EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIRESERIE
De zwaarbewaakte gevangenis in Nuuk, Groenland.
Opende vier maanden geleden…
…en huisvest de gevaarlijkste criminelen.
Het escaleerde snel.
Toen besloot ik: 'Hij moet sterven.'
Vroeger zaten de zwaarste criminelen van Groenland vast in Denemarken…
…voormalig koloniaal heerser.
Nu zullen ze voor het eerst hun straf uitzitten…
…in Groenlands eerste zwaarbewaakte gevangenis.
Voelt het of je gestraft wordt?
Voor mij is 't een hotel.
Het is een gewaagd, humaan experiment.
Ik denk niet dat het beter wordt…
…als we mensen opsluiten en de sleutel weggooien.
Maar kunnen in deze hechte gemeenschap…
…de gevaarlijkste criminelen in bedwang worden gehouden door bewakers…
…met wie ze opgroeiden?
Ze zijn denk ik bang voor de gevangenen.
Ben je bang voor de bewakers?
Wat is er zo grappig?
Ik ben Raphael Rowe.
Ik verblijf een week in deze zwaarbewaakte gevangenis.
Dit is niet mijn eerste keer in een cel.
Ik werd veroordeeld voor een moord die ik niet beging…
…tot levenslang zonder voorwaardelijk.
Het duurde 12 jaar om mijn naam te zuiveren.
Nu reis ik de wereld rond om te ontdekken hoe het leven echt is…
…in de zwaarste gevangenissen ter wereld.
Groenland, 's werelds grootste eiland.
Maar er wonen maar 57.000 mensen.
Maar ondanks zijn schoonheid heeft dit Arctische land een duister verleden.
Onder het Deense koloniale bewind…
…werden de traditionele jachtgemeenschappen…
…naar steden gedreven…
…dat hun manier van leven verwoestte en tal van sociale problemen creëerde.
Momenteel heeft Groenland het hoogste aantal geweldsmisdrijven…
… en zedendelicten ter wereld…
…met twee keer zoveel moorden als in Amerika.
Toch zijn er maar 148 agenten in het hele land.
Ik ben in Nuuk, een kleine gemeenschap waar iedereen elkaar kent.
Ik ga nu patrouilleren met degenen die deze hechte gemeenschap bewaken.
Ik wil weten hoe het is om de wet te handhaven…
…als je de meeste mensen kent.
O, mijn god.
Er is net een melding van een gewelddadige aanval.
Je kunt duidelijk zien wie hij is, ook al draagt hij een pet.
We kennen hem. We gaan hem arresteren.
De politie gaat op zoek naar de dader.
Wat vind jij uniek aan politieagent zijn in Groenland?
We kennen bijna iedereen.
Misschien zat je bij ze op school?
Ja, soms. Dat kan gebeuren. -Oké.
Soms is het goed dat je mensen kent, je kan makkelijker met ze praten…
…en ze kalmeren als ze weten wie ze komt arresteren of met ze komt praten.
De politie moet de aanvaller vinden.
Maar in deze kleine gemeenschap duurt dat niet lang.
Als hij gepakt wordt, krijgt hij misschien gevangenisstraf.
Tot nu toe had Groenland geen eigen zwaarbewaakte gevangenis.
Geweldplegers werden naar de cel in Denemarken gestuurd.
Nu hebben ze er wel een. En zulke mannen, die zonder aanleiding aanvallen plegen…
…kunnen in de nieuwe gevangenis belanden in Nuuk, de hoofdstad van Groenland.
Ik ga een week doorbrengen in deze hypermoderne gevangenis.
Hij is pas vier maanden open…
…en hier verblijven de gevaarlijkste gevangenen van 't land.
Ze hebben een nieuwe gevangenis gebouwd in Groenland…
…omdat ze vinden dat Groenlandse gevangenen…
…hier in hun eigen land moeten zitten…
…en onder hun eigen gemeenschap.
Het is een grote gok.
Is dit land, waar bewakers en gevangenen in dezelfde gemeenschap opgroeiden…
…klaar om zeer gewelddadige criminelen te bewaken?
Ik zie alleen steen en sneeuw.
En de zee. Het is 'n prachtig gezicht.
En het is een herinnering aan wat ze zullen missen.
Vooral degenen die een heel lange tijd zullen zitten.
Hier is de gevangenis.
Dit is het.
Mijn hart bonkt.
Ik ben een beetje ongerust omdat ik niet weet wat te verwachten.
Er zitten serieuze criminelen vast.
De meeste bewakers zijn Groenlandse bewoners…
…die net van school komen, maar niet allemaal.
Hallo. -Hoi.
Ik word aangemeld door Karsten…
…een van de weinige ervaren bewakers in de gevangenis.
Doe de handboeien af.
Je moet al je kleren uitdoen.
Leeg je zakken.
Wil je mijn horloge? -Ja.
Doe je mond open. Juist, tong.
Ja. Heel goed. -Ja.
Ga.
Je kunt je aankleden.
Wat zoek je als je de kleding van een gevangene doorzoekt?
Mobiele telefoons, wapens, hasj.
Hasj. De populairste drug? -De populairste drug.
Je bracht me van m'n stuk, niet door je agressie…
…maar omdat je me de hand schudde.
En dat vond ik ongemakkelijk. -Ja.
Elke gevangene die hier komt, schudden we de hand.
Deze nieuwe gevangenis heeft plaats voor slechts 48 man.
Als je me wilt volgen…
De meeste gevangenen zijn terug uit Denemarken en zijn heel gevaarlijk.
Toch word ik naar mijn cel gebracht door een nieuwe bewaker…
…die nooit eerder in 'n gevangenis werkte.
En als je me hierheen volgt…
Het heeft een lift.
Het voelt hier als 'n flatgebouw, geen gevangenis.
En nu al…
…heeft de sfeer van deze plek, 't ontwerp van deze plek…
…het uiterlijk, de geur, het niets van deze plek…
…me ontwapend.
Het grappige is dat het bedoeld was om te ontspannen voor…
…de gevangene die hier verblijft.
Ik ga naar de meest veilige vleugel: afdeling A.
Er verblijven gevangenen die als zeer gevaarlijk worden beschouwd.
En hier verblijf je.
Is dit 't cellenblok?
Ja.
Ga ik hierheen?
Ja, je gaat hierheen. -Oké.
Mijn god, moet je dit zien.
Oké, dit lijkt niet op een cellenblok. Of het soort cellenblok…
…dat ik ken.
Ik weet niet of ik hier zou te komen met de borst vooruit, klaar voor de strijd.
Oké.
Dus hier zit ik? -Ja.
Tot nu toe is alles wat ik heb gezien gloednieuw.
Als je je onveilig voelt, kun je ons bellen.
Dit is de noodknop. Alleen voor noodgevallen.
Deze. Als je je onveilig voelt.
Oké.
Het heeft een tv, een lamp, kastjes, een koelkast, een raam.
Een douche en een toilet.
Ik bedoel, in de gevangenis kun je niet veel meer vragen.
Je denkt misschien dat dit te veel is voor een gevangene…
…die een misdaad heeft gepleegd.
Hallo.
Jij bent de nieuwe.
Klopt. Hoe is 't? Raphael. -Kali.
Kali. -Raphael?
Raphael, ja.
Waar kom je vandaan? -Uit Londen.
Londen? -Londen, ja.
En jij? Kom je uit Groenland? -Ja, uit Groenland. Puur.
Oké, en jij zit hier in deze vleugel? -Ja, ik ben je buurman. Ik zit hiernaast.
Het is een beetje vreemd sinds ik hier ben.
Het voelt heel anders dan andere gevangenissen…
Dat is het ook.
…de bewakers zijn daar…
Nee, de bewakers zijn allemaal nieuw. Ze weten niet wat ze doen.
Dus daarom hebben we dit gevoel als je hier komt: 'Wat?'
Ze lijken aardig, maar…
Leid me rond, man, want ik… -Ja.
Eerst wil ik je laten zien… Weet je wat dit is?
Is dat van sigaretten? Doen mensen… -Nee, hasj.
Rolden ze een joint?
Degene die hier zat is mijn broer.
Je broer? -Hij zat hier.
Al die brandplekken…
Omdat ze het hier zaten te mengen.
Een deel van de hasj die op de grond viel…
…en verbrandde. -…erop gestaan.
Ik ben verbaasd hoe vrij mijn celblokgenoten over drugs praten.
Zorg je voor je eigen was of is dit een baan?
Nee, het is een baan. Ik moet ze wassen. Maar…
Dus jij wast? Je wast voor de mensen?
Ja.
Je bent in loondienst van de gevangenis.
Ja. -Hoeveel krijg je daarvoor?
Ik krijg maar…
…twaalf kronen per uur.
Dus…
Maar genoeg om te kopen wat je nodig hebt?
O, nee. -Nee.
Kun je ook geld laten opsturen? -Ja.
Nou, als je hier wilt leven en goed wilt leven…
…moet je wat dingen verhandelen.
Je moet dingen verhandelen. Welke dingen? -Van hasj tot…
…alles wat je kan verhandelen. -Oké.
Dit is de gemeenschappelijke ruimte waar je kunt praten…
Tv kijken en we zitten hier te eten.
Het voelt allemaal erg ongedwongen…
…maar deze mannen zijn opvliegende, serieuze criminelen.
En er zijn geen bewakers.
Je wordt hier… Is er niet altijd een bewaker bij je?
Nee.
De bewakers zijn op zichzelf.
Het beleid moedigt gevangenen aan voor zichzelf te koken…
…omdat het zelfredzaamheid ontwikkelt.
Een van hen, Marshall, wil een broodje voor me maken.
Ja.
En hoelang houden ze je vast?
Ik heb geen einddatum.
Wat was de misdaad waarvoor je werd veroordeeld…
…omdat je geen datum hebt?
Ik sloeg een drugsdealer in elkaar.
Ik kocht hasj en de dealer was een eikel.
Hoe erg heb je hem in elkaar geslagen?
Ik sloeg hem op z'n achterhoofd, sloeg hem bewusteloos en ging weg.
Zat je al eens in de gevangenis?
Ja.
Ja, ik heb agenten in elkaar geslagen…
…bewakers en anderen… Ja.
Ja.
Marshall kwam hier zes weken geleden vanuit een Deense gevangenis.
Ik wil weten of terug zijn in zijn eigen gemeenschap goed voor hem is.
En ze hebben je hierheen gestuurd of wilde je hierheen komen?
Ik werd gevraagd of ik terug wilde komen.
Ik ben een Groenlander, dus ik zei uiteraard ja.
Heb je familie hier? Broers en zussen?
Ik heb acht broers en zussen. Mijn broertje is politieagent. De rest werkt.
Je broer is agent?
Dus jullie staan aan beide kanten van de muur. Toch?
Heeft ie je gearresteerd?
Nee.
Heel vaak kwam alle politie van Simismiut achter me aan.
Allemaal in kleding van het arrestatieteam.
Waarom ben je zo gewelddadig?
Misschien omdat ik veel werd geslagen toen ik opgroeide.
Als ik geld stal, werd ik geslagen.
Ben je bang voor de bewakers?
Nee.
Zijn de bewakers hier anders dan de bewakers in Denemarken?
Natuurlijk.
Wat is er zo grappig?
Ja, ze zijn heel anders.
Zijn ze naïef?
Ja.
Ik had ze onder de duim in Denemarken, maar hier wil ik dat niet meer doen.
De verhuizing terug naar Groenland verandert Marshalls houding…
…tegenover gezag.
Wat mij betreft, ik weet niet wat ik hiervan moet denken.
Hoe moet ik dit opvatten?
Het lijkt niet op een cellenblok. Het is…
Ik zeg steeds 'verontrustend.' Het is te comfortabel.
En toen ontmoette ik Marshall.
Hij en alle andere gevangenen zijn gevaarlijke mannen.
Groenland neemt zijn gevaarlijkste gevangenen terug uit Denemarken.
En nu zit ik er middenin.
Het is negen uur en iedereen wordt opgesloten voor de nacht.
Ik kan gaan douchen.
Een drankje uit de koelkast halen.
Maar ik kan na negen uur niet door die deur.
Ik ben op een plek die je mentaal kan verpesten…
…vanwege de beperkingen.
DAG 2
Mijn eerste ochtend en ik moet naar de therapie.
Hoe is 't? -Voorbereiding op Kerst.
Op kerst?
Dat zei ik. -Oké.
Wat ga je daarmee doen?
Ophangen.
Aan de muur hangen? -Ja.
Wie heeft dit georganiseerd?
Heb jij dit geregeld? -Ja.
Ben je van buiten of ben je personeel?
Ik ben personeel. -Oké. En jij bent ook personeel?
Ik ben hulpverlener.
Moet ik schakelkettingen maken?
Ja, dat kan.
Oké, gaat dit puur om het versieren of is het therapie?
We komen in de kerstsfeer.
Oké. Dit is heel humaan, hè?
Ik weet niet of dat goed is. Dan besef je wat je mist.
Dat is erg aardig. Bedankt, Kali.
Het is heet.
Ja, oké.
Ben je vrijwilliger?
Nee. Ik ben lerares.
Ah, lerares.
Je geeft les in de gevangenis of buiten?
Buiten. Ja. -Oké.
Ze was lerares op mijn school.
Ze was lerares… Je kende 'm als jongeman?
-Ja. -Toen ik een kleine etter was, ja.
Is hij nog steeds een kleine etter? -Nee. Hij is aardig.
Dat is best bizar.
Dus je kent hem al sinds hij jong was.
Je kent zijn verleden. -Ja.
Wat vind je van de nieuwe gevangenis?
Het is net een hotel.
Is dat goed of slecht?
Ik vind het goed.
Dit is duidelijk goed bedoeld…
…maar het is geen echte rehabilitatietherapie.
En het is een ingewikkelde dynamiek…
…als de gevangenen het personeel al sinds hun jeugd kennen.
Dan zie ik een gevangene en een bewaker die 'n sigaret delen, zoals oude vrienden.
Jou ken ik nog niet. Raphael. Alles goed?
Mikael. -Mikael.
Dit is een rookruimte. -Ja.
Rook je niet in je kamer? -Nee.
Hij mag geen tabak op de kamer hebben.
Tenzij je het smokkelt. -Het is oké.
Ik rook nooit binnen. Het is niet goed. -Oké.
Hoelang zit je al in de gevangenis?
Zeven maanden.
En nog één jaar en tien maanden.
Oké. -Ja.
Waar was dat voor?
Hasj smokkelen van Denemarken naar Groenland.
Drugshandel. -Ja.
Hij ontkende het.
Hij heeft nu twee weken de tijd om te beslissen om in beroep te gaan.
Dat klopt. -Oké. En ga je dat doen?
Ik probeer 't. Ik praat eerst met m'n Deense advocaat.
Maar ben je een drugshandelaar? -Nee.
Soms een beetje. Ja. -Oké, soms.
Dat is goed genoeg. -Ja.
'Ik ben geen drugsdealer, maar soms wel.'
Precies.
Oké. Zat je al eens eerder vast?
Ja, tien maanden. Voor…
Cocaïne en amfetamine.
O, ja. Dus weer drugs. -Ja.
Smokkel. -Ja.
Beroepsmatig drugshandelaar.
Hoe is het hier vergeleken met Denemarken?
Dit is een nieuwe gevangenis. Dit systeem werkt nu niet.
Dus het is niet zo goed als het… De bewakers zijn oké…
…buiten is goed. De kamer is goed.
Ja. -Het is beter in Denemarken.
Bewakers en gevangenen die zo met elkaar omgaan…
…gebeurt niet in de meeste gevangenissen.
Terug in de keuken is het lunchtijd…
…en wil ik meer weten over mijn buurman, Kali.
Hoelang zit je hier al?
Toen ik hier kwam, zat ik al zeven jaar vast.
Oké. -Dus…
…in Denemarken? -Ja.
Jij bent een van degenen die uit Denemarken komt?
Ja.
Wilde je terugkomen? -Ja.
Dit is mijn stad. Dit is mijn land.
De lucht is van mij.
Hoe was de gevangenis in Denemarken?
Het directe verschil is dat ze ons in Denemarken veel beter…
…behandelen dan hier.
Ze zijn eigenlijk spraakzamer in Denemarken. Ze behandelen je.
Bij een slechte dag komen de bewakers.
'Gaat het? Wil je naar buiten? Laten we naar buiten gaan.'
'Eet je wel?'
Ze zullen voor je zorgen als je problemen hebt.
Omdat ze ervaren en getraind zijn…
…vaak met mensen als jij werken.
Als ik boos word, vragen ze me: 'Waarom ben je boos? '
'Zeg het alsjeblieft,' en dan helpen ze.
De bewakers zijn op zichzelf en wij ook.
Als ik zou vragen 'Kom met me eten…'
…zijn ze bang. Ze weten niet wat ze moeten doen.
Ze staan daar gewoon…
'Ik weet niet of dat mag.' Ze zullen weglopen.
En als ik zeg: 'Ik heb een slechte dag. Ik ben verdrietig…'
…is dat gevaarlijk. Ze kunnen me opsluiten.
In Denemarken zijn ze aardig.
Wat is dit hier?
Vooral mishandeling.
Diefstal.
Veel kleine dingen en moord.
Ik ben de enige. Dus…
Je hebt een moord gepleegd? -Ja.
Wat is er gebeurd?
Ik groeide op in een weeshuis.
Ik was er slecht aan toe.
En mijn vrienden stierven één voor één.
Stierven? -Ja, zelfmoord.
Echt? -Ja.
Het is een groot probleem in Groenland.
Ik weet niet waarom. Mensen blijven maar sterven.
Ik probeerde erover te praten, maar de Groenlandse manier…
…is om dingen kort te houden.
We praten niet.
Iedereen in Groenland liep rond en zei:
'We hebben hier geen probleem. Dit is het mooiste land ter wereld.'
Ja, rot op.
Dat is 't niet.
Er sterven mensen.
Zelfmoord, kindermishandeling…
Verkrachting is een groot probleem.
De moord was de woede, de haat.
De haat.
Voor mijn eigen volk, destijds.
Dus ik dacht:
Iedereen laat me in de steek…
…dus ik dood mezelf of ik dood een ander.
En de man die je doodde?
Je kende hem niet?
Ik kende 'm niet. Ik was op 'n feestje met m'n vrienden…
…we hadden het over… We hadden het over politiek.
Ik hoor bij de communisten.
En…
…het escaleerde snel. Toen…
…besloot ik: 'Nou, hij is een vijand van mijn volk. Hij moet sterven.'
Dus doodde ik 'm.
Ik wist niet echt wat ik deed.
Het kwam uit pure haat en woede.
Ik zag niets. Ik dacht niets.
Het probleem dat ik heb als ik boos word, is een tunnelvisie.
Ik denk niet, ik voel niet…
Hoe doodde je hem?
Ik sloeg 'm en gooide hem van het dak.
Met je blote handen? -Ja.
Dat is… Vanaf die dag werd ik gek.
Het kon me niet meer schelen.
Het is nu anders om erover te praten. -Ik waardeer 't dat je 't met me deelt.
Je zit al zeven jaar vast. Je bent in het reine gekomen met wat je deed.
Maar nog belangrijker, heb je er spijt van?
Natuurlijk. -Heb je wroeging?
Elke dag. Elke dag kijk ik naar mezelf in de spiegel.
Er is een ventje dat zegt: 'Je bent een moordenaar.'
Mijn leven lang.
Voorlopig is de gevangenis eindeloos voor Kali…
…omdat hij voor onbepaalde tijd vastzit.
Het voelt alsof hij nog lang niet in het reine is gekomen met zijn demonen.
DAG 3
Nuuk is een zwaarbewaakte gevangenis…
…met de gevaarlijkste gevangenen in Groenland…
…maar om hun rehabilitatie te bevorderen…
…mogen gevangenen met goed gedrag buiten de gevangenis werken in de stad.
Ik ga een man, Nikolai, ontmoeten…
…die blijkbaar elke dag de gevangenis mag verlaten om buiten te werken.
En hij heeft me uitgenodigd op zijn werkplek.
Het is progressief, hè? Ik bedoel…
Nikolai. -Ja.
Hé. Raphael.
Hallo. Nikolai. Aangenaam. -Aangenaam.
Dus ik mag je deze ochtend volgen op je werk.
Het is vroeg… -Natuurlijk.
Doe je dit elke dag? -Ik doe het elke dag.
Elke ochtend rijdt Nikolai door de poorten van deze zwaarbewaakte gevangenis…
…om op een werf te werken.
Hoelang werk je hier al?
Direct nadat ik mijn straf kreeg.
Hoe kwam je aan dit werk?
Mijn collega is een van mijn vrienden. Dus ik dacht: ik ga dat doen.
Word je ervoor betaald? -Ik word betaald.
Ik word goed betaald. Ik word beter betaald dan de bewakers.
Echt? -Ja.
Weten zij dat?
Ik denk van wel.
Wauw, de gevangenis betaalt.
Ja. Blijkbaar.
Daar zijn we dan.
Nikolai mag boten repareren bij een spuiterij in de haven…
…om zo een baan te krijgen als hij vrijkomt.
Het is veel vertrouwen in een gevangene.
Om de hoek hebben we de boot.
Zie je…
Dit is de boot waar je aan werkt? -Klopt.
De dampen hier zijn heel sterk, hè?
Ja. Ze zijn net open. Ik ben 't gewend. Ik ruik 't niet.
Jij niet, maar ik voel me een beetje zweverig…
…een beetje…
Ja, het is een gratis trip. -Ja.
Nikolai doet zijn ding. Dit is wat hij doet.
Hij komt uit de gevangenis en werkt.
Interessant. Hoeveel mensen weten, behalve degenen waarmee hij werkt…
Hij werkt hier, hij komt ook in de stad.
Hij ziet er niet uit als crimineel, want dat zie je niet.
Dus hij loopt op straat, net als iedereen.
Uiteindelijk moet hij terug naar de cel. Weinigen weten dat.
Hoe belandt iemand als jij in de gevangenis?
Ik werd betrapt toen ik drie kilo hasj smokkelde.
Van Denemarken naar hier.
Ben je drugsdealer? -Ja.
Wat is de straatwaarde van die hoeveelheid hasj?
Ruim een miljoen.
Dus het komt overeen met een miljoen pond straatwaarde.
Straatwaarde. Ja.
Dat is een hoop geld.
Wat voor straf kreeg je voor die hoeveelheid drugs?
Twee jaar en twee maanden. -Is 't je eerste keer in de bak?
Nee. -O, oké.
In Denemarken zat ik vast voor het stelen van auto's.
Juist.
Zou je jezelf omschrijven als een beroepscrimineel?
Ik heb misdaden begaan, maar ik zat niet steeds vast.
Omdat je niet gepakt bent? -Precies. Ja.
Maar ik ben nu 35 en ik heb twee kinderen waarvoor ik moet zorgen.
Als dit voorbij is, ben ik klaar.
Dan ben je klaar. -Ja.
Is het de verleiding? Was het…
Businessclass vliegen, mooie hotels, veel vakanties.
Dat brengt de drugs met zich mee.
Dat moet je nu opgeven?
Ja, precies.
Hoe werd je dan gepakt?
Het zat in mijn koffer.
Zo flagrant als dat? -Ja.
Het gaat erom hoe je 't verpakt. De honden ruiken 't niet. Het is gewoon…
Geef niet te veel details. -Dat doe ik niet.
Ik weet het.
Hoe is het om in de nieuwe gevangenis te zitten?
Want… Je zit 's nachts nog opgesloten.
Je kunt die gevangenis na zes uur niet uit, zei je?
Ze sluiten de voordeur 's nachts.
Je loopt binnen rond. -Ik kan binnen rondlopen, ja.
Voelt het of je gestraft wordt?
Voelt 't als 'n gevangenis? -Echt niet.
Het is net een hotel.
Ik kom hier, ik slaap en ga in de ochtend weer.
Het is 'n hotel.
Bedankt voor je verhaal. -Graag gedaan.
En ik zie je later.
Ja. Oké, dat is goed. Ik ben rond vijf uur terug.
Maar ik ga om zes uur weer weg.
Ik heb vanavond een date.
Mooi. -Ja.
Versierder. -Zo gaat 't met de meisjes.
Zo gaat het. Oké, Nikolai, tot later.
Ja, tot later.
Het lijkt zinloos om Nikolai 's nachts op te sluiten…
…tegen hoge kosten voor de staat als hij kan komen en gaan wanneer hij wil.
Ik heb nog nooit zoiets gezien.
Deze gevangenis werkt goed voor hem.
Hij vertelde me toen ik wegging dat hij vanavond een date had.
Hij zit in de gevangenis, maar hij gaat op een date.
Rehabilitatie in de gevangenis is cruciaal.
Maar zijn houding is: 'Dit is een vakantiekamp.'
Terug in vleugel A bij veroordeelde moordenaar Kali.
Voor hem geen uitstapjes naar de stad.
In plaats daarvan is het weer een avond in zijn cel.
Dit is mijn cel.
Het wordt rommelig als ik… -Het is jouw plek. Het is aan jou.
Is dit je tv? -Ja, mijn tv.
Ja, we hebben maar drie zenders.
Op tv?
Ja, het zijn slechte zenders. Ze tonen troep.
Mijn Blu-Ray-apparaat.
Je kijkt dvd's? -Ik heb Blu-ray.
En dit is je Playstation? -Ja.
Sommige mensen zouden zeggen: 'Hij moet zeker gestraft worden.
Zoiets mag hij niet krijgen.'
Nou, die mensen die zo denken, weten niks.
Want…
…de straf, die kreeg ik door mijn vrijheid van me af te nemen.
Als Kali me zijn Playstation laat zien, zie ik een mobieltje.
Het is geen smartphone, maar de gevangenistelefoon.
Je krijgt 'm van de gevangenis?
Hij maakt geen foto's en heeft geen internet.
Het is een gewone telefoon.
Oké, dit verbaast me echt, omdat de gevangenis…
…je een mobieltje geeft waarmee je naar buiten kan bellen…
…dat heb ik nooit eerder gehoord.
Ik vind 't een briljant idee.
Hij is begrensd, omdat je geen foto's kunt maken.
Je kunt geen internet gebruiken. Dus, wie kun je bellen?
Nou, mijn familie.
Ik… Het nummer dat ik wil. Ze luisteren mee. Ze weten wat je zegt.
Ze volgen je telefoontjes. -Ja.
Kun je telefoontjes krijgen en plegen? -Ja.
Je familie kan je bellen?
Elk moment? -Op elk moment, om middernacht.
Ik ben onder de indruk.
Het is een redder in nood…
…want toen ik 's nachts neerslachtig was, kon ik alleen hiermee praten.
Ik belde mijn moeder, mijn broer, mijn familie.
Ik kan ze spreken.
En zij mij.
Met je eigen familie kunnen praten is goed.
Het verschil tussen succesvolle rehabilitatie en een toekomst zonder hoop.
DAG 4
Het is dag vier.
Gevangenen uit afdeling A mogen één uur per dag sporten.
Dus we gaan sporten.
En zo dicht bij het Noordpoolgebied betekent dat sneeuw scheppen.
Omdat deze jongens geen idee hebben wanneer ze vrijkomen…
…bieden de prachtige uitzichten op Groenland wat troost.
Nou, Raph, je moet begrijpen…
…we hebben dit gemist.
We zien de boten. We zien zeehonden.
Soms komen walvissen.
Echt? -En we zien… Ja.
Dat is echt goed.
En soms, als we dat zien, denken we aan onze voorouders, hoe ze hebben gevaren.
Ik tenminste.
Het is fijn om buiten te zijn.
Ja, zelfs als het koud is.
Je speelt met de machine.
Werk van de luie man.
Het werk van de geweldige man.
Ik dacht dat dit makkelijk was. Wat zwaar.
Trek iets naar beneden.
Begint te werken.
Dit is niet makkelijk.
Hij doet het goed.
Ik zal dit ook verwijderen.
Voor Groenlanders als Kali, die in Denemarken vastzaten…
…hoort dit bij wie ze zijn.
Ik mis dit. Dit is mijn thuis.
Dit weet je nog? -Goede sneeuw.
Was het zo als kind?
Ja. Ik ben dol op sneeuw.
Dat klinkt als een idyllische jeugd.
Dat was 't niet. -Je had wel leuke ervaringen?
Ja, natuurlijk.
Maar we werden genaaid door het systeem.
Mijn familie zat in crisis…
…toen mijn oudere broer stierf in een ongeluk.
Wat is er hem overkomen?
Verdronken.
Echt? -Ja.
Dus…
Het ging compleet mis.
Mijn ouders konden niet meer voor ons zorgen.
We gingen naar het weeshuis.
Hoe oud was je daarheen ging?
Zeven ongeveer.
En toen begon je te ontsporen?
Natuurlijk. Ik miste mijn thuis. Ik miste mijn ouders.
Ze zouden ons ophalen.
Maar later…
…zei het personeel in het weeshuis: 'Ze willen je niet. Ze houden niet van je.'
Echt? -Ja.
Het waren leugens. Natuurlijk, mijn moeder…
…mijn ouders kwamen ons ophalen bij het weeshuis…
…maar ze werden weggestuurd.
Wie deed dat?
Het personeel. -Waar kwam 't personeel vandaan?
Waren ze zelf Groenlanders of…? -De staat.
Het was de staat. Je was een…
Oké.
Toen Kali werd opgevangen in het weeshuis…
…werden inheemse Groenlanders zoals zijn ouders…
…vaak gediscrimineerd en als ongeschikte ouders beschouwd…
…door de Deense autoriteiten.
Deze houding heeft Kali en vele andere inheemse Groenlanders zwaar beschadigd.
Ik verachtte mijn familie toen.
Ik hoorde die leugens en ik was een kind, ik geloofde het.
En het heeft ons de rest van ons leven beïnvloed…
…snap je?
Je wordt verteld dat je ouders niet van je houden.
Dat is onvoorstelbaar.
Heb je contact met je familie…
…je ouders? -Ja. Met iedereen.
Ik hou van ze.
Komen je ouders je opzoeken? -Ja.
Je lijkt vrede te hebben met jezelf.
Je bent een gewelddadige man. Je hebt een gruwelijke moord gepleegd…
Nou…
…ik kan mezelf nooit vergeven voor wat ik deed.
En…
…ik weet niet wat ik met dat schuldgevoel moet.
Maar ik zag veel andere gevangenen die zulke misdaden begingen. Ze worden gek.
En ik wil niet gek worden.
Zo accepteer ik het.
Dus de gevangenis heeft je gerehabiliteerd?
Ik heb mezelf gerehabiliteerd.
Ondanks wat Kali zegt, ben ik bang dat als hij terugkeert in de maatschappij…
…die hem zo erg heeft beschadigd…
…het moeilijker wordt om te rehabiliteren.
Tot nu toe is het me opgevallen hoe weinig bewakers er zijn in deze gevangenis.
Maar vandaag breng ik tijd met ze door…
…te beginnen met Karsten, hoofd beveiliging.
Hallo.
Hoi.
DAG 5
Dus dit is de meldkamer? -Ja.
Ik zie dat je veel schermen hebt. -Ja.
Overal hangen camera's.
De poort kunnen we vanuit hier openen.
We kunnen het licht aandoen.
Buiten zien we elke hoek.
Ik denk dat het de meest geavanceerde gevangenis in Noord-Europa is.
Hoewel dit cameratoezicht indrukwekkend is…
…en zorgt dat er minder bewaking nodig is…
…neemt het de waardevolle steun niet weg dat personeel gevangenen kan bieden.
Lene is een traditionele Deense bewaker…
…die gewend is aan de Deense manier van doen.
Ze vindt de aanpak van de nieuwe Groenlandse gevangenis ongemakkelijk.
Hoe verhoudt deze gevangenis en de werkwijze hier…
…zich tot die van Denemarken?
Ze hebben hier geen systeem.
Toen we twee maanden geleden aankwamen, was er helemaal niets.
Geen structuur? -Geen structuur.
Geen discipline? -Nee.
En dan moeten ze domme dingen doen.
Zoals hasj roken en zo.
Wat ik heel interessant vind…
…is het gebrek aan bewakers.
Het voelt gewoon leeg. -Ja.
Ik ben gewend aan gevangenisregimes: opstaan om zeven, bij je deur om…
Dat vind ik goed.
Dat is hier niet? -Dat is hier niet. Niet goed.
Ik denk dat je als kleine populatie…
Ja. Het werkt niet.
Omdat mijn collega's de buurman kunnen zijn…
…van iemand die hier zit.
Het kan hun vader zijn, hun moeder.
Denk je dat…
…de bewakers bang zijn voor de gevangenen?
Dat denk ik.
Ze zijn denk ik bang voor de gevangenen…
…want als ze hier klaar zijn, moet je bij ze in de buurt wonen.
Zo'n gevangenis kan toch niet werken?
Nee.
Is het een vergissing?
Het hele gebouw van deze gevangenis, het hele idee, is 't een vergissing?
Nee, ik denk dat het een goed idee is.
Maar ik denk…
…als je wat bewakers uit Denemarken neemt…
…meer dan vier… We zijn maar met vier.
Echt? -Ja.
Dat kan veel helpen.
Ik kan niet geloven wat ze net zei.
Het personeel is bang voor gevangenen. Geen regime. Geen discipline.
Ik denk niet dat 't komt doordat de gevangenen ruig en gevaarlijk zijn…
…dat ze een bewaker kwaad kunnen doen.
Het gaat eerder om de kleine gemeenschap, dat ze elkaar kennen.
Ze weten hoe te manipuleren.
Ze kunnen dreigen zonder echt te dreigen…
…want hun broer kan naast de bewaker wonen die hen opsluit.
Ze hoeven ze alleen maar een blik te geven of een gecodeerde boodschap geven…
'Geef me wat ik wil, ik wil doen wat ik wil…'
Ze zei dat ze hasj roken en niemand kan er iets aan doen.
Dat doen ze zonder controle.
Ook al is het nog vroeg…
…het is van cruciaal belang dat de bewakers respect en gezag hebben.
Dat is moeilijk op een plek waar iedereen elkaar kent.
Het ijzige landschap achter de gevangenismuren…
…is een constante herinnering aan de jachtcultuur…
…die de kern vormt van de identiteit van een Groenlander.
Deze gevangenis probeert op radicale wijze…
…zijn gevangenen in contact te houden met hun erfgoed.
Het laat zelfs de zwaarste misdadigers jagen.
Ik ga op pad met Aku, een gevangene…
…twee bewakers en een jachtgeweer om zeehonden te zoeken.
Ik ga het geweer uit de auto halen, wat…
…de gevangenen mogen gebruiken, dat ik mag gebruiken.
Ik hoop het.
Goedemorgen. Raphael. Aangenaam.
Jonas. Aangenaam.
We gaan de fjord in, naar een zeehondengebied.
Zeehondenvlees is geliefd voedsel in Groenland.
Als we er een schieten, wordt hij direct geslacht…
…en gaat het vlees mee naar de gevangenis.
Heb je gejaagd voor je in de gevangenis zat?
Ja. -O, ja?
Ja. -Zeehondenjacht?
Ja.
We zijn op de beste plek voor zeehonden.
Het geweer is geladen en klaar.
Het heeft een bereik van 1800 meter.
Nu moeten we wachten.
Hoelang zit je al in de gevangenis?
Eén jaar, acht maanden.
Hoelang is je straf?
Acht jaar.
Waarvoor zit je in de gevangenis?
Ik heb iemand vermoord.
Iemand vermoord? -Ja.
Na veel drinken.
En je mag de gevangenis al uit. Dat is vrij liberaal…
…en je kan zeggen dat 't een schade is. Wat denk jij?
Het is goed buiten te komen.
Kende je hem? Was het een vriend van je?
Een vreemde. Ik kende hem niet.
Hoe is het gebeurd?
Ik sloeg hem en…
…gooide hem in het water.
Wat deed hij dat je zo boos werd?
Geen idee. Ik weet het niet meer.
Een getuige zei wat ik deed.
Wat vind je ervan dat je een andere man hebt vermoord?
Ik huilde…
…en was lange tijd depressief.
Ja.
Hoe zie je jezelf nu, als man?
Want de mensen hier zullen je als moordenaar zien.
Misschien als ik het feit verwerk dat ik iemand vermoord heb…
…en als ik me goed gedraag, het goedkomt.
Ik denk het. Ja.
Het is geweldig dat ik weer mag gaan zeilen…
…en weer mag jagen.
Dit unieke privilege is alleen mogelijk…
…nu de gevangenen terug zijn in hun eigen land.
We rehabiliteren…
…om de gevangene weer onder de mensen te krijgen.
We gaan mensen niet beperken.
Het was geen succesvolle zeehonden- of visjacht. Maar daar gaat het niet om.
Het gaat erom dat ze gevangenen…
…een veroordeelde moordenaar…
…die maar één van de acht jaar heeft gezeten…
…uit de gevangenis halen, op een boot, om te jagen.
Gewelddadige gevangenen worden in Groenland anders behandeld…
…dan waar dan ook ter wereld.
Als ik terugkom in de gevangenis heeft medegevangene Marshall…
…speciaal bezoek: zijn broer, schoonzus en neef.
Toen hij en andere Groenlandse gevangenen 3000 km verderop in Denemarken zaten…
…waren familiebezoekjes zeldzaam.
Marshall krijgt bezoek van zijn broer…
…die trouwens politieagent is.
Twee uitersten:
beroepscrimineel, misdaadbestrijder.
Veel plezier. Je hebt gekookt. -Klopt.
Goeie.
Een hechte band met zijn familie lijkt hem te helpen met zijn gewelddadige verleden.
Het gaat om rehabilitatie, hè?
Je denkt aan de dingen die je mist, kleine dingen.
Marshall kwam uit Denemarken, is dichter bij zijn familie…
…in de hoop dat dit soort momenten zijn leven zullen veranderen.
Mijn tijd zit erop in deze nieuwe experimentele gevangenis.
Ik wil de directeur, Tina, vragen naar het toekomstperspectief.
Wat is de filosofie van deze gevangenis in Groenland?
Die is tweezijdig.
We moeten de maatschappij beschermen.
Maar we richten ons vooral op rehabilitatie.
Als we mensen beter willen maken…
…kunnen we geen tralies en straf gebruiken…
…en ze kleineren.
We moeten ze als mensen behandelen…
…zodat ze op een positieve manier met andere mensen kunnen omgaan.
En de slachtoffers?
Ik denk dat veel slachtoffers weten dat ze opgesloten zitten.
En ze weten dat ze moeten werken om een beter mens te worden.
Het is moeilijk hier, omdat je niet kunt vermijden…
…dat je je dader tegenkomt als ze vrijkomen…
…en in dezelfde stad wonen. Je kunt ze niet ontlopen.
En dat zijn we gewend.
We hebben al deze sociale problemen…
…die soms twee of drie generaties hebben doorgemaakt.
Wat biedt de toekomst?
Hopelijk is er een betere rehabilitatie…
…dat de misdaad zal verminderen…
…want het wordt niet beter…
…als we mensen opsluiten en de sleutel weggooien.
Ze heeft duidelijk een visie…
…over hoe je het beste kunt halen uit gevangenen…
…wat, als het allemaal werkt, veel zou doen…
…om de gevaarlijkste criminelen van Groenland te rehabiliteren.
De autoriteiten denken dat rehabilitatie het beste is voor gevangenen.
En de sleutel om dat te bereiken is om Groenlandse gevangenen…
…naar hun eigen gemeenschap te brengen en niet verderop in Denemarken.
Maar de gevangenen en de bewakers hebben moeite met…
…de nieuwe gevangenis en het nieuwe regime.
Maar de autoriteiten geloven dat het werkt, en ik ook.
Ondertiteling door Marleen vd Oetelaar