Αν έρθετε στο Ρέικιαβικ, να θυμάστε: Πίλσα.
Τι σημαίνει;
Ώρα για χοτ ντογκ! Ναι!
Στην Ισλανδία, έχουν όλοι τρέλα με τα χοτ ντογκ.
Έτσι είναι.
-Να μοιραστούμε μερικά; -Παρακαλώ.
Ένα χοτ ντογκ με απ' όλα
και πουλντ χοιρινό και αρνί.
Θεέ μου, είναι τέλειο.
Νομίζω ότι το θέλω πίσω.
Είναι εντυπωσιακό.
Αυτό είναι λίγο καυτερό.
Σκέτη απόλαυση!
-Είναι το αγαπημένο μου. -Κι εμένα. Δεν το περίμενα.
Γι' αυτό ταξιδεύεις οικογενειακώς.
Μόνο γι' αυτό.
Ένας άντρας γελαστός και πεινασμένος
Τον κόσμο να γυρίσει έχει βαλθεί
Να καταλάβει προσπαθεί
Τι τέχνη έχει το μακαρόνι Το χοιρινό και το αρνί
Θα σας έρθει οδικώς
Ή και αεροπορικώς
Θα τα πει τραγουδιστά
Ή λίγο χορευτικά
Μαζί σας θα γελάσει
Μαζί σας θα κλάψει
Μόνο μια χάρη σάς ζητά
Κάποιος να ταΐσει
Αν μπορεί κάποιος, παιδιά
Να ταΐσει τον Φιλ τελικά
Τώρα, ας τον ταΐσει κάποιος πια
ΤΑΪΣΤΕ ΤΟΝ ΦΙΛ ΙΣΛΑΝΔΙΑ
Όταν ακούω για την Ισλανδία,
σκέφτομαι
"Θα κάνει κρύο.
Θα είναι απόμερα και ίσως λίγο απαγορευτικά".
Και μετά βλέπεις τη γλώσσα και λες…
Κάθε όνομα εδώ είναι πολύ μεγάλο
και δύσκολο να το προφέρει κάποιος σαν εμένα.
Μου έλεγαν ότι δεν άξιζε το ταξίδι για το φαγητό,
εκτός αν ήθελες πρόκληση.
Αλλά εγώ ήρθα. Και μαντέψτε.
Λένε ότι είναι σαν άλλος πλανήτης,
αλλά δεν είναι.
Δεν είναι δύσκολο να έρθεις.
Βλέπω σε χάρτη ότι είναι ανάμεσα στη Νέα Υόρκη και την Ευρώπη.
Και μαθαίνω ότι δεν έχει μόνο κεφάλι προβάτου και σάπιους καρχαρίες,
κάτι πολύ καλό, αφού εκείνα ξεχάστε τα.
Οπότε, είμαι μέσα.
Πήρα μαζί τη Μόνικα και τη Λίλι για να απολαύσουν τις διακοπές τους,
όσο εγώ θα δουλεύω σκληρά όπως πάντα.
Θα δούμε το φαγητό σύντομα,
μα αφού η ψυχή της Ισλανδίας είναι ριζωμένη
στα φυσικά θαύματά της, θα ξεκινήσω το ταξίδι από την ύπαιθρο.
Εδώ θα βρούμε τον Γκούναρ Φρέιρ Γκούναρσον.
Είναι εξερευνητής και φωτογράφος
που μου έγραψε στο Instagram
και μου έλεγε χρόνια ότι πρέπει να έρθω στην Ισλανδία.
Σχεδόν σε κάθε στροφή, συμβαίνει κάτι άλλο.
Δεν βαριέσαι ποτέ όταν οδηγείς εδώ.
Δεν έχω ξαναδεί κάτι τέτοιο. Μία ώρα να οδηγείς,
θα δεις βουνά, ηφαίστεια, χωράφια με πλούσια βλάστηση,
ρυάκια που γίνονται καταρράκτες, πρόβατα, κριάρια, κατσίκες.
Βγαλμένα από το National Geographic.
Εκεί βλέπουμε άλογα, Φιλ. Κοίτα εκεί πέρα.
Κι εκεί.
Τώρα περνάμε από ηφαιστειακά τοπία.
Μόνο στη Χαβάη έχω δει άλλο τέτοιο σκηνικό.
Κι εκείνη έχει σχηματιστεί από ηφαίστεια στην άλλη άκρη του κόσμου.
Είναι γη που έχει δημιουργηθεί επάνω σε ηφαίστεια και από ηφαίστεια.
Ένα εκρήγνυται τώρα, όσο εγώ κάθομαι εδώ.
ΛΑΒΑ
Έχει αέρα και λίγη ψύχρα εδώ αν και είναι καλοκαίρι.
Αλλά κοίτα τι φοράω εγώ και τι φοράς εσύ.
Θέλω να πω το όνομα της λίμνης;
Λίμνη Κλέιφαρβατν.
Δεν είναι τόσο δύσκολο. Λίμνη Κλέιφαρβατν.
Λατρεύω αυτήν την αίσθηση εδώ.
Είσαι ολομόναχος στη φύση και νιώθεις όλα τα στοιχεία.
Όχι απλή φύση, όμως. Απίστευτα μοναδική φύση.
Ναι. Κάπως έτσι.
-Κι η πόλη απέχει μισή ώρα. -Ναι, απίστευτο.
Απίστευτο.
Σου ετοίμασα κάτι στη σπηλιά.
Το έχω ξανακούσει αυτό.
Εδώ δείτε!
Εδώ ζεις, λοιπόν.
Ετοίμασες και καφέ.
-Σωστά. -Σαν επιστημονικό κιτ.
Και ωραία θέα.
Ορίστε.
-Στα ισλανδικά λέμε "σκαλ". -Σκαλ!
Σκαλ, φίλε μου.
Σου έχω κάτι εδώ που το λέμε…
Στα Ισλανδικά λέγεται φλάτκακα.
Φλάτκακα!
Σημαίνει κέικ παντεσπάνι, μα αυτό είναι σαν ψωμί.
-Κάτι σαν πίτα! -Αλείφουμε βούτυρο.
Και καπνιστό αρνί.
Καπνιστό αρνί. Σαν καπνιστό ζαμπόν.
Ναι, ακριβώς.
-Τέλειο. Η καπνιστή γεύση. -Ναι.
Τρώω σε μια σπηλιά στη λίμνη Βέιβαρβατ.
Το σκότωσες.
Κλέιφαρβατν.
Την πρώτη φορά το είπα σωστά. Βάλε εκείνο, Ρίτσαρντ.
Αυτό είναι αποξηραμένο ψάρι. Έχεις δοκιμάσει;
Ο καρχαρίας που άκουσα είναι;
Όχι. Δεν είναι ο καρχαρίας που άκουσες.
Καπνίζουμε και αποξηραίνουμε. Διατηρούμε φαγητό σε άλμη.
Έχει πολύ ξερή υφή.
-Είναι σαν μπάκαλα. -Ναι. Βασικά, είναι σαν παστό ψάρι.
Επειδή είναι τόσο στεγνό, βάζουμε αρκετό βούτυρο.
Μέχρι και το παπούτσι μου θα έτρωγα με τέτοιο βούτυρο.
Για να δούμε.
Είναι πολύ στεγνό.
Ό,τι δοκιμάζεις εδώ είναι παραδοσιακό ισλανδικό φαγητό
που τρώμε από την εποχή των Βίκινγκς.
Είπα ότι θα έτρωγα και το παπούτσι μου;
Μην το δοκιμάσετε με μασέλα.
Αλλά δεν είναι και όλα τόσο σκληρά.
Ευτυχώς, υπάρχουν και μαλακές ισλανδικές παραδόσεις,
όπως το γιαούρτι σκιρ με κρέμα, μούρα
και κάτι βρώσιμα λουλούδια που ο Γκούναρ μάζεψε έξω από τη σπηλιά.
Είναι υπέροχο!
Τελικά μ' αρέσει η φύση.
Πάμε στην πόλη.
Το Ρέικιαβικ είναι η πιο κοντινή πρωτεύουσα
στον Αρκτικό Κύκλο. Το καλοκαίρι ο ήλιος σχεδόν δεν δύει,
άρα έχουν περισσότερο φως και περισσότερο χρόνο για γλυκά.
Braud & Company είναι;
Brauð og Co.
Ναι. Εντάξει.
Θεέ μου.
Με συγχωρείτε, Ισλανδοί. Brauð & co. Ψωμί και παρέα.
Είναι ένα απαραίτητο αρτοποιείο σε μια πόλη γεμάτη αρτοποιεία.
Ο διευθυντής;
Βίδαρ.
Θεέ μου.
Βίδαρ.
-Γεια σου! -Είμαι ο Φιλ.
Καλώς ήρθες στην Ισλανδία.
Γεια σου, κόσμε. Γεια σας!
-Αμερικανίδες, σωστά; -Ναι.
Τι κάνετε εδώ;
Γυρίσαμε την Ευρώπη πέρσι. Θέλαμε κάτι καινούριο.
Καινούριο αυτό.
Ειδικά το να φοράω μπουφάν Ιούλιο μήνα.
-Θα κεράσεις τις φίλες μου γλυκά; -Ναι, φυσικά.
-Ευχαριστούμε. -Κανένα πρόβλημα.
Ναι. Θα δοκιμάσεις ρολό κανέλας. Είναι ο ροκ σταρ εδώ.
Είναι ζεστό.
Γι' αυτό έρχονται όλοι. Κατευθείαν από τον φούρνο.
Δεν έχω φάει καλύτερο.
-Γι' αυτό έρχεσαι στην Ισλανδία. -Σίγουρα.
Πού γνωριστήκατε;
Κάποιες ήμασταν συμμαθήτριες, κάποιες, συμφοιτήτριες.
Πέρσι περάσαμε πέντε εβδομάδες στην Ευρώπη,
κι είπαμε να το κάνουμε ξανά.
Εγώ πρώτη φορά ταξίδεψα στα 23. Δεν ήρθα καν στην Ευρώπη,
αλλά μου άλλαξε τη ζωή. Φαντάζομαι νιώθετε το ίδιο.
-Κι εμείς 23 είμαστε. -Τέλεια!
Αυτό είναι φοβερό. Τι άλλο να φάμε;
Κέικ ευτυχισμένου γάμου. Μαρμελάδα ραβέντι. Κάτι σαν κραμπλ.
-Είναι πολύ ισλανδικό. -Πολύ Ισλανδικό!
Το φτιάχνουν όλες οι γιαγιάδες στην Ισλανδία.
-Αλήθεια; -Έχουν όλοι μυστικές συνταγές.
Η γιαγιά μου δεν έφτιαξε ποτέ.
Ηλίθια γιαγιά.
Οι Ισλανδοί είναι πολύ παραδοσιακοί στα αρτοποιεία.
-Εμείς θέλαμε κάτι νέο. -Το καταφέρατε.
Είναι ωραίο. Πολύ σκανδιναβικό.
Είναι τέλειο.
Δείτε τις ιδιοφυΐες. Φοβερό.
Παίζουν το τραγούδι μου!
-Είναι η μηχανή κοπής ψωμιού. -Μ' αρέσει αυτό.
Πάρτι σε αρτοποιείο.
Καλό, έτσι;
Είμαι Ισλανδός!
Λίγο κέικ για τη σύζυγο;
-Ναι. -Φυσικά.
Για έναν ευτυχισμένο γάμο.
Όντας στον Βόρειο Ατλαντικό,
η αλιεία ήταν πάντα κύρια βιομηχανία της χώρας.
Έχουν τέλεια ψάρια παντού. Εδώ, ας πούμε.
Το Seabaron είναι το εστιατόριο που ψάχνεις στις διακοπές.
Πολύ χαλαρό, με ένα από τα πιο νόστιμα πιάτα.
Αυτή είναι σούπα με αστακό.
Πολύ καλή.
Είναι απίστευτα καλή σούπα κι έχει τα πιο τρυφερά, υπέροχα,
μεγάλα κομμάτια αστακού. Γιατί είναι τόσο τρυφερά;
Γιατί δεν είναι ο αστακός που ξέρουμε.
Στα ισλανδικά, "αστακός" σημαίνει και "καραβίδα".
Πολύ πιο σπάνια και πολύ καλύτερη από τον αστακό.
Μοιάζουν με γαρίδες με ντελικάτες δαγκάνες και είναι ακριβές
και δυσεύρετες στις ΗΠΑ. Εδώ, όμως, αφθονούν.
Οπότε, εγώ λέω να το λέτε όπως θέλετε.
Εγώ το λέω…
Και μετά έρχονται κι αυτά τα υπέροχα ψητά σουβλάκια
από το πιο φρέσκο ψάρι.
Πρώτη φορά τρώω λυκόψαρο.
Είναι πολύ απλό. Είσαι στο νερό.
Έχεις ό,τι λατρεύεις στις διακοπές.
Τόσο μαλακό και τρυφερό.
Ας δοκιμάσουμε τη σάλτσα σκόρδου.
Έχετε δει ποτέ λυκόψαρο;
Σε κάνει να ουρλιάζεις…
Πολύ πιο όμορφο ως σουβλάκι.
Συγγνώμη, λυκόψαρο.
Το Ρέικιαβικ συνδυάζει παλιά και νέα αρχιτεκτονική.
Μικρές παραδοσιακές κατασκευές κι εκπληκτικά μοντέρνα κτίρια,
όπως η εντυπωσιακή εκκλησία που νομίζεις ότι θα εκτοξευτεί.
Κι η φουτουριστική αίθουσα Harpa,
εμπνευσμένη εξωτερικά από τα πετρώματα του νησιού.
Κάποιοι γεφυρώνουν παλιό και νέο, όπως το κτίριο με τον χλοοτάπητα.
Και τυχαίνει να έχω ραντεβού με την αρχιτεκτόνισσά του,
τη Σρούτι Μπασάπα.
Είναι επίσης σπουδαία αρθρογράφος φαγητού, και θα πάμε να φάμε στο Sumac.
Είναι το παλιό τμήμα του Ρέικιαβικ.
Εδώ κατοικήθηκε για πρώτη φορά.
Είσαι στην καρδιά του Ρέικιαβικ.
-Δεν είναι πολύ γοητευτικό; -Είναι.
Τι σε έφερε εδώ;
Ο άντρας μου είναι Ισλανδός. Σπουδάσαμε μαζί στην Ισπανία.
-Ναι. -Και μετακόμισα εδώ για τον καιρό.
Ένας σεφ εδώ ερωτεύτηκε τη Μέση Ανατολή,
γύρισε στην Ισλανδία και έφερε φαγητά από κει
στο Ρέικιαβικ.
Γεύσεις του Λεβάντε, της Μέσης Ανατολής.
Διαφέρουν εκ διαμέτρου από το ισλανδικό φαγητό,
από τις παραδοσιακές γεύσεις.
Διαπιστώνω όπου πηγαίνω ότι ο κόσμος είναι πιο ανοιχτός στον υπόλοιπο κόσμο.
Ορίστε.
-Υπέροχο. -Αυτά είναι καυτερά.
Να τος κι ο υπόλοιπος κόσμος.
Χούμους, πίτα, ελληνικό χαλούμι
και τηγανητά ισλανδικά μανιτάρια.
-Θα κάνω αυτό, έτσι; -Ναι, κάν' το.
-Έτσι γίνεται. -Το λατρεύω.
Ακριβώς τέτοιες μείξεις μού αρέσουν.
Δεν έχουμε φάει τόσο καλό φαγητό εδώ.
Δεν είχατε καλή φήμη από άποψη φαγητού.
Στο παρελθόν, δεν υπήρχε κουζίνα. Ο κόσμος απλώς επιβίωνε.
Είμαστε νησιωτικό έθνος. Δεν ψάχνουμε απόλαυση και πολυτέλεια.
Το φαγητό είναι τροφή.
Τρώμε κεφάλι προβάτου και σάπιο καρχαρία…
Εγώ σάπιο καρχαρία δεν τρώω. Εσύ;
-Όχι. -Έχεις δοκιμάσει;
Το έχω μυρίσει και νομίζω ότι αρκεί.
Να 'ναι καλά οι πρωτοπόροι που προηγήθηκαν.
Αλλά τώρα έχουμε και πρόσβαση σε όλα αυτά τα υλικά.
Το απόγειο του ισλανδικού φαγητού.
Κι οι σεφ είναι επικεφαλής.
Αυτό είναι υπέροχο.
-Φοράς ισλανδικό πουλόβερ; -Ναι, το πήρα χθες.
-Το καλοκαίρι μας. -Αλλά είναι Ιούλιος.
Όταν βλέπω το νερό και με βλέπει που το βλέπω, στέλνει αέρα.
Ναι.
Και μετά είναι σαν να στέκεσαι στη μέση του Ατλαντικού Ωκεανού,
που είσαι, βασικά.
-Τα ισλανδικά αρνίσια παϊδάκια. -Το περίμενα το αρνί!
Το αγαπημένο μου φαγητό. Είναι μια απλή σάλτσα.
Και μετά έχουμε φακές, ψητά σταφύλια και τηγανητά αμύγδαλα.
Ιδιαίτερη υφή, πολύ διασκεδαστική.
Πολύ νόστιμο.
Ισλανδικό αρνί αλά μεσογειακά.
Το ισλανδικό φαγητό είναι καπνιστό, αλμυρό, ή γλυκό.
Πάντα κάτι από αυτά τα τρία,
αλλά διευρύναμε πολύ τους ορίζοντές μας.
Και αναδεικνύει τέλεια το αρνί.
Φοβερό ψάρι, φοβερό αρνί.
Πώς λένε τον σεφ;
Θράουιν.
Δεν υπάρχει κανένας Μπομπ;
Ισλανδία, ο παράδεισος της περιπέτειας.
Μπορείς να κατασκηνώσεις, να κάνεις πεζοπορία, ορειβασία,
να δεις την άγρια ζωή, να περπατήσεις εδώ αν σου αρέσουν αυτά.
Να που τα κάνω κι εγώ όλα αυτά…
Ναι!
…νοητά.
Και τι θα με βάλει να κάνω σήμερα ο Ρίτσαρντ;
Θα πάω στα πιο κρύα νερά της Γης.
Ας βάλουμε μια ωραία, στεγνή στολή.
Δεν είμαι και τόσο μικρούλα πια.
Φίλιπ, είναι πολύ άνετη.
Και μοιάζει πολύ άνετη.
Ένα από τα πιο διάσημα σημεία για βουτιές και καταδύσεις
λέγεται Σίλβρα.
Εντάξει, Φιλ. Μπες εδώ.
Ο λόγος που είναι τόσο φοβερό για όσους τους αρέσουν τέτοια
είναι ότι μπορείς να αγγίξεις τις δύο τεκτονικές πλάκες.
Την πλάκα της Βόρειας Αμερικής και την Ευρασιατική.
Μπορείς να κολυμπήσεις ανάμεσά τους και να τις αγγίξεις και τις δύο μαζί.
Επίσης, επειδή είναι νερό παγετώνων,
είναι κρυστάλλινο.
Μπορείς να δεις μέχρι πολύ βαθιά.
Πρέπει να σας πω ότι όλα αυτά που σας είπα εμένα δεν με νοιάζουν.
Και γιατί θα μπεις;
Δάχτυλο.
Είχα χτυπήσει το δάχτυλό μου
και πονούσα μόνο που έβαζα τη στολή.
Τώρα τράβηξέ την πάνω.
Είναι στεγανή στολή, που σημαίνει ότι θα μείνω στεγνός.
Σήκωσε τα χέρια.
Και έχεις και μια ισοθερμική στολή στην οποία στριμώχνεσαι
σαν λουκάνικο.
Ένα, δύο, τρία.
Πρέπει να τη σφίξεις όσο πιο πολύ γίνεται.
Πες μου πώς νιώθεις.
Εντάξει, τέλεια.
Μια χαρά.
Κι αρχίζεις να αναρωτιέσαι γιατί χρειάζεσαι τόση προστασία.
-Τα χείλη σου είναι μοβ. -Θα πεταχτούν τα μάτια σου.
Γιατί όμως; Γιατί;
Γιατί το νερό μετά βίας είναι νερό.
Είναι έναν βαθμό πάνω από το μη νερό.
Μακροζωία και ευημερία!
Καλώς ήρθατε στο πιο θλιβερό επεισόδιο των Τελετάμπις.
Είμαστε σχεδόν στο νερό.
Πώς νιώθεις;
Βλέπεις τι κάνω;
-Εντάξει. -Εντάξει είναι;
Ναι.
Μετά βίας αναπνέω. Νιώθω ότι θα μου πεταχτεί το κεφάλι.
Και θα βουτήξουμε κιόλας.
Θα περπατήσουμε προσεκτικά μέχρι το νερό.
Το έκανε κι ο Τομ Κρουζ.
Άρα είμαι σαν εκείνον, έτσι;
Έτσι μπράβο.
Ακούστε να δείτε.
Με το που μπήκα,
νερό παντού.
Ήμουν πολύ σφιχτά τυλιγμένος.
Στα αυτιά, στη μύτη. Δεν αναπνέω. Τα χέρια μου παγώνουν.
Το στόμα, το μόνο εκτεθειμένο, παγώνει ολοκληρωτικά
με το που αγγίζω το νερό.
Ποια δεν είχε πρόβλημα;
Η Μόνικα!
ΜΟΝΙΚΑ
Ωραίο, έτσι;
Ναι!
Ναι, πολύ ωραίο.
Είναι όμορφα; Ναι, αλλά εγώ σκέφτομαι μόνο το νερό που μπαίνει μέσα.
Δεν θα 'πρεπε.
Πήραμε τόσες προφυλάξεις για να μην μπει νερό.
Μπήκε νερό, Ρίτσαρντ. Μπήκε νερό.
Πώς νιώθετε;
Είναι φοβερό!
Έχω νερό στη μύτη…
Φιλ, θέλεις να συνεχίσουμε την ξενάγηση;
Ο Τζον, ο σκηνοθέτης, κι ο Ρίτσαρντ είναι ενθουσιασμένοι για τις πλάκες,
μα ας είμαστε ειλικρινείς.
Δέκα λεπτά μόνο αντέχω.
Εντάξει, εγώ γυρίζω.
Είμαι σαν μια μεγάλη, αβοήθητη, δύσμοιρη εβραϊκή ενυδρίδα.
Ναι. Θα σε γυρίσω πίσω.
Είδες το Σίλβρα. Σου άρεσε;
Το λάτρεψα.
-Ρίτσαρντ… -Ναι;
Δεν αγγίζεις τις πλάκες τελικά.
Τώρα μου το λέτε;
Είσαι στην κοιλάδα ανάμεσά τους, αλλά δεν τις αγγίζεις.
Κρυώνεις;
Τους ακούτε που γελάνε; Τι αστεία εκπομπή. Παραιτούμαι.
Ο ήρωας κατακτητής.
Εγώ ήθελα να έρθω εδώ. Ξέρετε γιατί;
Γιατί το νερό είναι στους 32 βαθμούς.
Ξέρετε ποιος πήγε; Ο Ρίτσαρντ κι όλο το συνεργείο.
Πήγαν όλοι!
Όλο το συνεργείο. Πέρασαν όλοι τέλεια.
"Πρέπει να πας". "Εντάξει, πότε;"
"Δεν έχουμε χρόνο για να πας κι εσύ.
Ξέρεις τι μπορείς να κάνεις; Να πας να παγώσεις στο Σίλβρα".
Απόψε θα πάμε για ιταλικό.
Σωστά. Ιταλικό στο Ρέικιαβικ.
Θα πάμε στο εστιατόριο Primavera, σε μια πανέμορφη τοποθεσία.
Μπορείς να έρθεις με το σκάφος σου.
Ευχαριστώ.
Το άνοιξε το 1993 ο σεφ Λέιφουρ Κόλμπινσον,
τότε που μόλις ξεκινούσε η γαστρονομική επανάσταση,
και έγινε δημοφιλές για ενδιαφέροντα λόγο.
Διορθώστε με αν κάνω λάθος. Είναι αλήθεια ότι σύστησε τα φρέσκα ζυμαρικά στη χώρα;
-Ακριβώς. -Έτσι νομίζω.
Απίστευτο. Είσαι κάτι σαν τους Beatles.
Έφτιαχναν ζυμαρικά;
Εδώ με έφερε ο σεφ Γκούναρ από το βραβευμένο εστιατόριο Dill,
το οποίο έκανε δημοφιλή την ισλανδική κουζίνα.
Έφτιαχναν όλοι γαλλικό φαγητό. Ήταν η μόνη κουζίνα.
Είπα "Θα υπάρχει και κάτι άλλο".
Άρχισα να πηγαίνω στην Ιταλία. Δεν πηγαίναμε στο εξωτερικό τόσο συχνά.
Όχι. Καθόλου.
-Ερωτεύτηκες τα ζυμαρικά. -Και την Ιταλία.
Άρχισα να ακολουθώ την ιταλική κουζίνα.
Καταλαβαίνω απόλυτα. Ιταλία.
-Τσιν τσιν. -Τσιν τσιν.
Θα ξεκινήσουμε με λίγη μπουράτα,
την όποια εισάγουμε από την Απουλία.
Φρέσκια κάθε εβδομάδα.
Αλλά πριν από 30 χρόνια, δεν κάναμε εισαγωγή κρασιών.
Δεν είχαμε ελαιόλαδο, πολέντα ή ρύζι.
Δεν υπήρχε τρόπος να βρείτε;
Τυριά, προσούτο, σαλάμι.
Δεν επιτρέπονταν τα εισαγόμενα κρέατα.
-Τώρα επιτρέπονται. -Σωστά.
Ψητή μπουράτα.
Δεν περίμενα ψητή μπουράτα και ντομάτες στην Ισλανδία.
Φτιάξαμε μαρμελάδα ντομάτας. Έχουμε πανγκρατάτο από πάνω.
Λίγο ελαιόλαδο από το Κιάντι.
Μερικές φορές δεν χρειάζεσαι πολλά για να φτιάξεις κάτι νόστιμο.
Σωστά, όταν ξεκινάς με καλά υλικά.
-Ναι. -Είναι εκπληκτικό.
Είμαι στην Ιταλία.
Κοιτάξτε.
-Τι ζυμαρικά φτιάχνεις; -Φτιάχνουμε πολύ λεπτά…
Λέγονται ταλιαρίνι.
Θα τα σερβίρουμε με καφέ βούτυρο,
φουντούκια, φασκόμηλο και καρύδια.
Είναι πολύ απλά. Και παρμεζάνα.
-Ποιο είναι το αγαπημένο σου πιάτο του; -Αυτό είναι μάλλον.
Εσύ το ζήτησες;
-Όχι. -Ξέρει ότι σου αρέσει.
Το έφαγα την τελευταία φορά που ήρθα.
Πολύ καλό.
-Πιάτο της βόρειας Ιταλίας. -Ναι, σωστά.
Σε ταξιδεύει εκεί.
Όταν παρουσίασες φρέσκα ζυμαρικά
σε άτομα που δεν είχαν ξαναφάει, τους άφησες άφωνους;
Τους πήρε χρόνια.
Τι;
Μου γυρνούσαν τα πιάτα τους. "Τι είναι αυτό;
Δεν μαγειρεύουμε έτσι τα ζυμαρικά.
Τα μαγειρεύουμε για 25 λεπτά".
Είναι αδιαμφισβήτητο. Δεν το πιστεύω.
Άσε που οι Ισλανδοί έτρωγαν πάντα πατάτες με το γεύμα τους.
-Ναι. -Και τώρα είχαν μόνο ζυμαρικά.
Ευχαριστώ, σεφ. Χόρτασα.
Τρώμε λευκή τρούφα τον Νοέμβριο.
Δεν θα έρθω τον Νοέμβριο.
-Τι; -Πολύ κρύο.
-Είναι τέλεια τον Νοέμβριο. -Τι εννοείς;
Είναι ωραία;
Ναι. Μ' αρέσει πολύ ο χειμώνας εδώ. Δεν έχει τόσο πολύ κρύο.
-Αφογκάτο. Ξέρω πολλά. -Αφογκάτο, σωστά.
Ωραίος είναι.
-Τέλεια. -Ευχαριστώ!
Οι Ιταλοί ξέρουν καλά τι κάνουν.
Φανταστικό. Πώς είναι το "φανταστικό";
Φράμπερτ.
Γεωθερμική θερμότητα κι ενέργεια ρέει κάτω από την Ισλανδία.
Αξιοποίησαν αυτήν την ενέργεια για ρεύμα,
για θέρμανση και για μαγείρεμα.
Φαίνεται πολύ τυχαίο. Αυτό το σημείο είναι δροσερό.
Αλλά ακριβώς δίπλα ζεματάει. Δεν πλησιάζουμε καν.
Ακριβώς. Από δω βγαίνει βραστό νερό.
Ναι.
Εδώ πίσω μας έχουμε μια μεγάλη ιαματική πηγή.
Μ' αυτή θερμαίνουμε όλα τα σπίτια στο χωριό.
Ο νέος φίλος μου, ο Σίγκι, θα μας δείξει
έναν πολύ κουλ τρόπο να ψήνεις ψωμί.
Να το ψωμί που θάψαμε χθες.
-Χθες. -Ναι.
Είναι κάτω από τη γη 24 ώρες τώρα;
Κι εδώ θα δεις ότι η ενέργεια θα πεταχτεί με δύναμη.
Η ενέργεια θα πεταχτεί με δύναμη. Πρέπει να κάνω πίσω;
-Βλέπω τις φούσκες! -Ναι.
Πάμε λίγο πίσω.
Ο Σίγκι έφτιαξε ζύμη για ψωμί όπως γίνεται συνήθως,
την έβαλε σε κατσαρόλα, την κάλυψε με μεμβράνη
και την έθαψε στη βραστή άμμο.
Βλέπεις πόσο ισχυρό είναι.
-Εδώ πάνω. -Την πιάνεις με γυμνά χέρια.
Ζεματάει. Για δες!
-Από τη γη. -Η κουζίνα της φύσης.
Η κουζίνα της φύσης.
Τέλειο!
Σίγκι.
Είναι σαν ένα τέλειο κέικ.
Έλα τώρα!
Μυρίζει σαν γλυκό ψωμί σίκαλης.
-Μπορώ να κάνω αυτό; -Ελεύθερα.
Πολύ καλό.
-Επιδόρπιο. -Ευχαριστώ.
Το ψωμί είναι τέλειο σε κάθε περίπτωση.
Δεν ήταν απλά καλό
για ψωμί που ψήθηκε κάτω από την άμμο σε γεωθερμικό
νερό με φυσαλίδες από τη γη.
Είμαι τεχνολογικά προηγμένος.
Και μια υπέροχη πέστροφα από τη λίμνη.
Αμάν!
Καπνίζεται στη φάρμα στην άλλη πλευρά.
Φανταστικά.
-Βάζεις βούτυρο και καπνιστή πέστροφα. -Σωστά.
Είναι τέλειος συνδυασμός. Το ψάρι είναι λίγο αλμυρό.
Ναι.
Το ψωμί είναι λίγο γλυκό. Η τέλεια ισορροπία.
Ορίστε.
-Στην υγειά μας. -Στην υγειά μας.
Η μπουκιά της Ισλανδίας. Αυτό νιώθω.
Ναι. Είναι φοβερό.
Ο Κρις Μπέρκαρντ είναι εξερευνητής και φωτογράφος.
Οι φωτογραφίες του είναι υπέροχες.
Απαθανατίζει την ουσία της χώρας.
Φίλε, αυτό είναι. Αυτό ακριβώς. Αν έρθει κύμα…
Πάμε σε αγαπημένο μέρος του,
στην πρώτη αίθουσα φαγητού στην Ισλανδία που φτιάχτηκε σε παλιό σταθμό λεωφορείων.
Αυτό είναι το Skál!
-Είσαι από τις ΗΠΑ. -Καλιφόρνια, γέννημα θρέμμα.
Γιατί στην Ισλανδία;
Νομίζω ότι έκανα 75 ταξίδια και σε κάποια φάση είπα
"Γιατί έρχομαι και μετά γυρίζω σπίτι;
Γιατί δεν μένω παραπάνω;"
Είναι μέρος που με εμπνέει από πολύ μικρό.
-Ορίστε. -Ευχαριστώ πολύ.
Θα μπορούσα να απολαμβάνω
τους ανθρώπους, το τοπίο, όλα αυτά. Υπάρχουν και πολύ δύσκολες στιγμές, αλλά…
Τώρα θα μιλάς για το απίστευτο κρύο του χειμώνα.
Βασικά, η Ισλανδία δεν είναι πιο κρύα από τη Νέα Υόρκη.
Ο αέρας είναι το θέμα. Αν φοράς καπέλο, θα σ' το πάρει αμέσως.
Αλλά νομίζω ότι είναι ένα από αυτά τα μέρη
όπου όση περισσότερη ενέργεια δώσεις, θα σου επιστραφεί επί δέκα.
Παιδιά, είστε έτοιμοι για φαγητό;
Το μενού στο Skál είναι κλασικό ισλανδικό με μια πινελιά μοντερνισμού.
Ο σεφ Μάουνι είναι εδώ από τότε που άνοιξε.
Λοιπόν. Ξεκινάμε με ισλανδικά χτένια.
Έχουν κρέμα χρένου, άνηθο κι έλαιο φουντουκιού.
Πανέμορφο πιάτο.
Κι εδώ έχουμε παντζάρια μπρεζέ με ισλανδικό μασκαρπόνε, άνηθο, καρύδια
και φύλλα μουστάρδας.
Θυμηθείτε να τα ανακατέψετε.
Ας ανακατέψουμε.
Κάθε λεπτομέρεια είναι απαραίτητη.
Θεέ μου.
Φοβερό το χρένο. Έλα τώρα.
Τέλειο πιάτο.
Είναι βγαλμένο κατευθείαν από το τοπίο.
Για δες. Ξέρεις να στήνεις και πιρούνια, όχι μόνο φωτογραφίες.
Έχει ενδιαφέρον. Καρότα, παντζάρια και κάποια άλλα που καλλιεργούν εδώ.
Είναι σαν φαγητό επιβίωσης.
Βρήκαν καλές συνταγές με βάση τα υλικά που είχαν.
-Δεύτερος γύρος. -Φοβερό.
-Σάντουιτς με χοιρινή κοιλιά. -Τι;
Και ψητός αρκτοσαλβελίνος.
Τα δύο πιάτα κατατεθέν μας.
Δοκίμασες αρκτοσαλβελίνο; Είναι το αγαπημένο μου ψάρι.
Έχει κάππαρη κι εσαλότ. Υπέροχο.
Είναι πεντανόστιμο!
Σαν σολομό με πιο ήπια γεύση.
Αυτό είναι.
Ας δοκιμάσουμε το χοιρινό. Αυτό πώς λέγεται;
-Σάντουιτς φλασκεστάιγκ. -Πώς;
Σάντουιτς φλασκεστάιγκ. Είναι δανέζικο.
-Αλήθεια; -Ναι.
Φλασκεστάιγκ.
Χοιρινό, παντζάρια, πίκλες, μαγιονέζα.
Μόλις ήρθε στο τραπέζι, ήξερα ότι θα ήταν καλό.
Ας πούμε ότι είναι ισλανδικό σάντουιτς με κορν μπιφ.
Σαν σάντουιτς Ρούμπεν;
Ξεροψημένο.
Κρις, βγάζεις υπέροχες φωτογραφίες.
Θέλεις ποτέ να πεις "Το απαθανάτισα, οπότε δεν χρειάζεται να πας".
Η μαγεία δεν είναι στην εικόνα.
Είναι εδώ πάνω, είναι εδώ.
Οι φωτογραφίες μου ίσως κάνουν κάποιους να πουν
"Θέλω να ζήσω αυτήν την εμπειρία".
Αυτό ελπίζω να γίνει.
Αποτελείς έμπνευση.
-Γεια μας, φίλε. Ναι. -Στους νέους φίλους.
LEMMY ΖΩΝΤΑΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ
Θα πάω με τις αγαπημένες μου στο υπέροχο Le Kock,
που σημαίνει κόκορας.
Μη σας μπαίνουν ιδέες.
Εδώ ο σεφ έχει στόχο την κοιλιά μου.
Καλή η Ισλανδία;
Εγώ τη λατρεύω.
-Γεια σας. -Μόλις έγινε καλύτερη.
-Σας έφερα μερικά μπέιγκελ. -Μάρκους!
-Χάρηκα. -Παρομοίως.
Τι σ' έφερε στην Ισλανδία;
Είμαι μισός Ισλανδός. Έχω διπλή υπηκοότητα.
Μεγάλωσα στις ΗΠΑ, σπούδασα στη Φλόριντα
και μετά μετακόμισα στο Νέο Χαμσάιρ, όπου δούλεψα σε εστιατόρια.
Και μετά τους έφερες αμερικάνικο φαγητό.
Κλασικό μαγαζί με μπέιγκελ και μπέργκερ στην Ισλανδία.
Είναι απίστευτο. Τι έχουμε;
Λοιπόν, έχουμε σολομό σε μπέιγκελ
με μπιφτέκι αυγού.
Μπέιγκελ Τσόρτσιλ. Ζαμπόν, αυγό και τυρί σε μπέιγκελ παρμεζάνας.
Και το αγαπημένο μου, το Κοστάνζα.
Αλατισμένο μοσχαρίσιο κρέας με πίκλες, μουστάρδα, μαγιονέζα.
Δεν γίνεται να προωθήσω άλλες κωμωδίες, αλλά φαίνεται εξαιρετικό.
Μάρκους, μη φύγεις. Θέλω να σε κατηγορήσω.
Σε σύγκριση με της Νέας Υόρκης;
-Καλά; -Θεέ μου.
Τι είναι η Νέα Υόρκη;
Καταπληκτικό.
Μπορεί να είναι ο καλύτερος καπνιστός σολομός του κόσμου.
Έφερα το επόμενο πιάτο σας.
Ευχαριστώ.
Έχουμε μερικά μπέργκερ.
Ένα κλασικό σμας μπέργκερ με κέτσαπ με τρούφα
κι ένα απλό τσίζμπεργκερ.
Βάζουμε ισλανδικό λάχανο.
Δοκίμασε.
-Και τέλος… -Σάντουιτς με ψητό τυρί και σούπα.
Ναι.
Το φαγητό έχει αγάπη.
Μοιάζεις με σκληρό τύπο, αλλά είσαι γατούλα.
Ισχύει.
-Ξεκινάω. -Κάν' το.
Φοβερό.
Φοβερό κρέας, μισοψημένο.
Τέλειο. Το τέλειο τσίζμπεργκερ.
Η τέλεια σούπα.
Θα κάνω αυτό.
Εγώ δεν βουτάω.
Όχι;
-Όχι. -Δοκίμασες να βουτήξεις σάντουιτς;
Δεν μ' αρέσει το μουλιασμένο ψωμί.
Και ξέρεις και τι άλλο; Προτιμά χάμπουργκερ από τσίζμπεργκερ.
Ναι. Είναι φρικιό.
Πολύ διασκεδαστικό φαγητό.
Δεν το κάνω για όλους, αλλά επειδή σας συμπαθώ…
-Επιστρέφω αμέσως. -Μας συμπαθεί;
Θεέ μου.
-Σας έμεινε χώρος; -Ευχαριστούμε. Ναι.
-Λίγος χώρος ακόμη. -Θεέ μου.
Το τέλειο ντόνατ με μαρμελάδα.
Μεγαλώνοντας στο Μπρονξ, λάτρευα ένα αρτοποιείο.
Οι δικοί μας μας έπαιρναν ντόνατ με μαρμελάδα.
Το ορκίζομαι, αυτό εδώ με γύρισε στη Λεωφόρο Τζόνσον του Ρίβερντεϊλ.
Ήταν απίστευτο.
-Κρεμ μπρουλέ. Έτοιμη; -Έτοιμη.
-Πρόσεχε, αγάπη μου. -Εντάξει.
-Θεέ μου. -Λίλι!
Καλό;
Εσείς
δεν πρόκειται να φάτε.
Γεια, ψάχνω τον Τομ Πάπα.
Γεια!
Γεια σου, Τομ.
Είσαι στο σπίτι ή σε περιοδεία;
Γύρισα σπίτι για λίγο και φεύγω ξανά αύριο.
Θα πάω στο Γουίνιπεγκ και στο Μόντρεαλ.
Φοβερό το Μόντρεαλ. Σου έχω λίστα αν θες.
Όταν μου έδωσες λίστα για το Παρίσι…
Απίστευτο.
Τι ωραία. Τώρα νιώθω χρήσιμος.
-Ναι. -Καλό είναι να έχεις σκοπό.
Πας παντού. Θα έχεις και δική σου λίστα.
Όταν κάνεις σταντ απ, πας από μέρος σε μέρος
και δεν έχεις χρόνο για καλό φαγητό.
Έχω λίστα με καλά βενζινάδικα για μπάρες πρωτεΐνης
πηγαίνοντας στο θέατρο.
-Έχεις έρθει στην Ισλανδία; -Όχι.
Είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά μέρη.
Δεν γίνεται να οδηγείς δέκα λεπτά και να μη δεις κάτι εντυπωσιακό.
-Καλή η φύση, μα τα αρτοποιεία τι λένε; -Φαγητό.
Τα αρτοποιεία;
Τι αστείο που τα αναφέρεις. Γεια σου, αρτοποιείο.
Ρε φίλε!
Αυτά εδώ είναι από το Brauð og Co.
Νομίζω ότι είναι το καλύτερο ρολό κανέλας που έχω φάει.
Θεέ μου. Θα διαλύεται στο στόμα.
Είναι απίστευτο.
Αυτά θα έπρεπε να μου τα λες πριν φύγεις,
ώστε να έρχομαι μαζί σου.
Δεν θέλω να ακούω πού πας και τι τρως,
ενώ εγώ τρώω σκουπίδια στην κουζίνα μου.
Εσύ είσαι στον παράδεισο.
Να με προειδοποιείς.
Θα σου δείξω ισλανδικό χοτ ντογκ. Είναι κάπως διάσημα.
-Σ' αρέσουν τα χοτ ντογκ; -Πολύ.
Στην εκπομπή μου, κάνουμε διαγωνισμό τα καλοκαίρια.
Ποιος θα φάει τα περισσότερα.
Αυτό είναι πολύ αστείο,
γιατί το συνεργείο κάνει διαγωνισμό με ισλανδικά.
Έτσι είναι. Έχει τηγανητά και ωμά κρεμμύδια.
Το χοτ ντογκ είναι από αρνί και χοιρινό. Υψηλής ποιότητας κρέας.
Έχει τη μουστάρδα τους και ρεμουλάντ.
Τζάρεντ, είπες ότι… Πού είναι ο Τζάρεντ;
Είσαι στα 15,75 χοτ ντογκ; Θέλεις να τα κάνεις…
-Όχι! -Μην του το δώσεις.
Σ' εμένα!
Είμαι πίσω 0,25.
Μεγάλη αναμέτρηση.
-Τελείωσέ το! -Μη!
Θα νόμιζε κανείς ότι μιλάνε για το Παγκόσμιο Κύπελλο.
-Ακούς; -Σαν να βλέπω τους γονείς μου να μαλώνουν.
Αλήθεια είναι.
Μιας και είσαι από τους αγαπημένους μου κωμικούς,
ήθελα να πεις ανέκδοτο για τον Μαξ.
Δεν έχω πολλά ανέκδοτα στο μυαλό μου.
Μπορείς να το διαβάσεις.
Εντάξει. Μια γυναίκα μπαίνει σε φαρμακείο μια μέρα
και λέει στον φαρμακοποιό
"Θέλω ένα δηλητήριο που θα σκοτώσει τον άντρα μου,
αλλά θα φανεί ότι πέθανε από φυσικά αίτια".
Ο φαρμακοποιός λέει "Θα πρέπει να σας καταγγείλω".
Η γυναίκα βγάζει κάτι από την τσέπη της
και το δίνει στον φαρμακοποιό.
Ο φαρμακοποιός βλέπει ότι είναι μια φωτογραφία
του συζύγου της που κάνει έρωτα με τη γυναίκα του.
Ο φαρμακοποιός τη διπλώνει και λέει στο αυτί της γυναίκας
"Έπρεπε να μου είχατε πει ότι είχατε συνταγή".
Ο Τομ Πάπα, παιδιά!
-Σ' αγαπώ. -Τα λέμε.
Ήρθε η ώρα για την επανένωση με τους όμορφους ανθρώπους
που γνώρισα τη βδομάδα μου εδώ.
Κι αυτές τις δύο.
Χαίρομαι που σας βλέπω, Ισλανδοί φίλοι μου.
Χαίρομαι πολύ.
Θα πάμε στο…
Matur og Drykkur.
Ένα δώρο. Ισλανδικό πουλόβερ.
Το καλύτερο σουβενίρ από δω.
-Το έπλεξε η μαμά μου. -Τι;
Αλλά ήταν δικό μου μέχρι τώρα.
Μόνικα! Το έφτιαξε η μαμά του Γκούναρ. Το πουλόβερ του.
Μου το δίνει.
Ό,τι καλύτερο. Ευχαριστώ πολύ.
Στους νέους μου φίλους στην Ισλανδία! Δεν είναι υπέροχο;
-Γεια μας. -Σκαλ!
Σκαλ!
Ευχαριστούμε για τη φιλοξενία. Δείτε τι γίνεται.
Ωραία. Τέλειο!
Η πιατέλα γευσιγνωσίας μας.
Η σεφ Χέλγκα. Το επίθετο θα το προσπαθήσω μόνος μου…
Σίγκουραρδοτιρ. Ελπίζω να το πέτυχα.
Θέλαμε να δείξουμε τι είναι η Ισλανδία.
Τη γεωργία.
Έχουμε ψάρι, έχουμε αρνί.
Έχουμε μερικά λαχανικά.
-Καλή όρεξη. -Ημέρα των Ευχαριστιών.
Ναι!
Η σεφ Χέλγκα έφτιαξε τέλειο γεύμα.
Ψητό αρνί με αυτόν τον υπέροχο ζωμό.
Καλή απόλαυση.
Ευχαριστούμε!
-Έχουμε το ψάρι με τα περισσότερα δόντια. -Δάγκωσέ το πριν σε δαγκώσει.
Μάγουλα. Τέλειο πιάτο.
Αυτές τις κλασικές συνταγές
οι Ισλανδοί τις είχαν συνδέσει με τη φτώχεια.
Η περηφάνια για το φαγητό μας είναι κάτι πολύ καινούριο.
Σαν να προσπαθούμε να δείξουμε ότι έχουμε ήδη κάτι να αξιοποιήσουμε εδώ.
Σωστά. Συν τα ωραία πουλόβερ.
Χαίρομαι πολύ που ήρθα επιτέλους στο μαγικό νησί.
Έζησα πολλές νέες εμπειρίες από την ώρα που προσγειώθηκα.
Γνώρισα τόσους ανθρώπους με τέτοιο πνεύμα και διάθεση
στην παρεξηγημένη χώρα με τους πολλούς ανέμους
και τα ενεργά ηφαίστεια.
-Φιλ! -Είναι τέλειο!
Ζουν τη ζωή τους με τόση ζεστασιά και τόση χαρά,
κι ίσως ξέρω το γιατί.
Η απάντηση βρίσκεται στην πολύπλοκη γλώσσα τους.
Σημαίνει "Όλα θα πάνε καλά".
Είναι καλή φιλοσοφία ζωής.
Αν το προφέρεις.
Δεν μπορώ να σας πω πόσο λάτρεψα την όμορφη χώρα σας
και τη γνωριμία μας.
-Πώς λες "αγάπη" στα ισλανδικά; -Λες "αστ".
Έχει τόσο αστ αυτός ο χώρος.
Ξέρω ότι σας φαίνεται μακριά,
αλλά κάποια ταξίδια αξίζουν τον κόπο.
Γιατί όταν φτάσεις εκεί, είσαι εκεί.
Κι όταν είσαι εκεί,
νιώθεις έτσι.
Ίσως χρειαστεί να γυρίσω τον χειμώνα.
Υποτιτλισμός: Νίκος Σταματουλάκης