Niets is slecht in het begin.
Hier.
En ooit was de wereld zo jong
dat er nog geen zonsopkomst was geweest.
Maar zelfs toen was er licht.
Is het al klaar?
Zelfs jij kunt niet geloven dat dat prul zal drijven.
Het gaat niet drijven.
Het gaat varen.
Stop.
Niet doen.
Stop. Je maakt het kapot.
Stop. Niet doen.
-Kom op. -Stop. Je maakt het kapot.
Ik zei toch dat 't niet dreef?
Ga van me af.
Weer je evenwicht verloren, Galadriel?
Het was een goed schip, zus.
Ik heb het gemaakt zoals je zei.
Weet je waarom een schip kan drijven en een steen niet?
De steen kijkt alleen naar beneden.
De duisternis van het water is enorm en onweerstaanbaar.
Het schip voelt de duisternis ook,
die steeds probeert het te overwinnen en omlaag te trekken.
Maar het schip heeft een geheim.
In tegenstelling tot de steen kijkt het niet omlaag, maar omhoog.
Gefixeerd op het licht dat het leidt
en fluistert van grotere dingen dan de duisternis kent.
Maar soms schijnen de lichten even fel
weerspiegeld in het water als in de lucht.
Het is moeilijk te zeggen wat boven of onder is.
Hoe weet ik welke lichten ik moet volgen?
Dat lijkt zo eenvoudig.
Dat zijn de belangrijkste waarheden vaak.
Je moet zelf het onderscheid leren maken.
Ik zal die niet altijd kunnen vertellen.
Niet?
Kom. Moeder en vader wachten.
We hadden geen woord voor de dood.
We dachten dat onze vreugd oneindig zou zijn.
We dachten dat ons licht nooit zou doven.
Dus toen de Grote Vijand, Morgoth,
het licht van ons thuis vernietigde,
Kwamen wij in opstand.
En een leger Elfen trok ten strijde.
We verlieten Valinor, ons thuis, en reisden naar een ver rijk.
DE SCHEIDENDE ZEEËN
Vol ongekende gevaren en ontelbare vreemde wezens.
Een plek die bekendstond als Midden-aarde.
Ze zeiden dat het snel voorbij zou zijn,
maar de oorlog liet Midden-aarde verwoest achter.
En hij zou eeuwen duren.
Nu kennen we veel woorden voor de dood.
Morgoth werd verslagen.
Maar niet voor er meer verdriet kwam.
Zijn Orks hadden zich verspreid over heel Midden-aarde.
Ze groeiden in aantal
onder leiding van zijn trouwste dienaar,
een wrede en sluwe tovenaar.
Ze noemden hem Sauron.
Mijn broer zwoer hem op te sporen en te vernietigen.
Maar Sauron vond hem eerst
en brandmerkte z'n vlees met 'n symbool.
Waarvan de betekenis zelfs de wijsten onder ons ontging.
En daar, in de duisternis,
werd zijn eed de mijne.
Dus gingen we op jacht.
Tot aan het einde van de aarde joegen we op Sauron.
Maar het spoor vervaagde
Jaren gingen voorbij.
Eeuwen gingen voorbij.
En voor veel Elfen verdween de pijn van die tijd
uit hun gedachten.
Steeds meer van onze soort
begonnen te geloven dat Sauron maar 'n herinnering was.
FORODWAITH - DE NOORDELIJKE WOESTENIJ
En dat de dreiging eindelijk voorbij was.
Kon ik maar één van hen zijn.
Commandant Galadriel.
Deze compagnie heeft u naar de rand van de wereld gevolgd.
Maar niemand die dit laatste bolwerk heeft gezocht,
heeft ooit wat gevonden.
Het is jaren geleden dat er een Ork is gezien.
Zouden de anderen gelijk kunnen hebben? Dat onze vijand er niet meer is?
De nacht komt naderbij.
Hoelang kan levend vlees overleven waar zonlicht niet durft te komen?
Misschien moeten we ons kamp opslaan.
En morgen naar huis gaan.
We verliezen het licht.
Commandant, wacht.
Nee. We blijven doorgaan.
Galadriel, stop.
Er is hier niets. We hadden er al moeten zijn.
We zijn er ook.
Dit is het.
Hier kwamen de Orks naartoe na Morgoths nederlaag.
Er zijn er veel meer ontsnapt dan we dachten.
Mijn hand is gevoelloos.
Nee.
Deze plek is zo slecht dat onze toortsen geen warmte geven.
Deze kant op.
Hoe weet u dat zo zeker?
Het is kouder dan de rest.
Deze deur is dichtgemaakt.
Haal hem neer.
Wat is dit voor duivelswerk?
Deze Orks speelden met de krachten van de Onzichtbare Wereld.
Een oude, duistere magie.
Maar wat was hun doel?
Dat is vast verloren gegaan.
Wat hier is gebeurd, was lang geleden.
Water.
Zelfs steen kan het teken niet verbergen
van hem wiens hand een onblusbare vlam is.
Hij is hier geweest.
Sauron is hier geweest.
Laat de anderen rusten nu het kan.
Bij zonsopkomst gaan we verder. Noordwaarts.
Noordwaarts?
Dit teken is achtergelaten als spoor voor de Orks.
Ik zag het voor het laatst op mijn broer.
We moeten het volgen.
Het teken is eeuwenoud.
Diegene kan allang dood zijn.
Of hij wacht, verzamelt kracht,
zijn duistere kunst perfectionerend.
Onze orders zijn al overschreden.
We moeten eerst naar huis en raad vragen aan de Hoge Koning.
Er is geen ziel in onze compagnie
die meer naar thuis verlangt dan ik.
Ik voel het licht van de Bomen nog op mijn gezicht.
Ik zie het nog.
Maar tot we zeker weten
dat elk spoor van onze vijand is vernietigd,
kan ik nooit terugkeren.
Sneeuwtrol.
We hadden nooit moeten komen.
We vertrekken spoedig.
Het bevel is gegeven.
We gaan bij zonsopkomst.
Dan doet u dat alleen.
RHOVANION - HET WILDERLAND TEN OOSTEN VAN DE ANDUIN
Er is hier iets mis. Niets om op te jagen.
Wolven in elk struikgewas.
Vind je dat niet vreemd?
De wereld is vreemd.
Als ik daardoor al van slag raak,
kom ik nooit van mijn barkruk af.
Hé!
Blijf lopen.
Waarom?
Het leek op een das. Misschien een vos.
Eerder een Bruivel.
Een Bruivel?
Die wil je liever niet zien,
maar als je er één ziet, pas dan op.
Het zijn gevaarlijke wezens.
Dat verzin je.
Kom op. Doorlopen.
We moeten voor het donker bij het meer zijn.
Alles veilig.
Nori.
Reizigers? In deze tijd van het jaar?
-Het is een voorteken. -Een slecht voorteken.
-Slechter kan niet. -Rustig, Malva.
Zo vroeg zijn er geen reizigers geweest sinds de Grote Vorst.
En we weten nog goed hoe troosteloos dat seizoen was.
Ze zijn waarschijnlijk verdwaald. Dat moet het zijn.
Je verpest het eten.
Ik heb overal gezocht.
De kleintjes zijn daar nog.
Het komt wel goed, Zoentje.
Nori is bij hen. Je kent Nori.
Ja. Daarom.
Kunnen we nu teruggaan?
Hier zijn 110 dingen die ons kunnen doden.
Honderdelf als je je doodongerust maakt.
We mogen niet zo ver gaan.
Als we niet alles doen wat niet mag,
zouden we bijna niets doen.
Ik eerst.
Ga maar. Pas op voor de plas.
Pas op voor je hoofd.
Deze kant op.
Nori.
-Ik heb je. -Stop.
Het is...
Nori.
Heel charmant.
Kom op.
Kunnen we nu teruggaan?
-Je hebt het nog niet eens gezien. -Wat?
Een goede schuilplaats voor een Heuveltrol.
Grote goedheden.
Nori.
Ik heb iets gevonden.
Er zit iets in de modder.
Wat is het?
Het lijkt op een pootje.
Een hond.
Gewoon een hond. Die houden van bessen.
Gaat hij onze bessen eten?
Niet als hij ons niet ziet.
Hé, in tweetallen en geef elkaar een hand. We gaan.
-Waarom zo'n haast? -Wolf.
Jullie hebben je zus gehoord.
Snel. Kom op.
De eerste krijgt de eerste taart op het Oogstfeest.
Kom op. Naar het hek.
Als iemand het vraagt, zochten we slakken.
'Het Verre Westen... De Onsterfelijke Landen...
'Eindelijk gaan ze
'naar huis.
'Eeuwenlang hebben ze over rotsen en spleten getrokken
'en de laatste resten van onze vijand verdrongen.
'Als een lenteregen over de botten van een
'dood dier'
'Lenteregen over de botten van een..'
Heraut Elrond.
Eindelijk.
Ja. Bijna alsof ik niet gevonden wilde worden.
Wat is er?
Het spijt de Raad te moeten zeggen
dat u de volgende sessie niet mag bijwonen.
Alleen Elfenheren.
Verder nog iets?
Ja. Uw vriendin is er.
Is ze hier? Waarom zei je dat niet meteen?
Voor de ceremonie.
LINDON - THUISHAVEN VAN DE HOGE ELFEN
Galadriel.
Elrond.
Lindon ontvangt je met gratie.
Met gratie word ik ontvangen.
Als je de oversteek maakt, schijn je een lied te horen.
De herinnering eraan dragen we mee.
Je wordt omringd door licht,
bedwelmender dan elke andere sensatie in Midden-aarde.
Toen ik een kind was, was dat het enige gevoel dat ik kende.
En kijk je nu eens.
Commandant Noordelijke legers. Krijger van de Woestenij.
Ik verwachtte half dat je onder de modder zou zitten.
Deze keer is het bevriezing en trollenbloed.
En geen leger.
Vertel me alles.
Het bestaan van dit teken bewijst dat Sauron is ontsnapt.
Hij is er nog.
De vraag is waar.
Ik wil de Koning om een nieuwe compagnie vragen.
-Als hij genoeg... -Je bent er net.
Moet je meteen weer vertrekken?
Je weet waarom dat moet.
Er is later genoeg tijd om officiële zaken te bespreken.
Ik wil over jou horen.
Je aangrijpende reis.
O, Elrond.
Je bent 'n echte politicus geworden.
Je zegt het zo somber.
Ik ben geen hoveling die je kunt paaien met gevlei.
Ik eis direct met de Koning spreken.
Dat heb je duidelijk gemaakt.
Dus ik zal even duidelijk zijn.
Je compagnie ging niet tegen je in.
Jij ging tegen de Hoge Koning in
door de grenzen te negeren die waren opgelegd.
Grootmoedig als hij is,
heeft hij ervoor gekozen je prestaties te eren
en niet stil te staan bij je brutaliteit.
Als je hem nog eens tart,
is hij misschien minder ontvankelijk dan je had gehoopt.
Ga je een audiëntie regelen of niet?
Als je dat na de ceremonie nog steeds wenst,
zal het gebeuren.
Ze is teruggekeerd.
-Hoe gaat het? -Goed en goed, vader.
Kijk haar eens.
Heb je dat allemaal bij de rivier gevonden?
Heb je gehoord over de reizigers?
-Reizigers? -Jagers.
Twee.
Zo groot als rotsblokken.
Daar op die richel.
Dat ik die heb gemist.
Blijf dichter bij huis. Dan mis je niets.
Je bent bij de boerderij geweest.
Nietwaar?
Ik was voorzichtig.
Maar de kinderen misschien niet.
Sorry. Ik wist het niet.
Hier komen nooit jagers voor de oogst.
Of wolven.
Zouden er problemen zijn in het zuiden?
Wat gaat dat jou aan, Elanor Brandevoet?
Heb je je nooit afgevraagd
wat er nog meer is?
Hoe ver de rivier stroomt
of waar de mussen hun nieuwe liedjes leren voor de lente?
Ik heb het gevoel dat er wonderen zijn in deze wereld.
Verder bij ons vandaan.
Ik heb het je gezegd.
Talloze keren.
Elfen hebben bossen te beschermen.
Dwergen, hun mijnen. Mensen, hun graanvelden.
Zelfs bomen moeten zich zorgen maken om de grond onder hun wortels.
Maar wij Bruivels zijn vrij van de zorgen van de wijde wereld.
We zijn rimpelingen in een lange stroom.
Ons paden worden bepaald door de seizoenen.
Niemand verlaat het pad en niemand loopt alleen.
We hebben elkaar. We zijn veilig.
Zo overleven we.
Ga maar. Ga je vader helpen.
Dat is het probleem. Een wiel hoort rond te zijn.
Deze zeer dappere krijgers
knielen hier voor ons, zegevierend.
Hoewel Morgoth een Era geleden is gevallen,
vreesden sommigen dat een nieuw kwaad uit zijn schaduw was opgestaan.
Dus eeuwenlang
hebben deze soldaten over rotsen en spleten getrokken
en de laatste resten van onze vijand weggespoeld.
Als een lenteregen over de botten van een rottend karkas.
En nu, eindelijk,
keren ze triomfantelijk naar ons terug,
want ze hebben onomstotelijk bewezen
dat onze dagen van oorlog voorbij zijn.
Vandaag
beginnen onze dagen van vrede.
En als blijk van onze dankbaarheid
zullen deze helden een eer krijgen
die ongeëvenaard is in onze overlevering.
Ze worden begeleid naar de Grijze Havens
en mogen de zee oversteken om voor eeuwig
in het Gezegende Rijk te verblijven, het Verre Westen.
De Onsterfelijke Landen van Valinor.
Eindelijk gaan ze naar huis.
Blijf je daar gewoon staan, hijgend als een Ork?
De wijn van de overwinning schijnt het zoetst te zijn
voor hen in wier beproevingen hij is gemaakt.
Het voelt niet als een overwinning.
Je verdient de eer van deze dag.
Je broer zou trots zijn.
Ik weet nog dat de eerste werden uitgehouwen.
De gelijkenis van een gevallene, bewaard op iets levends.
Een deel van me heeft altijd geloofd dat ik hier zou rusten.
Bij hen.
In plaats daarvan moet ik weg.
Dit is het geschenk van je Koning.
Een geschenk dat ik ga weigeren.
Galadriel...
Mijn broer is gestorven bij de jacht op Sauron.
Zijn taak is nu de mijne.
Ik ga de vijand zoeken die ons in het noorden ontkwam.
Alleen, als het moet.
Ja. Jouw mysterieuze teken.
Ik heb het de Koning verteld.
-Waarom dan... -Omdat een teken zien
niet betekent dat je Sauron zult vinden.
Het is voorbij. Het kwaad is weg.
Waarom is het hier dan niet weg?
Na alles wat je hebt doorstaan,
is het logisch dat je in verwarring bent.
Verwarring?
Ik ben dankbaar dat je geen kwaad hebt gekend zoals ik.
Jij hebt niet gezien wat ik heb gezien.
Het was genoeg.
Je hebt niet gezien wat ik heb gezien.
Het kwaad slaapt niet.
Het wacht.
En wanneer onze waakzaamheid verslapt,
verblindt het ons.
Stel dat het zo is als jij vreest
en deze vijand daar nog is en wacht.
Geloof je echt dat hem zoeken je voldoening zal geven?
Dat nog een Ork aan je zwaard je vrede zal brengen?
-Als je het mis hebt... -Heb ik niet.
Als je het mis hebt,
leid je dan nog meer Elfen naar hun dood in verre landen?
Om je te overtuigen dat het genoeg was...
Hoeveel standbeelden zou je daarvoor toevoegen?
Niemand heeft ooit de oproep geweigerd.
Misschien komt die nooit meer.
Je zult hier blijven, een verschoppeling,
met duistere fluisteringen en dromen.
Zou mijn lot in het Westen beter zijn?
Waar muziek de strijdkreten in mijn oren zou bespotten?
Ik zou alle verschrikkingen van Midden-aarde hebben overwonnen.
Zou je die in mij laten voortleven?
Om mee te nemen?
Onsterfelijk, onveranderlijk, onbreekbaar,
naar het land van de winterloze lente?
Alleen in het Gezegende Rijk
kan wat in jou gebroken is, worden geheeld.
Ga erheen.
Ga en ik beloof je dit.
Als er ook maar iets waar is van de dreiging die jij waarneemt,
zal ik niet rusten tot het is rechtgezet.
Je hebt lang genoeg gevochten.
Berg je zwaard op.
Wat ben ik zonder zwaard?
Wat je altijd bent geweest.
Mijn vriendin.
DE ZUIDERLANDEN - HET LAND DER MENSEN
Goedenavond.
Caraes in drie zetten.
Eerder vergiftigd.
Vergiftigd? Door wie?
Wie weet heeft die huilebalk het zelf gedaan.
Arondir.
Is het echt al twee weken geleden?
Ja.
Er is weinig te vertellen deze keer.
Wat kleine geschillen, wat valsspelen...
En... O ja.
Er was wat opwinding, afgelopen Boomdag.
Ruzie om een meid.
Zijn ogen waren lui en de hare overactief, snap je?
Wil je wat drinken, soldaat?
Mijn bron is de jouwe, zoals altijd.
En de vergiftiging?
Welke vergiftiging?
Waar je het net over had.
Nee.
Hij had het over vergiftigd gras.
Er kwam een vent langs. Zijn gras was verrot.
Er groeide alleen nog onkruid.
Waar kwam die vent vandaan?
Niet gezegd. Uit het oosten?
Welke dag was hij hier?
Laat het gaan, mes-oor.
Het is maar een stuk gras.
De mensen met wie je ons associeert, zijn al duizend jaar dood.
Wanneer laten jullie het verleden rusten?
Het verleden is bij ons allen, of we dat willen of niet.
Ooit zal onze ware koning terugkeren.
Dan haalt hij ons onder jullie puntige laarzen uit.
Rustig, jongen. Kalmeer.
Kom op, knul.
Wil je nog iets anders?
Geef me je hand.
Alfirin-zaden.
Ik zag deze bloem het laatst toen ik kind was.
Waar heb je deze vandaan?
Geruild met een andere genezer die langskwam.
We pletten de blaadjes tot een zalf.
Jullie pletten ze?
Zachtjes.
Zijn er genezers onder jouw soort?
Ja.
We noemen hen artificiers.
De meeste wonden aan onze lichamen genezen vanzelf,
dus zij moeten verborgen waarheden als schoonheden weergeven.
Want schoonheid kan de ziel genezen.
Dan hoop ik dat je alfirin-bloemen mooi vindt.
Tot de volgende keer.
Soldaat.
Iets te melden?
Niets bijzonders.
En de waterput...
Hoe was die?
Heb je water gehaald?
We worden verwacht in Ostirith.
Heb je nagedacht over de gevolgen voor mij
als de Wachtmeester erachter komt wat je doet?
Ik weet niet wat je bedoelt.
Hen bewaken is lastig genoeg
zonder jou in de gaten te houden.
Denk je dat ik blind ben?
Nee. Ik denk dat je te veel praat.
En je ruikt naar rotte bladeren.
Niet waar.
Jawel.
Dit is mijn punt. Slechts twee keer eerder
hebben een elf en een mens geprobeerd samen te zijn.
En beide keren liep het tragisch af.
Met de dood.
Dat hoef je niet te vertellen.
Waarom doe je het dan?
Geef me één reden. Eén.
Arondir. Médhor.
De Hoge Koning heeft verklaard dat de oorlog voorbij is.
Alle verre buitenposten worden ontbonden.
We vertrekken.
Een laatste blik?
Ik ben hier 79 jaar geweest.
Ik ben eraan gewend geraakt.
Kun je geloven dat dit ooit een kale rotspartij was?
Het is erg veranderd, wachtmeester.
Maar de mensen die hier wonen niet.
Het bloed van hen die Morgoth steunden, verduistert hun aderen nog steeds.
Dat was lang geleden.
Wat was je voor de oorlog?
Een kweker.
Dan zul je thuis veel meer aantreffen dan bij je vertrek.
Eer, een titel.
Je leven begint opnieuw.
Maar let op.
Je hebt 79 jaar de mannen en vrouwen van Tirharad bewaakt,
niet vanwege de daden van hun voorouders...
Maar vanwege wie zij nog zijn.
En wees dankbaar.
Dat je hen nooit meer hoeft te zien.
Pas op. Dat is vuurwortelpoeder. Doe het langzaam.
Nog langzamer en het duurt de hele dag.
Wat heb jij een slecht humeur.
Amper geslapen. Er rennen muizen rond
-onder de vloerplanken. -Alweer?
Al drie nachten. Ze krabben en schrapen.
Wat doet een van hen hier?
Ik hoorde dat je weggaat.
Dat klopt.
Waar is de rest van je compagnie?
Waarschijnlijk op zoek naar mij.
Waarom ben je dan bij mij?
Zeg wat je wilt zeggen.
Ik heb het al gezegd.
Wel honderd keer, alleen niet met woorden.
Moeder.
Er is een man voor je.
Mam.
Genees je ook dieren?
Kun je even naar haar kijken?
Ze heeft een soort ziekte.
Wat voor ziekte?
Het is geen koorts.
En ze lijkt geen zweren te hebben.
Waar heeft ze gegraasd?
Ze is in het oosten geweest.
Heeft ze iets gegeten?
Wat spoot daar uit haar?
Hoe ver naar het oosten?
Misschien zo ver als Hoorden.
Waar ga je heen?
Het is een dag rijden. Ik kan er bij de schemering zijn.
Ik ga met je mee.
Schiet op.
Als hij ons ziet, slaat hij onze tanden eruit.
Ik heb het bij toeval ontdekt.
Op een plank gestapt.
Vertel.
Is het waar? Van je moeder?
Is wat waar?
Waldreg heeft haar gisteren betrapt met een Puntoor,
smoorverliefd, achter bij zijn waterput
Wie heeft dat gezegd?
Iedereen.
Het is een leugen.
Misschien is je vader daarom weggegaan.
Hij is niet weggegaan.
Wat is er dan met hem gebeurd?
Dat weet je niet eens, hè?
Die schurk heeft daar een grote schat liggen.
Dit is de echte schat.
Kijk uit.
Snel.
Ze is uit mijn zicht verdwenen.
Galadriel wist zeker dat haar zoektocht moest doorgaan.
We hebben voorzien dat ze, in dat geval,
misschien onbedoeld het kwaad in leven zou houden dat ze wilde verslaan.
Want dezelfde wind die een vuur kan doven,
kan het ook verspreiden.
Dus de schaduw die ze zocht...
U gelooft dat die bestaat.
Voel je er niet schuldig over.
Je hebt gedaan wat juist was.
Voor Galadriel en voor Midden-aarde.
Het is lastig te zien wat juist is.
Als vriendschap en plicht vermengd zijn.
Dat is de last van hen die leiden
en hen die willen leiden.
Galadriel vaart naar de zonsondergang.
Wij moeten uitkijken naar de nieuwe zonsopkomst.
Daarom...
Ben je bekend met het werk van Heer Celebrimbor?
De grootste Elfensmid. Natuurlijk.
Ik heb zijn werk m'n hele leven bewonderd. Waarom vraagt u dat?
Hij gaat beginnen aan een nieuw project. Een van buitengewoon belang.
We hebben besloten dat jij met hem gaat samenwerken.
Maar ik zal u de details laten uitleggen, heer Celebrimbor.
Eerst de Grote Lieden, nu de sterren.
Ogen open terwijl ze horen te slapen.
Bijna alsof...
Alsof ze ergens naar uitkijken.
Waarnaar?
Een preek als je je er niet buiten houdt.
Wat ziet u daarboven?
Elanor Brandevoet, met je vaders neus
altijd in de problemen,
je bent veel te nieuwsgierig en bemoeizuchtig voor een Bruivel.
Weet je zeker dat je niet deels eekhoorn bent?
Sadoc. Alsjeblieft.
Vertel.
De luchten zijn vreemd.
Vreemd...
Hoezo vreemd?
Nori. Heb je dat vet?
Ik kom eraan.
Hoe bekend ben je met de mensen van Hoorden?
Heel bekend. Ik ben daar geboren.
Waarom?
De mensen van Hoorden stonden bekend om hun zeer sterke
loyaliteit aan Morgoth.
Wat zei je?
De waarheid.
Je hebt het over mijn vrienden.
Nauwe verwanten. Er zijn daar goede mensen.
Daarom ben ik hier bij jou.
En niet bij de Wachtmeester.
Bronwyn.
Jij bent het enige vriendelijke in al mijn dagen in dit land.
Hoorden.
DE ZUIDERLANDEN
MIDDEN-AARDE
DE SCHEIDENDE ZEEËN
Weet je waarom een schip kan drijven en een steen niet?
Galadriel.
Geef me je hand.
Maar soms schijnen de lichten even fel
weerspiegeld in het water als in de lucht.
Hoe weet ik welke lichten ik moet volgen?
Soms kunnen we het niet weten
tot we de duisternis hebben aangeraakt.
Galadriel.
Ondertiteld door: Mijke Smits-de Wit