người lẫn ở phòng ngủ của mình.
‎Có rất nhiều nguy cơ ‎cho các lãnh đạo phòng ngủ tập thể như T.
‎Cứ phạm luật ‎là các lính gác sẽ thay thế họ,
‎và điều đó nghĩa là mất hết ‎các đặc quyền đi kèm với cấp bậc của họ.
‎Mặc dù thiếu tiền trầm trọng,
‎nhà tù vẫn tổ chức vài khóa học cải tạo
‎để giúp các phạm nhân ‎thoát khỏi việc phạm tội về ma túy.
‎- Thế nào? ‎- Chào. Khỏe, cảm ơn.
‎Khóa học này đang được giám sát ‎bởi lính gác Achapero.
‎Chúng tôi gọi đây là chương trình ‎kế sinh nhai. Họ sẽ làm xoa bóp trị liệu.
‎Rồi khi họ được phóng thích ‎khỏi nhà tù này,
‎họ sẽ có thêm thu nhập.
‎Và để họ cũng trở thành ‎công dân tuân thủ pháp luật và có ích.
‎Đầu tiên, thưa anh, ngồi đó đi.
‎- Được. ‎- Cởi áo anh ra đi.
‎Cởi áo tôi ra này.
‎Đây là huyệt cảm.
‎- Anh thấy chỗ viêm. ‎- Ừ.
‎Như cái u ấy. Anh làm bao lâu rồi?
‎Năm ngày.
‎Anh đã ở trong tù bao lâu rồi?
‎- Gần một năm rồi. ‎- Gần một năm à.
‎Các cáo buộc của anh là gì?
‎Ma túy, anh ạ.
‎Là ma túy gì thế?
‎- Shabu. ‎- Shabu là ma túy đá nhỉ.
‎Và sao nó lại xảy ra với anh?
‎Vì chỉ tiêu, thưa anh.
‎Nhiều người cho rằng cảnh sát Philippines
‎phải thực hiện một số lượng ‎các vụ bắt giữ ma túy tối thiểu mỗi ngày,
‎khiến các sĩ quan biến chất ‎đi gài tội cho người vô tội.
‎Chúng tôi bị cảnh sát chặn lại. ‎Chúng tôi chỉ đang chạy xe máy.
‎- Và anh có ma túy trên người chứ? ‎- Không.
‎Họ chả tìm ra gì từ bọn tôi. ‎Họ cứ gài vào thôi.
‎Khi tôi bị bắt, họ nói: ''Cứ thú tội đi,
‎và anh sẽ chỉ nhận ‎một bản án sáu tháng tù''.
‎Vậy, những người vô tội như anh cứ thế ‎bị bắt khỏi đường phố và đưa vào tù?
‎Phải. Có rất nhiều trường hợp như vậy.
‎Anh à, dù bọn tôi có giận dữ, thì cũng kẹt ‎ở đây rồi. Bọn tôi cứ phải chấp nhận thôi.
‎Vậy anh nghĩ việc này ‎sẽ cho anh cơ hội khác.
‎Phải.
‎Nếu được tới nước khác, ‎tôi có thể dùng nó.
‎Rồi, thoa phấn nhé.
‎Rất tuyệt đấy. ‎Vậy là anh đang học rất tốt.
‎Chuyện của anh thật buồn, nếu là thật.
‎Nghe buồn thật đấy.
‎- Chúc may mắn, cảm ơn vì đã xoa bóp. ‎- Cảm ơn anh.
‎Nếu cảnh sát thật sự ‎đang gài thuốc lên người dân
‎để đạt chỉ tiêu bắt giữ ‎như Edison cáo buộc,
‎thì không có gì lạ ‎khi nhà tù này đầy ắp đến vậy.
‎Và việc cải tạo ‎có mục đích tốt như thế này
‎sẽ chật vật để tạo ra bất kỳ ảnh hưởng nào ‎lên sự quá tải này.
‎Ngày mai, tôi sẽ được ra ngoài.
‎Còn hàng ngàn người khác thì không.
‎NGÀY THỨ BẢY
‎Là ngày cuối của tôi ‎ở Nhà tù Thành phố Manila.
‎Với sự đông đúc quá tải ‎và quá ít các nguồn lực,
‎tôi muốn hiểu được ‎về tương lai đang chờ đón nhà tù này.
‎Chào.
‎- Xin chào ngài. ‎- Warden Latoza, hân hạnh.
‎Tôi đang gặp giám đốc nhà tù, ‎Warden Latoza.
‎Theo tôi thấy thì rõ ràng là có một vấn đề ‎xung quanh việc quá tải.
‎Về lý tưởng thì, cơ sở này ‎chỉ phục vụ cho 1.200 người.
‎Nhưng giờ đang có gần 5.000. ‎Đó là một thách thức cho chúng tôi.
‎Bảy mươi hai phần trăm số người bị giam ‎ở đây đang đối mặt với cáo buộc ma túy.
‎Bốn đến năm mươi phần trăm là tái phạm ‎và đó là một vấn đề lớn với chúng tôi,
‎vì đôi khi những người không có ý thức ‎về gia đình ở bên ngoài,
‎khi họ được ra ngoài, họ thà rằng:
‎''Ồ, tôi muốn phạm tội. ‎Tôi chả có gì làm để tồn tại cả''.
‎"Tôi vẫn có thể phạm tội vì khi bị bắt, ‎tôi sẽ quay lại nhà tù thôi".
‎"Gia đình tôi ở đó, ‎tôi có băng đảng trong đó".
‎Đó là một vòng tròn luẩn quẩn ‎của những người đang đi tù.
‎- Một tình trạng đáng buồn. ‎- Buồn… Phải.
‎Quản trị chung là điều tôi nghe ‎quanh nhà tù khá thường xuyên.
‎Sao lại có chuyện đó, ‎và vì sao nó cần thiết?
‎Thật ra, khái niệm quản trị chung ‎trong nhà tù này
‎chỉ là cơ chế để đối phó với sự thiếu hụt ‎nguồn lực mà chúng tôi có.
‎Chúng tôi đâu thể có người ‎để quản lý trong phòng ngủ tập thể.
‎Chúng tôi có 14 phòng ngủ tập thể. ‎Nếu chúng tôi đưa cán bộ, nhân viên vào,
‎chúng tôi sẽ chả có lính gác nào ‎để đặt ở các tháp.
‎Và lỡ đâu họ vượt qua hàng rào, ‎rồi họ trốn thoát thì sao?
‎Vì sao anh làm thế, làm việc mà anh làm, ‎với các điều kiện khắc nghiệt này?
‎Rốt cuộc thì chúng ta đều là con người cả.
‎Những người này đôi lúc cũng là nạn nhân, ‎của sự bất công ở bên ngoài của xã hội.
‎Sự đóng góp của tôi bây giờ, ‎như một con người,
‎là để giúp những người này biết ‎là tôi đã giúp một người làm lại cuộc đời,
‎để làm nhân cách của anh ta…‎
‎phát triển, và có lẽ khi họ ra ngoài đó…
‎họ sẽ thôi phạm tội.
‎Và tôi đâu muốn con mình ‎là nạn nhân của những người này.
‎- Cảm ơn. Rất thú vị đấy. ‎- Phải, thưa anh,
‎- Chúc may mắn với điều anh đang làm. ‎- Ừ.
‎Rõ ràng là giám ngục ‎muốn làm nhiều điều hơn nữa,
‎nhưng với số lượng phạm nhân khủng khiếp ‎và ngân sách hạn hẹp đến thế,
‎nhà tù này bị quá tải.
‎Đã hết thời gian của tôi ‎ở Nhà tù Thành phố Manila, và tôi thấy rõ
‎Tổng thống Duterte và cuộc chiến chống ‎ma túy không khoan nhượng của chính quyền
‎đã làm trầm trọng thêm sự quá tải
‎của một trong số các nhà tù ‎vốn đã đông nghịt, thiếu kinh phí,
‎và thô sơ nhất mà tôi từng thấy.
‎Nhưng mặc dù vậy, ban quản lý, ‎các băng đảng và quần thể tù nhân
‎có vẻ đang đương đầu ‎bằng cách tiếp cận của quản trị chung.
‎Để điều kiện được cải thiện ‎và cải tạo được hiệu quả,
‎nơi này tha thiết cần ‎sự đầu tư và các nguồn lực.
‎Biên dịch: Nathalie Nguyen