ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ NETFLIX
Στις όχθες του ποταμού Δνείστερου,
στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, βρίσκονται οι Φυλακές Ρεζίνα,
σωφρονιστικό κατάστημα αριθμός 17.
Μια ετοιμόρροπη φυλακή υψίστης ασφαλείας.
Το περιβάλλον άρχισε να με πνίγει.
Η καρδιά μου πάει να σπάσει.
Φιλοξενεί τους πιο επικίνδυνους εγκληματίες της Μολδαβίας.
Το κορίτσι στραγγαλίστηκε.
Γιατί το έκανες, Λιλιάν;
Το ένα τρίτο των φυλακισμένων είναι ισοβίτες, χωρίς ελπίδα αποφυλάκισης.
Πόσο καιρό είσαι στη φυλακή;
Εδώ και 26 χρόνια.
Ιδού το ερώτημα.
Ποιος είναι ο στόχος της ποινικής τιμωρίας;
Να πεθάνω στη φυλακή;
Ζουν σε ένα σκληρό καθεστώς σοβιετικού χαρακτήρα.
Τριάντα δύο βήματα.
Τόσα βήματα είναι η κάθε διαδρομή.
Τριάντα δύο.
Πότε βγήκες στην αυλή τελευταία φορά;
Δεν θυμάμαι.
Για την ώρα, βρίσκονται σε μια άβυσσο χωρίς ελπίδα.
Με έριξαν στη φυλακή και τελείωσε. Τελείωσε!
Με λένε Ράφαελ Ρόου.
Καταδικάστηκα στη Βρετανία για ένα έγκλημα που δεν έκανα
σε ισόβια κάθειρξη χωρίς αναστολή.
Μου πήρε 12 χρόνια να αθωωθώ.
Τώρα, ταξιδεύω σε όλο τον κόσμο να ανακαλύψω πώς είναι η ζωή
μέσα στις πιο σκληρές φυλακές του κόσμου.
Μολδαβία, Ανατολική Ευρώπη.
Η πρώην Σοβιετική Δημοκρατία αποτελεί τη φτωχότερη χώρα στην Ευρώπη.
Ο μέσος πολίτης βγάζει μόλις 12 δολάρια τη μέρα.
Η ζωή είναι σκληρή. Το ποσοστό δολοφονιών είναι από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης.
Το κράτος είναι αμείλικτο.
Ο χρόνος φυλάκισης εδώ είναι εφταπλάσιος
από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Οι ένοχοι για φόνο εκτίουν 30 χρόνια το ελάχιστο.
Οι ισοβίτες οδηγούνται στις υψίστης ασφαλείας φυλακές Ρεζίνα,
σωφρονιστικό κατάστημα 17.
Εκεί κατευθύνομαι τώρα.
ΗΜΕΡΑ ΠΡΩΤΗ
Είμαι στη Μολδαβία, καθ' οδόν προς το σωφρονιστικό κατάστημα 17.
Μου έχουν πει ότι στη φυλακή αυτή
θα περάσω τις μέρες μου με κατάδικους
οι οποίοι εκτίουν ποινές πολλών ετών φυλάκισης
χωρίς καμία ελπίδα αποφυλάκισης.
Επίσημα, η ισόβια κάθειρξη στη Μολδαβία ισούται με 30 χρόνια φυλάκισης.
Στην πραγματικότητα, κανένας ισοβίτης δεν αποφυλακίστηκε ποτέ.
Κάποιοι απ' αυτούς δεν έχουν δει ποτέ την κοινωνία όπως είναι σήμερα στη χώρα,
τον δυτικό τρόπο ζωής.
Δεν ξέρω πώς θα με δεχτούν,
και γι' αυτό ήρθα.
Οι φυλακές Ρεζίνα έχουν φρικτή φήμη.
Χτίστηκαν επί Στάλιν και φιλοξενούν πάνω από 300 εγκληματίες.
Οι 106 είναι ισοβίτες,
και μ' αυτούς θα περάσω την εβδομάδα που μπαίνει.
-Ράφαελ. -Ναι.
Έτος γεννήσεως;
1968.
Πάμε.
Νιώθω λες και ταξίδεψα πίσω στον χρόνο.
Η παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανήκει στο παρελθόν,
αλλά πόσα άλλα έχουν αλλάξει από τη σοβιετική εποχή;
Το περιβάλλον άρχισε να με πνίγει.
Η καρδιά μου πάει να σπάσει.
Προτού με βάλουν σε κελί…
Περάστε από δω.
με οδηγούν για ιατρική εξέταση.
Δείξτε μου πόδια και πρόσωπο.
Ποια χρονιά έγινε αυτό;
Το 1988.
Μου έκοψαν το πρόσωπο.
Η κάθε μου ουλή καταγράφεται προσεχτικά.
Δεκαπέντε εκατοστά.
Τι είναι αυτός ο τραυματισμός;
Από μαχαιριά.
Δεν θέλω να μαθευτεί ότι είμαι κανένας σκληρός,
επειδή κάποιος ίσως τα βάλει μαζί μου.
Ένα τόσο χαρακτηριστικό σημάδι στο πρόσωπο
θα με ακολουθεί στη φυλακή.
Βασέα, άνοιξε. Τρέξε.
Στο αφεντικό.
Πήγαινε επάνω.
Επόμενη στάση, ιδιωτική συζήτηση με λειτουργό ασφαλείας.
Θα αποφασίσει με ποιον θα μοιραστώ το μικροσκοπικό κελί για μια εβδομάδα.
Θα μπεις σε ένα κελί
με δύο άλλους φυλακισμένους
καταδικασμένους σε ισόβια.
Να φοβάμαι τους συγκρατούμενούς μου;
Να μην κάνεις ερωτήσεις
και να μην ξεκινάς λογομαχίες.
Τη φυλακή αυτή, όπως κι άλλες της ίδιας εποχής,
κυβερνά συμμορία της φυλακής.
Η ιεραρχία της συμμορίας επιβάλλεται δια της βίας σε όσους παραφέρονται.
Θα μοιράζομαι το κελί με δύο άντρες που επέλεξαν να ζήσουν εκτός συμμορίας,
σε ξεχωριστό μέρος της φυλακής, μαζί με άλλους απορριπτικούς.
Ευτυχώς, δεν είναι σε συμμορία,
αλλά και οι δύο συγκρατούμενοί μου καταδικάστηκαν για σοβαρά αδικήματα.
Εδώ είμαστε.
-Γεια. -Γεια.
Γεια σας. Μιλάτε αγγλικά;
Ναι, μιλώ λίγα αγγλικά.
-Εσύ μιλάς λίγο. -Αυτός δεν καταλαβαίνει.
Δεν καταλαβαίνει. Θα μεταφράζεις.
-Κάθισε. -Ευχαριστώ.
Να συστηθώ. Με λένε Ράφαελ.
Εμένα Μαξ.
-Μαξ. -Λιλιάν.
Λιλιάν. Χάρηκα.
Εδώ είναι ο χώρος σας. Ένιωσα ευπρόσδεκτος σχεδόν αμέσως
μόνο με το χαμόγελό σου.
Ένιωσα άνετα. Όταν ήμουν έξω από την πόρτα,
με έπιασε ταχυκαρδία.
"Ποιοι είναι αυτοί; Πώς είναι;
Πόσων χρονών είναι; Θα με δεχτούν;
Θα με υποδεχτούν;"
Πώς νιώθετε που μπήκα στον χώρο σας;
Είναι σημαντικό για μας το να είσαι σαν εμάς.
Περνάμε πολύ χρόνο στο δωμάτιο.
Είκοσι δύο ώρες.
Βγαίνουμε μόνο για δύο ώρες.
Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε καλές σχέσεις με τους συγκρατούμενους.
Είναι μεγάλη υπόθεση.
Ποιο είναι το πρώτο που πρέπει να μάθω
για να αντεπεξέλθω;
Θα τον συμβούλευα…
να είναι ο εαυτός του.
Πες του το.
Να είσαι όπως είσαι στη ζωή σου.
Θα σε καθοδηγήσουμε.
Εσύ είσαι εδώ από…
Από το 2005.
Άρα, είσαι 16 χρόνια φυλακή;
Ναι. Αυτός λίγο παραπάνω.
Κάπου στα 17.
Πότε τελειώνει η μέρα σας;
Η πόρτα είναι κλειδωμένη μόνιμα.
Την ανοίγουν όταν χρειάζεται.
Ράφαελ!
Ανακουφίστηκα που οι ισοβίτες Μάξιμ και Λιλιάν με έκαναν να νιώσω άνετα.
Να σε βοηθήσω.
Στη φυλακή είναι σημαντικός ο σεβασμός μεταξύ συγκρατουμένων,
ειδικά όταν είναι μαζί κλειδωμένοι για 22 ώρες τη μέρα.
Θα χρειαστεί να με καθοδηγήσουν στους κρυφούς κανόνες της φυλακής.
-Κρατάς τη γωνία; -Ναι.
Πρώτα, χρειάζομαι βοήθεια με το κρεβάτι μου.
Αυτό πάει εδώ. Δεν τα καταφέρνεις;
Τρεις άντρες και δεν τα βρήκαμε.
Η μία γωνία, έτσι;
Κι αυτή η άλλη γωνία.
Αυτό είναι.
Πες του ότι αυτό είναι σεβασμός.
Καλή είναι η βοήθεια.
Αυτό είναι.
Πάει εκεί πάνω.
Τα σεντόνια είναι τόσο λευκά, ακόμα και για πρώτη νύχτα.
Υπερβολικά καλά.
Θα δοκιμάσω το κρεβάτι. Το στρώμα.
-Δοκίμασέ το. -Σκληρό.
-Καλημέρα. -Καλημέρα.
Ροχαλίζεις;
Όχι.
Ο Λιλιάν κάποτε.
Κάποτε. Εγώ όχι.
Δεν ροχαλίζεις.
Η πρώτη μου μέρα στις φυλακές Ρεζίνα τελείωσε.
Ώρα να χρησιμοποιήσω τις υπηρεσίες του δωματίου.
Οι μόνες προμήθειες είναι μία πλάκα σαπούνι.
Οι άντρες ξέρουν ότι δεν είναι και το καλύτερο ξυραφάκι.
Κι οι γυναίκες το ξέρουν.
Δίνουν οδοντόβουρτσα.
Δεν είναι άσχημη.
Οδοντόκρεμα για ευαίσθητα δόντια, καλό.
Μεγάλο σωληνάριο.
Και ένα ρολό τουαλέτας.
Προτιμώ το λευκό, αλλά μου κάνει και το καφέ.
Δεν είναι απλώς ένα μπάνιο.
Είναι χώρος απομόνωσης.
Δεν βρίσκεις χώρο απομόνωσης πουθενά αλλού στη φυλακή.
Σκεφτείτε το.
Η φυλακή είναι καταπιεστική.
Είναι μικρή, στενόχωρη.
Τόσο περιορισμένη, που αρχίζεις να περιορίζεσαι εσύ.
Δείτε προσεχτικά τον Μαξ.
Είναι μεγαλόσωμος, αλλά μαζεμένος.
Για μένα, αυτό είναι η φυλακή.
Ο ίδιος προσπαθεί να χωρέσει σ' αυτό το περιβάλλον,
το οποίο, ξαναλέω,
είναι πολύ στενό.
Το νερό είναι παγωμένο.
ΗΜΕΡΑ ΔΕΥΤΕΡΗ
Πρώτο πρωινό στην πτέρυγα ισοβιτών των φυλακών Ρεζίνα.
Ο Μαξ είπε ότι θα μείνουμε στο μικροσκοπικό μας κελί
από την ώρα που θα ξυπνήσουμε μέχρι τη 1:00 μ.μ.
Μετά, θα βγούμε για δύο πολύτιμες ώρες άσκησης και κοινωνικοποίησης.
Ο Λιλιάν δεν τρώει το πρωί.
Πίνει καφέ και κάνει ένα τσιγάρο.
-Αυτό είναι το πρωινό του. -Εγώ τρώω λίγο.
-Μάλιστα. -Τρώμε όλα
όσα μας στέλνουν οι γονείς μας.
Δεν τρώμε το φαγητό της φυλακής, δεν είναι πολύ καλό.
Θα με ξεναγήσεις στο κελί σας;
Πες μου πού είμαστε και τι βλέπουμε.
Αυτό είναι το κρεβάτι μου, για μια ζωή.
Αυτή είναι η τηλεόρασή μου. Έχω βιβλία.
Τα έγγραφα τι είναι;
O φάκελος της υπόθεσής σου ή κάποια έγγραφα μελέτης;
Μελέτη, υπόθεση, δουλειά,
οι επιστολές μας στον πρόεδρο, στον πρωθυπουργό,
σε υπουργούς, τα πάντα.
Ζητάτε βελτίωση των συνθηκών σας;
-Ναι. -Μάλιστα.
Ο Μάξιμ συμμετείχε σε ένοπλη ληστεία, στην οποία σκοτώθηκε αστυνομικός.
Λέει ότι δεν πυροβόλησε αυτός,
αλλά καταδικάστηκε σε ισόβια για φόνο.
Είναι εδώ τα τελευταία 16 χρόνια, και μέσα στον χρόνο αυτό
έγινε ο επικεφαλής της εκστρατείας για μεταρρύθμιση των φυλακών.
Μια επιτυχία του ήταν ότι οι φυλακισμένοι κέρδισαν το δικαίωμα
να έχουν υπολογιστές στο κελί τους.
Γι' αυτήν τη συσκευή παλέψαμε 14 χρόνια.
Μας την επέτρεψε ο δικαστής χωρίς σύνδεση διαδικτύου.
Άλλη επιτυχία ήταν το ψυγείο στο κελί,
για να διατηρούν φρέσκο το φαΐ τους οι φυλακισμένοι.
Μετά απ' αυτό, όλοι,
έξι χιλιάδες φυλακισμένοι μπορέσαμε να έχουμε ψυγείο,
αλλά κι άλλα πράγματα, όπως αυτό.
Βραστήρα.
-Συσκευές MP3, κι άλλα. -Μάλιστα.
Φυσικά, οι φυλακισμένοι πρέπει να τα αγοράσουν με δικά τους έξοδα.
Για την ακρίβεια, σχεδόν όλα όσα υπάρχουν στο κελί
τα έφτιαξαν ο Μαξ και ο Λιλιάν, με έξοδα της οικογένειάς τους.
Αυτός ο χώρος εδώ.
Τον φτιάξαμε.
-Όλο το κελί; -Ναι.
Λιλιάν, θα πιω καφέ;
-Θέλω… -Λιλιάν.
Θέλω απεγνωσμένα καφέ.
Λιλιάν, φτιάξε έναν καφέ.
-Δεν έχει χώρο. -Θα σου κάνω χώρο.
Φεύγω, επειδή…
Ναι, δεν έχει χώρο και για τους τρεις μας.
Έχω εντυπωσιαστεί.
Ζουν μια κανονική ζωή, δεν θα βγουν ποτέ,
και έχουν αναλάβει να κάνουν το κελί,
στο οποίο θα ζήσουν το υπόλοιπο της ζωής τους, πιο κατοικήσιμο.
Έβαλαν πλακάκια στο πάτωμα, χαλί,
σοβάτισαν και μπογιάτισαν, έβαλαν ρεύμα.
Έχτισαν μια κουζινούλα. Δεν έχω ξαναδεί κάτι τέτοιο.
Ο Μαξ κι ο Λιλιάν συγκατοικούν σ' αυτό το μικρό κελί εδώ και χρόνια.
Η ειδικότητά σου, Λιλιάν, είναι ο καφές.
Ναι.
Η δική μου δουλειά ποια είναι; Θα πλένω τα πιάτα;
Εσύ φτιάχνεις τον καφέ, ο Μάξιμ έφτιαξε τη βρώμη.
Αφότου φάμε, καθαρίζω το τραπέζι, σκουπίζω κι ο Μάξιμ πλένει τα πιάτα.
Έτσι κάνουμε.
Έτσι τα βρίσκουμε. Έτσι το κάναμε πάντα.
Στη 1:00 μ.μ. ακριβώς, ξεκλειδώνει ο φύλακας.
Μας συνοδεύουν στη στέγη,
όπου ο Μαξ με συστήνει στη μικρή ομάδα φυλακισμένων
που έχουν επιλέξει να ζήσουν εκτός συμμορίας.
-Γεια σας. -Γεια.
Μακριά από τον γενικό πληθυσμό της φυλακής,
είναι οι μόνοι φυλακισμένοι
με τους οποίους ο Μαξ κι ο Λιλιάν έχουν επαφή.
-Πάμε. -Μαξ.
Περπατάμε.
Είναι η άσκησή σας;
-Δεν έχει σίδερα. -Αυτόν τον χώρο έχετε;
Ναι, μόνο εδώ.
Απίστευτο ότι οι φυλακισμένοι είναι 22 ώρες τη μέρα στα κελιά τους
και έχουν έναν μικρό καλυμμένο διάδρομο για την καθημερινή τους άσκηση.
Δεν βλέπετε ουρανό, δεν αγγίζετε το χορτάρι.
Είναι βάρβαρο και απάνθρωπο.
Πότε βγήκες στην αυλή τελευταία φορά;
Δεν θυμάμαι.
Προσπαθούμε να περπατάμε συνεχώς.
Είναι η μόνη σου ευκαιρία να τεντώσεις τα πόδια σου.
Πόσο καιρό είσαι μέσα;
Είκοσι εφτά.
Είναι εδώ για 27 χρόνια.
Επί ΕΣΣΔ.
Μέτρησα τα βήματα. Είναι 32 βήματα. Τόσα κάνω.
Η κάθε διαδρομή είναι 32 βήματα.
Όταν ξαναβγείτε από το σπίτι, κάντε 32 βήματα.
Τόσα κάνουν αυτοί οι άνθρωποι για χρόνια και χρόνια.
Τριάντα δύο βήματα. Σκεφτείτε το.
Είκοσι εφτά χρόνια, φίλε.
Κόντεψα να τρελαθώ.
Ευτυχώς, κράτησα σώας τας φρένας.
Η απαγόρευσή τους στον ανοιχτό χώρο είναι το τίμημα που πληρώνουν
για την απόρριψη των κανόνων της συμμορίας.
Προσπαθούμε να ακολουθούμε τους επίσημους κανόνες.
Και τη Βίβλο.
Δεν στηρίζουμε συμμορίες και τέτοια.
Είναι πιθανόν να μας δείρουν,
επειδή δεν τους ακολουθούμε.
Δεν θέλετε να σκέφτεστε σαν αυτούς.
Αν τους ακολουθούσαμε,
δεν θα μπορούσα να παλέψω για τα δικαιώματά μου.
-Εκτός κι αν το έλεγε το αφεντικό. -Ναι.
Τέτοια είναι η δύναμη του αφεντικού εντός της φυλακής,
που η ομάδα του Μαξ παρακάλεσε τις αρχές
να τους αφήσουν να ζήσουν εκτός συμμορίας.
Όταν υποβάλαμε αίτημα
να μη συμμετέχουμε στη συμμορία, τους είπαμε
"Βοηθήστε μας".
Ο διευθυντής των φυλακών
έβαλε εμάς χωριστά.
-Μάλιστα. -Όχι αυτούς.
-Για δική σας ασφάλεια και προστασία. -Ναι.
Τώρα, τους ζητήσαμε να βγούμε έξω να παίξουμε μπάλα,
βόλεϊ και άλλα πράγματα.
Μου είπε "δεν μπορούμε να σας προστατεύσουμε εκεί".
Ο Μαξ και οι άλλοι ισοβίτες δεν θέλουν τη διαφθορά.
Θέλουν δουλειά, εκπαίδευση.
Λένε, όμως, ότι αυτό δεν γίνεται.
Οι αρχηγοί του οργανωμένου εγκλήματος είναι πολύ πλούσιοι,
πληρώνουν κάποιες υπηρεσίες στη φυλακή,
και έχουν τεράστιο έλεγχο και επιρροή.
Ο Μαξ κι οι άλλοι δεν τα θέλουν αυτά.
Εξαιτίας αυτού, υπόκεινται σε διπλάσια τιμωρία και διαχωρισμό.
Η ομάδα του Μαξ περνάει περισσότερο χρόνο στο κελί από άλλους ισοβίτες.
Κοιτώντας για ώρες τους ίδιους τέσσερις τοίχους
μου θυμίζει τον καιρό που ήμουν εγώ φυλακή,
και την ατελείωτη απόγνωση που ένιωθα.
ΗΜΕΡΑ ΤΡΙΤΗ
Η τρίτη μου μέρα στις φυλακές Ρεζίνα.
Και πάλι, η ώρα κυλάει αργά μέχρι να έρθει το μεσημέρι.
Το φαΐ της φυλακής είναι αηδιαστικό
και οι συγκρατούμενοί μου σπάνια το τρώνε. Ο Μαξ έχει σανίδα σωτηρίας.
Κάθομαι στο κελί και περιμένω να γυρίσει ο Μαξ.
Πήγε να πάρει ένα δέμα.
Σε μέρη όπου υπάρχει έλλειψη πόρων,
οι συγγενείς είναι αυτοί που στέλνουν τα αναγκαία.
Έφερα φαγητό.
Πολλά καλούδια.
Εκπλήξεις!
Μου έστειλαν φαγητό οι γονείς μου.
Ήρθε σήμερα ή το κρατούν για λίγες μέρες;
Όχι, μου έστειλαν δέμα μέσω ταχυδρομείου.
Συνήθως, μου τα στέλνουν τη Δευτέρα
και τα παραλαμβάνω την Τρίτη.
Τους λες τι να στείλουν;
Για αρκετό καιρό, ναι, αλλά τώρα ξέρουν τι χρειάζομαι.
Τα δέματα είναι όσο μεγάλα ή μικρά θέλεις;
Μπορούν να στείλουν και τόσο και τόσο.
Μάλιστα.
Μόνο ένα δέμα την εβδομάδα από κάθε άτομο.
Άρα, η μητέρα και η αδερφή σου μπορούν να στείλουν ξεχωριστά.
Ναι.
Mε κακομαθαίνεις.
Οι γονείς μου είναι μεγάλοι.
Ο πατέρας μου είναι 81 και η μητέρα μου 71.
Είναι στη σύνταξη. Δεν δουλεύουν.
Ναι, αλλά με βοηθούν όσο μπορούν.
Οι ισοβίτες, όπως ο Μαξ, απαγορεύεται να δουλεύουν στη φυλακή,
έτσι εξαρτώνται από την οικογένεια για βασικές προμήθειες.
Πρόσφατα, ξεκίνησε εκστρατεία για το δικαίωμα εργασίας,
για να αγοράζει αξιοπρεπές φαγητό όταν οι γονείς του δεν μπορούν πια
να τον στηρίζουν.
ΗΜΕΡΑ ΤΕΤΑΡΤΗ
Μετά από λίγες μέρες στις φυλακές Ρεζίνα,
νιώθω ήδη πίεση από την παραμονή μου σε έναν τόσο περιορισμένο χώρο.
Η ομάδα μας δεν μπορεί να βγει στην αυλή να παίξει μπάλα.
Κατόπιν άδειας των φυλακών, παίζουμε ένα εσωτερικό άθλημα.
Με έβγαλαν από το κελί μου για να πάω στην αίθουσα αναψυχής,
όπου μπορώ να παίξω πινγκ πονγκ
με άλλους φυλακισμένους.
Κοιτάξτε γύρω σας.
Είναι ο διάδρομος κάποιων ισοβιτών,
εδώ είναι τα κελιά τους.
Αυτό είναι. Τόσο είναι το πλάτος αυτού του διαδρόμου.
Γεια, τι γίνεται;
Δεν σε αναγνώρισα χωρίς το καπέλο.
Είναι άσος στο πινγκ πονγκ.
Ξεκίνα μαζί του.
Εντάξει, πάμε.
-Σε περιμένει. -Με περιμένει.
Στόχος μου είναι 3 στα 11.
Παίζει πινγκ πονγκ εδώ και 27 χρόνια.
Κι εγώ έπαιζα στη φυλακή. Δώδεκα χρόνια.
Για να δούμε αν καταφέρω να πάρω τρεις βαθμούς.
Αγγλία εναντίον Μολδαβίας.
Στο ποδόσφαιρο είμαστε καλύτεροι.
Μάλλον με έβαλαν να παίξω με τον πρωταθλητή.
Λυπήσου τον!
Ήταν επιθετικό.
Πόσο συχνά παίζετε πινγκ πονγκ;
Δύο φορές την εβδομάδα.
-Μάλιστα. -Για τρεις ώρες.
Είναι πολύ οδυνηρό.
Ένας βαθμός.
Το τραπέζι δεν είναι καλό.
Όχι. Γι' αυτό χάνω.
Ένα πράγμα
πέρα από το πινγκ πονγκ
είναι το ότι είναι χαμογελαστοί
και εδώ δεν είναι μέρος που χαμογελάς συχνά.
Αναμφισβήτητα.
Είναι μία διέξοδος.
Είναι μια στιγμή κατά την οποία ξεχνούν πού βρίσκονται.
Αυτό κάνουν για να αποβάλουν την ενέργειά τους, το άγχος τους.
Οι ισοβίτες στη Ρεζίνα ξέρουν ότι με το νομικό σύστημα της Μολδαβίας
είναι απίθανο να αποφυλακιστούν, είτε συμμορφώθηκαν είτε όχι.
Η μεγαλύτερη πρόκληση του Μαξ είναι η αλλαγή στις καταδίκες.
Μου συστήνει τον Σεργκέι,
ο οποίος είναι μέσα τα τελευταία 20 χρόνια.
Πόσων χρονών μπήκες φυλακή;
Δεκαεννιά χρονών.
Και τα ισόβια ήταν για φόνο;
-Ναι. -Ναι.
Δεν συμμετείχα ενεργά στον φόνο.
Συμμετείχε στο έγκλημα.
Ήταν τρεις άντρες κι αυτός οδηγούσε.
-Οδηγούσε; -Ναι.
Δεν συμμετείχε ενεργά στον φόνο.
Οι δικαστές και οι πολιτικοί δεν λένε
"Σεργκέι, θα εκτίσεις ποινή 25 ετών
και θα εξεταστείς για αποφυλάκιση";
-Ή ποινή 20 ετών; -Όχι.
-Όχι; -Μόνο 30 χρόνια για όλους.
-Τα ισόβια είναι 30 χρόνια; -Ναι.
Το ελάχιστο.
Στην ιστορία μας δεν υπήρξαν ισοβίτες οι οποίοι να αποφυλακίστηκαν.
Πριν από λίγα χρόνια, οι ισοβίτες νόμιζαν ότι τους έριξαν σανίδα σωτηρίας.
Το 2016,
οι πολιτικοί ψήφισαν μια ευρωπαϊκή νομοθεσία,
η οποία αφορούσε εφήβους
που διέπραξαν εγκλήματα μεταξύ 18 και 21 ετών,
για να μειωθεί η ποινή τους.
-Αυτός ο νόμος ήταν για όλους. -Ναι.
Ο δικαστής είπε ότι για αυτόν, για μένα
"Είστε ισοβίτες και ο νόμος δεν μπορεί να εφαρμοστεί για σας".
Πολύ περίεργο.
Ισχύει για όλους, εκτός από μας.
Ιδού το ερώτημα.
Ποιος είναι ο στόχος της ποινικής τιμωρίας;
Να πεθάνω στη φυλακή;
Πολύ περίεργο.
Ο Μαξ και ο Σεργκέι υπέβαλαν έφεση στην ισόβια καταδίκη τους,
αλλά μέχρι στιγμής έχει απορριφθεί,
άρα αντιμετωπίζουν την πιθανότητα να περάσουν τη ζωή τους στη φυλακή,
κλειδωμένοι, για 22 ώρες τη μέρα.
Περνάμε από το μοναδικό παράθυρο
από το οποίο οι ισοβίτες της πτέρυγάς μου βλέπουν τον έξω κόσμο.
Η ελευθερία είναι τόσο κοντά, αλλά τόσο μακριά.
Τα πρώτα χρόνια που ήμουν εδώ, ήταν επώδυνο για μένα.
Όταν γνωρίζω ότι είμαι ισοβίτης,
το κατανοώ.
Τι εννοείς;
Όταν καταδικάζεσαι για κάποια χρόνια,
ξέρεις ότι υπάρχει πιθανότητα να βγεις.
Όταν είσαι ισοβίτης, δεν έχεις ελπίδα.
Οι ελπίδες μας είναι τόσο λίγες,
που δεν τις υπολογίζω καν.
Όταν τους βλέπεις στα μάτια, βλέπεις την απουσία ελπίδας.
Ξέρω το αίσθημα,
όταν δεν ξέρεις αν θα αποφυλακιστείς ποτέ.
Κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να ζει χωρίς ελπίδα
κι αυτοί δεν έχουν καμία.
Πρέπει να τους δώσουν κάτι που να λέει "Μια μέρα θα αποφυλακιστείς".
Για την ώρα, βρίσκονται σε μια άβυσσο χωρίς ελπίδα.
ΗΜΕΡΑ ΠΕΜΠΤΗ
Η εκστρατεία έδωσε στον Μαξ έναν σκοπό.
Σήμερα, θα γνωρίσω δύο δραστήριους ισοβίτες,
οι οποίοι ζουν εντός της συμμορίας,
που βρήκαν κι αυτοί τρόπο επιβίωσης.
Δεν δικαιούνται να εργάζονται, όπως κανείς ισοβίτης, άλλωστε.
Με δικά τους εργαλεία και υλικά,
έφτιαξαν ένα ξυλουργείο από το μηδέν.
Από εδώ βλέπω την αυλή,
όπου παίζουν μπάλα οι φυλακισμένοι που ακολουθούν τη συμμορία.
Ανατόλ.
-Ράφαελ. Ανατόλ. -Ανατόλ.
Ναι.
-Κι αυτός; -Ο Ντίμα.
-Ντίμα. -Ο Ντίμα.
Μ' αυτό το εργαλείο σμιλεύουμε το ξύλο.
Μ' αυτό το κόβουμε.
Φοβάμαι ότι το εργαλείο θα πεταχτεί και θα μας χτυπήσει στα μούτρα.
Δεν φοράει προστατευτικό εξοπλισμό, έχει εμπιστοσύνη στις ικανότητές του.
Η φυλακή δεν παρέχει τέτοιες υπηρεσίες, έτσι αυτοί οι άνθρωποι
πήραν την πρωτοβουλία
να φτιάξουν ένα εργαστήρι
όπου μπορούν να ξεφεύγουν από τα κελιά τους.
Φτιάχνουμε μια κοσμηματοθήκη.
Δείξε μου τι να κάνω. Θα δοκιμάσω.
Έτσι.
Μάλιστα. Έτσι φτιάχνεις το κέντρο.
Εντάξει.
Ωραία.
-Έτσι. Βάλε το χέρι σου εδώ. -Εντάξει. Ωραία.
Πρέπει να βάλεις δύναμη, είναι σκληρό.
Και τι τα κάνετε όταν τα τελειώνετε;
Πριν από την πανδημία,
οι φυλακές τα έβγαζαν σε πλειστηριασμό.
Μας έδιναν το 50 τοις εκατό και τα έβαζαν στους λογαριασμούς μας.
Όχι. Από δω. Έτσι. Έτσι πρέπει να το κάνεις.
Κατάλαβα.
Για να γίνει το ίδιο.
Εντάξει.
Τι κάνετε με το 50 τοις εκατό που παίρνετε;
Πληρώνουμε το ρεύμα εδώ
και αγοράζουμε πράγματα.
Εδώ χρειαζόμαστε λεφτά.
Τα χέρια μου είναι…
Κοίτα, έγινε κόκκινο.
Τα χέρια σου είναι δυνατά.
Ο Ντίμα καταδικάστηκε για διπλό φόνο σε νεαρή ηλικία.
Πόσο καιρό είσαι στη φυλακή;
Εδώ και 26 χρόνια.
Είσαι στη φυλακή για 26 χρόνια.
Στη Ρεζίνα, τα τελευταία 20.
Έρχομαι εδώ πέντε μέρες την εβδομάδα.
Το μυαλό σου είναι ελεύθερο.
Είσαι εσύ και το εργαλείο.
Είναι απόλαυση.
Είτε είμαστε κρατούμενοι είτε ελεύθεροι, πρέπει να δουλεύουμε.
Ο σκοπός του ανθρώπου.
Είναι ωραίο να βλέπεις ότι παρά το σκληρό καθεστώς της φυλακής,
κάποιοι είναι δραστήριοι και δημιουργικοί.
Όλοι οι ισοβίτες θέλουν έναν σκοπό.
Εγώ στη φυλακή σπούδαζα νομική.
Στο κελί, μου δείχνει ο Λιλιάν πώς αντιμετωπίζει την ποινή του.
Έχω ολόκληρα τετράδια.
Γράφω για τη ζωή μου, για το παρελθόν μου.
Γράφω για το παρόν μου, για το μέλλον μου.
Για όλα.
Είναι σαν ημερολόγιο;
Σ' αυτό βάζω την ψυχή και την καρδιά μου.
Την κάθε λέξη τη γράφω με δάκρυα από αίμα, επειδή για μένα…
η οικογένειά μου είναι το παν.
Μου αρέσει πολύ η μουσική.
Ο Λιλιάν γράφει ακόμα και τραγούδια.
Αυτό κρύβεις κάτω από το κρεβάτι. Συσκευή μουσικής.
Ναι.
Τη χρησιμοποιεί για να τραγουδά.
Κάνατε ποτέ ντουέτο;
Όχι, εγώ δεν τραγουδώ.
Δεν έχω καλή φωνή.
Το πιστεύετε ότι αυτό συμβαίνει σε πτέρυγα ισοβιτών
με ισοβίτη που δεν θα αποφυλακιστεί ποτέ;
Δεν θέλω να ενοχλώ τους άλλους, γι' αυτό το χαμήλωσα λίγο.
Υπάρχει μια φωνή Που φέρνει ο αγέρας
Με τη δική σου μοιάζει, αγάπη μου, Και ψιθυρίζει
Πάει καιρός που με άφησες
Η ψυχή μου πονάει
Έχω εντυπωσιαστεί.
Θέλω να τραγουδήσω μαζί του.
Υπάρχει μια φωνή Που φέρνει ο αγέρας
Με τη δική σου μοιάζει, αγάπη μου, Και ψιθυρίζει
Ακούω την αγάπη σου στον άνεμο
Με τη δική σου μοιάζει Και ψιθυρίζει
Είναι ωραίο!
Τα δάκρυά μου στέγνωσαν
Κάποτε τα δάκρυα της αγάπης έτρεχαν
Λιλιάν, σε βοηθάει να ξεφεύγεις;
Δεν ξέρω αν βοηθάει οτιδήποτε πια.
Ζω έτσι τα τελευταία 18 χρόνια.
Είναι ο εσωτερικός μου πόνος.
Είναι το μαρτύριό μου.
Και μ' αυτό ζω. Η μόνη μου ελπίδα είναι ο Θεός.
Όταν ήμουν εγώ στη φυλακή,
γνώρισα κρατούμενους που τους βασανίζουν τα εγκλήματά τους
και κρατούμενους χωρίς καθόλου τύψεις.
Μέχρι στιγμής, δεν έχω ρωτήσει τον Λιλιάν τι έκανε
και πώς νιώθει τώρα γι' αυτό.
ΗΜΕΡΑ ΕΚΤΗ
Σήμερα, θα βοηθήσω τον Λιλιάν να ετοιμάσει το βραδινό.
Μου δίνεις τα δύσκολα.
Ναι; Είναι η πιο εύκολη δουλειά που έχω να σου δώσω.
Θέλεις να το κόψω όπως το κόβεις εσύ.
Ο Λιλιάν θέλει να βεβαιωθεί ότι δεν θα χαραμίσω ούτε μπουκιά.
Ανησυχείς;
Λίγο πιο μικρά.
Απορώ γιατί καταστρέφεις το φαγητό.
Θα μου πεις γιατί μπήκες φυλακή;
Θέλω πολύ να μάθω.
Σκότωσα μια γυναίκα και την ανιψιά της.
Τους έκανα το όργωμα, τους έπαιρνα ξύλα.
Η αιτία ήταν το αλκοόλ.
Πόσων χρονών ήταν τότε;
Η ανιψιά ήταν
17 ή 18 χρονών.
Η γιαγιά…
κάπου 60 ή 55. Κάπου εκεί. Δεν θυμάμαι.
Ήσουν μεθυσμένος τότε, αλλά πώς τις σκότωσες;
Τι έγινε;
Το κορίτσι στραγγαλίστηκε
και η γιαγιά χτυπήθηκε στο κεφάλι με μια πέτρα.
Έτσι.
Γιατί; Γιατί το έκανες, Λιλιάν;
Αυτές τις μέρες που σε γνώρισα, δεν φαίνεσαι κάποιος
που θα έκανε κάτι τόσο φρικτό.
Ακόμα δεν μπορώ να εξηγήσω ούτε στον εαυτό μου γιατί το έκανα.
Είχα τα πάντα, καταλαβαίνεις;
Το αλκοόλ.
Το αλκοόλ προκαλεί τα μεγαλύτερα προβλήματα.
Ζήτησα από τον φύλακα να με αφήσει να βγω για λίγο.
Δεν το περίμενα αυτό.
Δεν ξέρω αν νιώθω σοκ ή έκπληξη.
Σκότωσε δύο ανθρώπους. Μια γυναίκα κι ένα κορίτσι.
Μας λένε να μην κρίνουμε μόνο από αυτό που βλέπουμε.
Αυτό προσπάθησα να κάνω.
Συστηθήκαμε χωρίς να ξέρω για τα εγκλήματά τους,
και μέσα σε λίγες μέρες γνωριστήκαμε.
Γελάσαμε.
Συζητήσαμε εκτενώς για τις συνθήκες,
και τώρα έπεσε η βόμβα.
Είναι μέσα για δύο φόνους, και όχι απλούς φόνους.
Άγριοι φόνοι δύο ανυπεράσπιστων γυναικών.
Πρέπει να παραδεχτώ ότι αυτό αλλάζει το πώς τον βλέπω.
Δεν μπορώ να προσποιηθώ ότι δεν με επηρέασε αυτό που είπε,
η περιγραφή των εγκλημάτων του,
το πώς τα διέπραξε.
Με κάνει να αμφισβητώ την κρίση μου για το αν πρέπει ή όχι
να μείνουν μέσα 30 χρόνια.
Το βραδινό είναι έτοιμο, έτσι ξαναμπαίνω στο κελί.
Εδώ κάθομαι;
Κάθισε εκεί.
Θέλω μια καρέκλα.
Δεν ξέρω πού είναι η μικρή.
Αυτή είναι για τους ξένους.
Μπράβο.
Άκουσες αυτό που είπα.
Σε ρωτάω.
Μου αξίζουν τα ισόβια ή όχι;
Όταν ήρθα στο κελί σου, δεν ήξερα τίποτα για σένα.
Ήξερα μόνο ότι ήσουν ισοβίτης
κι ότι καταδικάστηκες να ζεις σ' αυτό το κελί για πολλά χρόνια.
Πιστεύω στη δεύτερη ευκαιρία για όλους.
Είναι το πιο σημαντικό.
Ξέρεις…
Να τελειώσω, δεν τελείωσα.
Έχω σοκαριστεί από τα εγκλήματά σου,
αλλά είχα την τύχη να σε γνωρίσω προτού μου πεις τι έκανες,
επειδή αυτόν τον άνθρωπο γνώρισα
και όχι αυτόν που το έκανε.
Πέρασαν χρόνια.
Χρόνια.
Κανείς δεν αξιολογεί αν άλλαξα.
Με πέταξαν στη φυλακή και τελείωσε.
Τελείωσε.
ΗΜΕΡΑ ΕΒΔΟΜΗ
Ο χρόνος μου στις Φυλακές Ρεζίνα φτάνει στο τέλος του.
Ήρθε η ώρα να αποχαιρετίσω τον Λιλιάν και τον Μαξ.
Μου δείξατε, με τις συνομιλίες μας
και με όσους γνώρισα,
ότι ακόμα και να ζεις με τη γνώση ότι δεν θα αποφυλακιστείς ποτέ,
εσείς οι δύο και οι άλλοι ισοβίτες έχετε μια φλόγα μέσα σας,
που εγώ θα ονόμαζα ελπίδα.
Αν και υπό ακραίες συνθήκες, με κάποιο τρόπο την κρατάτε άσβεστη.
Μπορεί να σβήσει εύκολα, έτσι;
-Ναι. -Αλλά αποφασίσατε
ότι έχετε μέλλον.
Δεν ξέρει κανείς τι κρύβει.
Μακάρι να αλλάξουν τα πράγματα.
Κάνουμε μεγάλο αγώνα
για την πιθανότητα αποφυλάκισής μας,
να δείξουμε ότι είμαστε άνθρωποι και ότι μας αξίζει δεύτερη ευκαιρία.
Το πιο σημαντικό είναι ότι η ελπίδα πεθαίνει τελευταία.
Μην ξεχνάτε ότι για μένα το μαρτύριο συνεχίζεται.
Πρέπει να φύγω.
-Αν δεν φύγω, δεν θα φύγω ποτέ. -Ναι.
Φίλος. Είμαστε φίλοι σου.
Φίλος.
Εντάξει. Φίλος.
Εσύ αποφυλακίστηκες γρήγορα.
Επιτέλους, ο νόμος εφαρμόζεται σωστά.
Επιτέλους, άλλαξε.
Αποφυλακίζομαι, άρα υπάρχει ελπίδα.
Να κρατάτε άσβεστη τη φλόγα.
Ελπίζουμε να σε δούμε έξω.
Μια μέρα.
Μια μέρα. Γεια.
Γεια σας.
Για μένα, οι φυλακισμένοι αξίζουν μια ευκαιρία να ελευθερωθούν μια μέρα.
Τα πράγματα αρχίζουν να αλλάζουν στη Μολδαβία,
αλλά στις φυλακές Ρεζίνα
τα πράγματα κυλούν βασανιστικά αργά.
Είναι μια σκληρή φυλακή, καταπιεστική και κλειστοφοβική.
Πολλοί εδώ εκτίουν μακροχρόνιες ποινές
και βιώνουν μια σκληρή εμπειρία.
Ο ποινικός κώδικας τη δυσκολεύει, αφού πολλοί, με την ισχύουσα νομοθεσία,
δεν θα δουν ξανά τον έξω κόσμο.
Υποτιτλισμός: Μαρία Ρούσσου