We zingen in harmonie. Klaar?
- Wat een goeie vibrato, Karamo. - Bedankt.
- Weet je wat mensen daarover zeggen? - Wat?
Bobby, wat ben je mooi vandaag. Ook als je zo kijkt.
Je huid ziet er goed uit. Echt waar. Je ziet er geweldig uit.
De held van deze week is Mary Henderson-Uloho.
Ze is 65 en ze is de eigenaar van de Sister Hearts kringloopwinkel in Arabi.
- Ik hou van kringloopwinkels. - Ja.
Niemand kan mij iets vertellen. Niets. Want ik heb dat voor elkaar.
Sister Hearts is ook een speciale werkplek waar ze ex-gedetineerden in dienst neemt.
Gevangenis of niet, 't is me gelukt.
Wat leuk.
Mary werd 20 jaar geleden gearresteerd toen ze hier op vakantie was...
...en ze is nooit teruggegaan naar Ohio.
Ik zat 12,5 jaar in de gevangenis en was 12,5 jaar voorwaardelijk vrij...
...wegens belemmering van de rechtsgang. Ik had iemand ontmoet.
We werden aangehouden terwijl we het leuk hadden.
Ze wilden dat ik over hem loog. Dat weigerde ik.
Mary werd veroordeeld in New Orleans.
Ze bleef hier tijdens haar volwassen jaren en liet haar zeven kinderen achter.
Ik moest dat deel van m'n hersenen eraf snijden...
...en het verzegelen in een doosje...
...zodat ik me kon concentreren op overleven in de gevangenis.
Tijdens haar gevangenschap verloor ze niet alleen wie ze was...
...maar kon ze haar kinderen niet op zien groeien, wat z'n tol eiste.
Natuurlijk.
De gevangenis heeft me ontmenselijkt, ongevoelig gemaakt en gedemoraliseerd.
Er gebeurt daar iets met je hersenen.
Je kan niet vastzitten als je geest nog vrij leeft.
Waarom is het zo moeilijk voor me om een moeder te zijn voor m'n kinderen...
...terwijl ze alles voor me zijn en ik zoveel van ze hou?
Mary's kinderen zijn dol op haar en zien haar zelfs als een held.
Maar Mary vindt 't lastig om haar waarde als mens...
...en als moeder te zien.
- Ik pak 'm wel. - Bedankt.
Mary is opgegeven door Anthony die haar ontmoette via Sister Hearts.
Ze helpt veel mensen met het verwerken van hun gevangenistrauma's.
Maar niemand helpt haar met haar worstelingen.
Ze werkt alsmaar door. Ze besteedt al haar tijd...
...aan het verbeteren van de levenskwaliteit van anderen.
En het is een manier voor haar...
...om haar eigen levenskwaliteit niet te hoeven verbeteren.
Mary weet niet wie ze is buiten haar begeleidingstraject om.
Ze heeft zichzelf enorm verwaarloosd.
Ze heeft kinderen die ze vermijdt...
...en ze moet ze benaderen voor er nog meer tijd verloren gaat.
Mary is nu officieel vrij...
...maar al is haar lichaam vrij, haar hart en geest zitten nog gevangen.
Dat is hartverscheurend.
Ik belichaam nog steeds de gevangenis.
En dat wil ik niet meer. Ik ben niet langer voorwaardelijk vrij.
Ik ben helemaal vrij.
Ik wil veranderen. Ik weet alleen niet hoe.
Onze missie is om deze Sister Heart haar ziel te helpen bevrijden.
DAG 1
AL DIE VRIJHEID, MAAR HET VOELT NOG STEEDS ALSOF IK VASTZIT.
- Wat is het schattig. - Ja.
Het is roze.
- Tan, je hebt je creditcard bij je, toch? - Ja. Altijd.
Wat is het hier geweldig.
Kijk nou eens.
Hoe gaat het, mooie dame?
Ze deed me denken aan m'n tantes. Je wilt een knuffel.
- Die zijn fantastisch. - Moet je die zien. O, mijn God.
Je mag ze straks aan proberen.
Je voelt gewoon de liefde.
- Dit is Anthony. - Hallo.
- Aangenaam. - Nominator.
Vertel ons wat dit bedrijf voor de gemeenschap doet.
Als mensen uit de gevangenis komen en geen baan vinden...
...krijgen ze hier zeker een baan, want dit is specifiek voor hen opgezet.
Anthony was dakloos, net zoals ik was geweest.
Hij heeft 18 jaar gezeten. Hij ging bergafwaarts.
Na een jaar runt hij dit bedrijf. Hij steunt me.
Alles aan mijn leven is totaal anders. Ik heb hoop. Ik heb zelfvertrouwen.
Ik doe iets revolutionairs. Het heet ont-opsluiting.
- Kun je 't laten zien? - Ja.
- Laat maar zien. - Ik zet deze hier.
In de bak weet ik dat die schoen daar niet hoort...
...maar als ik hem verplaats, word ik gestraft.
Nu weet ik niet meer beter.
Als ze hier komen, zeg ik: 'Jonathan, maak dit netjes.'
Dus Jonathan doet dit. Hij zegt: 'Deze zet ik liever hier.'
Zo simpel is ont-opsluiting.
Je geeft ze toestemming om zelf na te denken.
Alles wat je hier ziet staan...
...is neergezet door iemand die gebroken was...
...die organisatorische therapie krijgt.
En kijk hoe mooi het hier is.
Mijn hemel.
Ik hou van kringloopwinkels.
Zelfs de belachelijke dingen. Iemand heeft dat ooit gekocht.
- Vind je het wat? - Kijk nou.
Ze hebben heuptasjes, hoeden, sjaals, schoenen, allerlei hebbedingetjes.
- Ik ben in de kringloop aan het shoppen. - Zo chic.
Er is voor elk wat wils.
Jij helpt hier mensen, dus nu gaan we jou een beetje helpen.
- We gaan naar je huis. - We willen het zien.
- We zullen goed voor je zorgen. - Ik kom nog terug voor dit heuptasje.
- Dag, allemaal. - Oké. Dag, jongens.
We zijn benieuwd naar je huis.
Wat een leuk huis.
Dit is m'n thuis.
Dit is een grote keuken. Heel veel pannen. Wat leuk.
Dit is de slaapkamer.
- Wat een mooi hoog bed. - Dit bed trilt.
Kom naar het Mary Love Motel, schat.
- Ga liggen trillen. - Nee, dat wil ik niet.
- Zet 'm maar hard. Tanny komt eraan. - Dat is fijn.
- Dit vind ik wel wat. - Ja.
- Ga maar rondkijken. Ik blijf hier. - Vang me op. Daar kom ik.
Ik laat je de badkamer zien.
- Die is best groot. - Dat is waar.
Maar er... Je hebt er een heleboel spullen in staan.
Alles in dit huis komt uit de kringloopwinkel. Alles.
Het huis is donker. Alle gordijnen zijn dicht.
Er ligt overal rommel.
- Mary, je hebt spullen. - Je hebt veel spullen.
Dus toen ik vrijkwam, wilde ik dingen hebben...
...want dat mocht ik niet.
Misschien kunnen we je helpen dingen te kiezen waar je echt om geeft.
Dat noem je ook wel uitsorteren.
Als je me één plek in je huis zou laten zien...
...wat is dan je lievelingsplek?
Dit hier is mijn favoriete plek in het huis.
Misschien klinkt het gek...
...maar soms ga ik gewoon lekker op de bank zitten...
...en naar m'n planten kijken.
Dan voel ik me verbonden met de natuur. Alsof ik in contact sta met mijn schepper.
Want ik en die planten zijn door dezelfde schepper gemaakt...
...en daardoor voel ik me mens.
- Dat is prachtig. Ja. - Toch?
- Karamo is heel goed met planten. - Echt?
Niet waar.
Weg ermee.
Haar wil ik niet eens kennen.
Ik wil meer weten over je leven voor je naar de gevangenis ging.
Daarvoor?
Ik heb een diploma in vastgoedbeheer. Ik kocht in beslag genomen huizen...
...en verkocht ze aan alleenstaande moeders, senioren.
Ik ben ook moeder van zeven kinderen. Zes zonen en één meisje.
- Vertel verder. - Ik werd zwanger op m'n 16e.
M'n moeder zei: 'Dan moet je trouwen.'
Ze gaf me aan hem en dwong me om met hem mee te gaan.
Ik wilde het helemaal niet. Ik ben met mijn kinderen opgegroeid.
Dat is mijn jongste zoon.
- Die was mijn allerbeste. - Ik zie dat hij is overleden.
Was je vrij toen hij overleed?
Hij is omgekomen bij een verkeersongeluk. Ik kon niet naar zijn begrafenis.
- En ik heb nooit afscheid kunnen nemen. - Wat vreselijk.
Dat was het moment waarop ik brak.
Hij was de eerste persoon op aarde waarvan ik wist dat hij echt van me hield.
- Hoe is je relatie met je andere kinderen? - Die zijn overal en nergens.
- Ik snap het. - Ik weet niet wat ze van me vinden.
Ik voel me bijna schuldig.
Stel je voor dat je bijna 13 jaar op een plek bent...
...waar je niet één mens mag aanraken?
Dus ik kwam vrij...
...en daar stond m'n zoon van twee meter die me wilde knuffelen. Het was te veel.
Je had 12 jaar geen contact.
Sommigen van hen weten niet eens wat ik heb bereikt.
- Het doet je zeer. - Dat klopt. Zeker.
JE GEZONDHEID IS JE RIJKDOM
- Wanneer heb je voor iemand gekookt? - Voor Covid.
Ik vraag het omdat je in je vriezer grote hoeveelheden proteïnerijk eten hebt.
Ik heb zeven kinderen, dus ik ben gewend om veel te koken.
- Kook je voor ze? - Vroeger wel. De mentaliteit zit er nog.
Alles zat in een grijze pan.
Ik deed het vlees, de aardappelen, de rijst, de groenten...
Alles in één pot.
- Ja. Maar ik doe het niet vaak. - Oké.
Ik hou wel van koken.
Echt waar. Maar als ik hier kom na een dag van 12, 14 uur...
...eet ik gewoon een boterham, en ga ik achter m'n computer zitten.
Boterhammen eten is niet slecht...
...maar wat als je een maaltijd wilt, maar er geen tijd voor hebt?
- Weet je wat meal prep is? - Nee.
Je maakt dan een grote hoeveelheid, labelt het en legt het in de vriezer.
- Kun je dat invriezen? - Absoluut.
New Orleans is je thuis. Heb je het lokale eten geprobeerd?
Ik eet niet eens gumbo. Ik waag me niet aan nieuwe dingen.
Die zou ik dragen. Wat mooi.
- Kijk eens hoe mooi dat is. - Ze heeft mooie dingen.
- Zie je deze? - Geweldig.
- Ik heb 'm zelf gemaakt. - Echt waar?
- Ik laat zien hoe mooi het staat. - Met m'n outfit ook.
Kijk eens aan.
- Is dat niet prachtig? - Mary.
Schitterend, hè?
- Old school. - Ik ben dol op mijn crosstrainer.
Sneller.
Het is zebra, maar dan voor de badkamer.
Hoelang zijn je locs al aan het groeien?
Ik schat zo'n 12 jaar.
Twaalf jaar aan lengte. Laat zien hoe lang ze zijn, want dat weten we niet.
Je hebt een volle bos haar.
- Ja. - Het komt tot je knieën.
Je kunt ze in de rivier laten hangen en er iemand in laten klimmen.
Dit zijn flink lange locs.
Maar je had ze al in de gevangenis. En je hebt ze ook nu je vrij bent.
Die locs zitten ter nagedachtenis te brommen.
Heb je ooit iets met je haar willen doen, maar daar nooit de kans voor gehad?
Ik had deze locs om veiligheidsredenen.
Deze locs hielpen me veilig te houden. In de gevangenis pakken ze je bij je haar...
...en ze gebruiken je haar om je lichaam in bedwang te houden.
Dus ik vlocht m'n haar...
...zodat m'n haar niet lang of toegankelijk was.
- Juist. - En de locs groeiden zo.
- Het was letterlijk een beschermend kapsel. - Precies.
- Ja. - Het was geen look.
Ik heb geen idee wat ik ermee moet.
- Wil je het veranderen? - Misschien een kleine verandering.
Dit is een echte computermuis. Die heb ik al lang niet meer gezien.
Wat is dit? - Dat is een hak... Het is een Fleshlight.
Dat woord ken ik niet.
In welke kleding voel je je goed?
- Ik heb hier 'n jurk. - Laat zien.
Deze jurk... Zulke dingen droeg ik voor ik de bak in ging.
- Oké. - Ik voelde me er vrouwelijk in.
- Oké. - Ik voelde me een dame.
- Ik ben autoritair. Ik ben geen grapjas. - Geen grapjas? Je lijkt me een lolbroek.
- Nou, nee. - Niet?
- Heb je 'm gedragen? Ik zie 't kaartje. - Ik moet een kilo of twee afvallen.
Ik heb even rondgesnuffeld. Wie is dit?
- Dit is Mary niet. Dat kan niet. - Nee.
Deze kledingkast gaat alle kanten uit. Er zitten duizend persoonlijkheden in.
Maar één of twee daarvan zijn Mary. De rest zijn een andere willekeurige dame.
Ik zou 's ochtends denken: er hangt zo veel.
Hoe weet ik wie ik wil zijn?
Al leef je nog 100 jaar, je kunt nooit alles dragen.
Het is heel overweldigend.
Een uniform dragen maakt mijn leven eenvoudiger.
Dus dan is mijn vraag: 'Waar heb je dit dan voor?'
Ik wil me weer mooi voelen.
- Wanneer voelde je je voor het laatst mooi? - Ik trouwde toen ik 16 was.
Ik weet nog dat hij me een keer meenam naar een feestje...
...en mijn moeder maakte een mooie lange, soepelvallende jurk.
- Hij had 'n strakke taille en waaierde uit. - Welke kleur was hij?
Hij was rood. Rood is m'n lievelingskleur.
Ik voelde me de mooiste vrouw op aarde.
Ik wil je weer dat gevoel geven over jezelf.
Wat we moeten doen is uitfilteren.
We halen dingen die je niks vindt eruit...
...en houden wat je leuk vindt. Het gaat lukken.
Was dit je ontbijt? Of was het...
Is dit de lunch van eergisteren? Want het ziet er droog uit.
Dat is het, ja.
Als ik in de gevangenis geen eten kreeg...
...moest ik eten hebben dat ik had verstopt.
Dus ik vind het lastig omdat gewoon weg te gooien.
Mary, ik heb een vraag. Dit is echt nieuwsgierigheid...
...en absoluut geen oordeel. Waarom wil je hier in New Orleans blijven?
Allah heeft me op deze berg gezet...
...zodat ik kan laten zien dat die kan bewegen.
Dat verandering mogelijk is.
Daarom ben ik gebleven, want hier ben ik neergezet.
In de gevangenis, zag ik ongelofelijk leed.
Ik beloofde ze: 'Als je naar mij komt...
...wanneer je vrij komt, zal je ergens kunnen slapen.'
'Ik help je aan kleren en eten. Kom naar me toe.'
Ik voel het verdriet in haar hart heel sterk.
Ze probeert aldoor anderen te helpen en er het beste van te maken.
Maar wat ze ons vertelt, geeft aan...
...dat ze geen kans heeft gehad om vooruit te kunnen komen.
Daarmee gaan we helpen.
Je hebt zoveel gegeven. Deze week gaan wij aan jou gegeven.
Aan jou.
Je leert iedereen de beste versie van zichzelf en hun leven te vinden.
Nu willen we jou helpen de beste versie van jou en jouw leven te vinden.
Het is jouw beurt.
Hoe klinkt dat? Want dat is heel wat anders.
Geweldig.
Laten we beginnen. - We beginnen over drie, twee...
Nee, grapje. We gaan.
Het is goed dat Mary zich openstelt. Ze wil contact met haar familie.
Ik wil duidelijk krijgen wat er gebeurd is in haar verleden...
...om haar 'n betere toekomst te kunnen geven.
Ze nam locs voor haar veiligheid, niet om zichzelf uit te drukken.
Dus ik ga haar de middelen geven die ze nodig heeft...
...om de uitstraling te krijgen die ze graag wil hebben.
Mary is klaar voor een wat? Nieuw hoofdstuk.
Ik wil deze ruimte leven inblazen.
Het voelt nu als een donkere, bedompte cel...
...en dat wil ik volledig omkeren.
Dezelfde intentie die ze haar werknemers aanleert in haar winkel...
Ik wil dat Mary dat bij zichzelf en voor haarzelf doet.
En ze moet klein beginnen.
Ik wil haar passie voor koken opnieuw aanwakkeren.
Ze zit vast in dat Sister Hearts-uniform. Daarvoor droeg ze een gevangenisuniform.
Ik wil haar eraan herinneren dat ze een individu is.
Ze is een vrouw en een mens en ze mag zich mooi voelen.
DAG 2
INNERLIJKE REGEN VERANDERT JE HART IN EEN TUIN
- Je draagt rood. Je favoriet. Wat fijn. - Ja. Bedankt.
- Het is een vrolijke kleur. - Dit wordt het leuke deel.
Inderdaad.
- Wil je graag gaan winkelen? - Heel graag.
Je zei dat je kleur wilde. Hier hebben ze kleur.
Ze heeft meer dan 10 jaar niet met kleur mogen spelen...
...en West London hangt vol met kleur. Het hangt vol met speelsheid.
Ik wil haar laten zien wat er mogelijk is.
Je hamstert nogal.
Dat moet je weten. Dat is geen verrassing. Maar vooral in je kledingkast.
Ik wil je laten zien dat je je mooi kan voelen met een paar dingen...
...in plaats van niet weten wat je met duizend dingen moet.
Je houdt van strak en dan wijd. Een strakke taille en wijde rok.
Daar wil ik je versies van laten zien. We doen niet...
- Want dat is prinses-achtig. - Ja.
- En je bent een vrouw. - Ja.
Ik wil ook dat het dun en soepel is.
Het is hier heet. Je bent er vast aan gewend.
- Nee. - Het moet fijn zitten.
Nee. Wie kan eraan wennen? Het is stikheet. Dus...
- Is deze niet leuk? - Wat mooi. Dit is koninklijk.
Ik wil soepele stoffen, want die bewegen als je loopt.
Je lijkt bijna te zweven.
Maar we combineren het met jurken. We maken er laagjes van.
- Jeetje. - Je zult versteld staan.
- Zal ik het aantrekken? - Ja, graag.
Roep als je iets nodig hebt. Probeer het maar.
- Ben je zover? - Ja.
Mijn hemel.
Wat is dit koninklijk.
Dit ben ik.
- Echt? - Dit ben ik helemaal, ja.
Er ontbreekt één ding. Een nieuwe bril. Ik wilde dat je iets chiquers had.
Dat is beter.
- Mijn hemel. - Dat is beter, Mary.
De middel is strakgetrokken met een riem...
...dus je accentueert er de mooiste delen van jezelf mee.
Ik voel me sexy.
- Yes. - Echt waar.
Je ziet er sexy uit, Mary.
Het is duidelijk dat ze zichzelf lang niet zo heeft gezien.
Voelt dit meer als wie je vanaf nu wilt zijn?
- Geweldig. - Ja.
Ik wil Mary's essentie behouden...
...en deze outfit is absoluut een verfijnde versie van Mary.
- De hakken zijn hoog. - Ik had nooit aan rode schoenen gedacht.
Jeans en T-shirts zijn prima voor werk, maar dit is wie je bent.
Ik voel me hier krachtig in.
Het volgt mooi je vormen. Het is niet sletterig.
Het is ontzettend verfijnd.
- Elegant. - Ja.
Blijf vooral dingen in de kringloop kopen. Maar af en toe...
...is 't belangrijk om je speciaal te voelen door naar zo'n boetiek als deze te gaan.
- Daar ga ik vanaf nu werk van maken. - Mooi.
Na jou.
- Dit is een restaurant. - Ja.
Ze zijn trots op hun Creoolse gerechten. De Cajun-keuken is plattelandseten.
De Creoolse keuken is stadseten.
En stadsmensen hebben meestal toegang tot veel zeevruchten.
Cajun, platteland.
- Cajun, platteland. Creools?
- Stad. - Begrepen.
- En Louisiana is nu je thuis. - Ja.
Aangezien je graag in één pan kookt...
...wil ik dat verenigen en iets maken dat garnalen-étouffée heet.
- Ga ik étouffée maken? - Je gaat étouffée maken.
- Laten we dat doen. - We maken het samen.
Heb je het ooit gegeten? Nooit?
Als je één dag hebt waarop je hier veel van maakt...
...kun je 't in goed afgesloten bakjes in de vriezer doen.
En als je van je werk komt, heb je een heerlijke maaltijd.
Iedereen eet dit hier met rijst.
- Doen we dat? - Geen zorgen. Er zit rijst bij.
Je loopt op de zaken vooruit.
- Klaar om te beginnen? - Zeker.
We gaan eerst de basis maken.
We nemen vier delen ui, één deel paprika, één deel selderij.
Prachtig.
Perfect. Dat je het even weet, ik ga de knoflook fijnhakken.
Ik plet hem even flink. En dan, met gekrulde vingers...
Dank je. Je hebt een moederlijk instinct.
Wat maakte je het liefst voor je kinderen?
- Chili. - Wat doe je daarin?
Hete dingen. In Ohio is het koud.
De pepers beschermden mijn kinderen tegen verkoudheid en zo.
We gebruiken vergelijkbare elementen. Paprikapoeder, voor rokerigheid.
Wat oregano, wat tijm...
...knoflookpoeder, uienpoeder, witte en zwarte peper.
Maken we dit?
Dit kun je kant-en-klaar kopen of zelf maken.
Het is een Creoolse kruidenmix.
Doe een beetje boter in het midden. Doe de hele kruidenmix erin.
Perfect.
- Ik ruik het. - Ja.
Nu doe ik de knoflook erbij.
En ook de pikante saus.
Een beetje witte wijn.
- Wat een aroma. - Ja.
Nu onze tomaten.
Wat ruikt dat lekker, zeg.
Ik laat je zien hoe je slurry maakt.
We gebruiken het als bindmiddel. Dit is garnalenbouillon.
In dit kannetje. En ik doe de bloem erin.
Zo maakte mijn Poolse moeder het vroeger. Dat gieten we erin.
- Ruikt heerlijk en ziet er prachtig uit. - En je bent er ook niet lang mee bezig.
Niet echt.
De bouillon. Het wordt dikker door de verdamping...
...en ik heb hier ook wat peterselieblaadjes.
Je houdt van pittig. Wil je er wat cayenne in stoppen?
Top. Jij beslist. Jij bent de baas.
- Zo goed? - Ik ben Pools. Dat is pittig voor mij.
- Wat is dit heerlijk. Het is therapie. - Absoluut.
Deze étouffée maakt de vreselijke dingen die je hebt meegemaakt niet goed...
...maar het is een hulpmiddel. Ben je overweldigd, zeg dan: 'Oké, Mary...
...we gaan de keuken in en we gaan iets voor onszelf maken.'
Dit is voor mij een vorm van ont-opsluiting.
Het verandert een mindset waarvan ik was vergeten dat ik die had.
Ik kijk in deze pan en denk...
- Het laat iets in me opbloeien. - Ja.
Je doet zo veel voor anderen...
...maar het is belangrijk om het ook voor jezelf te doen.
Dat is lastig te bevatten, want het gaat over mij.
- Het gaat niet vanzelf als het om jou gaat. - Zeker niet.
Crackers eten om calorieën binnen te krijgen, is wat anders...
...dan voor jezelf te zorgen door iets te maken.
Je zegt tegen jezelf dat je de tijd en moeite waard bent...
...door jezelf te voeden met zoiets lekkers.
Dat is denk ik ook belangrijk voor je herstel.
- Er voor jezelf zijn. - Wie kon me laten zien hoe dat moet?
- Weet ik niet. - Niemand.
Nu weet ik hoe dat moet...
...en word ik de beste étouffée-bereider van New Orleans.
Precies.
Ik heb wat mooie garnaaltjes gepeld. Deze kunnen de pan in.
Étouffée komt van het Franse woord voor 'smoren'.
We smoren die garnalen. Het vuur staat lekker laag.
- Als ze mooi roze zijn, zijn ze klaar. - Kijk nou naar deze garnalen-étouffée.
Ik heb wat rijst gekookt. Ik heb het voller gemaakt met wat boter.
Ik doe het om de rijst heen. Dus we hebben ons prachtige rijsteilandje...
...en dan alles eromheen. Ziezo.
Ik voel me net een chef-kok.
- Dat ben je ook. - Moet je zien.
Schitterend. Dat is echt prachtig.
- Mag er wat citroen op? - Ja.
Het pept het lekker op met frisheid. En pak dan wat garnering.
- Klaar om het proeven? - Ja.
O, wat is dat lekker.
- Het is pittig. - Ja.
Dit is heerlijk. Jij weet van wanten.
Ik kan dit sneller maken dan rap zich klaarmaakt.
- Weet je hoe snel rap is? - Rap? Ja.
- Rap. - Begrepen.
Zo snel kan ik dit maken. Sneller dan rap zich klaarmaakt.
Wat leuk. Creoolse keuken.
DAG 3
SCHAAMTE VERNIETIGT ONZE MOED EN MAAKT DAT WE ONS TERUGTREKKEN
Ik laat Mary dit fotoalbum zien...
...omdat het laat zien wie ze was voor haar opsluiting.
Als ik haar wil helpen, moet ik uitzoeken wie dat is.
Ik ben blij dat we deze tijd hebben. Ik vond het leuk om je te leren kennen.
Ik ook.
Je praat over je tijd in de gevangenis en hoe je mensen helpt, wat belangrijk is...
...maar er viel me iets op. Je denkt dat je je ouderlijke instinct kwijt bent.
Dat is logisch, maar ik wil meer weten over Mary voor ze vast kwam te zitten.
Je bent op je 16e getrouwd. Daar wil ik graag meer over weten.
Toen ik op m'n 16e zwanger raakte, schaamde ik me en voelde ik me schuldig...
...en voelde ik alle dingen die iedere 16-jarige zou voelen.
Ik was boos op de vader van het kind en ik hield niet echt van hem.
Ik respecteerde hem omdat hij ouder was dan ik.
Maar ik wist niet wie hij was of wat liefde...
Hij was de eerste persoon waar ik het mee had gedaan.
Hij kwam uit een enorm rijke familie.
En eigenlijk, als ik het van een afstand bekijk...
...voelt het alsof ik ben gebruikt als roerend goed.
Mijn familie kreeg cadeaus en geld.
En wie beschermde jou dan?
Eigenlijk niemand.
Ik kijk nu naar de tijdlijn en ik begrijp waar je schaamte is begonnen.
Dit is een jong meisje dat niet de liefde kreeg die ze verdiende.
Ik ben niet opgegroeid in een gezin vol liefde en zorgzaamheid.
Daar wist ik helemaal niks van.
Het is belangrijk om dat vast te stellen...
...want als we het hebben over onze ervaring als ouders...
...moeten we beseffen wie we zijn als mens. Je gevangenis-ervaringen zijn er ook...
...maar je moet weten dat je daarvoor al trauma's had.
Dat je daarvoor al bepaalde keuzes moest maken.
Toen ik in je huis was, zag ik dit. Je hebt 'm ontvangen in de gevangenis.
- Dit is de laatste brief van mijn zoon. - Oké. Kun je hem voorlezen?
Hij schreef: 'Hallo. ik ben het...'
Dit is... 'Ik ben het, je favoriete kind.
Ik heb de Koran gekregen die je stuurde. Toen ik jonger was...
...vroegen mensen me in welke religie ik geloofde.
Dan zei ik: "M'n moeder."
Soms kijk ik terug en vraag ik me af hoe het voor jou was om ons op te voeden.
Dat was vast niet makkelijk. Of wel?
Je schreef ooit: "Meer heb ik niet gedaan.
Ik heb jullie leren vechten." Maar liefhebben dan?
Dat is het enige dat ik nooit echt heb begrepen.
Liefde en emoties.
Mam, je hebt je best gedaan. Dat was altijd goed genoeg voor mij.'
Vijf dagen voor zijn dood.
Hij erkende dat je hem had geleerd te vechten en te overleven.
Want dat moest jij ook doen.
Maar hij zei dat hij niet wist hoe hij moest liefhebben.
- Wist je hoe je van je kinderen kon houden? - Nee.
Je had geen liefde gekregen en toen gaf iemand je zeven kinderen...
...en zei: 'Heb ze lief.'
Je kan anderen niet leren wat jou ook niet lukt.
Het voelt alsof ik nu nog minder weet hoe ik ze moet liefhebben dan vroeger...
...en dat is een van de redenen dat ik niet terug wilde.
Omdat ik nooit wist hoe ik een moeder moest zijn.
Dit is de eerste keer dat je daar eerlijk over bent.
Hoe meer je iets vermijdt wat je onder ogen moet zien...
...hoe meer die schaamte in onze geest kan groeien.
Dat weerhoudt je ervan om bij je kinderen te zijn.
Dat weerhoudt je ervan te zeggen: 'Ik zal er gewoon zijn.'
Wat gaat er nu in je om?
- Dat ik graag contact met hem wil opnemen. - Je kind.
Hij zoekt regelmatig contact.
- Hij zoekt liefde bij mij. - Precies.
Weet je... Ik hou niet van smoesjes en dit is geen smoes...
- Maar ik wist niet beter. - Boem. Dat is geen smoesje.
Ik moet het ze uitleggen en ze vertellen dat het me spijt.
Als je dat toe kan geven en jezelf en hen om vergeving kan vragen...
...neemt dat de schaamte weg. Dat verdien je. Maar je kinderen nog meer.
- En mijn kleinkinderen. - En zij.
Dus je moet elke ochtend zeggen: 'Ik sta op.
Ik wist niet wat ik deed, maar nu wel, dus ik bel je en zeg: "Ik hou van je."
Ik wil voor jou doen wat niemand voor kleine Mary deed.'
Je kunt die cyclus doorbreken.
- Dat ga ik ook doen. - Zeker.
- Dat ga ik doen. - Als ik je een beetje ken?
Karamo, ontzettend bedankt.
- Ja. - Ik luister wel.
Ik wil Mary leren bewuster om te gaan met de dingen waarmee we ons omringen.
Planten zijn heel belangrijk in iemands thuis...
...want ze voegen niet alleen letterlijk leven toe aan je woonruimte...
...je kan voor ze zorgen.
Wat prachtig.
- Kijk hoe mooi het hier is. - Wat leuk.
Het groen is zo rustgevend.
Mary is ontzettend mooi vanbuiten. Ze is ontzettend mooi vanbinnen.
Maar ze voelt zich niet mooi.
- Hoe is 't? Ben jij de eigenaar? - Dit is Mary.
Ze heet ons welkom in haar ruimte en haar zaak.
- Leuk je te ontmoeten. - Eindelijk.
- We hebben allemaal gewacht. - Ja.
Ik wil haar cheerleader zijn.
Je hebt deze prachtige locs al...
Twaalf jaar. O, ja.
Je zei dat je klaar bent voor een nieuwe Mary, een nieuwe vibe.
- Is dat zo? - Dat is zo.
Dit staat voor een oude ik. Een sterke ik.
Maar nu is ze licht en luchtig en ze mag er gewoon zijn.
En je bent beroofd van de mogelijkheid om met je haar te spelen.
Geef me je handen.
Ik ben ontzettend trots op je. Alles wat je hebt meegemaakt...
...ik wil dat je de dingen loslaat die je niet meer nodig hebt.
We ademen ze uit...
...want je vertrekt straks als een totaal andere vrouw.
- Dat neem ik in ontvangst. - Supermodellendocumentaire, begin.
- Leuk. - We gaan ervoor.
- Ik ben Quentin. - Quentin is een supergetalenteerde kapper.
- Ik ben blij dat ik dit mag doen. - Ik hoef me niet meer te verschuilen.
- Klaar? - Ja.
- Daar gaan we. - Ik ben nu vrij.
Ik ben vrij.
- Ik voel letterlijk liefde in dit haar. - Ja.
Mijn hand tintelt als ik het vasthou.
We gaan echt een compleet nieuwe reis maken.
We zijn klaar met onze slechte kanten.
- We gaan ontwarren. - Komen jullie meehelpen?
Ja, we doen allemaal mee.
O, kut.
- Die kam was boos. - Wil je 'n Advil?
Nee, nog niet.
Geef deze vrouw een Advil.
Jemig, m'n handen.
Ik wilde ze bewegen en ze stonden zo.
- Ik ben gefascineerd door de kleur. - Die moeten we behouden.
Pas na 65 jaar ben ik zo grijs.
Ja. We moeten het koesteren.
- Dat vind ik wel. - Dat doen we.
- Ja. - Wat fijn voor ons. We koesteren het.
Jemig, Mare-bear.
- Dat was 'm. - Dat was de laatste.
Goed gedaan, team.
- Een recordtijd. - O, mijn God.
Jemig.
Weet je dat, Mary? Dat is ongelofelijk.
Groepsknuffel. Het is gelukt. Kom hier. Kom erbij.
- M'n haar is nat. - Dat is niet erg. Alle liefde.
Hoera. Het is gelukt.
Het is dik.
Het is schitterend. Mary, ik meen het.
Ik weet niet wat je slikt, maar geef mij wat.
- We gaan het indraaien. - Laten we beginnen.
Je straalt gewoon.
- Ik zie je. - Ja.
Ik zie je.
- Ben je klaar om de nieuwe Mare te zien? - Zeker.
Lieve hemel. Kijk nou toch.
- Is ze niet prachtig? - Dat is ze zeker.
Is ze niet mooi?
- Ze is leuk. - Ze is prachtig. Ze is beeldschoon.
Dit is gewoon... Die glans.
- Is 't niet mooi? - Ja, toch?
- Wat staat dat leuk. - Hoe voelt het?
Het voelt heerlijk. Dit straalt wijsheid uit.
- En je hebt het verdiend. - Ik heb dit verdiend.
- Je ziet er prachtig uit. - Bedankt.
DAG 4
IK HEB MEZELF ONTMOET EN IK GA GOED VOOR HAAR ZORGEN.
Ze zijn er.
- Hé, ze zijn er. - Ze zijn er.
Ik wil haar zo graag zien.
Lieve help.
- O, mijn God.
- Wat? - Lieve hemel.
- Dat ziet er geweldig uit. - Je ziet er prachtig uit. Hoi, Mary.
- Hoi. - Mooi hè?
Weet je aan wie je me doet denken? Diana Ross.
- Zeker weten. - Hemel.
- Het gaat zo beginnen. - Ben je er klaar voor?
- Hou m'n hand vast. - We zijn er klaar voor.
Klaar.
Lieve hemel.
- Wie woont hier? - Nee.
- Jij. - Niet waar.
- Jawel. - Dit is mijn huis niet.
Dit is jouw huis.
Het is verfrissend, nieuw en kalmerend.
Het is sereen. Het is vredig.
Bobby.
De kleuren die ze eerder koos waren een tegenreactie...
...op het feit dat ze geen kleur mocht hebben in de gevangenis.
Maar in plaats van donkere, deprimerende kleuren...
...heb ik het licht gemaakt en heb ik kleur toegevoegd met decoraties.
- Alle muren zijn geverfd. - Ja.
- Het is licht en blij. - Kijk dit nou.
Mama's baby.
Dit is ongelofelijk. Lieve hemel.
- Amerika is hier nog niet klaar voor. - Nee.
Amerika moet de rozet bij die lamp zien, want die is cool.
Het is prachtig.
O, mijn God.
Moet je deze badkamer zien.
- Het is opgeruimd. - Dit is voor een vrouw...
Alles heeft een doel.
- Er zit een nieuwe vloer in. - Ja.
- Deze vloer. - Het is een vloer.
Zoiets moois heb ik nog nooit in m'n leven gehad.
Het is niet te strak, want je houdt van spullen.
Er staan veel dingen, maar alles dient een doel.
Dit is prachtig. Ontzettend bedankt.
Kijk. Er is een vaatwasser.
Oké, kalmeer je.
- Dat hoeft niet. - Er is een vaatwasser.
Schreeuw maar naar de vaatwasser.
- Ja. - Mijn hemel.
- Garnalen-étouffée. - Ik bewaar graag eten.
Na een lange dag denk je: boterham of garnalen-étouffée?
En als wij zijn vertrokken en je alleen bent met je gevoelens...
...kun je lekker iets meditatiefs doen.
Je kunt je étouffée maken en nadenken over de week...
...en tijd voor jezelf nemen.
Ik weet nog wat het met me deed toen we dit kookten in het restaurant.
Je trauma weg-koken. Dat veranderde me.
- Het lost niet alles meteen op. - Ik weet 't.
- Het kan helpen. - Je trauma weg-koken.
Ja. Je trauma weg-koken.
Er hangt hier zoveel moois. Ik sta te popelen.
De sieraden had je grotendeels al.
Al draag je alleen meerdere armbanden, daarmee maak je een outfit af.
Het belangrijkste hiervan vind ik deze.
Je zei dat je een rode jurk had toen je jong was.
- Dit is een moderne versie van die jurk. - Ja.
Hopelijk voel je je hier net zo mooi in.
Je had al veel Afrikaans-achtige kleding in je kast hangen...
...dus we kozen voor opvallende prints die daar iets van weg hebben.
Ben je klaar? Ik wil je iets anders aantrekken.
- Ja. - Oké, top.
- Kids. Zijn we er klaar voor? - Ja.
Miss Mary, zou je erbij willen komen?
Wat fantastisch.
Ze voelt zich goed.
Je hebt een maximalist van haar gemaakt.
De prints die ze had waren prachtig. We wilden 'n moderne versie maken.
En ze is koninklijk, dus dat wilde ik erin verwerken.
- Kijk hoe ze staat. - Ja.
Ook al is het chic, vrouwelijk en koninklijk...
Ik voel me sterk.
In de afgelopen 12,5 jaar...
...gaven ze me het gevoel dat ik me gedeisd moest houden.
Onderdrukt. - Precies.
'Waar kijk je naar, gevangene?' Dus je houdt je gedeisd.
Maar dit is: 'Ik kijk naar jou.'
Ik ben roodgloeiend.
- Volgende look, graag. Bedankt. - Tot zo.
Wees stil. Ze mag niet weten dat je er bent.
- Hoi, allemaal. - Hé, Anthony.
Hoe is het? Ga zitten.
- Dat zag ik van mijlenver aankomen. - Oké, kids. Onze beeldschone Mary.
Dit is beeldschoon.
- Kijk eens hoe mooi ze is. - Ze ziet er prachtig uit.
Toch?
- Is ze geen spetter? - Wat doe jij...
Je ziet er fantastisch uit. Schitterend.
- Excuseer me even. - Die lach.
- Ze lacht met haar ogen. - Toch?
Ik voel me beeldschoon.
Je ogen fonkelen.
- Alsof er jaren zijn weggevallen. - Ja.
Zo verlegen heb ik je nog niet gezien. Wie ben jij?
Ik weet het.
Hoe gaat het ermee? Hé.
Alles goed? Karamo. Aangenaam.
- We zijn dol op Mary. - Oogverblindend mooi.
- Nietwaar? - Ja.
Ik ga je moeder nu halen, ze zal verrast zijn. Ik zie jullie zo.
- Ik voel m'n hart kloppen. - Waarom?
- Ben je nerveus? - Ja.
- We hebben nog één verrassing. Kom mee. - Oké.
Buiten?
Daar gaan we.
Wie draagt hakken?
- Lieve hemel. - Ga weg.
- Kijk eens wie er is. - Wie is dat?
Ik ga eerst. Pardon.
MARY'S ZOON
- Hé, mijn lieve schat. - De schoenen.
Wat zie je er mooi uit.
- Ik vind je schoenen mooi, oma Mary. - Bedankt.
Is dit je zoon? En dit is je dochter.
- Ja. - O, mijn God.
Kijk hoe groot ze zijn.
Mary kan zichzelf eindelijk vergeven. Nu kan ze dat van haar kinderen vragen.
Dit is onze eerste groepsknuffel.
Ze moet er werk van maken en haar familie helen...
...en een sterke traditie neerzetten.
Ik ben deze week herboren.
Ik ga niet zeggen dat de oude ik dood is, want die is er ook nog...
...maar ik heb deze week meer geknuffeld...
...dan in de afgelopen 20 jaar.
- Ja. - Jullie hebben mijn ziel geopend.
Mijn ziel.
En jullie hebben mij en al die mensen achter mij...
...een nieuwe kans gegeven. Jullie hebben mijn wereld veranderd.
- Ontzettend bedankt. - Jullie bedankt.
Mijn garnalen-étouffée.
- En daarmee... - We houden van je.
- Veel plezier. - Dag.
Dag.
- Bedankt. - Dag, allemaal.
Dag.
De Fab Five.
Willen jullie naar binnen?
- Welkom in mijn huis. - Lieve hemel.
Wat is het mooi.
Dit is meer dan... Echt gewoon... Het is prachtig.
- Kijk die schoenen. - Die zag ik ook, ja.
Schoenen.
Hé, jongens. Ga even zitten. Mama moet jullie iets vertellen.
Ik heb de afgelopen week heel veel over mezelf geleerd. Echt.
En ik las Juniors brief, de laatste brief die hij me stuurde.
Hij schreef: 'Je hebt me nooit over liefde en emotie geleerd.'
Ik weet dat jullie mijn liefde nodig hadden.
Ik kon jullie dat niet geven. Ik wist niet wat liefde was.
- Ik wist 't niet. - Het verandert alles.
Ik sloot me eigenlijk af. En toen ik uit de gevangenis kwam...
...dacht ik dat jullie je voor me zouden schamen...
...omdat ik vast had gezeten. Daarom bleef ik weg.
Het spijt me heel erg dat ik jullie geen liefde kon geven...
...of jullie kon laten zien wat liefde is.
- Juist. - We moeten die cyclus doorbreken.
Dat moet gewoon.
Ik waardeer het dat je dat op tafel legt.
Het is een geweldige eerste stap.
Iedereen samenbrengen, dit alles achter ons laten...
...en in een positieve richting gaan.
- Ik ben de hele tijd trots op je geweest. - Bedankt.
Wat je voor jezelf hebt bereikt, daar kijk ik naar.
Ik weet dat dit het begin is.
Dank je.
- Ik hou van je. - Ik ook van jou.
- Ik ben zo trots op je. - Dat ben ik ook.
Ik hoop heel erg dat dit niet de laatste keer is dat jullie hier zijn.
Nee, zeker niet.
- Ik ben blij de kinderen te zien. - Ik word later wel emotioneel.
- Heb je weleens garnalen-étouffée gehad? - Nee.
We gaan iedereen te eten geven.
De geur? Absoluut.
Goed gedaan.
We gaan garnalen-étouffée eten.
- Dit is echt heerlijk. - Dit is lekker.
Er is veel tijd verloren gegaan. Mensen blijven hangen in het verleden.
Maar ze lijkt geen bitterheid of wrok te koesteren.
Ze is graag in het nu en heeft hoop voor de toekomst.
Dat is een mooie les.
Je hebt geen ritme.
Mary laat zien dat trauma's ons niet definiëren.
En wat we ook doormaken, we zijn in staat tot...
...genezing, liefde, vreugde en gemeenschap. En daar draait het om in het leven.
EEN PIEPTECHNIEK
Hoor je gepiep en raakt het je diep?
Je hoeft niet in te zakken, je kan olijfolie pakken.
Zie je? Weg is de piep.
Ondertiteld door: Maloe de Goeij