(ซีรีส์จาก NETFLIX)
เรือนจำกลางนิโคเซีย ที่สาธารณรัฐไซปรัส
เคยมีชื่อเสียงชวนหวาดผวา...
- ไปกันเถอะ พวกเรา - เรื่องความโหดร้ายของผู้คุม
ใช่
พวกเขาแค่อยากทำลายคุณ
พวกเขาจะซ้อมหรือแยกขังคุณ ด้วยเรื่องเล็กๆ น้อยๆ
ผมนึกว่าจะตายในสองสัปดาห์
เมื่อก่อนมีการ ทำร้ายร่างกายนักโทษหรือเปล่า
ทุกวัน
แต่ตอนนี้ผู้อำนวยการ มากความสามารถคนใหม่เข้ามาบริหาร...
เรารักคุณ แอนนา เรารักคุณ แอนนา
และเธออ้างว่าได้เปลี่ยนโฉม เรือนจำอื้อฉาวแห่งนี้ใหม่
คุณทำให้ฉันเป็นคนที่ดีขึ้น
เกิดอะไรขึ้นเนี่ย
ผมกำลังจะมาใช้ชีวิตหนึ่งสัปดาห์ ในเรือนจำ
ที่ไม่เหมือนกับที่อื่นๆ ที่ผมเคยไปเยือนมาก่อน
พวกเขาร้องเพลงอะไรน่ะ
ที่พวกเขาร้องก็คือ "แอนนา ราชินีแห่งเรือนจำ"
เพื่อหาคำตอบว่าวิธีสุดโต่งแบบใหม่ เพื่อกลับตัวจะได้ผลจริงๆ หรือเปล่า
คุณถูกล้างสมองแล้ว
ผมรู้สึกเหมือนเป็นคนในครอบครัว
แต่นี่ไม่ใช่การเข้าคุกครั้งแรกของผม
ผมชื่อ ราฟาเอล โรว์
ผมถูกตัดสินว่ามีความผิดในคดีฆาตกรรม ที่สหราชอาณาจักร คดีที่ผมไม่ได้ก่อ
และถูกตัดสิน จำคุกตลอดชีวิตโดยไม่มีทัณฑ์บน
ผมต้องใช้เวลาถึง 12 ปี พิสูจน์ว่าตัวเองไม่มีความผิด
ตอนนี้ผมเดินทางไปทั่วโลก เพื่อค้นหาคำตอบว่าชีวิต
ภายในคุกสุดโหดจะเป็นยังไง
นิโคเซีย เมืองหลวง ของสาธารณรัฐไซปรัส
เกาะในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ระหว่างแอฟริกาเหนือและตะวันออกกลาง
(วันที่หนึ่ง)
ผมถูกใส่กุญแจมือและอยู่หลังรถตู้ของคุก
กำลังเดินทางไปเรือนจำกลางไซปริส
เรือนจำที่มีชื่อเสียง ด้านความโหดเหี้ยมแห่งหนึ่งของยุโรป
สถานที่ที่ไม่อนุญาต ให้ผู้ตรวจสอบเข้าไป
เพราะสิ่งที่เคยเกิดขึ้นในนั้น
หลายปีก่อนผู้บริหารคนใหม่ เข้ามารับช่วงต่อ
มีรายงานจำนวนมาก เรื่องนักโทษ ถูกผู้คุมทำร้ายร่างกายอย่างรุนแรง
และข้อกล่าวหาว่าผู้คุมอนุญาต ให้นักโทษอายุมากกว่า
ข่มขืนนักโทษอายุน้อยได้
ในช่วงเวลาชวนสลดใจ นักโทษหกคน ฆ่าตัวตายภายในเวลาไม่ถึงหนึ่งปี
ผมได้ยินว่าผู้อำนวยการ เข้ามาเปลี่ยนโฉมที่นี่
นักโทษไม่ถูกทำร้ายร่างกาย อย่างทารุณแล้ว
ผมจะไปหาคำตอบว่ามันจริงแค่ไหน
ผู้อำนวยการคนใหม่เข้ามาบริหาร ตั้งแต่ช่วงปลายปี 2014
แต่ในหมู่ผู้คุม 350 คน มีหลายคน
ทำงานอยู่ที่นี่ มาตั้งแต่ยุคผู้บริหารคนก่อน
- คุณชื่ออะไร - ราฟาเอลครับ
เราต้องให้สุนัขตรวจคุณก่อน โอเคไหม
ตามผมมาเลย เดินผ่านประตู แล้วมาตรงนี้
ตามผมมาเพื่อค้นตัว
อ้าปาก
พวกคุณเป็นผู้คุม อยู่ที่นี่มานานแค่ไหนแล้ว
ผมเหรอ ผมทำงานที่นี่ มา 17 ปี และ...
- ผมทำมา 28 ปี - ยี่สิบแปด
ที่นี่เคยมีระบบ ที่นักโทษจะถูกซ้อมอยู่บ่อยๆ
พวกคุณทำงานที่นี่ ตอนที่ยังมีชื่อเสียแบบนั้น
ก่อนหน้านี้เราไม่ให้เกียรติใคร
และมีความรุนแรงในเรือนจำ
ทำไมเมื่อก่อนถึงเป็นแบบนั้นล่ะครับ
คุณครับ ผมคิดว่า...
ตอนนี้ยังไม่เหมาะ จะอธิบายเรื่องนี้ให้คุณฟัง
เดี๋ยวคุณจะได้เห็นเอง
โอเค ไปกันเถอะ
ก่อนนักโทษจะถูกพาตัวไปห้องขัง
พวกเขาจะถูกสัมภาษณ์อย่างละเอียด
นั่งก่อนค่ะ สวัสดี ฉันชื่อนิกกี้
ยินดีต้อนรับนะคะ
ฉันจะสัมภาษณ์คุณ
คุณมีทักษะเชิงวิชาชีพบ้างหรือเปล่า
ผมเป็นนักข่าว
คุณใช้ยาเสพติดหรือสารอื่นๆ บ้างไหม
ไม่
- คุณมีความสามารถหรืองานอดิเรกไหม - กีฬาน่ะ
เรามีกิจกรรมกีฬาเยอะเลย
นักโทษทุกคน ต้องผ่านขั้นตอนนี้กันหมดเหรอ
ค่ะ ทุกคน
คุณหวังว่าจะได้รู้อะไรจากนักโทษ
อะไรก็ตามที่อาจช่วยหรือชี้นำเรา ว่าคุณต้องการอะไรบ้าง
ทักษะของคุณจะถูกพัฒนา ต่อไปคุณจะได้รับมอบหมายให้ทำงาน
คุณเป็นผู้คุมธรรมดา นักจิตวิทยา หรือนักสังคมสงเคราะห์
ฉันเป็นแค่เจ้าหน้าที่ในเรือนจำ
แต่ได้รับการฝึกฝนมา
และยังเรียนจบ กฎหมายและอาชญาวิทยา
มากับฉัน
ผมได้รับเครื่องใช้ในห้องน้ำ มีหลากหลายยี่ห้อมาก
แชมพู ครีมนวดผม ยาสีฟัน แปรงสีฟัน มีดโกน
โอเค ทุกอย่างที่คุณอาจต้องใช้
- นักโทษได้แบบนี้ทุกคนไหม - ค่ะ แน่นอน
และผ้าปูเตียงสะอาดใหม่เอี่ยม
ขั้นตอนทั้งหมดนี้ทำผมแปลกใจนิดหน่อย
ตู้โทรศัพท์เปิดใช้งาน ตั้งแต่แปดโมงเช้า
ถึงสองทุ่มครึ่ง โอเคไหมคะ
ระหว่างนั้น ผมจะโทรออกเมื่อไรก็ได้เหรอ
ค่ะ เมื่อไรก็ได้ โทรกี่ครั้งก็ได้ตามใจคุณ โอเคไหม
ใครจ่ายค่าโทร ผมเองหรือเรือนจำ
ฉันเอาบัตรโทรศัพท์ให้คุณได้นะ โอเค ไปเอาให้ใบหนึ่งดีกว่า
มันบ้าชัดๆ
มีอะไรอยากถามฉันไหม มีอะไรอยากปรึกษาหรือเปล่า
ไม่ครับ ขอบคุณมาก
ฟังดูเหมือนที่นี่จะแตกต่าง
จากที่ผมคาดเอาไว้ ตอนที่เดินผ่านประตูเข้ามา
ถ้าผมมองข้ามกำแพงคอนกรีตสูง 20 ฟุต และลวดหนามยาวหลายกิโลเมตร
ผมเริ่มรู้สึก เหมือนเป็นที่ต้อนรับที่นี่แล้ว
จากนั้นผมก็พบบางอย่าง ที่ปกติจะพบที่ล็อบบี้โรงแรม
มีน้ำพุเปียโนเล่นดนตรีด้วย
ผมหมายถึง มันมาทำอะไรในคุก ที่มีการรักษาความปลอดภัยเต็มขั้น
เพื่อทำให้คนในนี้รู้สึกดีขึ้นค่ะ
มันเปิดไว้แบบนี้ทั้งวันเหรอ
ค่ะ เป็นความคิดของนักโทษคนหนึ่ง
พวกเขาปฏิบัติกับผมเหมือนมนุษย์
พูดคุยกับผมเหมือนมนุษย์
ผมได้ของเพื่อเอาเข้าไปในห้องขัง
ผมกำลังฟังเสียงจากน้ำพุเครื่องดนตรี
เรือนจำที่นี่ต้องน่าสนใจแน่
เรือนจำแห่งนี้มีนักโทษ 800 คน กระจายอยู่ทั่วปีกอาคารทั้ง 17 แห่ง
ผมกำลังถูกพาตัวไปพบ เพื่อนร่วมห้องขังที่ปีกอาคารสองเอ
ซึ่งมีนักโทษประมาณร้อยคน
- สวัสดี ฟายฟาน - สวัสดีครับ
- นี่ราล์ฟนะ
- ราล์ฟ นี่ฟายฟาน เพื่อนร่วมห้องคุณ - ยินดีที่ได้รู้จัก ผมฟายฟาน
- คุณจะอยู่ห้องนี้ - ฟายฟานจะช่วยคุณ
โอเค
คนนี้คือฟายฟาน เขาอยู่ในคุกนี้ด้วยความผิดสองกระทง
กระทงแรกคือปล้นทรัพย์ด้วยอาวุธ
และเขากำลัง รับโทษแปดปีในข้อหาฉ้อโกง
โอเค ตอนนี้ผมอยู่ในห้องขังแล้ว
- ใช่ - นี่เป็นห้องของเรา
ฟังนะ คุณไม่ได้อยู่โรงแรมฮิลตัน
- ไม่ใช่เลย - คุณอยู่ในคุก
แต่คุณอยู่ในสถานที่ ที่ให้ความสำคัญกับความหวังในชีวิต
ผมสับสนกับขั้นตอนทั้งหมดนิดหน่อย
วิธีที่ผู้คุมต้อนรับผม ทำให้ผมหมดความโกรธลงไปเลย
คือเวลาที่เราเข้ามาในคุกน่ะ เราจะคิดว่า "เอาละ"
แล้วพอเห็นน้ำพุเล่นดนตรี กับอะไรอย่างอื่น
ผมก็ได้แต่เกาหัวและคิดว่า...
"มันเกิดอะไรขึ้นที่นี่กันแน่"
ระบบของที่นี่เป็นแบบนี้
หลักปรัชญาของผู้อำนวยการ
วัฒนธรรม และการเปลี่ยนแปลง ที่เธอส่งต่อมาในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
เพราะผมเคยอยู่ที่นี่... บอกตามตรง ผมติดคุกครั้งที่สองแล้ว
แล้วคุณติดคุกครั้งแรกเมื่อไร
เดือนเมษายน 2008 ถึงสิ้นปี 2011
ว่ากันว่าช่วงนั้นมีนักโทษจำนวนมาก
ที่ถูกเจ้าหน้าที่เรือนจำทำร้าย
เรื่องจริงหรือเปล่า
เรื่องจริง
ผมไม่ค่อยอยากพูดเท่าไร เพราะถึงยังไง
เจ้าหน้าที่ก็เป็นคนเดิมๆ
น้ำกับอาหารน้อยนิด การลงโทษหนักกว่า
พวกเขาแค่อยากทำลายคุณ
ผมเห็นคนห้องเดียวกันผูกคอตาย
- คุณเห็นคนผูกคอตายเหรอ - ผมเห็น เขาเป็นคนเปอร์เซีย
โทษของเขาคือห้าปีครึ่ง
เขาเสียสติไปแล้ว และเราพบเขาตอนเช้าในสภาพนี้
- ผูกคอตาย - ผูกคอตาย
- เขาฆ่าตัวตาย - เหมือนอีกสองห้องติดๆ กัน
เขาคือหนึ่งในหกคนที่ฆ่าตัวตาย
หนึ่งในหก เลวร้ายมาก
น่าสนใจจริงๆ ที่ได้พบกับเพื่อนร่วมห้องขัง
เขาดูเหมือนคนนิสัยดี และทำให้ผมรู้สึกเป็นที่ต้อนรับ
เขาเคยอยู่ที่นี่ ตอนที่คุกนี้ยังโหดเหี้ยมทารุณ
แต่เรื่องที่น่าสนใจมาก คือผู้คุม
ที่เคยทำร้ายนักโทษยังอยู่ที่นี่
และเขาจะต้องมองตาผู้คุมพวกนั้น
ที่เคยทำร้ายเขา หรือทำเหมือนเขาไร้ค่า
น่าสนใจจริงๆ ว่าตอนนี้ เขาเข้ากับผู้คุมพวกนั้นได้ยังไง
เพราะเป็นผม คงไม่มีวันยกโทษให้ผู้คุม
ที่ซ้อมผมจนน่วมเพราะทำได้
เพราะผมอ่อนแอกว่าแน่ๆ
เรื่องแบบนั้น เกิดขึ้นกับผมในคุกหลายครั้ง
แต่เราไม่มีทางลืม เพราะเรื่องแบบนั้น
ทิ้งไว้ทั้งแผลเป็นบนร่างกายและจิตใจ
(วันที่สอง)
นักโทษที่นี่จะถูกปล่อย ออกจากห้องขังตอนหกโมงเช้า
และได้รับอนุญาต ให้ออกไปจากตึกตอนเจ็ดโมงเช้า
พวกเขาสามารถเดินไปทั่ว ได้อย่างอิสระจนถึงห้าโมงเย็น
ผมกำลังพยายามทำความเข้าใจว่า ที่นี่เป็นยังไงกันแน่
นักโทษที่นี่ไม่สวมเครื่องแบบ
ในขั้นตอนก่อนเข้ามา เรามักจะได้รับเครื่องแบบ
เราจะต้องทิ้งอัตลักษณ์ไว้ที่ประตู
นักโทษที่นี่มีเสื้อผ้าของตัวเอง ดังนั้นพวกเขา
จึงสามารถรักษาอัตลักษณ์ ไว้ได้ในระดับหนึ่ง
และนั่นคือการออกแบบอย่างรอบคอบ เพื่อความเป็นมนุษยธรรม
ผมไม่ประเมินเรื่องคนอันตราย ในคุกแห่งนี้ต่ำเกินไปแน่
เช่นเดียวกับโจรกระจอกและคนติดยา
ที่นี่เต็มไปด้วยอาชญากรหลายประเภท
และยังมีการรักษาความปลอดภัยเต็มขั้น
ในขณะที่นักโทษ ได้รับอนุญาตให้ใช้เวลานอกอาควร
ผมคาดว่าจะได้เห็นคนมากกว่านี้ แต่ได้ยินว่าบ่ายนี้มีกิจกรรมพิเศษ
เอาละ วันนี้ที่นี่จะมีกิจกรรมอะไร
กิจกรรมวันนี้คือบิงโก
เป็นครั้งที่ห้าแล้ว
- โดยมากเราจะ... - บิงโกเหรอ
บิงโก
มีบิงโกให้เล่น เชื่อไหมล่ะ
เป็นกิจกรรมเพื่อเรา และพวกผู้หญิงที่อยู่ในคุกด้วย
โอเคครับ
73
75 เราได้ผู้ชนะแล้ว
นั่นนักโทษหญิงทั้งหมดเหรอ
- ใช่ - พวกเธออยู่ที่ไหนกัน
มีอาคารอื่นน่ะ ชื่อว่าตึกสาม
และพวกผู้หญิงอยู่ที่นั่นกัน
พวกเขาแยกผู้หญิง ออกจากผู้ชายหรือเปล่า
ร้อยเปอร์เซ็นต์
ดังนั้นวันนี้จึงเป็นวันพิเศษ พวกคุณมีโอกาสได้เจอพวกผู้หญิง
เชื่อเถอะ บางทีก็ฝ่ายนั้นมากกว่า
ผมเชื่อ
87, 33, 60, 45, 10, 13, 22
23
ตอนเข้ามา ผมไม่นึกว่า จะเห็นผู้หญิงในนี้
ขอตรวจสอบตัวเลขหน่อยนะ เผื่อผมจะเป็นผู้ชนะ
แต่ผมกำลังเล่นบิงโกในคุก
พวกเราจะได้รางวัลอย่างฟูกนอน ผ้าปูที่นอน ขนมหวาน และของขวัญอื่นๆ
รวมถึงทีวีจอแบนด้วย
แต่ผมไม่เคยเห็นอะไรแบบนี้มาก่อน
ผมได้ยินว่าคนที่เพิ่งมาถึง คือผู้อำนวยการเรือนจำ
แอนนา อริสโทเทลัส
ผมเพิ่งได้เห็นเธอเป็นครั้งแรก
เธอบริหารที่นี่มาแปดปีแล้ว
และเห็นได้ชัดว่า เธอเป็นที่ชื่นชอบของนักโทษ
การต้อนรับแปลกนะเพื่อน ทำไมพวกเขารักเธอขนาดนั้น
เพราะพวกเขา...
เพราะเธอช่วยพวกเขาไว้มาก
พวกเขามาจากคองโก
พวกเขาไม่มีอะไรให้กินข้างนอก
พวกเขามากินอาหารที่นี่ มื้อเช้า มื้อเย็น
ทุกอย่างเลย เข้ายิม เสื้อผ้า รองเท้า
เสียงเชียร์ส่วนมากมาจาก ผู้อพยพผิดกฎหมาย
ที่ได้รับโทษจำคุก เพราะเข้าไซปรัสโดยไม่มีเอกสาร
ผมไม่เคยเห็นใครยกย่องผู้ว่าการ
หรือผู้อำนวยการเรือนจำมาก่อน
เรารักคุณ แอนนา เรารักคุณ แอนนา
เรารักคุณ แอนนา
พวกคุณทุกคนอยู่ในหัวใจฉัน
ขอต้อนรับทุกคน เข้าสู่กิจกรรมในวันนี้
แต่ก่อนอื่นฉันอยากขอบคุณ สำหรับลักษณะพื้นฐานทางสังคม
ตัวตนของพวกคุณ และทุกช่วงเวลา ที่พวกคุณทำให้ฉันประทับใจ
คุณว่ามันจริงไหม ปฏิกิริยาของคนพวกนี้ เพราะว่า...
จริงร้อยเปอร์เซ็นต์
ร้อยเปอร์เซ็นต์
ผมเห็นพวกเขาทำแบบนั้น เป็นครั้งที่ร้อยแล้ว
แล้วคนไซปรัสล่ะ ปฏิกิริยาเหมือนหรือเปล่า
เราจะทักทาย เราจะยืนขึ้น เราจะไปจับมือ
เพราะเรารู้ว่าเธอเป็นคนยังไง เธอเปิดกว้างมาก
คุณทำให้ฉันเป็นคนที่ดีขึ้น
ตอนแรกผมคิดว่าตอนที่เธอเข้ามา
แล้วมีเสียงเชียร์กึกก้องจากทุกคน
แล้วก็การฉลองแบบนี้ มันดูเหมือนจัดฉากเลย
เหมือนทำเพื่อโชว์หรือเปล่า
มันเหนือจริง มันแปลกมาก
ผมคาดหวังว่า ถึงจุดหนึ่งจะได้พบเธอ
ดูเหมือนผู้อำนวยการจะใช้ ระบบปกครองแบบไม่เป็นทางการที่นี่
แต่ผมยังมองไม่เห็นว่า วิธีผ่อนคลายแบบนี้
จะได้ผลกับนักโทษคดีร้ายแรงที่สุด
ขอบคุณครับ
อาหารที่นี่อร่อยใช่ไหม ผมหมายถึง นี่มัน...
เมื่ออาหารไม่ดีหรือไม่เพียงพอ...
เก้าสิบเปอร์เซ็นต์ ของการทะเลาะวิวาทมาจากอาหาร
ว่ากันว่าคนหิวเป็นคนหัวร้อน
- จริงเลย - จริงใช่ไหม
- คุณว่าอาหารเป็นยังไงบ้าง - อร่อยดี
อร่อยเหรอ
คนที่นั่งข้างผมคือ เลิฟพรีต จากอินเดีย
เขามาไซปรัสเพื่อทำงานในฟาร์ม
แต่เขาไปมีเรื่องทะเลาะวิวาทข้างถนน แล้วมีผู้เสียชีวิต
ผมหันหน้า เพราะพวกเขาจู่โจมผม
ผมหันหน้าไปโจมตีบ้าง
ตอนนั้นคุณถืออะไรไว้ในมือ
มีดของเขา
มีด ชายคนนั้นตายหรือเปล่า
ตาย
- เขาตาย - เขาตาย
คุณโดนข้อหาฆ่าคนตาย โดยเจตนาหรือไม่เจตนา
เจตนา
แล้วคุณได้รับโทษจำคุกนานแค่ไหน
ตลอดชีวิต
- ตลอดชีวิตเลยเหรอ - ใช่
คุณรู้สึกยังไง
ตอนแรกผมคิดว่าชีวิตจบสิ้นแล้ว
ตอนนี้ผมรู้สึกดี
เพราะในนี้มีโอกาสเยอะมาก
ผู้คนที่ผมพบเจอมา ไม่ค่อยมีคนไหน พูดว่า "คุกส่งผลดีกับเรา" เลย
ผมหมายถึง คุณไม่อยากอยู่ในนี้ แต่...
ที่นี่ไม่ใช่คุก
ไม่ใช่คุก แต่เป็น ศูนย์ดัดนิสัยต่างหาก
เพราะที่นี่กำลัง เปลี่ยนแปลงผมอย่างมาก
แล้วเรื่องความสัมพันธ์
ระหว่างนักโทษกับเจ้าหน้าที่เรือนจำล่ะ
ตอนนี้ผมรู้สึกเหมือนเป็น สมาชิกในครอบครัว
คุกน่ะ
เลิฟพรีต ฆาตกร ที่ถูกตัดสินว่ามีความผิด
ใช้ชีวิตอยู่ในระบบผ่อนคลาย เหมือนเป็นประชากรทั่วไป
และบางครั้ง ระหว่างอยู่ที่นี่ในช่วงสั้นๆ
เป็นเรื่องง่ายที่จะลืมว่า ผมอยู่ ในคุกที่รักษาความปลอดภัยเต็มขั้น
ตอนที่ผมนั่งอยู่ในห้องบิงโก
ฟังชายหญิงส่งเสียงเชียร์
เข้าร่วมเล่นเกมบิงโก
แต่ผมเอาแต่ มองหน้าบางคนและคิดว่า
"คุณกำลังจะไปจากที่นี่ แต่ไม่ได้กลับบ้านหาครอบครัว"
"คุณไปดื่มเบียร์ไม่ได้ คุณต้องกลับมาห้องขัง"
ไม่ว่าทุกอย่างจะดีแค่ไหน เราก็ยังอยู่ในคุกอยู่ดี
มันเป็นช่วงเวลาที่ยาก
(วันที่สาม)
- เป็นไงบ้าง สบายดีไหม - ครับ
- คอนสแตนตินอสน่ะ ราฟาเอล - ครับ
ใช่ แล้วก็คอนสแตนตินอส
- ครับ - คุณเป็นพ่อครัวใช่ไหม
ใช่
คอนสแตนตินอสอาศัยอยู่ อาคารเดียวกับผม
เขากำลังชดใช้โทษ 12 ปี
และเขาเริ่มออกปากชม ผู้อำนวยการเรือนจำ
โชคดีที่มีผู้หญิงคนนี้
ไม่งั้นเราคง... ไม่รู้สิ
แล้วเธอมาที่นี่ มาพบนักโทษบ่อยไหม ตลอดเวลาหรือเปล่า
ตลอดเวลา
ผมเคยอยู่ในคุกโหดๆ ของสหราชอาณาจักร
ที่ผู้อำนวยการและเจ้าหน้าที่ เกลียดนักโทษ
ที่สหราชอาณาจักร คุณเคยได้เจอผู้อำนวยการบ้างไหม
เฉพาะตอนที่ถูกลงโทษ
เราจะบอกอะไรเธอก็ได้
- คุณคุยกับเธอได้ทุกที่ทุกเวลาเหรอ - ใช่
นั่นสิ
สวัสดี
- ผมราฟาเอลครับ เป็นไงบ้าง - สวัสดีค่ะ แอนนา ผอ.เรือนจำค่ะ
ครับ ผมได้ยินเรื่องแอนนามาเยอะ
คุณปรับตัวได้เรียบร้อยดีไหม ทุกอย่างโอเคไหม
เป็นไปได้ด้วยเหรอ ที่จะปรับตัวให้คุ้นเคยกับคุก
ฉันอยากให้คุณอยู่อย่างสะดวกสบาย ฉันเคยอ่านสัมภาษณ์คุณแล้ว
- โอเค - ค่ะ
ฉันรู้ว่าคุณสนใจเรื่องกีฬา
โอเค คุณทำแบบนั้น กับนักโทษทุกคนหรือเปล่า
- แน่นอน ทำสิคะ - โอเค
เราอยากให้พวกเขามีความสุข
ในคุกทำได้ด้วยเหรอ
มันยากมากค่ะ
แต่อย่างน้อยเราก็สร้างสภาพแวดล้อม
ให้ใกล้เคียงกับ สภาพแวดล้อมของโลกข้างนอก
เรามีระบบการศึกษาแบบสังคมเปิด
- คุณพูดภาษาอะไร - อังกฤษ ประมาณนั้นครับ
คุณไปเรียนภาษากรีกหรือรัสเซียได้
แล้วคุณคาดหวังว่าจะได้อะไรกลับไป
เราคาดหวังว่าจะได้อะไรคืนมาน่ะเหรอ เป็นคำถามที่ดีมาก
เราช่วยให้คนพัฒนา เปลี่ยนแปลง และกลับตัว
และเพื่อกลับเข้าไปอยู่ในสังคมได้
ผมจำเป็นต้องไปหางาน ในเวิร์กชอปหรือเปล่า
จะเกิดอะไรขึ้นถ้าผมไม่ทำตาม
เราจะประชุมร่วมกับคุณค่ะ เพื่อหาคำตอบว่าปัญหาคืออะไร
สุดท้ายแล้ว เชื่อฉันเถอะ ว่าคุณจะไปเล่นกีฬาแน่นอน
คุณจะไปเข้าเรียน
คุณค่อนข้างขี้สงสัยนะ
เรื่องปกติน่ะ
แต่ประเด็นก็คือ ผมไม่ชินกับสภาพแวดล้อมแบบนี้
ประสบการณ์ในคุกของผม คือการเผชิญหน้า
ประสบการณ์ในคุกของผม คือผู้อำนวยการ
พวกผู้คุมไม่ซื่อสัตย์ พวกเขาหลอกลวง
พวกเขาชอบชักจูง โหดร้าย
เมื่อวานตอนที่ ผมมีโอกาสได้ไปเล่นบิงโก
คุณคุยกับชายหญิงที่อยู่ที่นั่น อย่างซาบซึ้ง
ว่าพวกเขาควรเชื่อในตัวเอง
ผมรู้สึกว่ามันดูการเมืองหน่อยๆ
คุณไปอยู่บนเวที พูดคุยกับคนข้างนอกได้เลย
- ฉันไม่ใช่นักการเมือง - คุณเป็นนักการเมือง
ฉันรู้สึกแบบนี้
ฉันชอบสิ่งที่ตัวเองทำ ฉันทำมันอยู่
และถ้าเราชอบสิ่งที่เราทำ เราจะทำด้วยความหลงใหล
นี่คือความจริงในคุกของเรา
และคุณเชื่อไหม ผมบอกได้เลย นี่มันที่สุดแล้ว
ผม เชื่อผมเถอะ ผมก็แปลกใจ
คุณถูกล้างสมอง คุณถูกล้างสมองไปแล้ว
เชื่อเถอะ ผมน่ะ...
ผมเคยอยู่ในคุกสภาพแวดล้อม แบบเดียวกับคุณมาก่อน
ขอบคุณนะครับที่มาและสละเวลา
บอกผมว่าเกิดอะไรขึ้นในนี้
ยินดีที่ได้พบเช่นกัน
- ขอบคุณ บ๊ายบาย - บ๊ายบาย
บ๊ายบาย
ก่อนเธอจะมาบริหารเรือนจำแห่งนี้
ผู้อำนวยการเคยเป็นนักกฎหมาย เชี่ยวชาญกม.อาญาและสิทธิมนุษยชน
แล้วเธอก็ไปทำงานกับกระทรวงยุติธรรม
ออกแบบการปฏิรูปเรือนจำ ก่อนจะมีโอกาส
ได้นำเอาทฤษฎีของเธอมาใช้จริง
ผมยังพยายามค้นพบว่า ที่นี่เป็นยังไงกันแน่
รูปแบบที่นักโทษสนับสนุน ผู้อำนวยการตลอดเวลา
พวกเขาฉลองกันทันทีที่เห็นเธอ
พวกเขาจับมือเธอ เหมือนเธอเป็นเทพเจ้า
ผมไม่แน่ใจว่ามันเป็นของจริง
หรือเพราะพวกเขา ต้องการอะไรบางอย่างกันแน่
อย่างทำตัวดีกับผู้อำนวยการ แล้วคุณจะได้มากกว่าคนอื่น
ที่นี่ยังมีอีกหลายอย่างให้ค้นหา
ดูเหมือนที่นี่จะพยายามผลักดัน ให้นักโทษได้รับการศึกษา
ผมเลยอยากเห็นว่า พวกเขาไปเรียนกันจริงๆ
แล้วเปิดรับโอกาส ในการเรียนรู้หรือเปล่า
ที่นี่สอนตั้งแต่การอ่านเขียนพื้นฐาน ไปจนถึงวุฒิมหาวิทยาลัย
สวัสดี
ผมมาลองเรียนภาษารัสเซียเบื้องต้น
สวัสดี
นั่นแปลว่าอะไร
"สวัสดี" น่ะ
สบายดีไหมคะ
สบายดีครับ ขอบคุณ
คนที่ช่วยผม ชื่อแอนโทนิโอ อายุ 27 ปี
ทำไมคุณถึงมาเรียนภาษารัสเซียล่ะ มีครอบครัวเป็นคนรัสเซียเหรอ
แม่ผมน่ะ
แม่คนเป็นคนรัสเซีย
แอนโทนิโอ ต้องพูดยังไงคะ
ย่าผมเกษียณแล้ว
ใช่ค่ะ
การมาเรียนแบบนี้
มักจะเป็นข้ออ้างของนักโทษ
ให้ได้ออกจากห้องขัง แค่สองสามชั่วโมง
พวกเขาเลยมาผลาญเวลาที่นี่
ที่นี่ไม่จำเป็นต้องหาข้ออ้าง ออกจากห้องขัง เพราะออกมาได้อยู่แล้ว
พวกเขาเลยตั้งใจมาเรียนกันจริงๆ
คนขี้ประชดประชันอาจพูดว่า
"พวกเขาแค่มาเรียน เพราะอยากได้คะแนนความประพฤติ"
แต่แค่มองไปรอบๆ ก็เห็นแล้วว่าพวกเขาตั้งใจแค่ไหน
ทำไม...
ทำไม
- ทำไม... - ถึงจำเป็น...
ถึงจำเป็น...
ต้องเรียนภาษารัสเซีย ในเรือนจำไซปรัสด้วยครับ
คนรัสเซียเริ่มเข้ามาที่ไซปรัส
เพื่อเปิดธุรกิจที่นี่
ดังนั้นเราควรเรียนภาษารัสเซีย
ผู้หญิงรัสเซียสวยๆ กันเยอะ
ตอนนี้ผมรู้แล้ว เนอะ ใช่ ตอนนี้ผมรู้แล้ว
ตอนนี้เราเข้าใจแล้ว
การผลักดันให้นักโทษไปเรียนได้ผล
นักโทษ 75 เปอร์เซ็นต์ไปเรียนหนังสือ
ผมพบว่าแอนโทนิโอ เพื่อนร่วมชั้น ก็อยู่อาคารปีกเดียวกับผม
และเขารู้จักคุกนี้ดีมาก
ผมโตมาในคุก
ในคุก กับยาเสพติด ในสถาบัน
ผมอยู่ในเรือนจำนี้ ตั้งแต่ปี 2011 ถึงปัจจุบัน
มีแค่ปี 2017 ที่ผมไม่ได้เข้ามา
- โอเค - เป็นปีทองของผม
- เป็นปีทองของคุณ - เป็นปีทอง
ทำไมคุณถึงเข้าๆ ออกๆ คุกตลอดล่ะ อะไรผลักดันให้คุณก่ออาชญากรรม
ผมใช้ยาเสพติดตั้งแต่อายุ 15
ผมเสพเฮโรอีน ใช้โคเคน ผมใช้ยาทุกรูปแบบมาก่อน
ผมถูกตัดสินจำคุกในข้อหาลักทรัพย์
และใช้อาวุธปล้นทรัพย์ และปลอมแปลง และ...
ชิงทรัพย์
คุณก่ออาชญากรรม เพื่อเอาไปเสพเฮโรอีนใช่ไหม
ใช่
โทษที่ทำให้คุณมาอยู่ในคุกตอนนี้
ก็ลักทรัพย์ด้วยหรือเปล่า
- ตอนนี้เหรอ ใช่ - ใช่
ลักทรัพย์แบบไหน ในธนาคาร ข้างถนน
เครื่องประดับน่ะ
เราใช้ปืน กวาดเอา เท่าที่ทำได้ แล้วก็ไป
คุณเคยอยู่ที่นี่ในปี 2011 ตอนนั้นที่นี่ตรงข้ามจากปัจจุบัน
ผมเข้ามาที่นี่ตอนอายุ 16 ปี
พวกเขาให้ผมอยู่อาคารสองบี ที่นั่นมีแต่ผู้ชายตัวใหญ่ๆ
เด็กชายอายุ 16 เข้ามาพร้อมอาการขาดเฮโรอีน
ผมตัวสั่น
ผมนึกว่าจะตายในสองสัปดาห์
คุณเคยอยู่ที่นี่ ตอนที่ผู้คุมทำกับนักโทษอย่างโหดร้าย
พวกเขาจะซ้อมหรือแยกขังคุณ "เอาไปขัง" ด้วยเรื่องเล็กๆ น้อยๆ
ในชีวิตผม ตรงนี้เคยหักสองครั้ง
ซี่โครงคุณเหรอ
ใช่ สองครั้ง
และทั้งสองครั้งอยู่ในคุก ไม่ใช่เพราะนักโทษ
แต่เป็นเจ้าหน้าที่
แอนโทนิโอบอกผมว่า เขาเลิกยาในคุกเมื่อสองปีก่อน
และกำลังจะได้ออกไป ในอีกไม่ถึงสามเดือน
คุณคิดว่าคราวนี้จะเกิดอะไรขึ้น หลังจากคุณออกจากคุก
ผมไม่ได้คิดเรื่องออกไป
และเมื่อเวลาพ้นโทษมาถึง ผมจะเริ่มคิด
ผมเริ่มคิด และผม...
ก็เครียด
เพราะผมไม่รู้ว่า จะออกไปเจออะไรข้างนอก
แอนโทนิโอเป็นอาชญากรมืออาชีพ
เขาทำแบบนี้มาตั้งแต่อายุ 15 หรือ 16
เขาเป็นคนประเภทที่ออกไป และสร้างความโกลาหล
ด้วยอาวุธเพื่อปล้นทรัพย์
เขาเข้ามาในคุก
ได้รับการบำบัดเพื่อเลิกยา
แต่เมื่อไรที่เดินผ่านประตูออกไป
เขาจะไม่ได้รับการสนับสนุนแบบในนี้
เขาไม่สามารถพาตัวเองหลุดจาก วงจรของอาชญากรรมและการติดยาได้
เป็นความท้าทายสำหรับคนแบบเขา และท้าทายยิ่งกว่าสำหรับเรือนจำ
เพราะเรือนจำทำตามหน้าที่ และส่งเขาออกไป
และสุดท้ายเขาก็จะกลับเข้ามา
(วันที่สี่)
ผมอยู่ในคุกแห่งนี้นานพอ จะรู้ว่าเสียงนั้นคืออะไร
ผู้อำนวยการอยู่ที่ปีกอาคารนี้
และผมยังพยายามหาคำตอบอยู่ว่า การแสดงออกพวกนี้เป็นเรื่องจริงไหม
คนส่วนมากที่คุณเห็นที่นี่ เป็นผู้อพยพ
- อ้อ พวกเขาเป็นผู้อพยพ - พวกเขาเป็นผู้อพยพ
ใครก็ตามที่มาไซปรัสอย่างผิดกฎหมาย อาจถูกขังที่นี่หนึ่งปี
มีแรงงานผิดกฎหมายและผู้อพยพ ในเรือนจำแห่งนี้ประมาณ 300 คน
ทำไมพวกเขาถึงตื่นเต้น ที่ได้เห็นผู้อำนวยการกันนัก
ผมเชื่อว่าเป็นเพราะ วิธีที่เธอปฏิบัติกับเรา
ในฐานะมนุษย์คนหนึ่ง ผมเรียกว่าดูแลแบบวีไอพีเลย
เราอยู่ในคุก แต่เธอไม่ทำเหมือน เราเป็นนักโทษ
คุณก็เป็นผู้อพยพเหมือนกันเหรอ
ผมเป็นผู้อพยพ มาจากแคเมอรูน
พวกเขารู้เพลงอะไรน่ะ พวกเขาร้องอะไรในเนื้อเพลง
พวกเขาร้องว่า "แอนนา ราชินีแห่งเรือนจำ"
- แอนนา ราชินีแห่งเรือนจำ - ใช่ พวกเขาร้องแบบนั้นแหละ
คุณคิดว่าเธอทำแบบนี้ เพราะเธอแคร์จริงๆ
หรือเป็นวิธีควบคุมพวกคุณ
เพราะถ้าคุณรู้ว่า เธอดีกับพวกคุณ
คุณจะไม่สร้างปัญหาให้เธอ หรือสร้างปัญหาในคุก
ไม่ เธอไม่ได้ทำเพื่อควบคุมเรา
คนที่พยายามผลักดันตัวเอง ไปสู่ชีวิตที่ดีกว่าไม่ใช่อาชญากร
นี่มันน่าทึ่งมากเลย แอนนา
ใช่ไหมล่ะคะ
เป็นความรู้สึกที่น่าทึ่ง
ฉันประทับใจมาก
ทำไม ทำไมพวกเขาถึงทำแบบนี้
คนพวกนี้ไม่ควรต้องมาอยู่ในคุก
ในข้อหาอพยพอย่างผิดกฎหมาย
ฉันคิดว่าพวกเขาควรได้รับการปฏิบัติ
ด้วยวิธีบริหารจัดการ
ไม่ใช่คนร้ายและต้องรับโทษจำคุก
แต่คุณเชื่อว่า ควรเปลี่ยนกฎหมายใช่ไหม
ค่ะ ฉันเชื่ออย่างนั้นจริงๆ
หน้าที่ของฉันในฐานะมนุษย์ คือช่วยเหลือพวกเขา
ผู้อำนวยการไม่ได้ทำงาน เพื่อนักโทษในคุกนี้เท่านั้น
เธอยังท้าทายรัฐบาล ให้เปลี่ยนแปลงกฎหมาย
ที่ทำให้ผู้อพยพและผู้ลี้ภัย เป็นอาชญากรด้วย
แต่ผมอยากเห็นว่าผู้อำนวยการ ทำอะไรกันแน่เพื่อปฏิรูปนักโทษ
การจ้างงานคือกุญแจ ของการกลับตัวที่นี่
นักโทษทำงานเป็นพนักงานทำความสะอาด พ่อครัว และคนดูแลสนามกีฬา
เช่นเดียวกับอาชีพ ที่อาศัยทักษะเฉพาะทาง
ผมได้ยินว่า ในเรือนจำแห่งนี้ มีเวิร์กชอปหลากหลายรูปแบบ
และผมกำลังจะไปพบคน ที่อยู่ในเวิร์กชอปแห่งหนึ่ง
เพื่อหาคำตอบว่าเขาทำอะไรที่นี่
มาริโอใช่ไหม เป็นไงบ้าง ผม ราฟาเอล
- สวัสดี ยินดีที่ได้รู้จัก - คุณทำอะไรน่ะ
ที่นี่เราเย็บเล่มหนังสือ
เราเย็บเล่มหนังสือ 90 เปอร์เซ็นต์ ของหนังสือราชการ
คุณเย็บเล่มหนังสือพวกนี้ ให้รัฐสภาเหรอ
ครับ ให้รัฐสภา ให้ตำรวจ
- อยากดูหน่อยไหม - ครับ
เดิมทีมาริโอมาจากเลบานอน
เขาอยู่ที่นี่มาแล้วเก้าเดือน จากโทษ 25 เดือน
- คุณเคยติดคุกมาก่อนไหม - ไม่เลย นี่เป็นครั้งแรก
- คุณรับมือยังไง - เสร็จแล้ว
บอกตามตรง ก่อนเข้ามาที่นี่ ผมประหม่ามาก
คุณคาดว่าจะเข้ามาแล้วถูกซ้อมใช่ไหม
ถูกต้องเลย แล้วมันจะต้อง... ประมาณว่า มีคนกุมอำนาจอยู่
- ส่วนคุณเป็นแค่นักโทษตัวเล็กๆ - ใช่
คุณทำอะไรถึงต้องโทษ 25 เดือน
ผมถูกจับเพราะมีอาวุธปืนในครอบครอง กระสุนปืนจำนวนหนึ่ง กับยาเสพติดน่ะ
ยาเสพติดสำหรับขายหรือเสพเอง
ไม่ เสพเอง
ถือเป็นคดีร้ายแรงสำหรับ คนทำผิดครั้งแรกอยู่นะ
พกอาวุธปืนเนี่ย
ยาเสพติด ออกจะเป็นเรื่องส่วนตัว คนเราเผชิญกับเรื่องแบบนั้นได้
แต่ครอบครองอาวุธปืน อาวุธสังหาร
เป็นเรื่องร้ายแรง
- ใช่ไหมล่ะ - ใช่เลย
แล้วการทำแบบนี้ช่วยอะไรคุณ
งานนี้ผลาญเรี่ยวแรงผมจนเกลี้ยง เพราะเวลาตื่นขึ้นมาในตอนเช้า
ผมรู้ว่าตัวเองต้องมาที่นี่ เรียนรู้อะไรใหม่ๆ
มันช่วยจริงๆ นะ มัน... เรารู้สึกว่า...
เราไม่รู้สึกว่าถูกจองจำอยู่ในคุก
ผมเคยใช้ยาเสพติด
อ้อ โอเค
และสภาพแวดล้อมแบบนี้ช่วยผมได้มาก
ผมมีครอบครัว และผมไม่ได้คิด
แบบเดียวกับที่กำลังคิดตอนอยู่ที่นี่
บางทีผมอาจจะไม่ได้คิดว่า จะต้องเสียครอบครัวไป
ตอนนี้ ระหว่างอยู่ที่นี่
ผมคิดจริงๆ ว่า ผมสูญเสียครอบครัวไป
ตอนนี้ผมอยากออกไปเจอลูกสาวมากๆ
เมื่อไรที่เราเสียอะไรไป เราจะรู้คุณค่าของมัน
เราได้เข้าใจตัวเองในคุก ได้ค้นพบตัวเองที่นี่
บางคนอาจจะมอง เป็นงานง่ายๆ ของนักโทษ
แต่สภาพแวดล้อมที่ช่วยอุปถัมป์ในนี้
ช่วยให้มาริโอโฟกัส เรื่องการกลับตัวอย่างเห็นได้ชัด
นักโทษจะถูกจำกัดบริเวณ ในตึกของตัวเองตั้งแต่ห้าโมงเย็น
ในเรือนจำหลายแห่ง นี่คือช่วงพวกเขาหันไปหายาเสพติด
เพื่อช่วยให้ผ่านพ้น ค่ำคืนอันยาวนานหลังลูกกรงไปได้
ตาผมหรือตาคุณ
- ตาผม - คุณคิดหนักนะเนี่ย
ผมอยากรู้ว่า นักโทษมีประวัติใช้ยาเสพติด
รู้สึกอยากบ้างไหม
ถ้าผมเคยใช้ยา ผมจะหายาได้จากในนี้ไหมน่ะเหรอ
คุณไม่มีทางเจอเฮโรอันในนี้ ไม่มีทางเจอโคเคนในนี้
ไม่มีทางเจอกัญชาในนี้
เรือนจำทุกที่มียาเสพติดทั้งนั้น
คุณหาไม่ได้หรอก
- ผมไม่แน่ใจว่าเชื่อไหม - ถ้าไม่เชื่อ ยังไงคุณก็ไม่เชื่อ
ผมไม่ได้บอกว่า...
คุณประหลาดใจ
- ผมประหลาดใจ - เป็นครั้งแรกเลย
- เรามีครั้งแรกกันทั้งนั้น - ใช่
ผมเสพเฮโรอีนมา 15 ปี
ถ้ามีผมต้องหาเจออยู่แล้ว
ผมขอบอกตรงๆ ผมพยายามหาแล้ว
ผมลองถามๆ ดู
พยายามอยู่เก้าเดือน แต่ไม่เจออะไรเลย
เป็นไปไม่ได้
พวกเขาบอกว่าเรือนจำนี้ ไม่มียาเสพติด
ผมแปลกใจจริงๆ ที่ได้ยินแบบนั้น
ที่ผมจะบอกก็คือ ปกติเวลาที่เราอยู่ในคุก
เราจะสัมผัสได้ว่ามียาเสพติด
เราจะได้กลิ่น
เราจะรู้สึกว่ามีอะไรบางอย่าง
ต่อให้ทุกคนพยายามซ่อนไม่ให้เราเห็น
และผมไม่มีความรู้สึกแบบนั้นที่นี่
พูดกันหนาหูว่า ผู้คุมที่นี่ไม่ทุจริตแล้ว
ซึ่ง ณ กาลครั้งหนึ่ง
พวกเขาเคยเอาของผิดกฎหมาย เข้าในในคุก รวมถึงยาเสพติดด้วย
แต่มันถูกกำจัดไปหมดแล้ว
ที่นี่เป็นคุกแห่งเดียวในโลก ที่ไม่มียาเสพติดหรือเปล่า
ถ้าเป็นเรื่องจริง ก็น่าทึ่งมากๆ มันเกิดอะไรขึ้นในนี้กันแน่
(วันที่ห้า)
ระหว่างอยู่ในนี้
ผมแปลกใจกับความสัมพันธ์ ผ่อนคลายของนักโทษและผู้คุม
แต่ก่อนที่ผู้อำนวยการคนปัจจุบัน จะเข้ามาบริหารในปี 2014
เรือนจำแห่งนี้ชื่อกระฉ่อนในเรื่อง ผู้คุมใช้ความรุนแรงกับนักโทษ
มันเคยเลวร้ายถึงขั้นนักโทษฆ่าตัวตาย
และผู้คุมในตอนนั้นหลายคน ยังทำงานอยู่ที่นี่
หนึ่งในเรื่องแรกๆ ที่ผู้อำนวยการตัดสินใจเปลี่ยนแปลง
คือระบบความคิดของเจ้าหน้าที่
เธอก่อตั้งสถาบัน ฝึกสอนผู้คุมแห่งใหม่
และเพิ่มงบฝึกอบรมประจำปี จากแค่หกพันเป็นหนึ่งแสนยูโร
แสดงให้ราล์ฟดูหน่อยค่ะ ว่าเรา คุมตัวนักโทษแบบมีมนุษยธรรมยังไง
ครูฝึกอเล็กซานดรอส สรุปโปรแกรมให้ฟังล่วงหน้า
คุณจะทำอะไรเป็นอย่างแรก
ขั้นตอนแรกคือต้องเลี่ยง ไม่ให้มีการต่อสู้เสมอ
ถ้าผมเข้าไปหาเรื่องคุณ ด่าว่าคุณ "ไอ้เวรนั่น ไอ้เวร..."
คือผมไม่อยากให้คุณทำอะไรทั้งนั้น ผมกำลังโกรธ
ผมพยายามทำให้คุณเย็นลง
แล้วผมจะพยายามแสดงให้คุณเห็น ด้วยน้ำหนักของเขา
- ว่าผมตัวใหญ่กว่า แข็งแรงกว่าคุณ - อ้อ
ลงไปพร้อมกันเลย
ช้าๆ นะ นี่ ใจเย็นๆ
ไม่ใช่ความผิดคุณ
- ผมกับคุณไม่ได้มีปัญหากัน โอเคไหม - โอเค
- มันจบแล้ว โอเคไหม ไม่เป็นไรนะ - โอเค
- ครับ - โอเค ไปดื่มกาแฟกันเถอะ
ผมไม่ค่อยรู้เรื่องกาแฟหรอก รู้แค่บรั่นดีกับเหล้ารัม
ในตอนนี้ผู้คุมถูกฝึก ให้ใช้กำลังควบคุมนักโทษก้าวร้าว
โดยไม่ทำร้ายพวกเขา
ลองโจมตีผมซิ
เอาละ โอเค เอาเลยพวกเรา
ลอง... โอเค แบบนั้นแหละ
- โอเค - ใจเย็นๆ
โอเค ใจเย็นๆ ค่อยๆ นะ
ค่อยๆ
- โอเคไหม - โอเค
แต่ผมจะ...
- ผมมีเรื่องอยากถาม โอเคไหม - เหรอ
- ตอนนี้คุณเจ็บปวดไหม - ไม่เลย
ประเด็นอยู่ตรงนี้
น่าสนใจมาก เพราะโดยทั่วไป
เวลาเราพยายาม ควบคุมตัวใครสักคน เราจะพูดว่า
"นอนลงไปสิวะ ห้ามทำแบบนั้น"
คุณไม่ได้พูด คุณพูดว่า "ผมกับคุณไม่ได้มีปัญหากัน"
และคุณพยายามใช้คำพูดทำให้ผมสงบลง
ระหว่างคุณกับผม เราไม่ได้มีปัญหากัน โอเคไหม
ผมพยายามทำให้คุณคิดว่า คุณต้องหยุดเดี๋ยวนี้
ไม่มีเหตุผลให้ทะเลาะวิวาท
ผู้คุมหน้าใหม่ถูกจ้างและฝึกฝน ด้วยวิธีการที่มีมนุษยธรรม
แต่พานาจโยทิส ทำงานที่นี่มาแล้วเกือบ 30 ปี
เขามีประสบการณ์ทำงานกับระบบเดิม
นักโทษถูกปฏิบัติด้วยอย่างเลวร้าย ถูกซ้อมโดยไม่มีเหตุผลไหมครับ
ทุกวัน
ผู้คุมทำเหมือนนักโทษบางคนเป็นทาส
แนวคิดก็คือ ถ้าเขามาอยู่ในคุก เขาก็ต้องถูกลงโทษ
เขาต้องยอมให้ตัวเองถูกซ้อม
ส่งผลให้นักโทษฆ่าตัวตาย
ฆ่าตัวตายเป็นผลลัพธ์ปกติที่ตามมา
แล้วพวกเขาเปลี่ยนวิธีคิด และวิธีการรับมือกับนักโทษได้ยังไง
ผู้อำนวยการคนใหม่เข้ามา
เธอบอกเราคำเดียว
แค่คำเดียว
มนุษย์
เธอปลูกฝังเรื่องนั้นกับพนักงาน
ว่าพวกเขากำลังรับมือกับมนุษย์
ไม่ใช่สัตว์
ผู้อำนวยการทำให้ผม ต้องร้องไห้เพราะนักโทษคนหนึ่ง
ถ้าคุณบอกผมเมื่อ 28 ปีก่อน
ว่าผมจะร้องไห้เพราะนักโทษ ผมคงไม่เชื่อแน่นอน
นักโทษบางคนอาจเคยอยู่ที่นี่ สมัยที่ยังปกครองด้วยระบบเก่า
คุณคิดว่าการเปลี่ยนแปลงพวกนี้ รับมือได้ยากหรือเปล่า
ยุคสมัยเก่ามันจบลงไปแล้ว
ตอนนี้เราปฏิบัติกับนักโทษแบบมนุษย์
ผอ.เรือนจำอ้างว่า การปฏิรูปของเธอ กำลังเปลี่ยนนักโทษให้ดีขึ้น
และใต้การปกครองของเธอ อัตราการกระทำผิดซ้ำลดลงเป็นอย่างมาก
ผมมาคุยกับแอนโทนิโอ
ที่เข้าๆ ออกๆ คุกมาตลอดชีวิต ตั้งแต่โตเป็นผู้ใหญ่
เขาก่ออาชญากรรมเพราะติดยา
และเข้ารับการบำบัดยาเสพติดเป็นประจำ
โทษจำคุกของเขาจะสิ้นสุดลง ไม่ช้าก็เร็ว
เรื่องสำคัญที่สุดก็คือ ต่อไปจะเกิดอะไรขึ้น
คุณกังวลเรื่องอะไรอยู่
จากที่ผมเคยติดคุกตอนยังเด็ก
และเคยเป็นคนติดยา
ผมเข้าโปรแกรมบำบัดหลายครั้ง แต่ยังเหมือนมีตราบาป
ในนี้เราไม่เป็นไร เราไม่เสพยาและเราสบายดี
แต่ข้างนอกล่ะ สังคมไม่ได้ทำกับเราแบบนี้
อีกไม่กี่สัปดาห์ แอนโทนิโอจะพ้นโทษ
แต่ในนี้มีสภาพแวดล้อมปลอดยาเสพติด
เหมือนกับเขาไม่อยากออกไป
ผมไม่รู้ว่าออกไปแล้วจะเกิดอะไรขึ้น
- ในขณะเดียวกัน... - และเรื่องนั้นทำผมเครียดมากกว่า
ผมจะพยายามไม่ใช้ยา อย่างที่ทำมาได้เป็นเวลานาน
และวิธีดีที่สุดที่ผมนึกออก
ก็คือคว้าพาสปอร์ตของผม แล้วไปจากที่นี่
ค่ะ แต่ไม่ว่าจะไปที่ไหน
- คุณจะยังต้องเผชิญ... - ผมจะยังต้องเผชิญกับปัญหาเดิม
ผมคิดว่ามันเป็นปัญหา ที่จะติดตัวผมตลอดไป
เห็นได้ชัดว่าเรือนจำพยายามเต็มที่
ผ่านช่วงเวลาบำบัดยาเสพติด เพื่อเปลี่ยนวิถีชีวิตของเขา
คำถามก็คือ พวกเขาจะได้รับ การสนับสนุนแบบนี้หลังออกจากคุกไหม
และผมได้ยินว่าไม่
เมื่อเขาไปถึงประตูและพ้นโทษออกไป
เขาแทบจะต้องกลับไปอยู่จุดเริ่มต้น และนั่นเป็นเรื่องน่าเศร้า
หวังว่าครั้งนี้อาจจะเป็นครั้งสุดท้าย
แต่ตอนนี้ตัวเขาเอง ยังตอบไม่ได้ด้วยซ้ำ
หนึ่งในเรื่องน่าทึ่งของเรือนจำแห่งนี้
คือนักโทษชายและหญิง มีโอกาสได้พบปะกันเป็นประจำ
นักโทษพวกนี้กำลังเรียน การเต้นรำพื้นบ้านของไซปรัส
สุภาพสตรีที่กล้าหาญพอ จะรับมือลีลาของผม ชื่อจอร์เจีย...
และเธอมีเหตุผลที่จะมาซ้อมเต้นรำ
ฉันจะแต่งงานพรุ่งนี้ค่ะ
ฉันมีความสุขและตื่นเต้นมาก
- คุณจะแต่งงานพรุ่งนี้เหรอ - ค่ะ
ยินดีด้วย
คู่หมั้นของคุณอยู่...
อีกตึกนึงค่ะ
- อีกตึกนึง - แต่งงานกับนักโทษด้วยกันเหรอ
ค่ะ
เราถูกจับด้วยข้อหาชิงทรัพย์
เราขโมยเพราะติดยาน่ะค่ะ ก็เลยมาจบลงที่นี่
เราคบกันมาสองปีแล้ว เลยตัดสินใจแต่งงาน
คุณมาร่วมงานได้นะ
ขอบคุณมากที่เชิญผมไปงานแต่งของคุณ
ยินดีด้วย ผมจะไปตามคำเชิญ
ขอบคุณค่ะ ดูแลตัวเองด้วย
ขอบคุณครับ
ขอบคุณ ยินดีที่ได้รู้จักนะคะ
เหมือนกันครับ ขอบคุณ
เรือนจำนี้มีส่วนของนักโทษหญิง
พวกเธอถูกแยกจากนักโทษชาย
แต่ในกิจกรรมเข้าสังคมพวกนี้ พวกเขาสามารถพูดคุยกันได้ตามปกติ
ซึ่งส่งผลดีกับตอนที่พ้นโทษออกไป
เพราะพวกเขาจะไม่รู้สึก แปลกแยกกับเพศตรงข้าม
และนั่นเป็นหนึ่งใน หลักปรัชญาสำคัญของที่นี่
ที่ว่าสิทธิในความเป็นมนุษย์ และความสามารถในการใช้ชีวิตตามปกติ
ภายในขอบเขตของเรือนจำ ไม่ควรถูกพรากไปจากนักโทษ
(วันที่หก)
วันสุดท้ายของผมที่นี่
และถึงเวลาบอกลาฟายฟาน เพื่อนร่วมห้องขังของผมแล้ว
ผมอยากรู้ว่า วิธีการของเรือนจำนี้ ส่งผลกับเขาอย่างยั่งยืนจริงๆ ไหม
คุณคิดจะทำอะไรต่อไปในอนาคต
คุณเล่าให้ผมฟังอย่างชื่นชม ว่าเรือนจำแห่งนี้
- พยายามจะเปลี่ยนแปลงคน - ใช่
แต่สุดท้ายแล้ว วันที่คุณต้องเก็บของ
ออกไปจากที่นี่จะมาถึง
เพราะวัฒนธรรมในเรือนจำนี้ ซึ่งช่วยเหลือผม
ทุกอย่างในนี้กำลังช่วยเหลือคุณ
เราได้รู้ตัวว่า เรื่องธรรมดาทั่วไปสำคัญแค่ไหน
ครอบครัว เพื่อน เดินเล่นริมหาด กินไอศกรีม
เราอาจจะไม่ได้มีเงินเป็นแสนในธนาคาร
ผมว่าฟังดูเหมือน คุณอยากมีชีวิตธรรมดาทั่วไป
- ถูกต้อง มากเลย - คุณเคยผ่านชีวิตไม่ธรรมดามาแล้ว
คุณวางมือไว้ที่หัวใจ
แล้วพูดว่าจะไม่กลับมา เข้าคุกอีกได้ไหม
ถ้าเป็นครั้งเดียวที่ผมทำได้
ผมจะไม่ทำเพื่อแลกกับ เงินหลายล้านที่หาได้ในโลก
แต่คุณคิดว่าเมื่อพ้นโทษออกไปในครั้งนี้ คุณจะไม่กลับเข้ามาแล้ว
ผมเชื่อแบบนั้น
เราฟันธงไม่ได้หรอก
แต่ผมเชื่อว่าฟายฟาน เปลี่ยนแปลงตัวเองแล้ว
พิธีแต่งงานของจอร์เจีย เป็นงาน ที่ 20 ตั้งแต่ผอ.คนใหม่เข้ามา
และเธอกำลังแต่งงาน ในวิหารกรีกออร์โธดอกซ์ของเรือนจำ
สัมผัสได้ถึงบรรยากาศตื่นเต้นเลย
เหมือนช่วงเวลาของบอนนีกับไคลด์ แต่เป็นช่วงเวลาน่าตื่นเต้น
คนสองคนกำลังแต่งงานในเรือนจำ
นี่เป็นครั้งแรกที่ผมมาร่วม พิธีแต่งงานแบบออร์โธดอกซ์
และยังเป็นงานแต่งในเรือนจำครั้งแรก ที่ผมได้มาร่วมงานด้วย
โดยทั่วไปคุกมักจะทำลายความรัก
คุกมักจะทำลายความรักระหว่างคนสองคน
แต่ในโอกาสนี้ มันกลับนำพาคนสองคนมาพบกัน
ดีมีเทรียส ยินดีด้วย โชคดีนะครับ
- สวัสดี - ยินดีด้วยนะ
- คุณเป็นไงบ้าง - ผมสบายดี
ขอให้มีความสุขกับชีวิตต่อไป ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้นนะ ตกลงไหม
ขอบคุณค่ะ
ราล์ฟ คุณเข้าใจ วิธีการของเราที่นี่แล้วใช่ไหม
- คุณคิดว่าไงบ้าง - ไม่ธรรมดาครับ
ผมหมายถึง บางคนอาจจะบอกว่า ชีวิตนักโทษในนี้ดีเกินไป
พวกเขาไม่ได้ถูกลงโทษ อย่างที่เหยื่อน่าจะคาดหวัง
คุณจะพูดกับคนพวกนั้นว่ายังไง
ถ้าการปกป้องและคุ้มครอง สิทธิมนุษยชน
ปฏิบัติกับมนุษย์ด้วยกันอย่าง มีมนุษยธรรม คือวิธีละมุนละม่อม
ฉันก็ขอใช้วิธีละมุนละม่อม
เราเห็นผลลัพธ์ของระบบลงทัณฑ์มาแล้ว
ตอนที่มีการละเมิด สิทธิมนุษยชนอย่างรุนแรง
ตอนที่นักโทษหกคนฆ่าตัวตาย ภายในเวลาสิบเดือน
แต่ตอนที่คุณพูดถึงสิทธิมนุษยชน แล้วเหยื่อล่ะครับ
เหยื่อที่เชื่อว่าคนประกอบอาชญากรรม สมควรถูกลงโทษล่ะ
ฉันคิดว่าสังคมต้องการการปฏิรูป
เราพูดว่าคนใน...
เรือนจำควรเปลี่ยนแปลง
ฉันเห็นพวกเขาเปลี่ยนแปลง
ฉันเห็นพวกเขาพัฒนา เป็นคนที่ดีกว่าเดิม
และพร้อมจะกลับเข้าสังคม
คุณนิยามความสำเร็จ ของคุณไว้ยังไงครับ
เราเห็นผลลัพธ์ได้จากอัตรา การกระทำผิดซ้ำ
ที่ลดลงไปอยู่ที่ 15 เปอร์เซ็นต์
ซึ่งก่อนหน้านี้ เคยอยู่ที่ 50 เปอร์เซ็นต์
ตอนที่ระบบลงทัณฑ์เฟื่องฟู
ช่วยนิยามสิ่งหนึ่งที่คุณทำอยู่ที่นี่
ที่คุณเชื่อจากใจจริงว่า เปลี่ยนแนวคิดและทัศนคติของนักโทษ
ซึ่งทำให้พวกเขาจะไม่ออกไป แล้วกระทำผิดซ้ำได้ไหมครับ
ค่านิยมทางจริยธรรมที่แข็งแกร่ง
อย่างความซื่อสัตย์ ความยุติธรรม
ความเคารพนับถือกัน การสื่อสาร
ความรัก และการสนับสนุนค่ะ
และเชื่อฉันเถอะ การได้ทำงาน กับคนพวกนี้เป็นความรู้สึกที่น่าทึ่ง
ได้เห็นพวกเขาพัฒนา เปลี่ยนแปลง...
กลับสู่สังคม
และกลายเป็นประชาชน ที่มีความรับผิดชอบ และรักษากฎหมาย
ตอนแรกที่เข้ามาในเรือนจำแห่งนี้
ผมสงสัยเรื่องวิธีการที่พวกเขาใช้
แต่การปฏิวัติแนวทางเพื่อให้ นักโทษกลับตัวของผู้อำนวยการคนใหม่
ซึ่งแทนที่มาตรการลงทัณฑ์ ด้วยระบบที่มีมนุษยธรรมมากขึ้น
ดูเหมือนจะได้ผล
ไม่ใช่ทุกคนที่จะเห็นด้วย และเป็นเรื่องเข้าใจได้
แต่จากประสบการณ์ของผม สิ่งที่พวกเขากำลังทำในเรือนจำนี้
ช่วยให้นักโทษกลับตัวได้จริง
คำบรรยายโดย ลิสา ชัยจิตวณิชกุล