Magha-harmonize tayo. Handa na ba?
- Napakagaling na vibrato, Karamo. - Salamat.
Alam mo ang mga taong magaling sa vibrato?
Ano?
Bobby, ang ganda mo ngayon kahit ganyan ang mukha mo.
Ang ganda ng balat mo.
Ganda talaga. Totoo!
Okay.
Ang bida natin ngayon ay si Mary Henderson-Uloho.
Siya ay 65 taong gulang,
at may-ari ng Sister Hearts thrift store sa Arabi.
- Love ko ang thrift store! - Oo.
Walang pwedeng may magsabi sa akin. Wala!
Dahil ako ang gumawa niyan.
Ang Sister Hearts ay isang work program na ginawa ni Ms. Mary
para mamasukan ang mga dating nakakulong.
Kulungan man o hindi, ginawa ko 'yan.
Ang ganda nito.
Habang nagbabakasyon sa New Orleans may 20 taon na,
inaresto si Mary
at di na bumalik sa kanyang bahay sa Dayton, Ohio.
Nakulong ako ng 12 at kalahating taon,
at 12 at kalahating taon pa sa ilalim ng parole
para sa obstruction of justice.
May nakilala ako.
Nagsasaya lang kami nang may mga dumating na pulis.
Gusto nilang magsinungaling tungkol sa lalaking ito.
Di ako nagsalita. Tumanggi ako.
Nahatulan at nasentensiyahan si Mary sa New Orleans,
kung saan ginugol ang malaking bahagi ng buhay
habang naiwan ang kanyang pitong anak.
Kinailangan kong tanggalin sa utak ko,
ilagay sa kahon at ikandado
para makapagpokus na mabuhay sa loob ng kulungan.
Di lang nawalan si Mary ng pagkakakilanlan sa sarili,
kundi pati ang makitang lumaki ang pitong anak,
na talagang nakaapekto kay Mary.
'Yon nga.
Nawalan ako ng pagkatao, pakiramdam, at sinira ang loob ko ng kulungan,
May nangyayari sa isip mo sa kulungan
na di mo mabubuo ang sentensiya mo sa loob kung nasa labas ang isip mo.
Bakit ang hirap ng ganito,
na maging ina para sa mga anak ko
dahil sila ang mundo ko at mahal na mahal ko sila?
Patuloy pa rin siyang hinahangaan ng mga anak at itinuturing na bayani.
Pero nahihirapan si Mary na makita ang halaga niya
at lalo na bilang ina.
Hindi!
Ako na.
Salamat.
Ni-nominate si Mary ng kasamang si Anthony,
na nakilala siya sa Sister Hearts.
Maraming oras ang inilaan niya sa mga taong inaayos ang trawma nila,
pero walang tumutulong sa kanya sa mga paghihirap niya.
Hindi siya tumitigil sa pagtatrabaho.
Pero ginugugol niya ang lahat ng oras
para mapabuti ang kalidad ng buhay ng ibang tao.
At nagiging dahilan ito
para maiwasan niyang mapabuti ang kalidad ng sariling buhay.
Hindi alam ni Mary kung sino siya sa labas ng kanyang programa.
Masyado na niyang napabayaan ang sarili niya.
May iniiwasan siyang matatandang anak,
at sa tingin ko kailangang makapiling siya bago mag-aksaya pa ng oras.
Opisyal nang malaya si Mary,
pero nakakulong siya sa lugar kung saan malaya ang katawan,
pero nakakulong pa rin ang puso't isipan.
Nakakadurog ng puso.
Kinakatawan ko pa rin ang kulungan.
At ayoko nang kumatawan sa kulungan.
Wala na ako sa parole.
Malayang-malaya na ako.
Gusto kong magbago.
Hindi ko lang alam kung paano.
Ang misyon natin ay tulungan si Sister Heart na palayain ang sarili!
Oo!
Sige, Mary!
LAHAT NG KALAYAANG ITO,
- NGUNIT PARANG NAKAKULONG PA RIN. - PIPER KERMAN
- Hala. Ang kyut! - Tama.
Kulay pink!
Tan, dala mo ang credit card mo?
- Oo. Palagi. - Okay.
- Hello? - Gusto ko ang lugar.
- Mary! - Kumusta, Mary.
Nandiyan na kayo!
Kumusta ka, magandang ginang?
Naalala ko ang tita ko kay Mary. Gusto mo lang na yakapin siya.
- Ang ganda niyan. - Tingnan mo 'to! Diyos ko!
- Subukan mo ito mamaya. - Sige.
Ramdam mo lang ang pagmamahal.
- Si Anthony ito. - Hello.
Ano'ng ginagawa ng negosyong ito para sa komunidad?
Pag may lumalabas ng kulungan at walang mahanap na trabaho,
alam nilang may trabaho dito
dahil ginawa ito para talaga sa kanila.
Walang tirahan si Anthony, gaya ko noon.
May 18 taon siyang binuo.
Lumalala siya.
Sa loob ng isang taon, siya na ang nagpapatakbo nito.
Sinusuportahan ako.
Nag-iba na ang lahat sa buhay ko.
May pag-asa ako. May kumpiyansa ako.
May ginagawa akong rebolusyonaryo.
Decarceration ang tawag dito.
- Paano 'yan? - Sige nga.
Tingnan natin.
Kung ilalagay ko ito dito...
Sa kulungan, alam kong di dapat nandiyan ang sapatos
pero kung ililipat ko 'yan, solitary confinement ang bagsak ko.
Di ko na alam ang pagkakaiba.
Pagdating nila sa Sister Hearts, sasabihin ko, "Jonathan, ayusin mo 'yan."
Gagawin ito ni Jonathan.
Sasabihing, "Ayoko diyan. Gusto ko dito."
Ganyan lang kasimple ang decarceration.
Nagbibigay-pahintulot na makapag-isip muli.
Lahat ng mga nakalagay dito
ay ginawa ng isang taong nasiraan ng loob,
at dumadaan sa organizational therapy.
At tingnan mo, ang ganda dito!
Diyos ko.
Mahilig ako sa thrift store.
Kahit ang mga kalokohang bagay na may bibili balang araw.
- Okay ba? - Tingnan mo 'to.
May mga fanny pack.
May mga sombrero. Mga scarf.
Mga sapatos. Maliliit na kung ano-ano.
Thrift store ako.
- Nagti-thrifting. - Ganda.
Mayroon para sa lahat dito.
Tumutulong ka sa mga tao dito, kaya tutulungan ka naman namin.
- Punta tayo sa bahay mo, okay? - Gusto naming makita 'yon.
Aalagaan ka namin nang mabuti.
Babalikan ko itong fanny pack.
- Paalam sa inyo! - Sige. Paalam, guys.
Excited kaming makita ang bahay mo.
Tapos na ang bahay mo.
Heto na.
Napakalaking kusina nito.
- Oo. - Maraming kaldero. Nakakatuwa.
Ito ang kuwarto.
Ayos ang mataas na kama.
Nagba-vibrate ang kama.
Halika sa Mary Love Motel, honey.
Higa ka, Mary. Tingnan natin.
'Wag, ayoko.
Ilagay mo sa high. Ayan na si Tanny.
Oh, ang sarap.
- Gusto ko 'to, Mary. - Oo.
Maglibot muna kayo.
- Dito lang ako. - Nandiyan na ako, Tanny!
Ipapakita ko ang banyo.
- Ito... - Ayos ang laki.
- Ayos nga ang laki.
- Pero... - Pero ang daming gamit.
Lahat dito ay galing sa thrift store.
- Oo. - Lahat.
Madilim ang bahay. Nakaharang lahat ng kurtina.
Ang dami-daming kalat.
Mary, may mga gamit ka talaga.
Ang dami mong gamit.
Nang makalabas ako, gusto ko lang magkaroon ng gamit
dahil bawal 'yon doon.
Siguro, aayusin natin
kung paano ka matutulungang pumili ng mga mahalaga sa 'yo.
Ang tawag din diyan ay editing.
Okay.
Kung dadalhin mo ako sa isang lugar sa bahay mo,
saan ang paborito mo?
Ito ang paborito kong lugar sa buong bahay.
Mukhang baliw para sa ibang tao,
pumupunta ako minsan at nauupo lang sa sofa,
tumitingin sa bintana, sa mga halaman ko,
at nararamdaman ko ang kalikasan,
para akong nakikipag-ugnayan sa lumikha sa akin.
Dahil pareho lang ang lumikha sa akin, sa mga halamang ito,
at iyon ang nagpaparamdam sa akin na tao ako.
- Ang ganda niyan. Oo. - Di ba?
- Magaling si Karamo sa mga halaman. - Talaga?
Hindi.
Tanggalin natin.
Di ko nga kilala kung sino siya.
Hindi.
Gusto kong malaman ang buhay mo bago ka makulong.
Bago makulong?
May degree ako sa property management at real estate.
Bibili ako ng bahay sa sheriff's sales, tax sales,
tapos ibebenta ko sa mga single mom, senior citizens.
Nanay din ako na may pitong anak. Anim na lalaki at isang babae.
- Ikuwento mo ang mga anak mo. - 16 ako noon nang mabuntis.
Sabi ng nanay ko, "Buntis ka. Magpakasal ka."
Binigay niya lang ako, pinilit akong sumama sa kanya.
Di ko gustong gawin 'yon.
Mga anak ko, kasama ko silang lumaki.
Panganay ko 'yan.
Siya ang pinakamagaling.
Napansin kong namayapa na siya.
Nasa labas ka na ba noong namatay siya?
Hindi.
Namatay siya sa isang aksidente sa motor.
Di ako nakapunta sa burol niya.
At wala akong pagkakataong magpaalam.
Paumanhin.
Iyon ang puntong nakasira talaga sa akin.
Siya ang kauna-unahang tao sa mundo na naramdaman kong minahal ako nang totoo.
Kumusta ang relasyon sa iba mo pang anak?
- Nagkalat sila. Kung saan-saan. - Okay.
Di ko alam kung ano ang nararamdaman nila sa akin.
Pakiramdam ko, kasalanan ako.
Alam mo, nasa isang lugar ka ng 12 at kalahati, halos 13 taon,
tapos, bawal hawakan ang ibang tao?
Kaya nang lumabas na ako,
ngayon, may 6'5 na anak ako na gustong yumakap.
Sobra-sobra 'yon.
12 taon kayong walang ugnayan.
Ang iba sa kanila, di nila alam ang nagawa ko.
- At nasasaktan ka.
- Oo. - Tama.
YAMAN ANG KALUSUGAN MATUTONG MAHALIN ANG TAHANAN
Kailan ka huling nagluto para sa iba?
Bago COVID.
Tinanong ko dahil sa freezer mo,
marami kang iba't ibang naglalakihang protina.
May pitong anak ako, kaya sanay akong magluto nang maramihan.
- Gaano ka kadalas nagluluto? - Dati. Ganoon pa rin ang pag-iisip ko.
Lahat ay nasa gray pot.
Ilalagay ang karne, patatas, bigas, gulay.
One-pot lang lahat.
- Ganyan. Pero di ko na masyadong nagagawa. - Okay.
Mahilig akong magluto.
Pero pag-uwi ko, pagkatapos ng 12, 14 na oras ng trabaho,
peanut butter at jelly sandwich lang ako,
pupunta sa kuwarto at magko-computer.
Di naman masama ang peanut butter at jelly sandwich,
pero paano kung gusto mo ng lutong bahay at wala kang oras?
- Alam mo ba ang meal prep? - Hindi.
Ang ideya ay magluluto ng marami,
tapos ay itatago mo, ile-label, ilalagay sa freezer.
- Pwedeng i-freezer iyon? - Isang daang porsiyento.
New Orleans na ang tahanan mo. Nasubukan mo na ba ang lutong New Orleans?
Di ako kumakain ng gumbo. Di ako sumusubok ng bago.
Isusuot ko rin 'yan. Ang ganda niyan.
- Tingnan mo, ang ganda oh. - May magagandang gamit dito.
- Kita mo? - Love ko 'yang wrap.
- Ginawa ko 'to. - Talaga?
- Ginawa ko. - Tinahi mo?
Ipapakita ko sa 'yo...
- Bagay ito! - Bagay sa suot ko!
Ayan.
Tingnan mo nga naman.
- Ang ganda, di ba? - Mary!
Ang ganda, di ba?
Wow!
Old school.
- Gusto ko ang elliptical ko. - Bilis pa.
Zebra, pero para sa banyo.
Gaano mo na katagal pinapahaba ang locs mo?
Mga 12 taon na.
12 taon na ang haba. Tingnan natin ang haba
dahil hindi ko pa nakikita ito.
Ang lago ng buhok mo, ah.
- Oo. - Abot hanggang tuhod.
Oo.
Pwedeng kunin ang locs, ihagis sa ilog
at hayaang may umakyat sa kanila.
Ang haba talaga nitong mga locs.
Pero ganyan na ang buhok mo noong nasa loob ka pa.
At ganyan din ngayong nasa labas ka na.
Nagpapaalala ang locs ng panahong lumipas na... alaala ng nakaraan.
Naisip mo bang ibahin ang ayos ng buhok mo
pero hindi mo nagawa?
Jonathan, para sa seguridad ko ang locs na 'to.
Tinulungan ako ng locs ko para maging ligtas.
Sa kulungan, hihilahin nila ang buhok mo,
at gagamitin ang buhok mo para kontrolin ang katawan mo.
Kaya naglagay ako ng maliliit na tirintas
para hindi mahaba ang buhok ko at hindi ito nakalabas.
- Tama. - At lumago na ang dreadlocks.
- Literal na estilong pangkaligtasan. - Estilong pangkaligtasan nga.
- Tama. - Di ito porma.
Wala akong alam na kahit ano sa mga ganito.
- At... - Baka gusto mo ng konting pagbabago?
Baka konti siguro.
Computer mouse talaga ito. Matagal na kong di nakakakita nito.
- Ano 'to, Antoni? - Pantadtad...
- Fleshlight 'yan. - Ito...
Di ko alam ang sinasabi n'yo.
Aling damit ka komportable?
- May dress ako dito. - Patingin.
Itong dress na 'to,
ganito ang isinusuot ko bago ako makulong.
- Okay. - Pakiramdam ko ay babae ako.
- Sige. - Babaeng-babae talaga.
May paninindigan ako. Hindi ako masyadong palabiro.
Di palabiro? Mukhang masaya kang kasama.
- Hindi. - Hindi?
Nasuot mo na ba 'yan? May tag pa rin.
Kailangan kong magbawas ng mga isang pound.
Nasilip ko na.
Sino siya?
- Di siya si Mary. Mukhang di si Mary. - Hindi.
Iba-iba ang nasa closet na 'to.
May isang libong personalidad dito.
Isa, siguro dalawa sa kanila, ay si Mary.
Ang natitira ay mga random na babae.
Mahihirapan ako tuwing umaga, iniisip, "Ang daming ganap dito.
Paano ko malalaman kung sino ako ngayon?"
Kahit mabuhay pa ng 100 taon, di mo ito masusuot lahat.
Nalulunod ako sa mga 'yan.
Kaya pinapasimple ng uniporme ang buhay ko.
Kaya ang tanong ko, para saan itong lahat?
Gusto kong maramdamang maganda ulit.
Kailan mo huling naramdamang maganda ka?
Nagpakasal ako noong 16 ako.
Naalala ko noong isinama niya ako sa isang party,
at ginawan ako ng nanay ko ng maganda't mahabang dress.
Sakto sa baywang at bumubukadkad pababa.
Anong kulay 'yon?
Pula 'yon.
- Okay. - Pula ang paborito ko.
Pakiramdam ko, ako ang pinakamagandang babae sa mundo.
Gusto kong ibalik ang pakiramdam mong 'yan sa sarili mo.
Ang kailangan nating pag-aralan ay ang pag-edit.
Tatanggalin lang ang mga bagay na hindi umuubra sa 'yo
at iiwanan ang mga bagay na okay. Gawin natin.
Almusal ba 'to? O baka...
Tanghalian may ilang araw na dahil mukhang tuyo ang pickles.
- Tama. - Okay.
Sa kulungan, kung ayaw nila akong pakainin,
kailangang may nakatagong pagkain ako.
Kaya nahihirapan akong itapon lang 'yan.
Mary, may tanong ako na gusto ko lang talagang malaman
at walang panghuhusga.
Bakit mo gustong manatili dito sa New Orleans?
Hindi ako ilalagay ni Allah sa bundok
kung ayaw niyang ipakita ko sa mga tao na matitinag ito,
na maaaring magbago.
Kaya ako nanatili ay dahil dito ako inilagay.
Sa kulungan ko nakita ang lubos na paghihirap.
Nangako ako. Sabi ko, "Kung pupunta ka sa akin,
paglabas mo, may matutuluyan ka.
Tutulungan kita sa damit at pagkain. Puntahan mo lang ako."
Ramdam na ramdam ko ang kalungkutang nasa puso niya.
Ang tanging ginagawa niya ay tumulong sa iba at pagbutihin pa 'yon.
Pero malinaw sa sinasabi niya
na di siya nagkaroon ng pagkakataong makapagpatuloy talaga.
Tutulungan namin siya doon.
Ang dami mong naibigay. Itong linggo naman ay ang pagbibigay namin sa iyo.
Para sa 'yo.
Tinuturuan mo ang lahat na hanapin ang sarili nila
at magkaroon ng bagong simula.
Ikaw naman ang tutulungang hanapin ang sarili
at tuluyang magkaroon ng bagong simula.
Dahil ikaw na, Mary.
Kumusta 'yon? Iba ito sa araw-araw mo.
Napakaganda.
- Magsimula na tayo. - Sa bilang na tatlo, dalawa...
Hindi, biro lang. Lalabas tayo.
Mabuting nagbabahagi si Mary. Gusto niyang makipag-ugnayan muli sa pamilya niya.
Kailangan ko pang linawin ang nangyari sa nakaraan niya
para alamin kung paano siya mabibigyan ng maayos na kinabukasan.
Ang locs niya ay para sa proteksiyon, hindi para sa ekspresyon,
kaya ipapakita ko sa kanya, ibibigay ang mga kailangan
para maipakita ang estilong gusto niyang maipakita.
Handa na si Mary sa ano? Bagong kabanata.
Gusto ko 'tong bigyan ng buhay.
Sa ngayon, para itong isang madilim at lumang selda,
at gusto kong maramdaman ang kabaligtaran nito.
Ang layuning itinuturo niya sa kanyang mga manggagawa,
na makilahok sa tindahan,
gusto kong gawin din 'yon ni Mary para sa sarili niya.
At magsimula muna siya sa maliit.
Gusto kong pasiglahin ang kasiyahan ng pagiging nasa kusina.
Natigil siya sa uniporme ng Sister Hearts.
Bago 'yon, uniporme ng kulungan.
Gusto kong ipaalala sa kanya na indibidwal pa rin siya,
babae pa rin siya, tao siya,
at kaya niyang maramdaman ang pagiging maganda.
HAYAAN ANG ULAN SA LOOB MO...
- MAGIGING HARDIN ANG PUSO MO. - MUSLIM SMILES
Nakasuot ka ng paborito mong pula at masaya ako diyan.
Oo. Salamat.
Masayang kulay 'yan.
Ito na ang kasiyahan.
Ito ang magiging kasiyahan.
- Ano'ng pakiramdam mo sa pamimili? - Excited ako.
Sabi mo gusto mo ng kulay.
- Oo. - Binigyan ka namin ng kulay.
Sa higit 10 taon, hindi siya nakapaglaro ng kulay,
at puno ng kulay ang West London Boutique.
Puno ito ng kasiyahan.
Kaya gusto kong ipakita kung ano'ng pwedeng gawin.
Medyo hoarder ka.
Sigurado akong alam mo 'yan. Hindi ito nakakagulat.
Pero karamihan, sa closet mo.
Gusto kong ipakita na kaya mong magbawas
at mag-iwan ng konti,
at iyon ay makapagpapaganda sa 'yo,
kumpara sa marami at hindi alam kung paano sila pagsasamahin.
Sabi mo gusto mo ng fit and flare,
na sakto sa baywang at bumubukadkad.
Ngayon, gusto kong ipakita sa iyo 'yon. Di rin ako masyadong...
- Na medyo parang prinsesa. - Tama.
- At isa kang babae. - Oo.
Gusto ko ring maging magaan at dumadaloy.
Mainit dito at sigurado akong sanay ka na.
- Hindi. - Gusto mo ng komportable.
Hindi. Sino'ng sanay sa ganitong init? Sobrang init. Kaya...
- Maganda ba? - Maganda 'yan.
- Parang... - Maharlika.
Ang dahilan kung bakit dumadaloy ay para gumagalaw habang naglalakad.
Parang diyosa ka.
Pero pagsasamahin natin itong mga dress. Ile-layer natin.
- Hala siya! - Magugulat ka dito.
- Gusto mong isuot ko? - Oo.
Sigaw lang kung may kailangan ka. Tingnan natin.
Sige.
Mary?
- Handa ka na ba? - Oo.
Naku po.
Napakamarangal nito.
Ako ito.
- Talaga? - Ako talaga ito, oo.
May kulang lang. Ito ang bagong salamin.
Gusto kong magkaroon ka ng mas may estilo.
Oh, mas maganda 'yan.
- Hala. - Naku. Mas maganda 'yan, Mary.
Nilagyan natin ng sinturon ang baywang mo,
kaya makikita ang lahat ng pinakamagandang bahagi ng katawan mo.
Pakiramdam ko ang seksi ko.
- Tama! - Oo.
Ang seksi mo tingnan, Mary!
Malinaw na matagal nang di niya nakikita ang sariling ganito.
Ito ba ay parang ikaw na gusto mong isama sa hinaharap?
Oo.
- Ayos. - Oo.
Ang gusto kong iwanan ay ang diwa ni Mary,
at ang kasuotang 'to ay si Mary pa rin na mas maningning at sopistikado.
Mary!
Alam kong mataas ang takong.
Di ko naisip ang pulang sapatos.
Ayos lang sa trabaho ang jeans at T-shirt, pero ikaw ang taong ito at di 'yon.
Pakiramdam kong makapangyarihan ako dito.
Sakto ang lahat sa katawan mo.
- Di natin gagawin ang mapanukso. - Hindi.
Marangal ang ginagawa natin.
- Sopistikado. - Tama.
Alam kong matipid ka at 'wag kang tumigil.
Pero, paminsan-minsan,
ang pagpunta sa boutique gaya nito para maramdamang espesyal ka...
ay mahalaga.
Sisimulan ko nang gawin 'yan.
Mabuti.
Mauna ka.
- Restoran 'to. - Tama.
Ipinagmamalaki nila ang lutuing Creole.
Ang lutuing Cajun ay country food.
Ang lutuing Creole ay city food.
At karaniwang may akses ang mga taga-lungsod sa maraming seafood.
Cajun, country.
- Cajun, country. Creole?
- City. - Kuha ko na.
At nagpasya kang gawing tahanan ang Louisiana.
Oo.
Dahil one-pot queen ka.
Gusto kong pagsama-samahin lahat at gumawa ng shrimp étouffée.
- Gagawa ako ng étouffée? - Gagawa ka ng étouffée.
- Gumawa tayo ng étouffée. - Gagawin natin.
- Nakakain ka na ba? - Di pa.
Hindi pa?
Kung may panahon ka na makagawa ng marami nito,
pwede mong ilagay sa mga lalagyan na maayos ang takip,
at ilagay sa freezer.
Pagpasok mo sa trabaho at pag-uwi mo, may masarap kang lutong bahay.
Dito, nilalagay lahat 'yan sa kanin.
- Isinasama ba 'to sa kanin? - 'Wag kang mag-alala. May kanin.
- Medyo nauuna ka na. - Okay.
- Handa ka na ba? - Handa na ako.
Ihahanda na muna natin ang base.
May four parts ng sibuyas, one part ng bell pepper, one part ng kintsay.
Ayos.
Tamang-tama at para alam mo, magsisimula na akong maghiwa ng bawang.
Diinan nang mabuti.
At pagkatapos, gamit ang daliri ko...
Salamat, Mary.
May maternal instinct ka.
Ano ang paborito mong ginawa para sa mga anak mo?
- Chili. - Ano'ng nasa chili?
Lahat ng maanghang. Sa Ohio, napakalamig.
Nakatulong ang pepper para hindi sipunin at magkasakit ang mga anak ko.
Gagamit tayo ng mga katulad na sangkap. May paprika, para sa smoky flavor.
Mga oregano, thyme,
garlic powder, onion powder, white at black pepper.
Gagawin natin?
Pwedeng ready-made o kaya pwede mo ring gawin.
- Gusto kong gawin. - Isa itong basic Creole spice blend.
Maglagay ng konting mantikilya sa gitna. Ilagay ang buong spice mix diyan.
Sakto.
- Naaamoy ko na. - Oo.
Ilalagay ko na ang bawang.
At ilalagay ko rin ang hot sauce.
Konting white wine.
- Ang bango! - Oo.
Ngayon naman, kamatis.
Oh, ang bango naman niyan.
Okay.
Ngayon, ituturo ko kung paano gumawa ng slurry.
Ilalagay natin 'to bilang pampalapot. May shrimp stock ako.
- Okay. - Ilalagay sa pitsel.
Ilalagay ko na rin ang harina.
Ganito ang ginagawa ng mama kong Polish noong bata ako.
Ngayon, ibuhos na natin 'yan.
- Ang sarap ng amoy. - Oo.
At ang ganda.
At hindi rin ito matagal maluto.
Hindi nga.
Lalapot ang shrimp stock habang pinapakuluan,
tapos may dahon din ng parsley.
Gusto mo ng spice?
- Gusto mo bang lagyan ng cayenne? - Oo.
Ayos. Ikaw ang magsabi. Ikaw ang boss.
Wow.
Ano?
- Ayos ba? - Polish ako.
Sobrang anghang niyan sa akin!
Napakaganda nito.
- Therapy ito. - Totoo 'yan.
Hindi maaalis ng étouffée na ito
ang mga di-magandang karanasan mo,
pero paraan ito, tama?
Sa tuwing pagod na pagod ka, ganito lang, "Sige, Mary,
sa kusina muna tayo at magluluto tayo para sa sarili natin."
Para sa akin, isa itong decarceration.
Binabaligtad nito ang pag-iisip na nakalimutan kong mayroon ako.
Tinitingnan ko 'to na parang...
- May gumagaan sa loob ko. - Tama!
Marami kang ginagawa para sa iba,
pero unawain mo ang kahalagahan na magagawa mo rin ito para sa sarili mo.
Alam mo, di ko makukuha 'yan dahil tungkol sa 'kin.
- Hindi 'to awtomatiko para sa iyo. - Hindi talaga awtomatiko.
May pagkakaiba sa pagbubukas ng crackers
at kakainin lang ito para makakuha ka ng enerhiya
kumpara sa pinalulusog mo ang sarili at may ginagawa ka.
Sinasabi mo sa sarili na karapat-dapat ka sa oras at pagod
sa isang bagay na ikaw mismo ang kakain.
Tingin ko, mahalagang bahagi rin ito ng pagpapagaling,
ang pag-aaruga sa sarili mo.
Sino'ng nagturo sa akin na gawin 'yan bago ka?
- Hindi ko alam. - Wala!
Alam ko na kung paano gawin,
at ako na ang may pinakamasarap na shrimp-étouffée sa New Orleans.
Tama 'yan.
Nagbalat ako ng magagandang hipon.
Handa na ang mga ito na ihalo.
Ang étouffée ay nagmula sa salitang French na "to smother" o "suffocate."
I-smother na natin ang mga hipon.
Ayos at mahina ang apoy natin.
Pag naging pink sila, handa na ito.
Tingnan mo itong shrimp étouffée.
Nagluto ako ng medium-grain rice.
Nilagyan ng konting mantikilya. Nakapalibot sa kanin.
May maliit na isla tayo ngayon ng kanin
at papalibutan lang.
Ayan.
Para akong gourmet chef dito.
- Tama naman. - Tingnan mo 'yan.
Ang ganda.
- Oo. - Napakaganda.
- Lagyan ko ng lemon? - Sige.
Medyo pampagising ito ng lasa.
Tapos ay lagyan ng ilang garnish.
- Tikman natin? - Sige.
Oh, ang sarap nito.
- Ang anghang! - Oo.
- Ang sarap nito. - Oo nga.
Di ka nga nagbibiro.
Gagawin ko ito nang mas mabilis pa sa matulin.
- Alam mo ang bilis ng matulin?
- Matulin. - Sige.
Sasabihin ko sa 'yo kung gaano kabilis. Mabilis pa sa matulin.
Gusto ko 'yan.
Lutong Creole.
PINAHIHINA NG HIYA ANG ATING TAPANG AT PINAGTITIBAY ANG HARANG - BRENÉ BROWN
Ipinakita ko kay Mary itong album
dahil magandang paalala ito kung sino siya bago makulong.
Pero kung tutulungan ko talaga siya, kailangang makilala iyon.
Masaya akong nagkasama tayo ulit.
Masaya akong nakilala ka sa sandaling iyon.
Ako rin.
Nakuwento mo ang karanasan sa kulungan,
kung paano mo tinutulungan ang mga tao, na mahalaga,
pero may mga napansin ko.
Sabi mo nawala ang maternal instinct mo.
Naiintindihan ko 'yon pero gusto kong makilala pa si Mary bago makulong.
Ikinasal ka noong 16 ka.
Gusto kong malaman pa ang tungkol doon.
Noong nabuntis ako sa edad na 16,
naramdaman ko lahat ng hiya at pagkakasala,
at lahat ng mga bagay na mararamdaman ng isang 16 taon.
Galit ako sa tatay ng anak ko,
at hindi ko talaga siya mahal.
Natutunan kong igalang siya dahil mas matanda siya.
Pero di ko siya kilala o alam kung ano ang pag-ibig...
Ako'y... Siya ang kauna-unahang tao na nakasama ko.
Galing siya sa mayamang pamilya.
Sa totoo lang, kapag binalikan ko,
ramdam ko na parang gamit ako at ginamit lang talaga ako.
Nakatanggap ang pamilya ko ng mga regalo at pera.
Kaya nasabi ko, "Sino'ng pumoprotekta sa 'yo?"
Wala. Wala talaga.
Tinitingnan ko ang timeline sa ngayon
at iniisip ko kung saan nagsimula ang kahihiyan mo.
Ito ang batang babae na di nakuha ang pagmamahal na nararapat sa kanya.
Hindi ako lumaki sa pamilya na may pagmamahal at pag-aaruga.
Di ko alam kung paano 'yon.
Sa tingin ko, mahalagang sabihin 'yan,
dahil kapag pinag-uusapan natin ang pagiging magulang,
lagi nating binabalikan kung sino tayo bilang tao.
Di ko susubukang alisin ang dinanas mo sa kulungan,
pero ang gusto kong malaman mo na nagsimula ang trawma dati pa,
na may ilang bagay na nagawa mo dahil sa mga 'yon.
Tama.
Nang nasa bahay mo ako, nakita ko ito.
Parang ipinadala noong nasa kulungan ka pa.
Ito ang huling sulat mula sa anak ko.
Okay. Pwede mo bang basahin ang sulat niya?
Sabi niya, "Hello. Ako ito."
Ito... "Ako ito."
Sabi niya, "Ang numero unong anak mo. Nakuha ko ang Koran na ipinadala mo.
Noong mas bata pa ako,
tinatanong ako kung ano ang pinaniniwalaan ko, anong relihiyon.
Sasabihin ko, 'Nanay ko.'
Minsan, naiisip ko kung ano ang mangyayari kung ikaw ang nagpalaki sa amin.
Hindi siguro iyon magiging madali, tama?
Sa isa sa mga liham mo, sinabi mo, 'Wala akong ibang ginawa.
Tinuruan ko kayong lumaban.'
Paano naman ang pag-ibig?
'Yon lang ang hindi ko talaga naintindihan,
pag-ibig at emosyon.
Mom, ginawa mo ang lahat ng makakaya mo.
Ang best mo ay palaging mabuti para sa akin."
Limang araw bago siya mamatay.
Inamin niya na tinuruan mo siyang lumaban at mabuhay.
Dahil 'yon ang dapat mong gawin.
Pero hindi raw siya marunong magmahal.
- Marunong ka bang magmahal ng mga anak mo? - Hindi.
Di ka nakatanggap ng pagmamahal,
tapos may naglagay ng pitong anak sa kandungan mo
at sinabing, "Mahalin mo sila."
Paano ka magtuturo ng isang bagay na hindi mo alam gawin?
Parang di ko alam kung paano sila mahalin lalo na ngayon kaysa dati,
at iyon ang maaaring dahilan kung bakit ayokong bumalik.
Dahil hindi ako marunong maging isang ina.
Ito ang unang beses na narinig kong totoo ka sa pag-iwas sa relasyong iyon.
At habang iniiwasan mo ang bagay na alam mong dapat harapin,
mas lalong lumalaki ang kahihiyan sa isip natin.
Dahil ang kahihiyan ang pumipigil sa iyo na makasama ang mga anak mo.
Ito ang pumipigil sa 'yo na sabihing, "Hayaan n'yong makasama ko kayo."
Ano'ng iniisip mo ngayon?
Gusto kong tawagan sila.
Ang anak mo?
Lagi niya akong kinokontak.
Naghahanap siya ng pagmamahal ko.
Ayan.
Alam mo. At ayoko ng palusot, at hindi ako gumagawa ng palusot.
- Hindi ko lang talaga alam. - Boom. Hindi 'yan palusot.
Kailangan kong ipaliwanag at sabihin kung gaano ako nagsisisi.
At ang ginagawa niyan, kapag natukoy mo na,
ay kapatawaran para sa sarili mo at tapos, paghingi ng tawad,
maaalis ang kahihiyan.
Dahil nararapat sa 'yo.
- Oo. - Pero mas karapat-dapat sa mga anak mo.
- At mga apo ko. - At sa mga apo mo.
Tuwing umaga ay sasabihin mo,
"Babangon ako. Di ko alam ang ginagawa ko dati,
pero alam ko na ngayon, kaya hayaan n'yo na sabihing, 'Mahal kita.'
Hayaan n'yong gawin ko ang lahat ng hindi ginawa ni Mary para sa kanya."
Pero kaya mong wakasan ang cycle.
Alam mong gagawin ko.
- Oo. - Gagawin ko.
Kung may alam ako sa pagkatao mo...
Karamo, maraming salamat.
- Oo. - Nakikinig ako.
Gusto kong turuan si Mary kung paano maging mas intensiyonal
sa mga bagay na nakapaligid sa atin.
Ang mga halaman ay mahalagang bahagi ng tahanan
dahil hindi lang sila literal na nagbibigay-buhay sa espasyo mo,
ito rin ay maaari mong alagaan.
Ang ganda.
- Ang bongga ng lugar na 'to. - Ang ganda nga!
Ang berde, napakatahimik.
Napakaganda ni Mary sa labas.
Napakaganda niya sa loob.
Pero hindi niya ramdam na maganda siya.
- Kumusta? May-ari ka? - Si Mary 'to. Mahal namin siya.
Inaanyayahan niya tayo sa lugar at salon niya.
- Masaya akong makilala ka. - Naghintay ako.
Naghihintay kaming lahat, queen.
Oo.
Gusto ko lang maging cheerleader niya.
Nasa 'yo ang bonggang locs na ito nang...
Labindalawang taon na. Oo... tama.
Sinabi mo noong isang araw na handa ka na para sa isang bagong Mary.
- Totoo ba? - Totoo.
Kinakatawan nito ang dating ako,
ang malakas na ako,
pero ngayon, mas magaan at maaliwalas na,
at pwedeng ganoon nga.
At talagang literal na pinagkaitan ka
ng tsansang paglaruan ang buhok mo.
Tama.
Akin na ang mga kamay mo.
Ipinagmamalaki kita.
Lahat ng pinagdaanan mo,
alinmang aspeto na hindi naging mabuti,
gusto kong pakawalan mo sila.
Inilalabas natin sila ngayon
dahil lalabas ka dito na ibang babae kumpara sa pumasok kanina.
Kuha ko 'yan.
Supermodel documentary hour, simulan na!
Ang saya.
Gagawin na natin, queen.
- Ako si Quentin. - Siya ang pinakatalentadong hairstylist.
- Natutuwa akong maging bahagi nito. - Salamat.
Di ko na kailangang magtago sa locs ko.
- Handa ka na? - Handa na.
- Ito na. - Malaya na ako.
Malaya na ako.
- Literal na ramdam ko ang pagmamahal dito. - Oo.
Nanginginig ang kamay ko kapag hawak ko.
Isang bagong paglalakbay ang gagawin natin, totoo na 'to.
Sisimulan natin sa di-magandang bersiyon natin.
- Tanggalin ang buhol. - Pasok na kami, tanggalin-ang-buhol crew?
Oo, sasali na kami.
Hala.
- May galit ang suklay! - Gusto mo ng Advil?
Hindi. Hindi pa.
Ikuha ng Advil ang babaeng 'to.
Naku, ang kamay ko.
Sinubukan ko silang igalaw, at ganito...
Namamangha ako sa kulay.
Tingin ko, dapat natural lang.
Inabot ako ng 65 taon para makuha ang kulay abo na ito.
Oo. Dapat nating pahalagahan 'to.
- Ganyan nga... - Pahalagahan natin.
- Oo. - Gusto ko 'yon para sa atin.
Ayos, Mare-bear.
- Ito na! - Huli na 'yan.
Magaling, team.
- Record-breaking time! - Diyos ko!
Ayos!
Alam mo ba, Mary? Ang galing.
Group hug. Nagawa natin. Halika rito.
- Tara! - Basa ang buhok ko.
Nagawa natin. Ayos lang. Mahal natin.
Yey! Nagawa natin.
Oo.
Makapal!
Bongga!
Totoo nga, Mary.
Ewan ko kung ano ang ininom mo pero gusto ko rin.
- I-twist na natin. - Simulan na ang pag-twist.
Kumikinang ang kagandahan mo.
- Nakikita ko. - Oo.
Nakikita ko.
- Handa ka nang makita ang bagong Mare? - Handa na.
Naku po.
Tingnan mo nga naman.
- Ang ganda niya, 'no? - Oo.
Ang ganda, di ba?
Ang kyut niya.
Maganda siya. Bongga siya.
Ito lang ang...
May kinang.
Oo!
- Ang bongga ba? - Love mo ba?
Oo.
Napakakyut.
Ano'ng pakiramdam?
Ang sarap sa pakiramdam.
- Karunungan ang sinasabi nito. - At nakuha mo 'yan.
- Nakuha ko. - Nakuha mo 'yan.
- Ang ganda mo. - Salamat.
NAKILALA KO ANG SARILI KO
- AT AALAGAAN KO SIYA NANG MABUTI. - GLENNON DOYLE
Nandito na sila.
Nandito na sila!
Excited na akong makita siya.
Diyos ko!
- Diyos ko.
- Ano? - Diyos ko.
Nakakamangha ito.
Ang bongga mo. Kumusta, Mary.
- Hi! - Maganda ba?
Alam mo ang nakikita ko sa mga galaw mo? Diana Ross.
- Tama. - Oo.
- Oo nga. - Diyos ko.
- Magsisimula na! - Simula na. Handa ka na ba?
- Hawakan n'yo ang kamay ko. - Handa na kami.
Handa na.
Naku po.
- Sino'ng nakatira dito? - Hindi.
- Ikaw! - Di ko bahay 'to.
- Bahay mo ito. - Di ko 'to bahay.
Bahay mo ito.
Nakakapanibago. Bago ito. Nakakakalma.
Tahimik. Mapayapa.
Bobby.
Ang mga pinili niyang kulay noon ay mga visceral reaction lang
dahil hindi siya pinapayagang magkaroon ng anumang kulay habang nasa kulungan.
Pero sa halip na lagyan ng madilim na kulay ang pader,
pinatingkad ko ang lahat,
at naglagay ng kulay sa mga aksesorya sa bahay.
- Lahat ng pader ay pininturahan! - Lahat.
- Maliwanag. Masaya. - Oh, tingnan mo!
Ang baby ni Mommy.
Hindi kapani-paniwala.
Naku po.
- Di pa handa ang Amerika para dito. - Di pa handa.
Kailangang makita ng Amerika ang crown molding sa ilaw dahil maganda.
Ang ganda nga.
Diyos ko.
Tingnan mo ang banyong ito!
- Maganda, maayos, malinis. - Para sa babae...
Lahat ng nandito ay sinadya.
- Ang sahig! Bagong sahig ito. - Oo.
- Itong sahig. - Sahig nga 'yan. Oo.
Higit pa ito sa nakuha ko sa buong buhay ko.
Ayokong magtipid kasi alam kong mahilig ka sa mga bagay-bagay.
Kaya naglagay ako ng maraming gamit pero sinadya ang lahat.
Ang ganda nito.
Maraming salamat.
Tingnan mo! May dishwasher!
Okay, huminahon ka.
- Di mo kailangang kumalma. - May dishwasher!
Di kailangang kumalma. Sigawan mo ang dishwasher!
- Oo! - Naku po!
Shrimp étouffée.
Mahilig akong mag-imbak ng pagkain at matapos ang araw, sasabihin mo,
"Peanut butter at jelly sandwich o shrimp étouffée?"
At pagkatapos naming umalis at damdamin na lang ang kasama mo,
naisip kong mabuti kung may gagawin ka at magninilay.
Pwede mong gawin ang shrimp étouffée, isipin ang nangyari sa linggo,
at magkaroon ng oras para sa sarili.
Alam ko ang naramdaman ko sa restoran,
at unang beses nating niluto ito. Alam ko ang nagawa noon sa akin.
Nagluluto dahil sa trawma. Binago ako niyan.
- Di nito malulutas agad lahat. - Alam ko.
- Paraan ito, tama? - Nagluluto dahil sa trawma.
Oo. Nagluluto dahil sa trauma.
Ang daming magandang bagay dito na gusto kong ipakita sa 'yo.
Sa 'yo halos ang mga alahas.
Kahit ang ginawa mo lang ay ipatong ang bangles,
talagang makakaganda ito ng anumang damit.
Ang pinakamahalaga para sa akin ay ito.
Nabanggit mo na may pulang damit ka noong bata.
- Modernong bersiyon ito ng damit na 'yon. - Oo.
Sana maganda ang pakiramdam mo pag suot mo rin 'to.
Oo.
Dahil marami kang African-inspired na damit
sa closet mo,
gusto naming gumamit ng bold prints na maaalala mo 'yon.
Handa ka nang magbihis? Gusto kitang magsuot ng iba.
- Oo. - Sige, ayos.
Mga bata, handa na?
- Oo. - Oo.
Ms. Mary, samahan mo ako?
Gusto ko 'yan.
Mare!
- Diyos ko. - Mary!
Dinadama niya ang sarili.
Tan, binigyan mo siya ng maximalist.
Oo!
Ang ganda ng prints niya sa closet.
Gusto naming bigyan ng mas moderno,
at mukha na siyang marangal, gusto ko pang bigyan ng dangal.
- Ang pagtayo niya! - Alam ko.
Kahit na ito'y napakaporma at pambabae at marangal, dama ko
na makapangyarihan ako.
Talaga?
Sa nakalipas na 12 at kalahating taon,
pinaramdam sa akin na, "Itungo mo ang ulo mo."
- Pinipigilan. - At oo, ganyan nga.
"Ano'ng tinitingnan mo, preso?" Kaya itutungo mo ang ulo mo.
Pero, "Nakatingin ako sa 'yo."
- Okay! - Tama!
At nag-iinit ako.
'Yan nga, Mary.
Susunod na damit.
- Salamat. - Babalik ako.
Tahimik lang pagpasok. 'Wag maingay.
- Ayokong malaman niyang nandito ka. - Hi!
- Kumusta kayo. - Uy, Anthony.
Kumusta? Maupo ka.
Alam ko nang mangyayari 'yan.
Okay, mga bata.
Ang napakabonggang Mary.
Wow!
Ang ganda mo.
Tingnan mo ang ganda niya!
Ang ganda niya.
Di ba?
- Mapapalingon ka ba? - Ano'ng...
Napakarilag mo.
Ang ganda.
- Sandali lang. - Ang ngiti mo.
- Ngumingiti ang mga mata. - Di ba?
Napakaganda ng pakiramdam ko.
Kumikinang ang mga mata mo.
- Parang bumata ka nang ilang taon. - Oo.
Di pa kita nakitang ganito kakimi at mahiyain na parang... Sino ka?
Alam ko.
Ano'ng nangyayari? Uy.
'Musta? Karamo. Kumusta kayo.
- Mahal namin si Mary. - Napakaganda niya.
- Hindi ba? - Oo.
Susunduin ko na ang mama n'yo kaya magugulat siya.
Balikan ko kayo ulit.
- Ang tibok ng puso ko. - Ba't mabilis ang tibok?
- Kinakabahan ka ba? - Oo, kinakabahan.
May sorpresa pa tayo. Halika.
- Sige. - Sa labas?
Heto na.
Sino'ng nakatakong?
- Naku po! - Totoo ba?
- Nandito kayo! - Sino ba 'yan?
Ako muna. Makikiraan.
- Uy. - Ang sapatos!
Ang ganda-ganda mo.
Gusto ko ang sapatos mo, Lola Mary.
Salamat.
Anak mo ito? At anak mo 'yan?
- Oo. - Diyos ko.
Ang laki na nila!
Nasa punto na si Mary kung saan mapapatawad na ang sarili,
at makakahingi na ng tawad sa mga anak niya.
Di ko pa nakaka-group hug ang mom ko.
Oras na para kumilos para maayos ang pamilya
at makagawa ng matibay at masiglang pamana.
Bagong buhay itong linggong 'to.
Hindi ko sasabihing namatay na ang dating Mary dahil nandito pa siya,
pero mas marami akong niyakap nitong nakaraang linggo
kumpara sa halos 20 taon.
- Oo. - Binuksan mo ang pagkatao ko.
Ang pagkatao ko.
At binigyan mo ako at ang mga tao sa likod ko
ng isa pang pagkakataon.
Binago ninyo ang mundo ko.
- Maraming salamat. - Salamat.
Ang shrimp étouffée ko.
- At... - At dahil diyan, mahal ka namin.
- Mag-enjoy kayo. - Bye.
Paalam.
- Maraming salamat. - Paalam.
Paalam.
Ang Fab Five.
Handa na kayong pumasok?
Welcome sa tahanan ko.
Naku po!
Ang ganda nito.
Grabe talaga... Di ako makapinawala... Ang ganda.
- Tingnan mo ang sapatos! - Diyan ako nagulat!
Sapatos!
Uy, maupo muna kayo. May sasabihin si Mama, okay?
Marami akong natutunan sa linggong ito tungkol sa sarili ko.
At binabasa ko ang sulat ni Junior, ang huling sulat niya sa akin.
Sabi niya, "Mom, hindi mo ako tinuruan ng pag-ibig at emosyon,"
at alam kong kailangan n'yo ng pagmamahal ko.
Di ko alam kung paano ibibigay 'yon.
Hindi ko alam ang pag-ibig.
- Di ko alam. - Malaking pagbabago 'to.
Medyo lumayo ako. At nang makalabas ako ng kulungan,
pakiramdam ko ay mapapahiya kayo sa akin
dahil nakulong ako,
kaya lumayo na lang ako.
Patawad sa hindi ko pagbigay sa inyo ng pagmamahal,
maipakita sa inyo kung ano ang pag-ibig.
- Tama. - Wakasan natin ang cycle.
Kailangang matapos na.
Pinahahalagahan kita, para alam mo.
Dahil ito ay magandang unang hakbang.
Magkakasama ang lahat,
kalimutan ang mga nangyari,
at magsimula tungo sa positibong direksiyon.
- Ipinagmamalaki kita palagi. - Salamat.
Ang ginagawa mo para sa sarili mo, 'yon ang nakikita ko.
Pero alam kong simula ito, kaya...
Salamat.
- Mahal kita. - At mahal din kita.
Ipinagmamalaki kita.
Ipinagmamalaki rin kita.
Sana, hindi ito ang huling beses n'yo dito.
Siyempre hindi.
- Masaya akong makita ang mga bata. - Mamaya na ang emosyon ko.
- Kumain na ba kayo ng shrimp étouffée? - Hindi pa.
Tara, kumain na tayo.
Ang amoy? Oo.
Maganda ang nagawa natin.
Kakain tayo ng shrimp étouffée.
Masarap talaga ito.
Ang sarap.
May mga nasayang na oras.
Napakadaling matigil sa nakaraan.
Pero parang wala siyang galit o hinanakit.
Nasasabik siya sa ngayon at may pag-asa para sa hinaharap.
Aral sa ating lahat 'yan.
Wala ka sa ritmo!
Itinuro sa atin ni Mary na di tayo ang trawma natin,
at ano man ang pinagdadaanan natin, nararapat tayo
sa paggaling, pagmamahal, pagsasaya, at komunidad.
At tungkol diyan ang buhay.
TEKNIK SA LANGITNGIT
May langitngit na nakakainis?
'Wag lumayo. Kumuha ka ng olive oil.
Kita mo? Walang langitngit.
Tagapagsalin ng subtitle: Michael Manahan