Harmoni yapacağız. Hazır mısınız?
- Ses titreşimin harikaydı Karamo. - Sağ ol.
Titreşimi iyi olanlar için ne derler?
Ne?
Yüzünü öyle yapınca çok güzel oluyorsun Bobby.
Cildin harika.
Gerçekten. Harika görünüyorsun.
Evet.
Bu haftaki kahramanımız Mary Henderson-Uloho.
Kendisi 65 yaşında ve Arabi'deki Sister Hearts ikinci el dükkânının sahibi.
- İkinci ele bayılırım! - Evet.
Kimse bana bir şey diyemez! Kimse!
Çünkü bunu ben yaptım.
Sister Hearts Bayan Mary'nin başlattığı, eski mahkûmlara iş sağlayan bir program.
Mahkûm ya da değil, bunu ben yaptım.
Güzelmiş.
Yirmi küsur yıl önce New Orleans'ta tatildeyken
Mary tutuklanmış
ve Dayton, Ohio'daki evine bir daha dönmemiş.
Adaleti engellemekten on iki buçuk yıl hapis yattım
ve on iki buçuk yıl şartlı tahliye edildim.
Bir adamla tanıştım.
Kendi kendimize eğlenirken polis bizi durdurdu.
Adama iftira atmamı istediler.
Sustum. Kabul etmedim.
Mary, New Orleans'ta tutuklandı ve hüküm giydi.
Yetişkin hayatının büyük kısmında hapis yatıp geride yedi çocuk bıraktı.
Hapisteyken hayatta kalabilmek için
beynimin o parçasını kesip çıkarmam
ve bir kutuya koyup kaldırmam gerekti.
Mahkûmiyeti sırasında Mary sadece benliğini kaybetmedi,
yedi çocuğunun büyüdüğünü de göremedi ve bu da Mary'yi zihnen mahvetti.
Eminim.
Hapishane beni insanlıktan çıkardı, duyarsızlaştırdı ve moralimi bozdu.
Hapiste insanın beynine bir şey oluyor,
aklınız dışarıdayken içeride cezanızı çekemiyorsunuz.
Onlar benim dünyamken ve onları bu kadar severken
neden çocuklarıma
annelik yapmak bu kadar zor?
Mary'nin çocukları onu sevmeye, kahraman olarak görmeye devam etti.
Fakat Mary bir insan, özellikle de bir anne olarak kendini değerli görmüyor.
Hayır!
Ben yaparım.
Teşekkürler.
Sister Hearts vasıtasıyla tanıştığı arkadaşı Anthony
Mary'yi aday göstermiş.
Birçok insanın hapishane travmasını atlatmasına yardımcı oluyor
ama onun çektiği sıkıntılara kimse yardımcı olmuyor.
Durmaksızın çalışıyor.
Ama tüm vaktini
başka insanların yaşam kalitesini artırmaya harcıyor.
Bu da kendi hayat kalitesini
artırmaya çalışmaktan kaçması için ona bahane oluyor.
Mary'nin bur programın dışında bir kimliği yok.
Kendini çok ihmal etti. Görmekten kaçındığı yetişkin çocukları var
ve bence artık vakit kaybetmeden onların yanında olmalı.
Mary artık resmen özgür bir kadın
ama kendine öyle bir yer buldu ki bedenen özgür olsa da
yüreği ve zihni hâlâ mahkûm.
Çok üzücü.
Hâlâ hapishaneyi temsil ediyorum.
Ama artık hapishaneyi temsil etmek istemiyorum.
Artık şartlı tahliyede değilim.
Tamamen özgürüm.
Değişmek istiyorum. Sadece nasıl yapacağımı bilmiyorum.
Bu haftaki görevimiz, Mary'nin ruhunu özgür kılmasına yardım etmek!
Evet!
Evet Mary!
1. GÜN
TAMAMEN HÜRÜM AMA KENDİMİ HAPİS HİSSEDİYORUM. - PIPER KERMAN
- Tanrım. Çok tatlı! - Evet.
Pembe!
Tan, kredi kartını getirdin mi?
- Tabii ki. - Peki.
- Merhaba! - Buraya bayıldım.
- Mary! - Merhaba Mary.
Şuna bak! Şunlara bak!
Nasılsın güzel hanım?
Mary'yi teyzelerime benzettim. İnsan sarılmak istiyor.
- Bunlar harika. - Şunlara bak! Tanrım!
- Sonra denersin. Evet. - Peki.
O sevgiyi hissediyorsun.
- Bu Anthony. - Merhaba.
- Memnun oldum. - Aday gösteren.
Bu iş yerinin toplum için neler yaptığını anlat.
İnsanlar hapisten çıkıp iş bulamadığında burada çalışabileceklerini biliyorlar
çünkü burası özellikle onlar için yaratıldı.
Anthony tıpkı benim gibi evsizdi.
Toplam 18 yıl hapis yattı.
Sefil hâldeydi.
Bir yıl içinde bu operasyonun başına geçti.
Bana destek oluyor. Hayatımdaki her şey tamamen değişti.
Umudum var. Öz güvenim var.
Tamamen devrimsel bir şey yapıyorum.
Buna hapisten çıkma diyoruz.
- Gösterir misin? - Lütfen.
Bakalım.
Bunu buraya koyunca...
Hapisteyken bu ayakkabı burada olmaz diyorsun
ama onu yerinden kaldırırsam tecride atılabilirim.
Başka türlüsünü bilmiyorum artık.
Sister Hearts'a geldiklerinde "Jonathan, dağıt burayı" diyorum.
Jonathan da bunu yapıyor.
"Burada durmasın. Burada dursun" diyor.
Hapisten çıkma bu işte.
Birinin tekrar fikrini dile getirmesine izin vermek.
Burada gördüğünüz her şeyi
terapi gören, travmalı insanlar düzenledi.
Nasıl güzel, baksanıza!
Tanrım.
İkinci el dükkânına bayılırım.
Saçma şeylere bile.
Vakti zamanında biri onu almış.
- Beğendin mi? - Şuna bak.
Bel çantaları var.
Şapkalar var. Şallar var.
Ayakkabı var. Ivır kıvır var.
- İkinci elcideyim. İkinci el alıyorum. - Çok şık.
Herkese göre bir şey var.
Buradaki insanlara yardım ediyorsun, biz de sana yardım edeceğiz.
- Evine gidelim, tamam mı? - Yaşadığın yeri görelim.
Sana çok iyi bakacağız.
Bu bel çantası için yine geleceğim.
- Hoşça kalın! - Tamam. Güle güle çocuklar.
Evini görmek için sabırsızlanıyoruz Mary. Evin işi tamam.
Burası evim.
Çok büyük bir mutfak.
- Evet. - Bir sürü tencere. Harika.
Burası yatak odası.
- Geniş bir yatak, güzel. - Bu yatak titriyor.
Mary Aşk Pansiyonu'na gel canım.
- Yat Mary. Titrediğini görelim. - İstemem.
Ayarını artır. Tanny geliyor.
Çok güzel.
- Bunu sevdim Mary. - Evet.
Siz eve bakın.
- Ben buradayım. - Yakala beni! Geliyorum.
Size banyoyu göstereyim.
- Şimdi...
- Genişliği iyi.
- Ama... - Ama burası tıklım tıkış.
Evdeki her şey ikinci el mağazasından.
- Evet. - Her şey.
Ev karanlık. Tüm perdeler çekili.
Etraf darmadağın.
Mary, çok eşyan var.
Çok eşyan var.
Hapisten çıkınca eşyam olsun istedim çünkü içeride buna izin yoktu.
Belki gerçekten önem verdiği şeyleri seçmene yardımcı olabiliriz.
- Bunun daha az romantik adı ayıklamak. - Tamam.
Bana evinde tek bir noktayı gösterecek olsan
en sevdiğin hangisi olurdu?
Evdeki en sevdiğim yer burası.
Bazılarına çılgınca gelse de
bazen eve gelip koltuğa oturuyorum
ve camdan bitkilerime bakıyorum
ve kendimi doğa ile iç içe hissediyorum, yaratanımla iç içe hissediyorum yani.
Çünkü bu bitkileri de beni yaratan yarattı
ve bu da bana insan gibi hissettiriyor.
- Çok güzel bir şey bu. Evet. - Değil mi?
- Karamo bitkilerle iyi anlaşır. - Sahi mi?
Hayır.
Git.
Bu kadını tanımıyorum bile.
Hayır.
Hapse girmeden önceki hayatını biraz daha yakından tanımak istiyorum.
Hapisten önce mi? Mülk yönetimi ve emlak diplomam var.
Şerif satışlarından, vergi satışlarından evler alır,
bekâr annelere, yaşlılara satardım.
Ayrıca yedi çocuk annesiyim. Altı erkek ve bir kız.
- Çocuklarını anlat. - 16 yaşında hamile kaldım.
Annem "Hamilesin, evleneceksin." dedi.
Beni resmen zorla onunla evlendirdi. Ben hiç evlenmek istemedim.
Çocuklarım onlarla büyüdüm.
Bu ilk çocuğum.
- O, benim gözdemdi. - Anladığım kadarıyla vefat etmiş.
Vefat ettiğinde hapisten çıkmış mıydın?
Hayır.
Motor kazasında öldü.
Cenazesine gidemedim.
Ona veda etme şansım bile olmadı.
Çok üzgünüm.
O benim kırılma noktamdı.
Dünyada, beni gerçekten sevdiğini hissettiğim ilk insandı.
Diğer çocuklarınla ilişkin nasıl?
- Hepsi dağıldı. Herkes bir yerde. - Anladım.
Bana karşı hislerini bile bilmiyorum.
Kendimi suçlu hissediyorum.
Yani düşünsene,
neredeyse 12, 13 sene bir yerde kaldığını ve kimseye dokunmana bile
izin verilmediğini hayal edebiliyor musun?
Hapisten çıktım
ve bana sarılmak isteyen iki metrelik bir oğlum var.
Çok fazla. On iki yılın herkesten kopuk geçiyor.
Bazılarının neler başardığımdan bile haberleri yok.
- Bu canını yakıyor. - Yakıyor.
- Evet. - Öyle.
SAĞLIĞIN SERVETİN EVİNİ SEVMEYİ ÖĞREN
- En son ne zaman birine yemek yaptın? - Kovid'den önceydi.
Çünkü buzluğuna baktığımda
büyük miktarda çok çeşit proteinli gıdan vardı.
Yedi çocuğum var, bol yemek yapmaya alışkınım.
- Ne sıklıkta onlara yemek yaparsın? - Eskiden. Ama mentalitem aynı.
Her şey gri bir tencerede pişerdi.
Eti, patatesi, pirinci, sebzeyi koyardım.
Tencere yemeği.
- Ama eskisi kadar yapmıyorum. - Peki.
Yemek yapmayı severim.
Ama 12, 14 saat çalıştıktan sonra eve geliyorum,
fıstık ezmeli reçelli sandviçimi yiyip odama, bilgisayarımın başına geçiyorum.
Fıstık ezmeli, reçelli sandviç yemek kötü değil
ama ya ev yemeği istiyorsan ve buna vaktin yoksa?
- Yemek hazırlığını bilir misin? - Yok.
Bir yemekten bolca yapıyorsun,
sonra kaplara koyup dolaba kaldırıyorsun.
- Yemekleri dondurabilir misin? - Kesinlikle.
Evin artık New Orleans'ta. New Orleans mutfağını denedin mi?
Bamya bile yemem.
Yeni yemeklere açık biri değilim.
Bunu kesin takardım. Çok güzel.
- Ne kadar güzel, baksana. - Harika şeyleri var.
- Şunu gördün mü? - Eşarbın harika.
- Ben yaptım. - Öyle mi?
- Ben yaptım. - Sen mi diktin?
Ne kadar harika...
- Yakıştı. - Elbisemle de oldu!
Evet.
Şuraya bak.
- Çok güzel değil mi? - Mary!
Harika, değil mi?
Eski moda. Eliptik bisiklete bayılırım. Daha hızlı.
Zebra ama banyo için.
Saçlarını ne zamandır uzatıyorsun?
Herhâlde 12 yıl olmuştur.
On iki yıllık saç. Uzunluğuna bir bakalım
çünkü devamını göremedik daha.
Saçların popona kadar iniyor.
- Evet. - Dizlerini bile geçti.
Evet.
O saçları nehre savurup birinin tırmanmasına izin verebilirsin.
Saçların bayağı uzun.
Ama içerideyken hep böyleydin.
Çıktığından beri de değişmedin.
O saçlar geçmişte hapsolmuş.
Hiç saçını değiştirmek isteyip buna imkânın bulamadığın
bir hayalin oldu mu?
Jonathan, bu saçlar güvenlik amaçlı.
Bu saçlar beni güvende tuttu.
Hapiste saçını tutarlar
ve vücudunu kontrol etmek için saçını kullanırlar.
Ben de saçımı minik minik örüp toplardım ki
uzun durmasın ve kimse saçımı görmesin.
- Evet. - Sonra bu örgüler uzadı da uzadı.
- Tamamen koruyucu bir tarzdı. - Koruyucuydu. Özel bir tarz değildi.
Bunları ne yapacağıma dair en ufak fikrim yok.
- Şimdi... - Biraz değişim istiyorsun.
Belki birazcık.
Bu aslında bilgisayar faresi.
Uzun zamandır görmemiştim.
- Bu ne Antoni? - O...
- Fleshlight. - Bu...
O ne demek, hiç anlamadım.
Hangi giysiler sana iyi hissettirir?
- Bir elbisem var. - Göster.
Bu elbise...
Hapse girmeden önce böyle şeyler giyerdim.
- Peki. - Kadınsı hissederdim.
- Peki. - Hanım gibi hissederdim.
Otoriterim. Çok şakacı biri değilim.
Şakacı değil misin? Eğlenceli biri gibisin.
- Hayır. - Hayır mı?
Hiç giydin mi? Etiketi hâlâ üzerinde.
Sanırım bir, iki kilo vermem gerek.
Dolabını biraz karıştırdım. Bu kim?
- Mary değil. Mary olamaz. - Hayır.
Dolap karman çorman.
Bu dolapta binlerce karakter var.
İçlerinden biri, bilemedin ikisi Mary.
Geri kalanı tamamen başka biri.
Her sabah "Burası da amma kalabalık" diye kâbus yaşardım ben.
"Bugün kim olacağımı nasıl seçeyim?"
Yüz yıl daha yaşasan bunların hepsini giyemezsin.
Bu eşyalar beni çok boğuyor.
Üniforma giymek hayatımı kolaylaştırıyor.
O zaman sorum şu, tüm bunlar ne için?
Tekrar güzel hissetmek istiyorum.
En son ne zaman kendini güzel hissettin Mary?
On altı yaşında evlendiğimde.
Beni bir keresinde bir partiye götürmüştü,
annem çok güzel, uzun, uçuşan bir elbise dikmişti.
Beli oturuyordu, etekleri boldu.
Ne renkti?
Kırmızıydı.
- Peki. - Kırmızı en sevdiğim renk.
Kendimi dünyanın en güzel kadını gibi hissetmiştim.
Kendini yeniden böyle hissetmeni sağlamak istiyorum.
İlk önce ayıklama üzerinde çalışmalıyız.
İşine yaramayacak şeyleri atacak,
yarayacakları tutacaksın. Bunu halledeceğiz.
Bu kahvaltı mıydı? Yoksa...
Birkaç gün önceki yemek herhâlde. Turşular çok kurumuş.
- Öyle. - Tamam.
Hapisteyken bana yemek vermezlerse
zulaladığım şeylerden yemem gerekirdi.
O yüzden yemek atmak benim için çok zor.
Mary, sahiden merak ettiğim bir soru var. Asla yargılamıyorum tabii ki.
Neden New Orleans'ta kalmak istiyorsun?
Allah, beni bu dağa koydu çünkü insanlara
dağın hareket edebileceğini, şartların değişebileceğini göstermemi istedi.
Ben de bu yüzden kaldım çünkü ben buraya yerleştirildim.
Hapisteydim, en büyük çileyi orada gördüm.
Bir söz verdim. Dedim ki "Bana ulaşırsanız
çıkınca kalacak bir yeriniz olur."
"Size giysi ve yemek bulurum. Yeter ki bana ulaşın."
Yüreğindeki hüznü çok derinden hissediyorum.
Tek derdi başkalarına yardım etmek ve elinden geleni yapmak.
Ama bize anlattıklarından belli ki
hayatına devam etmek için kendine imkân yaratamamış.
Biz de buna yardım edeceğiz.
Çok şey vermişsin. Bu hafta da biz sana bir şeyler vereceğiz.
Sana.
Herkese iyi olmayı, kendilerine yeni bir hayat bulmayı öğretiyorsun.
Şimdi biz de sana iyi olmanda yeni hayatına kavuşmanda yardım edeceğiz.
Çünkü sıra sende Mary.
Nasıl fikir? Gündelik hayatından farklı.
Harika.
- Hafta başlasın o zaman. - Başlıyoruz, üç, iki...
Hayır, şaka. Dışarı çıkıyoruz.
Mary'nin açılmasına sevindim. Ailesiyle tekrar bağ kurmak istiyor.
Ona daha iyi bir gelecek sunmak için Mary'nin geçmişinde olanları öğrenmeliyim.
Saçları bir koruma yöntemi, kendini ifade etme biçimi değil,
o yüzden istediği havayı vermesi için ona gereken kaynakları,
imkânı vereceğim ben de ona.
Mary neye hazır? Yeni bir sayfaya.
Bu alana hayat vermek istiyorum.
Şu anda içerisi karanlık bir hücre gibi,
ben de tamamen tersini hissettirsin istiyorum.
Dükkânıyla alakadar olan çalışanlarına öğrettiği şeylerin aynısını
Mary'nin kendisi için de yapmasını istiyorum.
Küçükten başlasın.
Mutfakta olmanın heyecanını tekrardan canlandırmak istiyorum.
Sister Hearts üniforması üzerine yapışmış. Ondan önce de mahkûm üniforması giyiyordu.
Ona hâlâ bir insan, bir kadın, bir birey olduğunu
ve güzel hissetmeye hakkı olduğunu
hatırlatmak istiyorum.
2. GÜN
İÇİNDEKİ YAĞMURU SAL... KALBİN ÇİÇEK AÇSIN. -MÜSLÜMAN TEBESSÜM
En sevdiğin renk kırmızıyı giymişsin, buna sevindim.
Teşekkürler.
Neşeli bir renk.
Eğlenceli bir bölüm olacak bu.
En eğlenceli kısım bu.
- Alışveriş hakkında ne düşünüyorsun? - Heyecanlıyım.
Renk istiyorum dedin. Sana renkli bir yer bulduk.
On küsur yıldır renkle alakası olmamış ve West London Boutique rengârenk bir yer.
Eğlence dolu.
Ona neler yapılabileceğini göstermek istiyorum. Biraz istifçisin.
Bunu bildiğinden eminim. Şaşırmış olamazsın.
Ama genelde dolabın öyle.
Dolabını küçültüp sadece birkaç kıyafete sahip olabilirsin.
Binlerce giysin olup nasıl giyineceğini bilmemek yerine
bu birkaç giysi seni güzel gösterebilir.
Bele oturan, geniş etekli şeyleri sevdiğini söyledin.
Sana birkaç örnek göstereceğim. Ama...
- Prenses gibi. - Evet.
- Sen de bir hanımefendisin. - Evet.
İnce, uçuşan şeyler giymeni istiyorum.
Burası çok sıcak ve eminim sıcağa alışmışsındır.
- Hayır. - Rahat olmak istersin.
Hayır. Sıcağa kim alışır ki? Aşırı sıcak. Yani...
- Güzel değil mi? - Güzel.
- Aynı... - Çok klas.
Uçuşan şeyler giymeni istememin sebebi yürürken hareketi görmen.
Peri gibi oldun.
Ama bunu elbiseyle eşleştirelim. Kat kat giydirelim seni.
- Tanrım! - Çok şaşıracaksın.
- Bunu mu giymemi istiyorsun? - Evet.
Bir şey gerekirse seslen. Şunları bir deneyelim.
Tamam.
Mary?
- Hazır mısın? - Evet.
Aman tanrım.
Çok asil.
Tam benlik.
- Sahi mi? - Evet, tam benlik.
Bir şey eksik ama. Sana yeni gözlük getirdim.
Biraz daha şık bir şey olsun istedim.
Bu daha iyi.
- Tanrım. - Tanrım. Çok daha iyi Mary.
Belini kemerle toparladık,
böylece en güzel yanlarını ortaya çıkarmış oldun gerçekten.
Seksi hissediyorum.
- Evet! - Hakikaten.
Seksi görünüyorsun Mary!
Kendini uzun zamandır bu hâlde görmediği çok belli.
Hayatının devamı için bu, daha senlik bir tarz mı oldu?
Evet.
- Harika. - Evet.
Mary'nin özünü sabit tutmak istiyorum
ve bu kıyafetle de çok daha hoş, çok daha şık bir Mary oldu.
Mary!
- Yüksek topuk, evet. - Kırmızı ayakkabı hiç aklıma gelmezdi.
Kot, tişört iş için uygun ama sen böyle birisin, öyle biri değil.
Böyle güçlü hissediyorum.
Vücudunun doğru yerlerini sardık.
- Hedefimiz aşüftelik değil. - Hayır.
Zarif olmak istiyoruz.
- Şık. - Evet.
İkinci el sevmen güzel, bunu bırakma.
Ama arada sırada
özel hissetmek için böyle butiklere gitmek de çok mühim.
Artık bunu alışkanlık edineceğim.
Güzel.
Önden buyur.
- Burası bir restoran. - Evet.
Kreol mutfağında çok iddialılar.
Cajun mutfağı kasaba yemeğidir.
Kreol mutfağı ise şehir yemeği.
Şehirliler de genelde bol bol deniz ürünü tüketir.
Cajun, kasaba.
- Cajun, kasaba. Kreol?
- Şehir. - Anladım.
- Louisiana'yı evin yapmaya karar verdin. - Evet.
Ve tencere yemeği insanısın.
Ben de hepsini bir araya getirip karidesli étouffée yapmak istedim.
- Etouffée mi yapacağım? - Etouffée yapacaksın.
- Etouffée yapalım. - Beraber yapacağız.
- Hiç yedin mi? - Hayır.
Hiç yemedin mi?
Bir gün kendine bolca bu yemekten yaparsan
hepsini güzelce ağzı kapalı kaplara koyup buzluğa kaldırabilirsin.
İşe gidip eve döndüğünde mis gibi hazır ev yemeğin olur.
Burada yemekleri pilavın üstüne koyuyorlar.
- Pilav olacak mı? - Merak etme. Pilav da olacak.
- Acele etme. - Tamam.
- Başlamaya hazır mısın? - Çok.
Önce sosumuzu hazırlayacağız.
Dört ölçek soğan, bir ölçek dolmalık biber ve bir ölçek de kereviz sapı.
Güzel.
Harika. Haberin olsun, sarımsağı doğramaya başlıyorum.
Güzelce bastıralım.
Sonra kıvırdığım parmaklarımla...
Sağ ol Mary.
Annem gibisin.
Çocuklarına pişirmeyi en sevdiğin şey neydi?
- Chili. - Ne koyuyorsun?
Acılı her şeyi. Ohio soğuktur.
Üşütmesinler diye çocuklarıma biber yedirirdim.
Burada benzer şeyler kullanacağız. İs tadı versin diye paprika var.
Mercanköşk, kekik,
sarımsak tozu, soğan tozu, beyaz ve siyah karabiber.
- Biz mi yapıyoruz? - Hazır da alabilirsin, kendin de yaparsın.
- Kendim yaparım. - Ana Kreol baharat karışımı.
Ortasına biraz tereyağı koyalım.
Tüm baharat karışımını katalım.
Mükemmel.
- Kokusunu alabiliyorum. - Evet.
Şimdi sarımsağı koyacağım.
Sonra da acı sos ekleyeceğim.
Biraz da beyaz şarap.
- Aromaya bak! - Evet.
Şimdi domateslerimiz.
Çok güzel kokuyor.
Peki.
Sana bulamacı yapmasını göstereyim.
Kıvam artırıcı olarak kullanacağız. Burada karides suyu var.
- Tamam. - Sürahiye koydum.
Şimdi de unumu ekleyeceğim.
Ben küçükken Polonyalı annem böyle yapardı.
Şimdi bunu da ekleyeceğiz.
- Güzel kokuyor. - Evet.
- Çok güzel görünüyor. - Bunu pişirmek de uzun sürmüyor.
Hayır.
Karides suyumuz piştikçe kıvam alacak.
Biraz maydanoz da koyayım.
Acı severim dedin.
- Arnavut biberi ekleyelim mi? - Evet.
Harika. Sen karar ver. Patron sensin.
Vay canına.
Ne?
- Güzel mi? - Polonyalıyım ben.
Benim için çok acı!
Harika.
- Resmen terapi. - Kesinlikle.
Bu étouffée yaşadığın korkunç şeyleri ortadan kaldırmayacak
ama yine de bir araç işte.
Bunaldığın zamanlarda "Tamam Mary." dersin.
"Mutfakta kafamızı boşaltıp kendimiz için bir şey yapalım."
Bence bu da bir nevi hapisten çıkma.
Sahip olduğumu bile unuttuğum bir zihniyeti tersine çeviriyor.
Bu tencereye bakıyorum...
- İçimde bir şey kalkıyor. - Evet!
Başkaları için çok şey yapıyorsun
ama bunu kendin için de yapabilmenin önemini anla lütfen.
Konu ben olduğum için bunu yapmazdım işte.
- Senin için otomatik değil. - Otomatik değil. Kesinlikle.
Bir paket kraker açıp
günlük kalori ihtiyacını karşılayacak kadar yemek ile
kendini beslemek, bir şeyler yapmak arasında fark var.
Vakit ayırmaya,
kendine harika bir yemek hazırlarken harcadığın çabaya layığım demiş oluyorsun.
Çünkü iyileşmenin en önemli adımlarından biri de
kendine sahip çıkmak bence.
Senden önce bunu öğreten kim vardı?
- Bilmem. - Kimse!
Artık tarifi biliyorum
ve New Orleans'ın en iyi karidesli-étouffée'cisi olacağım.
Aynen öyle.
Çok güzel karidesler temizledim.
Tencereye girmeye hazırlar.
Étouffée, Fransızca'da "boğmak" veya "havasız bırakmak" demek.
Şu karidesleri boğalım hadi.
Ateşimizi güzelce kıstık.
Pembeleşince piştiler demektir.
Şu karidesli etouffée'ye bak.
Orta taneli pirinç pişirdim.
Biraz tereyağıyla kabarttım. Pilavın etrafına koyalım.
Burada güzel bir pilav adamız var, hepsini etrafına koyalım.
İşte oldu.
Kendimi gurme şef gibi hissediyorum.
- Öylesin çünkü. - Şuna bak.
Çok güzel.
- Evet. - Gerçekten çok güzel.
- Limon sıkayım mı? - Evet.
Her şeyi taptaze canlandırıyor.
Biraz da garnitür koyalım.
- Denemeye hazır mısın? - Evet.
Çok güzel.
- Acı! - Evet.
- Çok lezzetli. - Evet.
Şaka yapmıyorsun.
Hızlıdan da çabuk yaparım ben bunu.
- Çabuk hızlı nedir, anladın mı?
- Çabuk. - Anladım.
Ne kadar hızlı yaparım, söyleyeyim. Hızlıdan da çabuk.
Bayıldım.
Kreol mutfağı.
3. GÜN
UTANÇ, CESARETİMİZİ AŞINDIRIR VE KOPUKLUĞU KÖRÜKLER. - BRENÉ BROWN
Mary'ye bu albümü göstereceğim
çünkü hapse girmeden önce olduğu kişiyi hatırlatıyor.
Ama ona gerçekten yardım edeceksem
o kim, anlamam lazım.
Birlikte zaman geçirebildiğimize sevindim. O sürede seni tanımak hoşuma gitti.
Benim de.
Hapishane deneyiminden,
sonrasında yardım ettiklerinden bahsediyorsun, ki bunlar önemli
ama bazı şeyler dikkatimi çekti.
Annelik içgüdünü kaybettiğini söyledin.
Mantıklı ama hapishane öncesindeki Mary'yi daha yakından tanımak istedim.
On altı yaşında evlendin.
Bu konuda daha çok bilgi almak istiyorum.
On altı yaşında hamile kalınca
utandım, vicdan azabı duydum,
16 yaşında birinin hissedeceği her şeyi hissettim.
Bebeğin babasına kızgındım
ve onu gerçekten sevmiyordum.
Yaşı büyük olduğu için ona saygı duymayı öğrendim.
Ama ne onu tanıyordum ne de aşkı biliyordum...
Sadece... Beraber olduğum ilk insandı.
Çok varlıklı bir aileden geliyordu.
Yani aslında geri dönüp baktığımda
bir meta gibi kullanıldığımı hissediyorum.
Aileme hediyeler, paralar verildi.
Ben de şunu diyeceğim, "Seni kim korudu?"
Aslında kimse.
Zaman sürecine bakıyorum
ve utanç yolculuğunun başladığı yeri görebiliyorum.
Bu, hak ettiği sevgiyi alamamış küçük bir kız.
Sevgi ve şefkât dolu bir evde büyümedim. Bunlar nasıl verilir, bilmiyordum.
Bence bunu tespit etmek çok mühim
çünkü ebeveyn olmaktan bahsettiğimizde
nasıl bir insan olduğumuzu daima hatırlamamız lazım.
Hapis deneyimini senden almaya çalışmıyorum
ama şunu bilmeni istiyorum ki travman öncesinde başlamış,
çok daha öncesinde bazı seçimler yapman gerekmiş.
Evet.
Evini dolaşırken şunu gördüm.
Hapisteyken sana gönderilmiş galiba.
Bu, oğlumdan aldığım son mektup.
Anladım.
Okuyabilir misin?
"Merhaba. Benim." demiş.
O kadar... "Benim."
"Birinci çocuğun." demiş.
"Bana gönderdiğin Kur'an'ı aldım.
Gençken insanlar bana
hangi dine inandığımı sorardı.
'Anneme.' derdim.
Bazen geçmişe bakıyorum
ve bizi büyütürken hayatın nasıldı, merak ediyorum.
Eminim kolay olmamıştır. Değil mi?
Bir mektubunda 'Başka bir şey yapmadım ki.' demişsin.
'Size mücadele etmeyi öğrettim.'
Peki ya sevgi?
Yani hiç anlamadığım tek şey bu aslında.
Sevgi ve duygular.
Anne, sen elinden geleni yaptın.
Elinden gelen benim için hep iyi oldu."
Ölümünden beş gün önce.
Ona mücadele etmeyi ve hayatta kalmayı öğrettiğini kabul etmiş.
Çünkü buna mecburdun.
Ama sevmeyi bilmediğini söylüyor.
- Sence çocuklarını sevmeyi biliyor muydun? - Hayır.
Sevgi görmedin,
sonra biri kucağına yedi çocuk verdi
ve "Onları sev." dedi.
Bilmediğin bir şeyi başkasına nasıl öğretirsin ki?
Bence şimdi onları sevmeyi eskisinden de daha az biliyorum
ve geri dönmek istemeyişimin bir sebebi de bu olabilir.
Çünkü nasıl anne olunacağını ben hiç bilmedim.
Bu ilişkiden kaçmak konusunda ilk kez bu kadar dürüst konuşuyorsun.
Ve ilgilenmen gereken bir konudan ne kadar çok kaçarsan
zihnindeki utanç da o kadar çok büyür.
Çünkü çocuklarınla olmanı engelleyen şey utanç.
"Yanınızda olmama izin verin." demene engel olan bu.
Şu an ne düşünüyorsun?
Onları tekrar görmeyi çok istediğimi düşünüyorum.
Evladın.
Sürekli bana ulaşmaya çalışıyor.
Benden sevgi bekliyor.
İşte.
Yani ben bahaneleri hiç sevmem, bahane yaratmaya da çalışmıyorum.
- Sadece o zamanlar cahildim. - Bam. Bu bir bahane değil.
Ne kadar üzgün olduğumu onlara açıklamam lazım.
Bir şeyi kabullenebildiğin zaman,
kendini affedip sonra af dilediğin zaman
utanç yok olur. Çünkü bunu hak ediyorsun.
- Evet. - Ama asıl çocukların hak ediyor.
- Ve torunlarım. - Ve de torunların.
Her sabah diyeceksin ki
"Kalkıp ne yaptığımı bilmediğimi kabulleneceğim
ama bugün biliyorum, 'Seni seviyorum.' dememe izin verin.
Küçük Mary'nin kendine yapmadığı her şeyi sizin için yapmama izin verin."
Ama bu döngüleri kırabilirsin.
Kıracağını biliyorum.
- Biliyorum. - Kıracağım.
Karakterini bildiğim kadarıyla...
Karamo, çok teşekkürler.
- Evet. - Dinliyorum.
Mary'ye etrafımızdaki şeylere karşı daha dikkatli olmayı öğretmek istiyorum.
Bitkiler, birinin evinin çok önemli bir parçasıdır
çünkü hem evine can katarlar hem de bakabileceğin bir şeydir.
Çok güzel.
- Şu muhteşem alana bak. - Çok güzel!
Yeşil çok sakinleştirici.
Mary dıştan çok güzel bir insan.
İçi de çok güzel.
Ama kendini güzel hissetmiyor.
- Burası senin mi? - Bu Mary. Onu seviyoruz.
Bizi salonuna buyur ediyor.
- Memnun oldum. - Bekliyordum.
Bekliyorduk. Hepimiz bekliyorduk kraliçem.
Evet.
Mary'nin amigosu olmak istiyorum.
Bu saçlar ne zamandır vardı...
On iki sene. Uzun... Evet.
Geçen gün yeni bir Mary'ye, yeni bir tarza hazırım demiştin.
- Doğru mu? - Doğru.
Bu, eski bir beni temsil ediyor.
Güçlü beni.
Ama Mary artık tüy gibi bir kadın,
istediği gibi olabilir.
Bu zaman kadar saçınla oynamaktan mahrum kalmışsın.
Evet.
Ellerini ver.
Seninle gurur duyuyorum.
Yaşadığın her şeyi,
sana artık bir hayrı olmayan her şeyi
geride bırakmanı istiyorum.
Bugün hepsini dışarı atıyoruz
çünkü buradan farklı bir kadın olarak çıkacaksın.
Anlıyorum.
Süpermodel belgeseli başlıyor!
Eğlenceli.
Başlıyoruz kraliçem.
- Benim adım Quentin. - Quentin çok yetenekli bir kuaför.
- Bu serüvenin parçası olmak bir zevk. - Teşekkürler.
Saçlarımın arkasına saklanmam gerekmiyor.
- Hazır mısın? - Evet.
- Başlıyoruz. - Artık özgürüm.
Özgürüm.
- Bu saçta resmen aşk var. - Evet.
Tutarken elim titriyor.
Yepyeni bir yolculuğa çıkıyoruz.
Kötülüklerimizden kurtulmaya başlıyoruz.
- Çözelim. - Çözme ekibi olarak gelelim mi?
Evet, geliyoruz.
Siktir.
- Manyak tarak! - Advil ister misin?
Hayır, daha değil.
Biri şu kadına Advil versin.
Tanrım, ellerim.
Kıpırdatmaya çalıştım, böyle oldu...
Rengine bayıldım.
Bence doğal renginde kalsın.
Bu griyi elde etmek 65 yılımı aldı.
Evet. Değerini bilelim.
- Bence de. - Değerini bilelim.
- Evet. - Bayıldım. Değerini biliyoruz.
Vay be Mary'ciğim.
- İşte bu! - Bu sonuncusu.
Aferin ekip.
- Rekor kırdık! - Tanrım!
Lanet olsun!
Biliyor musun Mary? Bu harika.
- Grup kucaklaşması. Başardık. - Gel buraya.
- Gel! - Saçlarım ıslak.
Başardık. Sorun değil. Sevgi doluyuz. Yaşasın! Başardık.
Evet.
Çok gür.
Muhteşem!
Gerçekten öyle.
Ne kullanıyorsan ben de istiyorum.
- Bükmeye başlayalım. - Bükelim hadi.
Parlıyorsun.
- Görüyorum. - Evet.
Seni görüyorum.
- Yeni Mare'i görmeye hazır mısın? - Hem de nasıl.
Aman tanrım.
Şuraya bak.
- Çok güzel değil mi? - Evet, öyle.
Güzel değil mi?
Çok tatlı.
Çok güzel. Harika.
Bu gerçekten...
Bu ışıltı.
Evet!
- Harika değil mi? - Sevmedin mi?
Evet.
Çok tatlı.
Nasıl bir his?
Muhteşem.
- Bilgelik diyor. - Bunu hak ettin.
- Bunu hak ettim. - Hak ettin.
- Çok güzelsin. - Teşekkürler.
4. GÜN
KENDİMİ TANIDIM VE ONU CAN PAHASINA KOLLAYACAĞIM. - GLENNON DOYLE
Geldiler.
Geldiler!
Onu göreceğim için heyecanlıyım.
Aman tanrım!
- Tanrım.
- Ne? - Tanrım.
Harika görünüyor.
Harika görünüyorsun! Merhaba Mary.
- Selam! - Çok iyi değil mi?
Bu nazik hareketlerle kimi andırıyorsun? Diana Ross'u.
- Evet. - Tanrım.
- Başlamak üzere! - Başlıyoruz. Hazır mısın?
- Birinin elimi tutması gerekecek. - Hazırız.
Hazırız.
Aman tanrım.
- Burası kimin evi? - Hayır.
- Senin! - Benim değil!
- Senin evin! - Benim evim değil.
Burası senin evin.
Ferah. Yeni. Dingin.
Sakin. Huzurlu.
Bobby.
Daha önce yaptığı renk seçimleri,
hapisteyken kullanması yasak olan renklere içgüdüsel bir tepkiydi.
Ama duvarları koyu, boğucu bir renge boyamak yerine
her yeri aydınlattım
ve aksesuarlarla evine renk kattım.
- Duvarlar boyanmış! - Bütün duvarlar boyandı.
- Çok aydınlık. Mutlu. - Şuraya bak!
Annesinin bebeği.
Bu inanılmaz.
Aman tanrım.
- Amerika buna hazır değil. - Hazır değil.
Amerika'nın avizedeki kartonpiyeri görmesi gerek çünkü çok iyi.
Çok güzel.
Tanrım.
Banyoya bakın.
- Güzel, düzenli ve temiz. - Burası kadın...
Buradaki her şey özenle seçildi.
- Yerler! Yenilenmiş. - Evet.
- Zemine bak. - Zemin. Evet.
Hayatımda hiç böylesine sahip olmamıştım.
Minimale kaçmadım çünkü eşya sevdiğini biliyorum.
O yüzden bir sürü şey koydum ama hepsi kasıtlı.
Çok güzel.
Çok teşekkürler.
Bak! Bulaşık makinesi var!
Tamam, sakin ol.
- Sakin olmana gerek yok. - Bulaşık makinesi var!
Sakin olmana gerek yok. Bağır makineye!
- Evet! - Tanrım!
Karidesli étouffée.
Yiyecek saklamayı severim. Uzun bir günün sonunda dersin ki
"Fıstık ezmeli reçelli sandviç mi, karidesli étouffée mi?"
Hepimiz gittikten sonra, duygularınla yalnız kaldığın zaman
şöyle hoş, meditatif bir şey yapman güzel olur dedim.
Karidesli étouffée'ni pişirirken haftayı düşünürsün,
kendine zaman ayırabilirsin.
Restorandayken ne hissettiğimi biliyorum.
Bunu ilk kez pişirmiştik. Bana ne yaptığını biliyorum.
Yemekle travmayı aşmak. Bu, beni değiştirdi.
- Her şeyi hemen çözmez. - Biliyorum.
- Ama bir araç. - Yemekle travmayı aşmak.
Evet. Yemekle travmayı aşmak.
Sana göstermeyi iple çektiğim bir sürü güzel şey var burada.
Takıların çoğu senin.
Bu bilezikleri anca biriktirmişsin
ama kıyafetini tamamlamak için güzel bir yöntem.
Benim için buradaki en önemli şey bu.
Gençken giydiğin kırmızı bir elbiseden bahsettin.
- Bu da onun modern bir versiyonu. - Evet.
Umarım bununla da güzel hissedersin.
Evet.
Dolabında mevcut Afrika motifli giysiler olduğu için
onları andıran cesur desenli şeyler kullanmak istedik.
Hazır mısın? Sana farklı bir şey giydirelim.
- Evet. - Harika.
Çocuklar, hazır mıyız?
- Evet. - Evet.
Bayan Mary, bana katılır mısınız?
Buna bayıldım.
Mare!
- Tanrım. - Mary!
Kendine güveniyor.
Tan, hiç de hafife kaçmamışsın.
Evet!
Dolabındaki giysiler muhteşemdi.
Modern bir yorum katmak istedik
ve çok asil bir havası var, ona o asaleti vermek istedim.
- Duruşuna bakın. - Evet.
Çok şık, kadınsı ve asil bir giysi olsa da kendimi güçlü hissediyorum.
Evet.
Son 12 buçuk yılda
bana başımı eğmem gerektiği hissettirildi.
- Bastırıldın. - Evet. Öyle şeyler...
"Ne bakıyorsun mahkûm?" O yüzden başını eğik tutuyorsun.
Ama "Sana bakıyorum." demek istiyorum.
- Tamam! - Evet!
Ürperdim.
Evet Mary.
Sıradaki giysi lütfen.
- Teşekkürler. - Hemen dönerim.
İçeri girerken sessiz ol. Ses yapma.
- Burada olduğunu bilmesin. - Selam!
- Selam millet. - Anthony, dostum.
N'aber? Otursana.
Bunun olacağını biliyordum.
Tamam çocuklar.
Muhteşem Mary'miz.
Evet!
Çok güzel.
Ne kadar güzel, baksanıza!
Çok güzel görünüyor.
Değil mi?
- Müthiş değil mi? - Sen...
Harika olmuşsun.
Çok güzelsin.
- Bir saniye. - O gülümseme.
- Gözleri parlıyor. - Öyle mi?
Çok güzel hissediyorum.
Gözlerin parlıyor.
- Gençleşmiş gibisin. - Evet.
Seni hiç böyle utangaç görmemiştim. Kimsin sen?
Biliyorum.
Neler oluyor? Selam.
Nasılsın? Karamo. Memnun oldum.
- Mary'ye bayıldık. - Kesinlikle muhteşem.
- Değil mi? - Evet.
Şimdi gidip annenizi getireceğim, o da şaşırsın.
Birazdan görüşürüz.
- Kalbim çarpıyor. - Niye çarpıyor?
- Gergin misin? - Evet, gerginim.
Bir sürprizimiz daha var. Gelin.
- Peki. - Dışarı mı?
Hadi bakalım.
Kim topuklu giymiş?
- Aman tanrım! - Yapma!
- Kimler gelmiş! - Nasıl ya?
Önce ben. Affedersiniz.
- Merhaba. - Ayakkabılar!
Çok güzelsin.
- Ayakkabıların çok güzel babaanne. - Teşekkürler.
Bu senin oğlun mu? Bu da senin kızın!
- Evet. - Tanrım.
Ne kadar büyümüşler!
Mary kendini affedebileceği bir noktaya geldi,
artık evlatlarından af dileyebilir.
Hiç toplu hâlde anneme sarılmamıştım.
Artık aksiyon zamanı ki ailesini iyileştirsin,
geride güçlü, canlı bir miras bıraksın.
Bu hafta yeniden doğumum oldu benim.
Eski Mary öldü demiyorum çünkü o, hâlâ orada
ama şu geçtiğimiz hafta içinde
20 yılda kucakladığımdan fazlasını kucakladım.
- Evet. - Ruhumu açtınız.
Ruhumu.
Bana ve arkamdaki bütün bu insanlara
yeni bir fırsat verdiniz.
Siz dünyamı değiştirdiniz be.
- Çok teşekkürler. - Teşekkürler.
Karidesli étouffée'm.
- Onu demişken... - Seni seviyoruz.
- İyi eğlenceler. - Güle güle.
Güle güle.
- Çok teşekkürler. - Hoşça kalın.
Güle güle.
Muhteşem Beşli.
İçeri girmeye hazır mısınız?
Evime hoş geldiniz.
Aman tanrım!
Çok güzel.
Bu gerçekten... Hiç... Çok güzel.
- Ayakkabılara bak. - Ona delirdim ya!
Ayakkabılar!
Çocuklar, bir saniye oturun. Annenizin bir şey söylemesi gerek.
Bu hafta kendimle ilgili çok şey öğrendim.
Junior'ın bana gönderdiği son mektubu okuyordum.
"Anne, bana sevgiyi ve duyguları hiç öğretmedin." demiş.
Benden sevgi beklediniz, biliyorum.
Bunu size nasıl vereceğimi bilemedim. Sevgi nedir, bilmiyordum.
- Bilmiyordum. - Bu çok mühim.
Bir kopuş yaşadım.
Sonra hapisten çıktım
ve benden utanacağınızı düşündüm
çünkü hapse girmiştim,
o yüzden de uzak durdum.
Size sevgi veremediğim için çok üzgünüm,
sevginin ne olduğunu gösteremediğim için çok üzgünüm.
- Evet. - Bu döngüyü bozmalıyız.
Bozmamız lazım.
Bu konuyu açtığın için sana minnettarım.
Çünkü bu, muazzam bir ilk adım.
Herkesi bir araya getirmek, her şeyi geride bırakmak
ve olumlu bir yönde ilerlemeye başlamak.
- Ben seninle hep gurur duydum. - Teşekkürler.
Kendin için yaptığın şeyleri izliyorum.
Ama bu daha başlangıç...
Teşekkürler.
- Seni seviyorum. - Ben de seni.
Seninle gurur duyuyorum.
Ben de duyuyorum.
O yüzden umarım, bu son gelişiniz olmaz.
Hayır, kesinlikle.
- Seni gördüğüme çok sevindim. - Duygularımla sonra ilgilenirim.
- Hiç karidesli etouffée yediniz mi? - Hayır.
Hadi, herkesi besleyelim.
Koku! Kesinlikle.
İyi iş çıkardık.
Karidesli etouffée yiyeceğiz.
Çok lezzetli.
Çok iyi.
Kaybolan onca zaman vardı.
Geçmişe takılıp kalmak çok kolay.
Ama içinde hiç kırgınlık yok gibi.
Şu an için heyecanlı ve gelecek için umutlu.
Bu hepimiz için bir ders.
Sende de hiç ritim yok!
Bizi travmalarımız tanımlamıyor, Mary bunu öğretti.
Ne yaşarsak yaşayalım, iyileşebilir, sevebilir, mutlu ve birlik olabiliriz.
Hayat dediğin de budur.
GICIRTI TEKNİĞİ
Sizi gıcık eden bir gıcırtı mı var?
İrkilmeyin. Yağlayın.
Bakın. Gıcırtı gitti.
Alt yazı çevirmeni: Zeynep Tangün