At kapag nagsimula ang taglagas, pumupunta kami sa Kakahuyan.
Ang problema ay ang daan-daang banta sa pagitan ng mga iyon.
Banta ako.
Tumigil ka!
Ang ating liwanag ay lumalamlam.
Ang mithril na ito... Ito lang ang magliligtas sa atin?
Nasa mga kamay mo ang kapalaran...
ng buong lahi ng mga Elf.
Nampat!
Dating kaaway ng mga mamamayan mo si Sauron, tulad namin.
Hinihiling ko sa iyong buuing muli ang alyansa ng Númenor at mga Elf.
Upang iligtas ang mga taga-Katimugang Lupain
Ibigay ito sa akin.
Nasa ilalim nito.
Mabuhay ang tunay na Hari ng Katimugang Lupain!
Magpugay!
Magtago kayo!
Ang Reyna!
Theo!
Tulong!
Halbrand!
Elendil!
Halbrand!
Inay? Inay?
Nay!
Halika.
Halika rito.
-Nasaktan ka ba? -Hindi.
Huwag kang lalayo sa akin.
Taya na.
Nasaan si Ontamo? Kasama ko si Ontamo.
Gapang.
Gapang. Hindi kita iiwan.
Kawal, dito!
Valandil.
Kawal, wala na siya.
Wala na siya.
Dito!
-Wala na siya... -Halika na!
Pakiusap, tulungan mo kami!
Mga kawal, pabagsak na ang bubong na iyon.
Bilis, gumawa kayo ng madaraanan.
Dito. Dito tayo.
Hawakan mo ang kamay ko. Ligtas ka na.
Pasulong lang. Magsama-sama.
Bilis, aking Reyna.
Sige.
Pumunta tayo sa tulay.
Ilabas ninyo sila rito!
Hindi!
Isildur!
Nanghuli ng kuhol siya
Taglagas na maganda
Isang daaan nakita
Akin na lang sana
Sa unahan.
Ang Kahuyan! Sa tingin ko, ito na iyon.
Sinabi mo 'yan noong makatlo.
Hindi, tama siya. Naaalala ko ito.
Tayo na.
Naaamoy mo iyon? Usok kahoy! Nagluluto na siguro ang iba.
G. Burrows.
Ano'ng nangyari?
Sabi ng lolo ko sa tuhod, may mga bundok na maaring magbuga ng nagbabagang bato.
Natutulog daw ang mga ito.
Minsan, sa loob ng daan-daang taon.
Tapos magigising din kapag may sumulpot na bagong kasamaan.
Brandyfoot.
Ang kaibigan mo. Iyong malaki.
-Sa tingin mo... -Ano po?
Baka maayos niya ito.
-Sige na, Nori. -Tulad ng ginawa niya sa lobo.
-Ano'ng hinihintay mo? -Ewan ko...
Marami na siyang nagawa sa atin.
Medyo abuso na kung hihiling pa tayo sa kanya.
Nauunawaan kita.
Ako ang hihiling.
Sadoc!
Tumabi kayo, mga bata.
Á keuta...
Á envinyata...
Envinyata...
Lótë na...
-Lótë na... -Ano'ng ibinubulong niya?
Malamang mga simpleng salita, para maunawaan siya ng puno.
Sadoc, hindi nagsasalita ang mga puno.
Nagsasalita ang iba.
Huwag mo siyang guluhin.
Envinyata!
Lótë na!
Anak ng kambing. Gumagana...
Á kuita!
Inaayos niya.
Tulad ng sinabi ni Sadoc.
Dilly, umiwas ka!
-Hindi! -Nori!
Ang mga anak ko!
Nori! Dilly!
Dilly, Nori, ayos lang kayo?
Ayos na.
Ayos ka lang ba?
Sabi ko, ayos lang ako...
Ako ay...
Humihingi kami ng isang sagradong bagay mula sa bundok na ito.
At papalitan namin iyon ng isa pang sagradong bagay.
Bilang kapalit ng mga mithril ninyo,
nakahanda ang mga Elf na bigyan ang lungsod na ito
ng mga hayop, butil,
at troso mula sa kakahuyan ng Eriador para sa susunod na limang siglo.
Limang siglo?
Magandang pangako, kung matutupad nila...
Hindi ako nangangako ng 'di kayang tuparin.
Marunong ka na pala ilang mga wikang-bato.
Kahanga-hanga.
Sabihin mo, bakit kami magtitiwala sa sinumang Elf?
Hindi dapat.
Ngunit puwede kayong magtiwala sa akin.
Dahil 'di ako pangkaraniwang Elf, ako si Elrond Peredhil.
At nakikita ko sa mga Elf ang 'di nila nakikita sa mga sarili nila.
Kaya narito ako ngayon sa harap n'yo, mag-isa...
Nagmamakaawa.
Upang sagipin ninyo ang lahi namin.
Pakiusap, marangal na Hari. Tulungan ninyo kami.
Kakausapin ko na ngayon ang anak ko.
Ano ang isasagot mo, Ama?
Sabi, noong nilikha ni Aulë ang lahi natin,
ginawa tayo gamit ang dalawang elemento.
Apoy at bato.
Ang bato na nasa loob natin ay nananabik sa walang hanggan,
nilalabanan ang ikot ng panahon.
Ngunit niyayakap ng apoy ang katotohanan.
Na balang araw, tiyak na matutupok ang lahat ng bagay,
-at magiging abo. -Ama...
Hindi tayo naghuhukay sa lupang hindi 'yon kakayanin.
Sumusulong sa kaibuturan ng kadiliman.
Tinutukso ang anino, bato, at minahang ililibing tayong lahat sa ilalim ng bundok
Hindi ko isasapeligro ang buhay ng mga Dwarf para tulungan
ang mga Elf na takasan ang kamatayan.
Takasan ang kamatayan?
Ama!
Nalulunod ang kaibigan ko,
inaabot ako upang iahon siya sa pampang.
Gusto mong hampasin kong palayo ang kamay niya
dahil natatakot kayong baka gumuho ang bato?
Matagal nang napagpasiyahan ang kapalaran ng mga Elf.
Ng mga higit na maalam,
mga higit na nakakikita ng hinaharap.
Suwayin mo ang kalooban nila, at maaaring bumagsak ang buong kahariang ito.
Maaaring ang buong Gitnang-lupa.
Patawad, anak ko.
Subalit oras na nila.
Matandang hangal na may lisa sa balbas!
Paano kung tama siya?
Huwag mong hahayaang mangyari ito!
Ano naman ang magagawa ko?
Sabi mo, bukas ang ibang mga panginoong Dwarf sa panukala.
Kung tayo mismo ang magbubukas muli sa minahan,
patunayan nating may ligtas na paraang magmina ng mithril,
baka sakaling makinig siya sa kanila.
Maari nating mapilit ang iyong ama.
Hindi ko lang siya ama, Disa.
Siya ang hari natin.
Ano'ng klaseng ama ako
kung ituturo ko sa mga anak nating maaari
nilang hindi sundin ang kalooban ng hari?
Sige, kung ganoon.
Hindi ko dapat sinabing may lisa siya sa balbas.
-O na hangal siya. -Oo.
Hindi.
Ayaw ko kapag iniinsulto mo ang aking ina.
Sa kaso ng iyong ina, may lisa talaga siya...
Nagbibiro lang ako. Nagbibiro lang.
Hindi ba kita mapipilit na maghapunan muna?
Dapat masabihan si Gil-galad.
Malapit na siyang hindi maging hari, sapagkat mawawala na ang Lindon.
Paalam na ba ito, kung ganoon?
Hindi tayo nagpapaalam.
-Ang sa amin, Namá... -Namárië.
Hindi lang "paalam" ang kahulugan.
Ibig sabihin noon... "Humayo tungo sa kabutihan."
Elrond!
Bakit nila ginawa ito?
Upang gawin nilang tahanan ito.
Gawing Lupain ng Karimlan.
Kaya babawiin natin ito, at palalayasin sila.
Wala tayong posisyon ni dagdag na kawal.
Patay na ang mga lupaing ito.
Dapat tayong magtuon sa buhay.
O patayin natin sila!
Tapos na.
Hindi para sa akin. Hindi ako papayag.
Kailangan!
Kailangan.
Ano'ng inaalala mo? Hindi mo ito kasalanan.
Oo, kasalanan ko.
Galaw lang. Ganyan nga.
Tulungan ang mga nasa likod.
Isildur?
-Ang reyna! -Buhay siya.
-Aking reyna. -Narito siya.
-Ayos lang ba siya? -Akala ko, wala na siya.
Aking reyna.
Sumakay ka sa kabayo ko.
Kapitan, pwedeng...
-Kapitan... -Nasaan siya?
Nasaan ang anak ko?
Patay na sila, 'di ba?
Si Arondir. Ang mga kaibigan ko. Ang aking...
Ang aking inay. Lahat kayo.
Nakaliligalig ang hindi pa nalalaman. Huwag mong pangunahan.
Saan ba tayo pupunta?
Nagkampo ang Númenor sa tagaytay na iyon,
sa kabila ng malayong tugatog.
Doon sila pupunta, kasama ang sinumang nakaligtas.
Kabilang ang iyong ina.
At mag-ingat ka. Kikilos ang mga Orc kahit may araw.
Nakapatay na ako ng mga Orc.
Noong kaedad kita, wala pang mga Orc.
At ngayon? Ilan na ang mga napatay mo?
-Marami. -Mabuti.
Hindi ko gagamitin ang salitang iyon.
Bakit hindi?
Pinapaitim ang puso ng pagtawag na "mabuti" sa masasamang gawa.
Pinapapalago nito ang kasamaan sa loob natin.
Bawat digmaan ay laban kapwa ng katawan at ng kalooban.
Marapat na alam iyan ng bawat kawal.
Maging ako. Maging ikaw.
Kawal na ba ako?
Marahil maaari ka nang gawin ngayon.
Gaano pa kalayo bago natin marating ang kampo?
Sa kabila lang ng burol na ito
Gaano pa kalayo bago mawala ang usok na ito?
Sandali lang.
Gaano katagal nang walang usok?
Halos isang milya na.
Nakikita ko na.
Talaga?
Kulay abo ang lahat.
Magpatuloy lang kayo sa paglalakad.
Gabayan ninyo ang kabayo ko. Walang dapat makapuna.
Elendil?
Pakiusap, Elendil.
Magpatuloy sa paglalakad.
Luntiang Malawak ang tawag dito.
Iwasang mapuna at nakatangin sa hanay mga bangin na iyon.
Makikita mo ang mga bahay ng mga Lipi-laki sa malayo.
Kapag pinalad ka, matutulungan ka nilang mahanap ang mga bituin mo.
Dahil ang masasabi ko lang sa iyo,
'di pa iyon nakitang muli ng mga Harfoot
mula noong panahon ng mga ninuno namin
lagpas isang libong taon na ang nakakaraan.
At napakatagal noon para gumala. Kahit sa isang taong mahahaba ang biyas.
Nanatili na lang dapat ako sa landas.
Noong nakita kong bumagsak ang tala, hinayaan ko na lang sana.
-Elanor... -Sinubukan n'yo akong sabihan, 'Nay.
Ngunit nauunawaan ko na ngayon.
Isa lang akong Harfoot.
Hanggang doon lang.
Matulog ka na, Nori.
Bukas ng umaga na lang natin asikasuhin ang iba.
May nawala na ba sa iyo?
Dahil sa kanila?
Mahal sa buhay.
Ang kapatid kong si Finrod.
At ang asawa ko.
Asawa?
Celeborn ang pangalan niya.
Nagkakilala kami sa bulaklakan.
Sumasayaw ako at nakita niya ako roon.
Sumasayaw ka?
Nang sumuong siya rito, pinagwikaan ko siya.
Nang sumali siya rito, biniro ko siya.
Hindi magkasya nang maayos ang baluti niya.
Tinawag ko siyang kabibeng pilak.
Hindi ko na siya muling nakita.
Binibini.
Ang sinabi mo...
Mali ka.
Hindi mo ito kasalanan.
Kasalanan ko.
Hindi mo ito ginustong mangyari.
Binigyan ko ng kapangyarihan ang kaaway. Kaya may pananagutan ako.
Sabi nila, ganoon talaga ang takbo ng mga bagay.
Naniniwala akong tinitingnan ng maaalam ang nasa loob ng puso natin.
At wala ito sa puso mo.
Huwag mong pasanin ang hirap ng araw na ito sa iyong balikat, Theo.
Maaaring mahirapan kang muli itong ibaba.
Pero paano ko iyon isasawalang bahala?
May mga kapangyarihan sa mundong ito na mas malakas kaysa sa kadiliman.
Marahil, sa mga araw na tulad ngayon,
wala tayong magagawa kundi magtiwala sa kanilang mabuting binabalak.
At isuko ang sa atin.
Wala na ang tahanan ko.
Ano'ng mabuti roon?
Hindi ko pa ito makita.
Pinuno...
Manahimik ka.
Ano iyon? Ano'ng naaamoy mo?
Mga abo.
Iyon lang.
Tara na. Nagsasayang tayo ng oras.
Magpahinga ka hanggang makakaya.
Kikilos tayo pagsapit ng liwanag.
Ano'ng liwanag?
Isa na namang pagyanig.
Bigyan natin ng oras ang mga bato na kumalma.
Disiplina sa sarili, maestrong Elf.
Magbibigay iyon sa iyo ng tagumpay?
Nakuha ko na noong nagtagisan tayo.
Talaga?
Hindi.
Sinadya mong magpatalo?
Ang layunin ko ay 'di ang talunin ka,
kundi na ako ay pakinggan mo pa.
Mga kasinungalingan ng isang Elf.
Ako ay...
Hiningal.
Pambihira ka.
Naisip ko na noon na may pagka-Dwarf ka para sa isang Elf.
At may pagka-Elf ka naman, Durin.
Anak ni Durin.
-Apo ni... -Mangutya ka pa.
Ang pinakamagiting na magagawa ng Dwarf, maging nararapat sa ngalan ng ama niya.
May mga lihim kaming pangalan,
na ginagamit lang namin sa aming sarili.
At inihahayag lang namin ang mga ito sa aming pamilya.
Sa mga asawa, magulang, kapatid.
-Elrond... -Saka na, Durin.
Sa kabilang panig.
Sige.
Durin...
Ama...
Mas marami ito kaysa sa naisip natin.
-Haring Durin, mayroong... -Tama na!
Ama, tingnan mo muna ito.
Dakpin ang Elf.
Noong isilang ka ng iyong ina,
may hindi tama sa katawan mo.
Tuyo ang paghinga mo.
Parang kinakayod na tisang-bato ang tunog.
Sabi ng iba, 'di ka aabot sa una mong taglamig.
At bawat gabi,
matapos makatulog ng iyong ina dahil sa labis na pag-iyak,
hinihele kita sa harap ng apoy,
itinataas ko ang iyong ulo.
Tila nakakatulong iyon sa iyo nang kaunti.
At isang gabi,
tiningnan ko ang iyong maliit na mukha,
at nakita
ang kulay-abong balbas ng isang matandang hari ng mga Dwarf.
Dakila at nakakikilabot tulad ng isang hukbong pasugod.
At nang magising ang iyong ina, sinabi ko sa kanya,
hindi na niya kailangang umiyak pa.
Mabubuhay ang anak namin at magpapakilos ng mga bundok!
Paano ako magpapakilos ng bundok, Ama,
kung gumuguho na kayo maghukay lamang ako ng isang butas?
Sabi n'yo, magiging dakila ako,
ngunit sinasakal ninyo ang aking anumang ambisyon,
anumang pagnanais,
at kalooban, kapag hindi ito nagmula sa inyo.
Ang bakal na papasan ng pinakamabibigat na pasanin
ay nararapat tiisin ang pinakamalulupit na pagpapanday!
Ang ipadala ang mga ka-alyansa sa kamatayan ay hindi pagpapanday.
Kapatid na ang turing ko kay Elrond
na tila ba nabuo rin sa sinapupunan ng aking ina.
Ang lakas ng loob mo...
Ang lakas ng loob mo!
Ginamit mo pa ang alaala ng iyong ina
upang ipagtanggol ang pasiya mong ipagkanulo ang sarili mong lahi?
Hindi! Ikaw ang nagkanulo sa lahi natin!
Nilalaspatangan n'yo ang koronang suot n'yo!
Nilalaspatangan mo ang koronang suot mo!
Iwan mo iyan.
Hindi na iyan sa iyo.
Habang nangunguhol siya Taglagas na maganda
Naiwan niya ang bata Inagos ng sapa
Poppy? Ano'ng ginagawa mo?
Kumukuha ng balde, ano sa tingin mo?
Hindi. 'Wag mong kainin iyan! Dapat nating tipirin iyan.
Tumingin ka muna sa labas bago tayo mag-usap.
Ano...
-Tingnan mo! Grabe! -Maibebenta pa natin ang iba...
Heto.
Hindi ko maunawaan. Paano?
Ano sa tingin mo?
Inayos niya.
Nakikita mo ba, Nori?
Sa dami nito para tayong may pista ngayong gabi
at may matitira pa na aabot sa Isdang Nagniyebe.
Sabi ni Malva, gagawa raw siya ng sapang-mansanas.
-Sarsang-mansanas. -Iyon ang sinabi ko.
Mula kay Itay.
Salamat, Malva. Nasaan ang kapatid mo?
Kaya na namin. May puwang pa ba riyan? Tapos na kami.
...lumutang pababa ng sapa Malakas na lumuluha
Ang Hari ng Palakang Isda
Ginawang kuhol sapa
Inabutan niya ang bata Mabait at maganda
Ang sabi ang anak niya Nais niyang maka...
Sandali!
Mali ang dinaraanan mo.
Doon siya dumaan.
Sige na.
Nori!
-Tantanan ninyo siya! -Narinig ninyo siya.
-Umalis na kayo! -Alis!
Kapag sinaktan n'yo siya, sasaktan ko kayo.
Sige na. Sige. Panatilihin ang mga kamay…
Sabay-sabay ngayon.
Whoa!
Ibigay ninyo siya sa akin.
Hindi!
Uuwi ka. Naririnig mo ba ako?
Sasama ka sa amin.
Pakiusap, Berek.
-Pakiusap. -Hindi siya makikinig sa iyo.
Hindi siya nakikinig sa sinuman sa atin.
Hindi ko dapat sinagip ang Elf.
Hinayaan ko dapat siya sa dagat noong natagpuan ko siya.
Theo?
Narito ba ang Reyna Rehente?
Malapit nang matapos ang mga paghahanda.
Makakaalis tayo sa loob ng isang oras.
Paano ang mga Taga-Katimugan?
Mananatili ang isang garison para ihatid sila sa isang ligtas na pagkakampuhan.
At hanapin ang mga nawawala sa atin.
Galadriel.
Walang lumuluhod sa Númenor.
Wala ka sa Númenor.
Ikaw rin.
Kasalanan na tanging akin lamang.
Naghihintay ang ating mga barko, aking reyna.
Lisanin na natin ang lupaing ito.
Huwag mo sa akin ilaan ang iyong awa, Elf.
Ilaan mo sa ating mga kalaban.
Dahil 'di nila alam ang sinimulan nila.
Sapagkat ako, si Míriel,
anak ni Ar-Inziladûn, ay ipinapangako ito.
Babalik ang Númenor.
Kung gayon, magiging handa ang mga Elf.
Kapitan, maglalayag tayo kapag handa na.
Kapitan?
Kaya ko na.
Tumayo ka na. Tulungan mo akong magtipon ng kaya natin.
Nori, ngayon na.
'Wag mo itong hayaang magpabalisa sa iyo, magiging maayos ito.
'Wag kang magsinungaling sa kanya, Largo. Matanda na siya.
Hindi ako nagsisinungaling, Magiging ayos ang lahat.
Ano ka ba, Brandyfoot?
Bigyan mo kami ng sandali para umiyak?
Umiyak?
Iyon na lang ba ang natitira sa atin?
Mga Harfoot tayo!
Hindi tayo pumapatay ng mga dragon.
Hindi nagmimina ng mga hiyas
Ngunit kung may isang bagay
na tayo ang pinakamahusay sa lahat ng nilalang sa Gitnang-lupa.
Matapat tayo sa isa't isa.
Anuman ang ihip ng hangin sa daraanan, o kung gaano man katarik,
hinaharap natin ito,
nang may pusong mas malaki pa sa ating mga paa.
Tuloy lang tayo sa paglakad.
Nori, saan ka pupunta?
Upang tulungan ang kaibigan ko.
Balaan siya sa mangyayari. Iyon ang marapat gawin.
Lalayo ka sa landas? Ngayon? Nang mag-isa?
Hindi siya mag-iisa.
Marami na tayong iniwan. Hindi natin siya iiwan.
Hindi kayo puwedeng umalis.
Nang wala ako.
Sigurado ka ba, Goldie?
Kapag pumasok kayo sa kakahuyang ito, baka 'di na kayo makalabas.
Magagawa nila kung may makakasama silang tagapagtugaygay.
Tama ang batang Brandyfoot para tulungan siya.
At kung sa tingin n'yo, mapagmataas si Malva Meadowgrass para aminin,
pero ano ang mabuti sa mabuhay, Sadoc, kung 'di tayo nabubuhay nang mabuti?
Alam mo, Malva, kahit minsan lang...
Kahit minsan lang, maganda kung 'di ka laging tama.
Kukuha ako ng pagkain at kukunin ko ang tungkod ko.
Sasama ako sa inyo.
Hindi na mahalaga, mamamatay naman tayong lahat.
Tayo na, kung hindi, baka hindi na tayo makaalis.
Sa tingin mo, makikita natin siya?
Higante siya. Paano natin siya 'di makikita?
Naniniwala kang tutuparin niya ang pangako niya?
Hindi.
Nakatitiyak ako.
Nalunasan na ang mga nabalian, nabendahan na ang mga sugat. Maaari nang maglakbay.
Saan kayo pupunta?
Sa isang lumang sakupbayan ng Númenor sa bunganga ng Anduin.
Pelargir ang tawag nila. Mayroon daw sariwang lupa, sariwang tubig.
Sariwang simula.
Iuulat ko ito sa aming Mataas na Hari.
Haharapin ko ang naghihintay sa akin.
Ngunit paano ang hari namin?
Ang hari ninyo?
Wala pang nagsabi sa iyo?
Sinabi ang alin?
Halbrand.
Akala ko, nasawi ka na.
Mas mabuti pa kung nagkagano'n.
Nakita siya ng mga taga-Katimugan sa daan kagabi.
Lumala ang sugat sa paglipas ng gabi.
Naisip kong subukan siyang bigyang-lunas sa daan, pero...
Kailangan nito ng panlunas ng mga Elf.
Kaya n'yang maglakbay?
Sasabihan ko ang mga manggagamot na maghanda ng inyong babaunin.
Kaibigan.
Tila nagtakda ang tadhana ng isa pang balsa para sa atin.
Hindi pa ito tapos.
Hindi ko talilikuran ang lupaing ito at hahayaang matupok.
At gano'n ka rin.
Lakas para sa hari!
Sa iyo na iyan... Kawal.
Komandante.
Lakas para sa Katimugang Lupain!
Binigo ko siya.
Kasalanan ko ang lahat ng ito.
Hindi.
Hindi mo kasalanan.
Kanino?
Sa ama mo.
Lubha na siyang matanda at mapanghinala.
Lubhang malabo ang mata upang makita
Masyado nang malabo ang mata niya
na kahit ilang sagisag pa ang ihagis niya sa sahig,
balang-araw, mapapasaiyo ang kaharian niya.
Kay Durin IV.
Hindi sa kapatid mo.
Hindi sa iba pang panginoong Dwarf. Sa iyo.
At sa akin.
At magkasama nating paghaharian ang bundok na ito at ang iba pa bago tayo pumanaw.
Pagmamay-ari natin ang mithril.
Sa ating dalawa.
At balang araw,
maghuhukay tayo.
Isara na ito.
Mga anak.
Itapon na ninyo ang inyong mga balabal at mga kalubkob.
Hindi na kayo pahihirapan ng araw.
Lupain na natin ito ngayon.
Tahanan natin.
Magpugay kay Adar, Panginoon ng Katimugang Lupain!
Hindi...
Pangalan 'yan ng lugar na hindi na umiiral.
Ano na po ang itatawag natin dito, Panginoon?
Adar! Adar! Adar!
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni Arvin James Despuig
Malikhaing Superbisor Direk Brian Ligsay