(ซีรีส์จาก NETFLIX)
เรือนจำเซนีกา บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
เรือนจำทรุดโทรมยุคอดีตคอมมิวนิสต์ ที่มีการรักษาความปลอดภัยเต็มขั้น
คุณเคยยิงคนมาเยอะไหม
ครับ
เยอะเลย เรื่องนี้ไม่ได้กวนใจผมหรอก
ในประเทศที่ถูกบ่อนทำลาย ด้วยมาเฟียและองค์กรอาชญากรรม
เรือนจำแห่งนี้คุมขัง บุคคลอันตรายหลายรูปแบบ
ผมชอบการต่อสู้ มันอยู่ในสายเลือด
จากพ่อค้าอาวุธสู่เจ้าพ่อ องค์กรอาชญากรรมและฆาตกรโหด
ในด้านหนึ่ง ผมเป็นฆาตกรก็จริง แต่เราก็มีหัวใจเหมือนกัน
ผมจะถูกขังอยู่ในเรือนจำ อายุ 130 ปีแห่งนี้หนึ่งอาทิตย์เต็ม
แต่นี่ไม่ใช่ครั้งแรกของผม
ผมชื่อ ราฟาเอล โรว์
ผมถูกตัดสินว่ามีความผิดในคดีฆาตกรรม ที่สหราชอาณาจักร คดีที่ผมไม่ได้ก่อ
และถูกตัดสิน จำคุกตลอดชีวิตโดยไม่มีทัณฑ์บน
ผมต้องใช้เวลาถึง 12 ปี พิสูจน์ว่าตัวเองไม่มีความผิด
ตอนนี้ผมเดินทางไปทั่วโลก
เพื่อค้นหาคำตอบว่าชีวิต ภายในคุกสุดโหดจะเป็นยังไง
บอสเนีย ยุโรปกลาง
ไม่ถึง 30 ปีก่อน ที่นี่อยู่ในพื้นที่สงคราม
ไม่ว่าคุณจะไปที่ไหนในบอสเนีย
ก็จะพบสิ่งที่ย้ำเตือนถึง ความขัดแย้งที่เลวร้ายเสมอ
มันเกิดขึ้นที่นี่
อย่างรูกระสุนจากปืนสไนเปอร์พวกนี้
หลังการล่มสลายของสหพันธ์ สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย
บอสเนียประกาศตัวเป็นอิสระ
แต่แล้วความขัดแย้ง อันโหดร้ายก็ระเบิดขึ้น
นำพานักสู้จากทั่วภูมิภาคเข้ามา
คนกว่าสองแสนเสียชีวิตในการต่อสู้ สังหารหมู่ หรือฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
อีกสองล้านหนีออกจากประเทศ
แต่ความวุ่นวายหลังสงคราม
เปิดโอกาสให้กลุ่มมาเฟียย้ายเข้ามา
หลังสงคราม ความยากจน และไม่มีเสถียรภาพเข้ามาแทนที่
ทำให้เครือข่าย องค์กรอาชญากรรมรุ่งเรือง
และนำไปสู่หนึ่งในปัญหาใหญ่ ที่สุดของยุโรป ในเรื่อง...
การลักลอบนำเข้าปืน ยาเสพติด และค้ามนุษย์
ทุกวันนี้ บอสเนีย อยู่อันดับใกล้เคียงกับรัสเซีย
ในฐานะประเทศยุโรปที่น่ากลัว สำหรับองค์กรอาชญากรรมที่สุด
ถ้าพวกเขาถูกจับได้
อาชญากรอันตรายจำนวนมาก ถูกส่งตัวไปเรือนจำเซนีกา
และนั่นคือสถานที่ที่ผม จะไปอยู่ในอาทิตย์หน้า
สงครามทำลายล้างชีวิต
มันสร้างความโหดร้ายอำมหิต และอาชญากรรมรุนแรงขึ้นมา
คุกในบอสเนียที่ผมกำลังเดินทางไป
เป็นสถานที่คุมขัง อาชญากรเบอร์ใหญ่ๆ บางคน
พวกเขามีชื่อเสียง
ในเรื่องความรุนแรงสุดขั้ว และการคุกคาม
และผมไม่รู้ว่าควรคาดหวังว่า จะเจออะไรในนั้น และอีกไม่นานแล้ว
เรือนจำความปลอดภัยสูงสุดเซนีกา มีชื่อเสียงน่ากลัว
หลังสงครามบอสเนีย
มีการละเมิดสิทธิมนุษยชน อย่างแพร่หลาย
และการทรมานที่นี่
ดังนั้น หวังว่าพวกเขาจะดีกับผมนะ
(วันที่หนึ่ง)
หันหน้าเข้าผนัง ยกมือขึ้น
เราจะค้นตัวคุณ
เผื่อคุณแอบเอาอะไรต้องห้ามเข้ามา
โอเค เอามือลง หันกลับมาหาผม
เราเข้าไปกันได้แล้ว
การค้นตัวรอบนี้ คุณต้องถอดเสื้อผ้าออก
อ้าปาก
กระดกลิ้นขึ้นลง
หันไปทางซ้าย หันไปทางขวา
ถอดกางเกงในออก
ผมเคยถูกสั่งให้ถอดเสื้อผ้า เพื่อค้นตัวในคุกมาหลายครั้ง
และครั้งนี้เป็นหนึ่งใน การค้นตัวที่น่าอับอายที่สุด
ยกอวัยวะเพศขึ้นหน่อย
โอเค โอเค หันหลัง
นั่งยองๆ
ไอ
ดี
เข้าไปในนั้น
หยุดตรงกำแพง
ขั้นตอนละเอียดยิบสุดๆ เลย
ให้ผมถอดเสื้อผ้า ส่องใต้ก้นผม
ให้ผมนั่งยองๆ แล้วไอ
พวกเขาตรวจละเอียดเลย เพื่อให้แน่ใจว่า
นักโทษที่เข้ามาในเรือนจำนี้
ไม่ได้เอาของผิดกฎหมายเข้ามาด้วย
หยุด
อยู่ตรงนั้น
ใส่กางเกงกับเสื้อซะ
บังคับให้นักโทษใส่เครื่องแบบ
คือหนึ่งในวิธีการที่แสดง ให้พวกเขาเห็นว่าต้องเชื่อฟังกฎในนี้
ชุดไม่ได้อุ่นมากนัก แต่อย่างน้อยผมก็ยังได้สวมเครื่องแบบ
คุณต้องมากับผม
อาคารที่นี่
มีหนึ่งหรือสองหลังที่ยังดูใหม่
แต่ส่วนใหญ่...
ที่นี่ผุพังไปแล้ว
ผมกำลังไปห้องขัง ผมจะได้พบเพื่อนร่วมห้องขังที่นั่น
เป็นครั้งแรก
ตรงไป
หัวใจผมเต้นรัวเลย
ปีกด้านนี้คุมขังคนอันตรายจำนวนมาก และอาชญากรค้าอาวุธ
ยาเสพติด และค้ามนุษย์
คนนี้นักโทษใหม่
ผมอาจได้ร่วมห้องขัง กับหัวหน้ามาเฟียหรือฆาตกร
ถอดรองเท้าออก
เข้ามา
โอเค ผมเหรอ
ใช่
- เอลวิส - เอลวิส ผมราฟาเอล
ราฟาเอล
ยินดีที่ได้รู้จัก
หนึ่ง สอง สาม สี่ ห้า ในนี้มีกันหกคนเหรอ
ห้าน่ะ ใช่
รวมคุณเป็นห้า
สี่ รวมผมเป็นห้า
- ใช่ - โอเค
มาจัดเตียงคุณกันดีกว่า
มาจัดเตียงคุณกันตอนนี้เลย
- โอเค - ฟังนะ
มันต้องเป็นแบบนี้
โอเค
ถือไว้นะ
- คุณก็อยู่ห้องนี้เหรอ - ใช่
- ผมชื่อราฟาเอล - ผมชื่อเอลดิน
อย่าพูดมาก เราจัดเตียงกันอยู่
สอดลงข้างใต้
เอามาไว้ตรงนี้
หมอน
เสร็จแล้ว
ขอบคุณที่ช่วยผมนะ เอลวิส
เอาบุหรี่มาด้วยหรือเปล่า คุณสูบไหม
ไม่
ได้เอาอะไรเข้ามาบ้างไหม
ไม่เลย
นี่มันเสื้อกั๊กแบบไหนเนี่ย
อะไร คุณชอบเสื้อทำความอุ่นผมเหรอ
จะยอมให้ผมถอดออกไหม
การต้อนรับไม่ค่อยอบอุ่นเท่าไร
คุณชอบทำความสะอาดหน้าต่างหรือเปล่า
- หน้าต่างพวกนี้เหรอ - ใช่
เอาหนังสือพิมพ์ให้เขาหน่อย
เอาขวดมาด้วย
เราต้องรักษาความสะอาดในนี้
มีปัญหาเหรอ ไม่เอาน่า
โอเค
เหมือนคุณสั่งให้ผมทำแบบนี้
ไม่ใช่เพราะจำเป็นต้องทำ
แต่คุณแค่อยากให้ผมทำ
คุณต้องทำตามคำสั่ง
เพราะที่นี่คือคุก
ไม่ใช่โรงเรียนอนุบาล
ไม่ใช่อยู่แล้ว
แล้วห้องขังอื่นๆ บนทางเดินนี้ ก็เหมือนกับห้องนี้หรือเปล่า
ตอนคุยกับผมอย่าโบกมือไปมา
อ้อ แค่เวลาคุย ผมจะมีชีวิตชีวาขึ้นมาน่ะ
แต่ผมไม่อนุญาตให้ทำต่อหน้า
คุณทำผิดอะไร
ฆาตกรรมกับองค์กรอาชญากรรม
คุณเป็นเจ้าพ่อองค์กรอาชญากรรมใช่ไหม
ใช่
คุณชอบตำแหน่งใช่ไหม ดูเหมือนจะยิ้มด้วย
ในที่สุดเพื่อนร่วมห้องขังอีกคน ก็มาช่วยผมไว้
คุยกับผมง่ายกว่า เพราะผมพูดภาษาอังกฤษได้
งั้นก็มาคุยกับผมตรงนี้สิ
- โทษที ผมได้ยินชื่อคุณไม่ชัด - เอลดิน
- เอลดินน่ะ - เอลดิน
- ผมออกเสียงถูกนะ เอลดินใช่ไหม - ใช่
โอเค
และนี่เพื่อนร่วมห้องเรา มูฮาเรม
- นี่ก็อีกคน - หวัดดี
- ฮาเรม - มูฮาเรม
มูฮาเรม ใช่ ยินดีที่ได้รู้จักเหมือนกัน
คุณทำผิดอะไร
ฉ้อโกง ฟอกเงิน และซื้อขายอาวุธ
และผมเริ่มทำงานกับอียูพีเอ็ม ซึ่งก็คือตำรวจยุโรป
ก่อนหน้านั้นสามสัปดาห์ครึ่ง ผมควรจะได้แต่งงาน
คนเมาขับรถชนภรรยาผมตาย
เปลี่ยนชีวิตผมไปเลย
ผมไม่อยากเป็นตำรวจอีกแล้ว
ผมอยากเป็นอาชญากร ผมอยากพนัน
ผมอยากขโมยอาวุธ อยากค้าอาวุธ
แล้วก็มาจบที่นี่
คุณติดคุกครั้งแรกเหรอ
ไม่ใช่ ผมเคยติดคุกในปี 2011 ด้วย
นานแค่ไหน
ปีครึ่ง ข้อหาพกปืน
ปืนกลมืออูซีอัตโนมัติน่ะ
คุณพกปืนอูซีอัตโนมัติทำไม
ผมไม่มีอะไรจะอธิบายหรอก
เอลดินเสนอพาผมไปดูรอบๆ
นี่คือห้องหลัก ทุกคนจะมาสูบบุหรี่ในนี้
เราเล่นหมากรุก อ่านหนังสือพิมพ์ เราจะได้หนังสือพิมพ์ทุกวัน
ส่วนห้องน้ำอยู่ตรงนี้
ผมได้กลิ่นนะเนี่ย คุณคงชินแล้ว
- ตรงนี้เป็นส่วนอาบน้ำ - โอเค
ส้วมอยู่ตรงนี้
โอเค
คุณไม่ได้กลิ่น แต่ผมได้นะ ที่นี่กลิ่นแรงมาก
กลิ่นแรงเพราะรูบนผนัง
แล้วน้ำก็หยดลงมา
เราทำอะไรไม่ได้ ตึกนี้มันเก่าแล้ว
อ่างล้างหน้าบรรจุน้ำสี่อ่าง
- คุณมีทั้งน้ำร้อนและน้ำเย็น - เรามีน้ำร้อนใช้ทุกวัน
ใครดูแลความสะอาด
(เสีย)
เปลี่ยนคนมาทุกวัน
ทำความสะอาดแค่ไหน ก็ไม่มีทางทำให้ที่นี่สะอาดแน่นอน
เหมือนหลุดออกมาจากศตวรรษที่ 19
คุณได้ออกไป ออกกำลังกายข้างนอกบ่อยแค่ไหน
เรามีเวลาเดินเล่นสองชั่วโมง ฝึกร่างกาย เข้ายิมสองชั่วโมง
- โอเค - ตอนเช้าครั้งหนึ่ง
- ตอนบ่ายอีกครั้ง - โอเค
แต่น่าแปลกใจที่ส่วนนี้ของเรือนจำ
ประตูห้องขังของอาชญากรอันตราย ยังไม่ถูกล็อกในตอนกลางคืนด้วยซ้ำ
พวกเขาไปไหนมาไหน ในบริเวณนี้ได้อย่างอิสระ
ประตูนี้คือบานเดียวที่ล็อกไว้
งั้นตอนเจ็ดโมงเช้า ตอนที่พวกเขาล็อกประตู
พวกคุณก็จะอยู่กับอุปกรณ์ ของใครของมันใช่ไหม
ใช่
ระบบค่อนข้างผ่อนคลายไม่ใช่เหรอ
ผมไม่รู้สึกว่าถูกขังอยู่ในนี้ ไม่รู้สึกว่าถูกกักในห้องขัง
พวกคุณทุกคนต้องเชื่อใจกันแน่ๆ
คนจะคิดว่า "นักโทษจะต้อง อันตราย โหดเหี้ยม รุนแรง"
"พวกเขามีพื้นที่ขนาดนั้นได้ยังไง ต้องมีเรื่องกันตลอดเวลาแน่ๆ"
ผมจะไม่พูดว่าไม่มีหรอก คนในนี้มีเรื่องทะเลาะวิวาทอยู่แล้ว
แน่นอน
เดือนก่อนผมก่อเรื่องทะเลาะวิวาท และถูกแยกขัง 15 วัน
พวกคุณทะเลาะกันเรื่องอะไร
เรื่องงี่เง่าน่ะ แย่งรีโมทกับทีวีกัน
แล้วคุณก็ถูกขังเดี่ยวไป 15 วัน
ใช่
กลับมาที่ห้องขัง ผมพยายามจะพัฒนา
ความสัมพันธ์กับเอลวิส เพื่อนร่วมห้องขังที่น่ากลัวให้ดีขึ้น
เราเลยนั่งคุยกัน
นี่ไม่ใช่การติดคุกครั้งแรกของคุณ
ไม่
ครั้งที่สี่
- สี่ครั้งแล้ว - ใช่
คุณใช้เวลาชีวิตในคุกทั้งหมดกี่ปีแล้ว
ประมาณ 13 ปี
ในฐานะหัวหน้าเครือข่ายอาชญากรรม
คุณนำพวกเขาไปทำอะไรบ้าง
ปล้นชิงทรัพย์ ทำร้ายร่างกายจนเจ็บสาหัส
หลายอย่างเลย
ถ้ามีคนขอให้ผมเผารถสามคัน
ผมจะส่งคนไปทำงานนี้สองหรือสามคน
มันเป็นเรื่องที่ต้องจัดการ
ถ้ามีใครกวนใจคุณ คุณก็อยากทำร้ายเขา
ไปเผารถ เผาบ้านเขา
เพื่อทำลายเขา
คุณทำเงินจากอาชญากรรมได้เยอะไหม
ผมมีของเยอะเลย
เงิน รถดีๆ
อาวุธเพียบ ยาเสพติดเพียบ
ผู้หญิงรายล้อมรอบตัวผม
คุณยิงคนมาเยอะไหม
เยอะ
เยอะเลยเหรอ
ใช่
ทำไมถึงขำล่ะ
ผมขำเพราะมันไม่ใช่ เรื่องแปลกใหม่อะไรสำหรับผมเลย
ผมไม่ได้กังวลด้วยซ้ำ
คุณเคยเสียใจ กับเรื่องที่เคยทำบ้างไหม
ผมเสียใจไหมน่ะเหรอ
เคยสิ ครั้งหนึ่งมีคนถูกฆ่าระหว่างปล้น
ผู้ชายคนนั้นไม่ควรตาย
ผมรู้สึกเสียใจแทนเขา
ตอนแรกที่เข้ามาในห้องขังห้องนี้ ผมไม่รู้ว่าควรคาดหวังอะไร
แต่การพบเอลวิสและเพื่อน ร่วมห้องขังคนอื่นมันค่อนข้างน่ากลัว
เขาเป็นอดีตเจ้าพ่อ
และเขาเคยควบคุมและชักใยคน
เขาแค่ดูเอาแน่เอานอนไม่ได้
มีบางครั้งที่ผมนึกว่าเขาจะจู่โจมผม
และผมคิดเลยว่า ถ้าเขาเล็งที่คอ
ผมใช้มือขวาฟาดเขาได้ และฟาดเขาต่อ
นั่นเป็นวิธีเอาชีวิตรอดในคุก
ตอนที่เราไม่รู้ว่า กำลังรับมือกับคนแบบไหน
ในขณะที่พบว่า นักโทษในนี้จำนวนมาก
มีประสบการณ์อาชญากรรมรุนแรง ในแบบมาเฟีย
ผมอยากรู้ว่าเรือนจำนี้ได้ทำอะไร
เพื่อเปลี่ยนแปลง อาชญากรที่ช่ำชองพวกนี้หรือเปล่า
(วันที่สอง)
เช้าวันแรกของผมในเรือนจำเซนีกา
เอลวิสไปทำงานในคุกของเขาตอนตีห้า
ผมถูกทิ้งไว้กับเอลดินและมูฮาเรม
รายงานตัว
- นั่นขานชื่อใช่ไหม - ใช่
ทุกเช้าเวลา 7.30 น. เสียงกริ่งดัง และจะมีการขานชื่ออย่างรวดเร็ว
- เสร็จแล้ว - แค่นั้นเหรอ
ใช่ เสร็จแล้ว เราไปได้แล้ว
เขาเหมือนไม่ได้นับด้วยซ้ำ
มีบางคนไปทำงานตอนตีห้า
เขากาชื่อพวกนั้นออก ก็เลยรู้ว่าในนี้
มีกันกี่คน ใครทำงานบ้าง และใครอยู่ที่อื่นบ้าง
คุณทำงานหรือเปล่า วันนี้ไปทำงานไหม
ไม่ ผมทำงานไม่ได้ ผมบอกคุณแล้ว
สองอาทิตย์ก่อนผมมีเรื่อง
งั้นคุณก็ถูกลงโทษอยู่น่ะสิ
ผมถูกลงโทษอยู่ อยู่กลุ่มซี
อ้อ งั้นคุณก็เป็นนักโทษระดับล่าง
ผมต้องรออีกสี่เดือน ถึงจะเริ่มทำงานได้
หรือเริ่มทำอะไรดีๆ อีกครั้ง
- ถามจริง สี่เดือน... - ใช่
- โทษของคุณคือสี่เดือน... - นั่นเป็นบทลงโทษ
- เสียสิทธิเพราะทะเลาะวิวาท - ใช่ และผมถูกแยกขัง 15 วัน
ผมรู้จากประสบการณ์ที่เจ็บปวด ว่าการถูกแยกขัง 15 วันมันลำบากมาก
ดูเหมือนว่า ถ้าคุณทำผิดกฎที่นี่ บทลงโทษจะรวดเร็วและรุนแรง
แต่ในฐานะนักโทษใหม่ ประวัติผม ไม่ด่างพร้อย และผมมีสิทธิเต็มที่
ผมเลยทำงานได้
- ในนี้เหรอครับ - ใช่
ผมมารายงานตัวทำงานในครัว
- ให้ผมช่วยไหม - คนแบบนี้จากทุกด้าน
- โอเค คุณก็พูดภาษาอังกฤษได้เหรอ - ใช่
เอาละ โอเค
- คุณทำเองเหรอ - ใช่
แบบนี้นะ เห็นไหม
แบบนั้นจะเร็วกว่า
อ้อ ได้ โอเค
โอเค เพราะจะให้ใครโทษเราไม่ได้...
ผมไม่ค่อยยินดีที่เห็นเอลวิส เพื่อนร่วมห้องขัง อดีตเจ้าพ่อในนี้
คุณทำผิดแล้ว ต้องทำแบบนี้
เขาบอกให้ผมคนอีกแบบ แต่คุณบอกให้ผมทำแบบนั้น
แบบนี้นะ
ตัดสินใจเองนะ พวก
เอลวินอยู่ในเรือนจำไปแล้วเจ็ดปี จากโทษ 20 ปี
ถึงเขาจะมีออร่าอันตราย
แต่อย่างน้อยเขาก็ ทำงานอย่างขยันขันแข็งในนี้
และวันนี้ เขาก็เป็นมิตร ขึ้นนิดหน่อยด้วย
เอาอ่างพวกนี้ไปเทกัน ถือใบนั้นมา
ผมจะถือใบที่เบาที่สุด
ไปยกอีกใบมาด้วย
ก็นะ ผมอุตส่าห์นึกว่าจะได้ทำงานเบาๆ
แต่ทีนี้คุณก็ให้ผมมาทำงานหนัก
บ้าเอ๊ย หนักชะมัด
งั้นคุณก็มาอยู่ที่นี่ ตั้งแต่ตีห้าเลยเหรอ
ใช่ ผมทำงานที่นี่ ตั้งแต่ตีห้าถึงเที่ยง
คุณได้ค่าจ้างไหม
ได้สิ
ผมได้เดือนละร้อยยูโร
ค่าจ้างเท่านี้พอให้นักโทษ ใช้ชีวิตอย่างสบายในนี้ได้เลย
เราซื้อผลไม้
แปรงสีฟัน แล้วก็ ของอย่างอื่นที่ต้องการได้
ทำไมคุณถึงอยากมาทำงานที่นี่
ผมอยากเรียนวิธีเป็นพ่อครัวน่ะ
ทำไมล่ะ
ผมอาจจะไปเป็นพ่อครัว หลังจากออกไปก็ได้
รูปแบบการดำเนินชีวิตของคุณ เปลี่ยนไปเยอะเลยนะ
อือ ผมจะลองดู ถ้าได้ผลก็แล้วไป
ผมนึกว่าตอนลงมาที่นี่
จะเห็นคุณนั่งสบาย สั่งให้คนอื่นทำงาน
แต่คุณทำผมแปลกใจ เพราะคุณทำงานได้ดีเลย เอลวิส
ตอนนี้ระบบความคิดผม ต่างจากเมื่อก่อนแล้ว
จิตใจกับความคิดของผมดีขึ้น
ผมชินกับนิสัยการทำงานที่นี่ เพราะไม่เคยทำอาชีพสุจริตมาก่อน
ผมเปลี่ยนไปเยอะ ผมไม่ใช่คนเดิมแล้ว
ไม่ใช่แค่ได้เรียนรู้ระบบข้างล่างนี้
ผมยังได้รู้เรื่อง ของเอลวิสมากกว่าเดิม
มันน่าทึ่งจริงๆ
เขาเชื่อว่าการทำแบบนี้ เปลี่ยนบุคลิกของเขา ตัวตนของเขา
แต่เอลวิสยังมีอีกด้าน
ออร่าอันตรายที่ผมสัมผัสได้
แต่เขาก็ทำงานอย่างแข็งขัน มันเป็นแรงบันดาลใจของเขา
สำหรับผม นั่นเป็นด้านบวก
ผมเสร็จงานจากในครัวแล้ว
ผมได้ยินว่า นักโทษความประพฤติดีแบบผม
สามารถออกไปพักผ่อนรับลมข้างนอกได้
ทุกวันเราจะได้บริหารร่างกายนิดหน่อย
และผมกำลังจะไปนี่แหละครับ
เรามีสนามบาสเกตบอล สนามฟุตบอล
พวกเขามีห้องเล่นเวทในกรงด้วย
กับอุปกรณ์ยกน้ำหนัก เก่าขึ้นสนิมพวกนั้น
ทุกอย่างค่อนข้างเก่า
แต่ก็ดีกว่าไม่มีอะไรเลยเยอะ
ที่ผมประทับใจก็คือ ที่นี่มีสิ่งกระตุ้นให้นักโทษทำตัวดี
ไม่ว่าจะเป็นการทำงานในครัว หรือออกมาเล่นยิมได้
ผมมองว่าเหมือนพวกเขา กำลังพยายามทำอะไรสักอย่าง
ที่มอบโอกาสเปลี่ยนตัวเอง ให้กับคนที่เข้ามาอยู่ในนี้
(วันที่สาม)
วันที่สามของผม ในเรือนจำเซนีกา บอสเนีย
ผมอยากเจอเอลดิน เพื่อนร่วมห้องขังที่เป็นมิตร
แต่ผมหาเขาไม่เจอ
ไปทางนี้กัน มาเร็ว
ผู้คุมคนหนึ่งบอกว่า ผมจะเจอเขาได้ที่ไหน
ไม่กี่วันหลังจากได้พบเอลดิน
เขาก็ก่อเรื่องอีกครั้ง
เขาทำให้ผมคิดว่าเขาเป็นคนแบบนั้น
เขาถูกพาตัวไปแยกขัง
ดูเหมือนคุณจะได้อิสรภาพเต็มที่ในนี้ ถ้าคุณทำตัวดี
แต่ผมกำลังไปจะดูผลลัพธ์ ของการประพฤติในทางตรงข้าม
คุณเป็นไงบ้าง
เกิดอะไรขึ้น เพื่อน คุณมาอยู่ในนี้ได้ยังไง
เจ้าพนักงานสั่งให้ผมกลับห้อง
แต่ผมไม่ทำตามคำสั่ง
และบอกเขาว่าผมจะไม่กลับห้อง
ผมเถียงกับเขา เขาเลยจับผมใส่กุญแจมือ
แล้วพาผมกลับมาแยกขัง
ผมปากเปราะ ผมพูดมาก
ปากผมไปเร็วกว่าความคิด
นี่เป็นครั้งที่ 14 แล้ว ที่ผมถูกแยกขังมาตลอดหกปี
ปากของเอดิน ทำให้เขาถูกขังเดี่ยวอีก 15 วัน
ห้องนี้แทบไม่มีอะไรเลยไม่ใช่เหรอ
คุณมีโต๊ะกับเก้าอี้
แผ่นคอนกรีตกับเบาะ...
ผมได้แค่นี้แหละ ผมมีหมอนสองใบ ผ้าห่มสองผืนกับเบาะ
ไม่มีบุหรี่ ไม่มีอะไรเลย มีอาหารนะ ไม่มีนสพ. ไม่มีอะไรให้ทำ
ต้องอยู่ในนี้ 23 ชั่วโมง
แล้วมีโอกาส เดินออกไปข้างนอกหนึ่งชั่วโมง
ดูจากที่คุณมาอยู่ที่นี่ 14 ครั้งแล้ว แปลว่ามันไม่ได้ผล
มันไม่ได้ผลกับคุณ
ทำให้เป็นบ้ามากกว่า ผมจะไม่โกหก
มันทำผมแย่ลง โมโหร้ายกว่าเดิม
มันทำผมฉุนเฉียว แล้วผมก็โกรธทุกคน
หลังออกไปจากที่นี่
แล้วผมก็ไปทำเรื่องโง่ๆ เหมือนเดิม จนถูกแยกขังอีก
คุณจะขังผมไว้ในห้อง แล้วโยนกุญแจทิ้งก็ได้
แล้วผมอาจจะทำตัวดี สัก 15 หรือ 20 วัน หรือหนึ่งเดือน
แต่แล้ว พอเสียงในหัวสั่งการอีก
ผมก็จะกลับมาทำตัวเหมือนเดิม
คุณคิดว่าพฤติกรรมของคุณ มาจากปัญหาทางจิตหรือเปล่า
ผมเคยผ่านสงครามมาก่อน
ผมเป็นเด็กเก้าขวบที่อยู่ในบ้าน
ตอนที่คนพกอาวุธอัตโนมัติ เข้ามาพาตัวพ่อผมไปค่ายกักกัน
พาผมไปค่ายกักกัน
มันส่งผลอย่างมาก กับวัยเด็กของผม กับทุกๆ อย่าง
ผมไม่อยากเอาเรื่องนั้นมาเป็นข้ออ้าง
ผมจะทำผิดต่อไป แล้วโทษเรื่องนั้นตลอดไม่ได้
คนอื่นเจอเรื่องเลวร้ายกว่านั้นอีก
มีบางคนต้องสูญเสียทั้งครอบครัว ระหว่างสงคราม
ผมแค่พยายามอธิบายให้คุณเข้าใจ
- ว่าอะไรทำให้ผมขาดสติ - ผมเข้าใจ
เปลี่ยนจากคนอารมณ์ดีเป็นอารมณ์ร้าย
ผมเข้าใจ
ผมหวังว่านี่จะทำให้ คุณเริ่มเปลี่ยนวิธีมองโลก
- นั่นแหละ - ไม่มีปัญหา
- ขอให้มีวันที่ดีนะ - คุณก็เหมือนกัน ดูแลตัวเองด้วย
แน่นอน
สำหรับคนที่ต้องผ่านความบอบช้ำ ทางจิตใจมาอย่างหนักแบบเอลดิน
ผมไม่แน่ใจว่าการแยกขังคือคำตอบ
ผมบรรยายออกมาไม่ได้เลยว่า จะส่งผลกระทบต่อจิตใจคนเราแค่ไหน
เมื่อใช้เวลาหลายต่อหลายวัน อยู่ตามลำพังในพื้นที่แบบนั้น
ผมเคยถูกแยกขังแบบนั้นหลายเดือน
มันไม่ได้ช่วยเปลี่ยนคนคนหนึ่ง
แต่บางครั้งทำให้เราโกรธ และท้อแท้กว่าเดิม
นั่นคือสิ่งที่เขาบอกว่าเขาต้องเผชิญ
ผมอยากรู้ว่าผู้คุมให้เหตุผล กับการปกครองที่เข้มงวดในคุกยังไง
บอริส โซโคทำงานที่นี่มา 15 ปีแล้ว
ผมเคยอยู่ใน สภาพแวดล้อมที่ผ่อนคลายกว่านี้
ผมเคยไปอยู่ในพื้นที่จำกัด เวลาพวกเขาถูกลงโทษมาแล้ว
ทำไปเพื่ออะไรครับ จุดประสงค์คืออะไร
เชื่อผมเถอะ จุดประสงค์ที่เราทำแบบนี้
พื้นที่ที่เราแยกนักโทษ ซึ่งมักจะไม่ทำตาม
กฎระเบียบไปแยกขัง
คือเพื่อให้นักโทษพวกนั้นได้เรียนรู้ ว่ามีแต่พฤติกรรมของพวกเขา
พฤติกรรมดีๆ เท่านั้น
ที่จะพัฒนาและให้รางวัลกับพวกเขาเอง
พวกเขาต้องเรียนรู้และเข้าใจ บทเรียนนี้ด้วยตัวเอง
ระหว่างที่อยู่ในนี้
มีอะไรเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน ในตอนที่คุณมาเป็นผู้คุมบ้างไหม
ผมบอกได้เลยว่า สำหรับนักโทษ
การรับโทษน่ะง่ายกว่า
ส่วนงานผู้คุมของเราลำบากกว่า
มันคือการร่วมมือกัน เพื่อช่วยให้นักโทษ
ที่เคยประกอบอาชญากรรม ออกไปใช้ชีวิตข้างนอกได้
เพื่อฟื้นฟูพฤติกรรมของพวกเขา ขณะอยู่ที่นี่
และกลายเป็นประชาชนทั่วไป ที่เคารพกฎหมาย
ที่จะปฏิบัติตามกฎระเบียบของสังคม
บางทีคุณอาจจะมีเหตุผลมาอธิบาย ว่าการใช้ไม้อ่อนและไม้แข็งที่นี่
ช่วยให้นักโทษ เปลี่ยนเป็นคนที่ดีขึ้นได้จริง
แต่มาเฟียที่ช่ำชอง และคนร้ายซึ่งทำผิดซ้ำๆ ในนี้
ไม่ได้เปลี่ยนกันง่ายๆ
วันต่อมา ในเวลาอาหาร ผมได้พบกับเอลวิส เพื่อนร่วมห้องขัง
ตอนนี้เราเข้ากันได้ดีขึ้นแล้ว ผมเลยไปกินข้าวเที่ยงกับเขา
ทุกคนได้เหมือนกัน หรือเลือกของที่อยากกินได้
คุณเลือกได้
ถาดโลหะพวกนี้ ไม่ค่อยเห็นที่อื่นแล้ว
พวกมันเป็นอาวุธอันตราย แต่...
นักโทษที่นี่ค่อนข้างเชื่อใจกัน
จนพวกเขายังใช้ถาดพวกนี้อยู่
ผมไม่ได้เห็นถาดแบบนี้ ตั้งแต่ตัวเองอยู่ในคุก
ผมอยากรู้ว่าทำไมเอลวิส ถึงไปเป็นนักเลงแต่แรก
คนนี้...
- พี่ชายน่ะ - อ้อ พี่ชายคุณ
- ใช่ - สวัสดีครับ
- สวัสดี - ยินดีที่ได้รู้จัก
ผมชื่อซามี
ซามี
เอลวิสกับซามี พี่ชายเขา มีส่วนร่วมกับองค์กรอาชญากรรมทั้งคู่
ผมพยายามหาว่าพวกคุณคล้ายกันตรงไหน แต่เขาหน้าตาดีกว่าใช่ไหมเนี่ย
ทั้งคู่ถูกตัดสินจำคุกเป็นเวลานาน จากข้อหาปล้นด้วยอาวุธและฆาตกรรม
เล่าให้ผมฟังหน่อยสิ ว่าพวกคุณมาจากไหนกัน
ชีวิตวัยเด็กเป็นยังไง
ชีวิตวัยเด็กของเราแย่และยากจน
สมัยเด็กเราจน
พ่อเราเป็นสมาชิกกองทัพ บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
และพ่อต้องพิการ
คิดว่าอะไรเป็นเหตุผลผลักดัน ให้พวกคุณมายุ่งเกี่ยวกับอาชญากรรม
โดยมากก็ความจน
เพราะประเทศนี้เคยตกอยู่ในสงคราม
พ่อเราไม่มีปัญญาซื้อ ของที่เด็กชายหรือเด็กวัยรุ่นต้องการ
เราเลยตัดสินใจออกมา และเลือกเส้นทางนี้
เราหลงทางและส่งผลให้เรา ต้องเสียใจจนถึงทุกวันนี้
คุณจะกินไส้กรอกพวกนั้นหรือเปล่า
ไม่
ดี
ผมนึกว่าคุณมองผมด้วยสายตาอ่อนโยน
แต่ที่ไหนได้ คุณเล็งอาหารผม
คุณดื่มกาแฟไหม
- กาแฟเหรอ ดื่มสิ - ดี
- โอเค งั้นไปกัน - ไปกันเถอะ
ไปเอากาแฟกัน
ร้อนนะเนี่ย
คุณจะหยุดดื่มกาแฟที่ไหน ตามอำเภอใจไม่ได้
โดยปกติทุกคนจะมีจุดดื่มกาแฟ กินข้าว อื่นๆ ของตัวเอง
ที่บอกว่าจุด คุณหมายถึงตรงนี้ คือมุมกาแฟของคุณใช่ไหม
ใช่
เราดื่มกาแฟกันตรงนี้
โอเค ตอนที่คุณบอกว่า เริ่มมีส่วนร่วมกับองค์กรอาชญากรรม
ช่วยอธิบายความหมาย ให้ผมฟังหน่อยได้ไหม
หลังสงคราม ของหลายอย่างเริ่มหาซื้อได้
เช่นอาวุธ แบบทุกวันนี้
ทุกวันนี้คุณหาซื้ออาวุธได้ อาวุธทุกรูปแบบได้ในราคาถูก
เป็นของขวัญ
- เราตั้งองค์กรอาชญากรรมของตัวเอง - ใช่
จากฟากเขา และฟากผม
เราทำให้พวกเขากลัว พวกเขาจะได้มาทำงานให้เรา
วันแล้ววันเล่า ผมอยากได้สิ่งนั้น ผมอยากได้สิ่งนี้
และวันแล้ววันเล่า คุณจะถลำลึกลงไปเรื่อยๆ
มันไม่เคยพอ เรียกว่าความโลภ
แล้วคุกเปลี่ยนคุณแค่ไหน ซามี
เยอะมาก
ผมเคยทำตัวหุนหันพลันแล่น
แต่ตอนนี้วิธีคิดผมเริ่มเปลี่ยนแล้ว การทำแบบนั้นมีผลลัพธ์ตามมาเสมอ
ก่อนหน้านี้ผมชอบต่อสู้ มันอยู่ในสายเลือด
ตอนนี้ผมรู้ว่าการสู้แต่ละครั้ง หมายถึงถูกลงโทษ
ตอนนี้ผมจะคิดก่อนลงมือทำเสมอ
สองคนที่เปิดเผย และน่าสนใจมาก
ชีวิตของพวกเขาในระดับหนึ่ง คือมรดกจากสงครามที่เคยระอุที่นี่
เพราะพวกเขาสามารถเข้าถึงอาวุธได้
และใช้อาวุธพวกนั้นในการปล้น
ช่วงเวลาในคุกของพวกเขา เป็นช่วงคิดไตร่ตรอง
และตอนนี้พวกเขาบอกว่า ไม่ใช่คนเดิมที่ทุกคนเคยหวาดกลัวแล้ว
(วันที่ห้า)
รางวัลสูงสุดของ นักโทษพฤติกรรมดีในเซนีกา
คือถูกย้ายไปยังส่วนหนึ่งของคุก
ที่แทบจะไม่เหมือนคุกเลยสักนิด และผมกำลังไปที่นั่นในเช้าวันนี้
บางคนอาจบรรยายที่นี่ว่า เป็นสภาพแวดล้อมแบบเปิด
คุณจะเห็นรถยนต์ คนเดินถนน บ้านเรือนอยู่อาศัย
ได้จากส่วนนี้ของคุก
ยังมีการเชื่อมต่อกับโลกภายนอก
คุณจะได้อยู่ในระบบเปิดแบบนี้ ถ้าคุณปฏิบัติตัวตามกฎ
และใกล้จะถูกปล่อยตัวออกแล้ว
เป็นสถานที่ที่ช่วยให้ตัดสินได้ว่า
คุกเปลี่ยนให้นักโทษ ดีขึ้นจริงๆ หรือเปล่า
ไงครับ
สวัสดี
สวัสดี ผมราฟาเอล
- แล้วคุณชื่ออะไร - มีร์ซา
มีร์ซา นี่โรงยิมเหรอ
ใครมาใข้ก็ได้เหรอ
พวกเราทุกคนที่นี่มาใช้ยิมได้
มาสิ
คุณกับผมเหรอ
ถ้าคุณแพ้ คุณต้องจ่ายค่ากาแฟ
มีร์ซาเคยเป็นสมาชิก องค์กรอาชญากรรมแบบมาเฟีย
และถูกตัดสินว่ามีความผิดหลายกระทง
แต่อีกไม่นานเขากำลังจะได้ กลับออกไปข้างนอก
แบบนี้ดีนะ สนุกและผ่อนคลาย
ทุกคนมีช่วงเวลาดีๆ ที่นี่
ที่นี่สะอาดเป็นระเบียบ ทุกคนในนี้เป็นคนดี
พวกเขาชอบกีฬา ทุกคนฝึกซ้อม ทำงาน และมีครอบครัว
ที่นี่เหมือนสวรรค์
แล้วคุณมาอยู่ที่นี่ได้ยังไง
ก็ต้องทำตัวดีๆ ทำงาน
ที่นี่ดีที่สุดแล้ว แต่คุณต้องมีสมอง ถึงจะได้มาอยู่ที่นี่
ในคุกเราต้องสู้
แต่เมื่อเวลาผ่านไป คนเราจะพัฒนา และรู้ตัวว่ามาอยู่ที่นี่ดีกว่า
ถูกแยกขังเดี่ยว แล้วเขาจะใจเย็นลงเอง
ถ้าคุณออกกำลังเสร็จเมื่อไร ผมขอดูห้องนอนคุณได้ไหม
- ห้องขังของคุณน่ะ - โอเค ไม่มีปัญหา
- พาผมไปดูหน่อย - โอเค ขอเปลี่ยนเสื้อผ้าก่อน
เขาตัวใหญ่
แต่ผมไม่รู้สึกกลัวเลย เขาค่อนข้างเป็นมิตร
โอเค
มาทางนี้
เป็นไงบ้าง เพื่อนร่วมห้องคนใหม่ผมมาแล้ว
วิวสวยใช่ไหมล่ะ
อือ
โอเค ขอบคุณ
วีไอพี
วีไอพีเลย วี-ไอ-พี
ตรงนี้
น่าสนใจมาก
ก็มีกันสองคนเหรอ หนึ่ง สองคนนอนห้องนี้ใช่ไหม
ผมเคยมีเพื่อนร่วมห้องคนหนึ่ง
จนเขาทำพลาด แล้วถูกเตะโด่งออกไปจากที่นี่
นักโทษในปีกนี้ ยังถูกติดตามดูอย่างใกล้ชิด
และถ้าพวกเขาอยากอยู่ที่นี่ ก็ห้ามทำพลาดเด็ดขาด
มีร์ซาปฏิบัติตามกฎอย่างเคร่งครัด
แต่เขาเปลี่ยนไปจริงๆ หรือเปล่า
เล่าเรื่องสิทธิพิเศษให้ผมฟังที
ยกตัวอย่างสิ่งที่คุณจะได้รับ
ในหนึ่งเดือน คุณจะได้ออกไปข้างนอกห้าวัน
เพื่อดูว่าคุณพร้อม ให้พวกเขาปล่อยตัวหรือยัง
สิทธิพิเศษไม่ธรรมดาเลย
หลังจากห้าวันที่ว่า ผมก็พยายามเต็มที่ที่จะไม่ทำอะไรโง่ๆ
บอกผมทีว่าคุณติดคุก เพราะอาชญากรรมอะไร
คุณเกี่ยวข้องกับยาเสพติด ปล้นทรัพย์หรือเปล่า
ยาเสพติด ไม่เลย
ผมไม่เคยเล่นยา
โอเค ไม่ใช่ยาเสพติด
แค่ขู่กรรโชกน่ะ
ขู่กรรโชก
เราปกป้องคนอื่นไม่ให้แตะต้องพวกเขา
เมื่อคนพวกนั้นปฏิเสธ ไม่ต้องการเรา เราจะทำทุกอย่างที่ทำได้
ให้เขายอมรับข้อเสนอ
ผมทำเรื่องพวกนั้นเยอะเลย
ถูกตัดสินจำคุกบ้าง ไม่ได้รับโทษบ้าง
นี่แหละตัวผม
แต่ผมบอกได้ไหม ว่าอะไรช่วยผมมากที่สุดเวลาอยู่ในคุก
สิ่งนี้แหละช่วยผมได้
คัมภีร์อัลกุรอาน
อัลลอฮ์ อัลกุรอาน อิสลาม
พ้นโทษเมื่อไรผมจะไปยุโรป...
เพราะบอสเนียยากจน
ที่นี่ไม่มีเงินหรอก
ยุโรปเงินเยอะ ที่นั่นจะมีเงินให้ผมมากกว่า
แล้วคุณจะหาเงินด้วยวิธีไหน
ก็ทำแบบที่เคยทำ
ชีวิตก็แบบนั้น ผมเลือกทำแบบนี้ และผมจะทำต่อไป
ผมจะไม่มีวันเปลี่ยนแปลง
ทำไมคุณถึงยอมรับกับผมแบบนั้นล่ะ
เพราะผมซื่อสัตย์ ผมไม่เหมือนพวกตาขาวคนอื่น
ผมมาจากข้างถนน
คุกเปลี่ยนผมไม่ได้หรอก มีแต่จะทำให้ผมแย่ลง
เขาเป็นคนสุดโต่งในหลายๆ ด้าน
เขาบอกว่าพ้นโทษเมื่อไร เขาจะกลับไปใช้ชีวิตแบบเดิม
ผมหมายถึง เราจะเอาคนคนหนึ่ง ไปเข้าโปรแกรมดัดนิสัยมากแค่ไหนก็ได้
พวกเขาจะไม่มีทางเปลี่ยนแปลง จนกว่าจะพร้อมเปลี่ยนด้วยตัวเอง
(วันที่หก)
วันสุดท้ายของผมในเรือนจำเซนีกา
ในนี้มีฆาตกรจำนวนมาก
แต่ก่อนที่ผมจะออกไป
ผมได้รับเชิญให้ไปพบกับนักโทษ ที่อาจจะชื่อกระฉ่อนที่สุดของพวกเขา
ผมกำลังถูกนำทางไปยังส่วนที่ ควบคุมอย่างแน่นหนาขึ้นของเรือนจำ
ส่วนที่นักโทษ...
นักโทษถูกส่งมา เพื่อความปลอดภัยของพวกเขาเอง
หรือเพื่อความปลอดภัย ของนักโทษคนอื่นๆ
ชายที่ผมกำลังจะได้พบ...
ถือว่าอันตรายมาก
และผมได้ยินว่า เขาก่อ อาชญากรรมเขย่าขวัญหลายครั้ง
ดังนั้นผมจึงรู้สึกกลัวนิดหน่อย
สวัสดีครับ
แยสมินโกใช่ไหม
ใช่
ใช่ไหมครับ ราฟาเอลนะ
ยินดีที่ได้รู้จัก
แยสมินโก ยาเซเรวิช หนึ่งในนักโทษ ที่ได้รับโทษจำคุกยาวนานที่สุด
เท่าที่ศาลบอสเนียเคยตัดสิน
บอสเนียไม่มีโทษจำคุกตลอดชีวิต แต่เขาได้รับโทษ 42 ปี
เขาอยู่ในคุกมาแล้ว 16 ปี
คุณก่อคดีอะไร
ฆาตกรรม
ผมฆ่าคนครั้งหนึ่งในปี 2000
กับอีกสองครั้ง
คนที่สองในปี 2003 กับคนที่สามในปี 2004
คุณฆ่าไปกี่คน
สี่
สองคนเพื่อเงิน ผมพูดได้แค่นั้น
หนึ่งในอาชญากรรมของเขา คือฆาตกรรม หญิงชราวัย 71 ปีอย่างทารุณ
ในบ้านของเธอ เพื่อชิงเครื่องประดับและเงินสด
อาชญากรรมของยาเซเรวิช เกิดขึ้นหลังสงครามบอสเนียหลายปี
เขาเคยเข้าร่วมกองกำลัง รักษาสันติภาพนานาชาติ
ที่เคยอยู่ที่นี่ในตอนนั้นด้วย
แต่แทนที่จะรักษาสันติภาพ เขากลับฆ่าคน คนแล้วคนเล่าเพื่อเงิน
ฆาตกรรมในปี 2000 ที่คุณพูดถึง
เกี่ยวข้องกับบทบาทกองกำลัง รักษาสันติภาพหรือเปล่า
คนนี้เป็น...
นักข่าวสงครามในช่วงนั้น
มีสองคนมาจ้างผมให้ไปเอาคลิป
จากเขา สุดท้ายผมก็ฆ่าเขา
เล่าให้ผมฟังที ตัวตนของแยสมินโก ที่ตรงข้ามกับอาชญากรเป็นใคร
ผมเคยเป็นเจ้าหน้าที่
แล้วผมก็เลือกเส้นทางสายอาชญากร นั่นคือความผิดพลาดของผม
ผมไม่ใช่คนอันตราย ผมไม่ใช่คนรุนแรง
ถึงผมจะเป็นฆาตกร แต่ผมก็มีหัวใจ
ผมมีเลือดเนื้อเหมือนกับคุณ
ครอบครัวของคนที่คุณฆ่า
ผู้คนที่รักพวกเขา
พวกเขาจะเข้าใจได้ยังไง
ผมทำลงไปแล้ว
ผมรู้ว่าไม่มีใครหรืออะไรจะมาทดแทน
สมาชิกในครอบครัวที่ถูกฆ่าได้
ต่อให้พวกเขาลงโทษประหารชีวิตผม
ก็ไม่ช่วยให้คนที่ถูกผมฆ่าฟื้นคืนมา
โทษจำคุกของคุณยาวนานมาก
คุณว่าคุณจะมีโอกาส ได้ออกไปจากคุกนี้ไหม
ต้องบอกว่า...
อีกสองสามปี ผมจะถูกจองจำ ไปแล้วครึ่งหนึ่งของโทษที่ได้รับ
ผมหวังว่า...
ผมจะยังสุขภาพดี และสภาพจิตใจยังสมบูรณ์
เมื่ออิสรภาพมาถึง
หลายคนที่ผมพบ
คุณอาจประมวล สิ่งที่พวกเขาทำออกมาได้
อาจเป็นเพราะสงคราม อาจเป็นเพราะความยากจน
แต่สำหรับคนที่ฆ่าคนไปสี่ชีวิต คุณประมวลเรื่องนั้นออกมาไม่ได้หรอก
บางทีเขาอาจเป็นคนประเภทที่ ไม่ควรได้รับการปล่อยตัวอีกเลย
ก่อนที่ผมจะไปจากเรือนจำเซนีกา
ผมอยากถามผู้บัญชาการเรือนจำ เรดโซ คาห์ริช
เขาคิดว่าระบบ กึ่งผ่อนคลายกึ่งเข้มงวดของเขา
จะช่วยเปลี่ยนแปลง ให้อาชญากรเป็นคนที่ดีขึ้นได้แค่ไหน
ผมมาพบเขาในส่วนใหม่ล่าสุดของเรือนจำ
ที่อีกไม่นาน นักโทษบางส่วนจะย้ายเข้ามา
เป้าหมายเดียวของผม คือพัฒนาความเชื่อใจกับนักโทษ
และบทบาทหลักของเรือนจำ เป้าหมายที่เราทำได้สำเร็จลุล่วง
คือเปลี่ยนชีวิตของนักโทษ
เมื่อคุณมอบความเชื่อใจ ให้ใครสักคน เชื่อผมเถอะ
นักโทษส่วนใหญ่รักษาคำพูดได้ดีกว่า
ประชาชนทั่วไป คนข้างนอกส่วนใหญ่เสียอีก
สำหรับคนที่สร้างปัญหาและไม่เคารพกฎ
ถ้าพวกเขาไม่อยากช่วยตัวเอง ฝ่ายบริหารก็ช่วยพวกเขาไม่ได้
เรือนจำประสบความสำเร็จมากแค่ไหน ในการลดจำนวนการกระทำผิดซ้ำ
พูดอีกอย่างก็คือ มีนักโทษที่ออกไป แล้วกลับเข้ามาในเรือนจำมากแค่ไหน
เท่าที่ผมสังเกตก็คือ นักโทษส่วนใหญ่
ที่ได้ออกไปแบบมีทัณฑ์บน
ละอายที่จะกลับเข้ามา
ด้วยการทำตัวเป็นคนซื่อสัตย์ และลืมการทำเรื่องเลวๆ
เรื่องนั้นทำได้ยากมาก แต่เรามีนักโทษจำนวนมากขึ้น
ที่ยอมรับวิธีการคิดแบบนั้น และก้าวไปสู่ทิศทางที่ดี
ตอนที่ผมออกมาจากเรือนจำเซนีกา เอลดินยังถูกแยกขัง
ผมหวังว่าเขาจะรอดพ้น
จากวงจรของพฤติกรรมทำร้ายตัวเอง
เอลวิสกับซามี พี่ชายเขา ยังต้องอยู่ในคุกอีกหลายปี
ก่อนจะเปลี่ยนแปลง พวกเขาบอกว่าได้ลองทดสอบดูแล้ว
หลังกำแพงนี้ ผมได้พบกับอาชญากร อันตรายที่สุดของบอสเนีย
พยายามโน้มน้าวให้พวกเขาเปลี่ยน วิถีของตัวเองไม่ใช่เรื่องง่าย
แต่ผมไม่สงสัยเลยว่าเรือนจำเซนีกา
กำลังพยายามเต็มที่ เพื่อสร้างความแตกต่าง
แต่ดูจากความท้าทายอันซับซ้อน ที่ประเทศนี้ยังต้องเผชิญ
สิ่งที่พวกเขาทำได้มีจำกัด
คำบรรยายโดย ลิสา ชัยจิตวณิชกุล