Zodra de bladeren verkleuren, gaan we naar Gaard.
Maar er zijn honderd gevaren tussen hier en daar.
Ik ben gevaar.
Stop.
Ons licht vervaagt.
Dit mithril... Is het onze enige redding?
Dus het lot van het gehele elfenras...
Ligt in jouw handen.
Nampat.
Sauron was ooit jullie vijand, net als de onze.
Sluit weer een verbond tussen Númenor en de Elfen.
Om de Zuiderlanden te redden.
Geef het aan mij.
Het ligt hieronder.
Hulde aan de ware Koning van de Zuiderlanden.
Hulde.
Zoek dekking.
De Koningin.
Theo.
Help.
Halbrand.
Elendil.
Halbrand.
Moeder?
Moeder.
Hier.
Kom hier.
-Ben je gewond? -Nee.
Blijf bij me.
Kom.
Waar is Ontamo? Ontamo was bij me.
Kruipen.
Kruipen. Ik blijf bij je.
Soldaat, hier.
Valandil.
Soldaat, hij is dood.
Hij is dood.
Deze kant op.
-Hij is dood... -Kom op.
Help ons, alstublieft.
Soldaten, dat dak stort zo in.
Maak snel een pad vrij.
Hier. Deze kant op.
Pak mijn hand. Je bent in orde.
Ga naar voren. Blijf bij elkaar.
Snel, mijn Koningin.
Ga.
Ga naar de brug.
Haal hen hier weg.
Nee.
Isildur.
Heer Bolderbok zocht slakken
De mooiste tijd van het jaar
Hij vond wel honderd dikke
Mocht ik er maar een paar
Daar voor ons.
De Gaard. Ik denk dat dit het is.
Dat zei je drie dagen geleden.
Nee, hij heeft gelijk. Ik herinner me dit.
Kom op.
Ruik je dat? Houtvuur. De anderen zijn vast al aan het bakken.
Meneer Burger.
Wat is er gebeurd?
Mijn overgrootvader sprak over bergen in het zuiden die vuursteen konden spuwen.
Hij zei dat ze gingen slapen.
Soms honderden jaren.
Om pas weer te ontwaken als er een nieuw kwaad opkomt.
Brandevoet.
Je vriend daar. Die grote kerel.
-Denk je niet... -Wat?
Kan hij 't herstellen?
-Toe, Nori. -Zoals die wolven.
-Ik weet het niet. -Waar wacht je op?
Hij heeft al zoveel gedaan.
Het is brutaal nog meer te vragen.
Ik snap het.
Dan vraag ik 't wel.
Sadoc.
Aan de kant, kleintjes.
Á keuta...
Á envinyata...
Envinyata...
Lótë na...
-Lótë na... -Wat mompelt hij?
Vast kleine woorden, zodat de boom het begrijpt.
Bomen praten niet.
Sommige wel.
Leid hem niet af.
Envinyata.
Lótë na.
Grote geiten. Het werkt...
Á kuita.
Hij herstelt 'm.
Precies zoals Sadoc zei.
Dille, achteruit.
-Nee. -Nori.
Mijn meisjes, mijn schatjes.
Nori. Dille.
Zijn jullie in orde?
Zo.
Ben je in orde?
Ik ben in orde. Ik zei...
Ik ben...
We vragen iets heiligs van deze berg.
Dus zetten we daar iets heiligs tegenover.
In ruil voor toegang tot de mithril-mijnen
zijn de Elfen bereid deze stad
wild en graan te geven
en hout uit de oude bossen van Eriador gedurende de komende vijf eeuwen.
Vijf eeuwen?
Nogal 'n belofte, als ze die kunnen nakomen.
Ik kom al mijn beloftes na.
Je hebt wat woorden in de steentaal geleerd.
Indrukwekkend.
Vertel eens. Waarom zouden we een Elf vertrouwen?
Dat hoeft u ook niet.
Maar u kunt mij wel vertrouwen.
Want ik ben geen gewone Elf, maar Elrond de Halfelf.
En ik zie in Elfen wat ze niet in zichzelf kunnen zien.
Daarom sta ik hier nu voor u, alleen...
Smekend.
Om mijn volk te redden.
Alstublieft, edele Koning. Help ons.
Ik zal nu met mijn zoon praten.
Wat wordt uw antwoord, vader?
Er wordt beweerd dat toen Aulë ons volk schiep,
hij ons maakte uit twee elementen.
Vuur en steen.
De steen die in ons leeft, snakt naar het eeuwige
en verzet zich tegen de tijd.
Maar het vuur omarmt de waarheid.
Dat alle dingen ooit verteerd moeten worden
-en tot as vergaan. -Vader...
We graven niet in aarde die het niet kan dragen.
In diepten voorbij de duisternis.
Waardoor schaduw, steen en mijnen ons onder de berg zullen begraven.
Ik riskeer geen Dwergenlevens
om de Elfen de dood te laten bedriegen.
De dood bedriegen?
Vader.
Mijn vriend verdrinkt
en smeekt me hem naar de kust te trekken.
Moet ik zijn hand wegslaan,
omdat u bang bent voor een instorting?
Het lot van de Elfen is vele era geleden al bepaald.
Door veel wijzere geesten,
die veel verder konden zien dan wij.
Als je tegen hen in gaat, kan dit hele koninkrijk ten onder gaan.
Misschien zelfs heel Midden-aarde.
Het spijt me, mijn zoon.
Maar hun tijd is gekomen.
Luisbaardige, harteloze, oude dwaas!
En als hij gelijk heeft?
Je laat dit toch niet gebeuren?
Wat voor keuze hebben we?
Je zei dat de andere Dwergenheren ervoor openstonden.
Als we de mijn zelf heropenen
en bewijzen dat we veilig mithril kunnen winnen,
kunnen ze hem overtuigen.
Misschien kunnen we je vader dan dwingen.
Hij is meer dan alleen mijn vader, Disa.
Hij is onze Koning.
Wat voor vader zou ik zijn
als ik de kinderen leer dat een konings wil
niet meer is dan kaf dat wegvliegt in de wind
Goed dan.
Ik had niet moeten zeggen dat hij luizen had.
-Of hem een dwaas moeten noemen. -Ja.
Nee.
Nee, ik haat het als je mijn moeder beledigt.
Je moeder heeft echt luizen...
Dat was een grapje.
Ik denk niet dat ik je kan overhalen te blijven eten?
Gil-galad moet worden ingelicht.
Binnenkort zal hij geen koning meer zijn, want er zal geen Lindon meer zijn.
Is dit dan een vaarwel?
We zeggen geen vaarwel.
-We zeggen... -Namárië.
Het betekent meer dan 'vaarwel'.
Het betekent: 'Ga naar het goede.'
Elrond.
Waarom deden ze dit?
Om het hun thuis te maken.
Hun Schaduwland.
We nemen het terug en jagen hen weg.
We hebben de positie of versterking niet.
Deze landen zijn dood.
We moeten naar de levenden.
Of staal op hun kelen zetten.
Het is voorbij.
Niet voor mij. Dat mag niet.
We moeten wel.
Waar maakt u zich druk om? Het is niet uw schuld.
Jawel.
Blijf doorgaan... Zo, ja.
Help die mensen achteraan.
Isildur?
-De Koningin. -Ze leeft nog.
-Mijn Koningin. -Ze is hier.
-Is ze in orde? -Ik dacht dat ze dood was.
Mijn Koningin.
Neem mijn paard.
Kapitein...
-Kapitein... -Waar is hij?
Waar is mijn zoon?
Ze zijn dood, nietwaar?
Arondir. Mijn vrienden. Mijn...
Mijn moeder. Iedereen.
Wat niet te weten is, holt de geest uit. Vul die niet met giswerk.
Waar gaan we eigenlijk heen?
Númenor heeft een kamp opgezet op die bergkam,
voorbij die verre piek.
Daar zullen ze heen gaan, met eventuele overlevenden.
Onder wie je moeder.
En pas goed op. De Orks zullen nu bij daglicht reizen.
Ik heb eerder Orks gedood.
Toen ik zo oud was als jij, waren er geen Orks.
En nu? Hoeveel hebt u er gedood?
-Veel. -Goed.
Dat zou ik maar niet zeggen.
Waarom niet?
Het verduistert 't hart als we duistere zaken goed noemen.
Dan kan het kwaad zich in ons vestigen.
Elke oorlog wordt buiten en in jezelf gevoerd.
Daar moet elke soldaat op letten.
Zelfs ik. Zelfs jij.
Ben ik een soldaat?
Misschien kun je er één worden.
Hoe ver nog tot we het kamp bereiken?
Het is voorbij deze heuvel.
Hoe ver nog tot we uit deze rook zijn?
Blijf staan.
Hoelang zijn we er al uit?
Bijna een mijl.
Ik snap het.
En ziet u het?
Alleen grijs.
Loop door, allebei.
Leid mijn paard. Niemand hoeft het te merken.
Elendil?
Elendil, alsjeblieft.
Loop door.
Ze noemen het Het Grote Groenewoud.
Hou je gedeisd en hou die rij kliffen in de gaten.
De nederzettingen van de Grote Lieden liggen daarachter.
Met een beetje geluk kunnen de Mensen daar je sterren vinden.
Want ik kan alleen zeggen
dat wij die niet hebben gezien
sinds onze voorouders in onbekende streken leefden,
meer dan duizend jaar geleden.
Dat is een lange tijd om rond te dwalen. Zelfs voor een kerel met lange benen.
Ik had op het pad moeten blijven.
Toen ik die ster zag vallen, had ik die met rust moeten laten.
-Elanor... -U probeerde het te zeggen, moeder.
Maar nu begrijp ik het.
Ik ben maar een Bruivel.
En meer word ik niet.
Ga naar bed, Nori.
We doen de rest morgenochtend.
Hebt u ooit een dierbare verloren?
Aan hen?
Een verwante?
Mijn broer. Finrod.
En mijn man.
Uw man?
Hij heette Celeborn.
Ik ontmoette hem in een bloemenveld.
Ik danste en hij zag me daar.
Danste u?
De oorlog leek toen nog zo ver weg.
Toen hij erheen ging, berispte ik hem.
Zijn harnas paste niet goed.
Ik noemde 'm een zilveren mossel.
Ik heb hem nooit meer gezien.
Vrouwe.
Wat u eerder zei...
U hebt het mis.
Het is niet uw schuld.
Maar de mijne.
Je wilde niet dat dit zou gebeuren.
Ik heb de vijand macht gegeven. Dus ik ben verantwoordelijk.
Sommigen zeggen dat het zo werkt.
Maar ik geloof dat de wijzen ook in onze harten kijken.
Dit zat niet in jouw hart.
Neem de last van deze dag niet op je schouders, Theo.
Die last is misschien moeilijk af te leggen.
Maar hoe moet ik het loslaten?
Er zijn krachten voorbij de duisternis aan het werk in deze wereld.
Misschien, op dagen als deze,
moeten we vertrouwen op hun plannen.
En de onze opgeven.
Mijn thuis is weg.
Wat was daar het plan van?
Dat kan ik nog niet zien.
Mijn heer...
Hou je mond.
Wat is er? Wat ruik je?
As.
Alleen maar as.
Kom op. We verspillen tijd.
Rust nu het nog kan.
We gaan bij het eerste licht.
Welk licht?
Weer een trilling.
De stenen hebben tijd nodig om te herschikken.
Zelfdiscipline, meester Elf.
Zal dat je succes brengen?
Wel in onze wedstrijd.
O, ja?
Nee.
Heb je met opzet verloren?
Ik wilde je niet verslaan.
Ik wilde je alleen wat langer laten luisteren.
Elfenleugens.
Ik was wel...
Buiten adem.
Barst.
Ik vond je altijd al wat dwergachtig voor een Elf.
En jij bent een nogal elfachtige Dwerg, Durin.
Zoon van Durin.
-Kleinzoon van... -Spot maar.
Het beste wat een Dwerg kan doen, is de naam van zijn vader waardig zijn.
We hebben ook geheime namen,
die we alleen onderling gebruiken.
En we onthullen die alleen aan familie.
Vrouwen, ouders, zussen, broers.
-Elrond... -Niet doen.
Vertel het me achteraf.
Ja.
Durin...
Vader...
Het is meer dan we ooit hadden gedacht.
-Koning Durin, er is een... -Genoeg.
Vader, kijk er gewoon naar.
Grijp de Elf.
Toen je moeder je baarde,
was er iets in je misvormd.
Je ademhaling was raspend en droog.
Een klein, zielig geluidje, als schrapende kalksteentjes.
Men zei dat je de winter niet zou halen.
En elke nacht,
nadat je moeder huilend in slaap was gevallen,
hield ik je bij het vuur,
met je kin omhoog.
Dat verlichtte de last een beetje.
En op een nacht
keek ik naar je kleine, naakte gezicht
en zag daarop
de grote, grijze baard van een oude Dwergenkoning.
Machtig en ontzagwekkend als een leger met banieren.
En toen je moeder wakker werd, vertelde ik haar
dat ze niet meer hoefde te huilen.
Onze zoon zou blijven leven en hij zou bergen verzetten.
Hoe kan ik bergen verzetten, vader,
als u al instort als ik één gat graaf?
U spreekt over grootsheid voor mij,
maar u verstikt elke ambitie die ik heb,
elk verlangen,
elke gedachte die niet van u komt.
Het ijzer dat de zwaarste lasten moet dragen,
moet ook de grondigste tempering doorstaan.
Bondgenoten de dood in sturen is geen tempering.
Elrond is evenzeer een broer voor me
als wanneer hij in mijn moeders buik was ontstaan.
Hoe durf je...
Hoe durf je?
Je moeders herinnering opwekken
om je beslissing te verdedigen je eigen soort te verraden?
Nee. U hebt onze soort verraden.
U vergooit onze toekomst om te kunnen vasthouden aan het verleden.
U ontheiligt de kroon die u draagt.
Laat liggen.
Het is niet meer van jou.
Hij zocht ze onder stenen Een vorstelijk diner
Zijn kleintje lag te wenen Het water nam haar mee
Poppy? Wat doe je?
Een emmer halen. Wat dacht je dan?
Nee, het voedsel. Stop met eten. We moeten het bewaren.
Kijk even naar buiten. Dan praten we.
Wat...
-Kijk eens aan. -Die gewassen kunnen we verkopen.
Alsjeblieft...
Ik begrijp het niet. Hoe?
Hoe denk je?
Hij heeft het hersteld.
Kun je het geloven?
Er is genoeg voor 'n feestmaal vanavond
en nog genoeg tot we in Vriezevis zijn.
Malva zegt dat ze appelmoer gaat maken.
-Appelmoes. -Dat zei ik.
Vader.
Bedankt, Malva. Waar is je zus heen?
We hebben het. Is er nog ruimte? We zijn klaar.
...dreef stroomafwaarts En gaf zo'n luide kreet
Dat koning Kikkervis haar
In een slak veranderen deed
Heer Bolderbok, die vond haar Zo zoet en vol met sap
En onbewust verslond hij Zijn dochter in één...
Wacht.
Dat is de verkeerde kant.
Hij ging die kant op.
Ga nu maar.
Nori.
-Laat haar met rust. -Inderdaad.
-Ga weg. -Wegwezen.
Als jullie haar iets aandoen, sla ik jullie de hersens in.
Kom op. Handen uit de mouwen.
Samen.
Ho.
Geef hem aan mij.
Nee.
Je gaat naar huis. Hoor je me?
Je komt met ons mee.
Alsjeblieft. Berek.
-Alsjeblieft. -Hij luistert toch niet.
Hij luistert naar niemand van ons.
Ik had de Elf niet aan boord moeten trekken.
Ik had haar in de zee moeten laten.
Theo?
De Koningin-regentes. Is ze hier?
De voorbereidingen zijn bijna klaar.
We kunnen binnen een uur vertrekken.
En de Zuiderlanders?
Eén garnizoen blijft achter om hen naar een veilige plek te brengen.
En om onze vermisten te zoeken.
Galadriel.
Niemand knielt in Númenor.
U bent niet in Númenor.
Jullie allebei niet.
En dat is volledig mijn schuld.
Onze schepen wachten, mijn Koningin.
Laten we dit land achter ons laten.
Heb geen medelijden met mij, Elf.
Bewaar die voor onze vijanden.
Ze weten niet wat ze hebben ontketend.
Want ik, Míriel,
dochter van Ar-Inziladûn, beloof dit.
Númenor zal terugkeren.
Dan zullen de Elfen klaar zijn.
Kapitein, we varen uit als het tij opkomt.
Kapitein?
Sta op, meisje. Help me te verzamelen wat we kunnen.
Nori, nu.
Laat dit je geest niet kwellen. Het komt wel goed.
Lieg niet tegen haar, Largo. Daar is ze te oud voor.
Ik loog niet. Het komt goed.
Kom op, Brandevoet.
Geef ons tijd om te huilen.
Huilen?
Denk je dat we niets anders meer hebben?
We zijn Bruivels.
We doden geen draken.
We graven geen juwelen op.
Maar één ding kunnen we wel
beter dan elk wezen in Midden-aarde.
We blijven elkaar trouw.
Hoe het pad ook kronkelt of hoe steil het ook wordt,
we trotseren het,
met moed, nog groter dan onze voeten.
En we blijven gewoon lopen.
Nori. Waar ga je heen?
Mijn vriend helpen.
Hem waarschuwen. Dat is het minste wat hij verdient.
Ga je van het pad af? Nu? Alleen?
Ze zal niet alleen zijn.
Er zijn genoeg lieden achtergebleven. Hij niet.
Jullie gaan nergens heen.
Niet zonder mij.
Weet je dit zeker, Zoentje?
Als je het bos in gaat, kom je er misschien nooit meer levend uit.
Misschien wel als een spoorzoeker met hen meegaat.
Het was goed dat het meisje van Brandevoet hem hielp. Al die tijd al.
Als je denkt dat Malva Weidegras te trots is om het toe te geven,
wat heeft het leven dan voor zin, als we niet goed leven?
Weet je, Malva?
Het zou geweldig zijn als je eens een keer geen gelijk had.
Ik haal proviand en mijn stok.
Ik kom mee.
Het maakt toch niet uit. We gaan allemaal dood.
Kom op. Anders zijn we hier de hele dag.
Zouden we hem kunnen vinden?
Hij is een reus. Hoe kunnen we hem missen?
Denk je dat ze haar belofte zal nakomen?
Nee.
Ik weet het zeker.
Breuken zijn gezet, wonden verbonden. We kunnen reizen.
Waar gaan jullie naartoe?
Een oude, Númenoreaanse kolonie aan de monding van de Anduin.
Ze noemen het Pelargir. Er zou vers land en zoet water zijn.
Een nieuwe start.
Ik meld het aan onze Hoge Koning.
En mijn lot afwachten.
Maar onze Koning dan?
Jullie Koning?
Heeft niemand het verteld?
Wat verteld?
Halbrand.
Ik dacht dat je dood was.
Dat was beter voor me geweest.
Zuiderlanders hebben hem gisteravond zo op de weg gevonden.
De wond is 's nachts gaan onsteken.
Ik wilde hem onderweg behandelen, maar...
Deze wond heeft een Elfenmedicijn nodig.
Kan hij rijden?
Ik laat de genezers voorraden verzamelen.
Mijn vriend.
Kennelijk heeft het lot nog een vlot voor ons in petto.
Dit is niet voorbij.
Ik laat deze landen niet aan hun lot over om te verbranden.
En jij ook niet.
Kracht voor de Koning.
Hou maar... Soldaat.
Commandant.
Kracht voor de Zuiderlanden.
Ik heb hem laten zakken.
Het is allemaal mijn schuld.
Nee.
Dat is het niet.
Wiens schuld dan?
Die van je vader.
Hij is te oud geworden, te achterdochtig.
Zijn geest is te zwak.
Zijn ogen zijn te zwak om te zien
dat, hoeveel emblemen hij ook op de grond smijt,
dit op een dag jouw koninkrijk zal zijn.
Van Durin IV.
Niet van je broer.
Niet van een andere Dwergenheer. Van jou.
En van mij.
En samen zullen we over deze berg en alle andere heersen voor we sterven.
Dat mithril is van ons.
Van jou en mij.
En op een dag zullen we samen
gaan graven.
Sluit het af.
Mijn kinderen.
Werp jullie zonnemantels en helmen af.
De dag is niet langer een last voor jullie.
Dit is nu ons land.
Het is ons thuis.
Heil Adar, Heer van de Zuiderlanden.
Nee...
Dat is de naam van een plek die niet meer bestaat.
Hoe moeten we het dan noemen, Heer-vader?
Adar.
DE ZUIDERLANDEN
Ondertiteld door: Mijke Smits-de Wit
Creatief Supervisor Beatrijs Sluijter