María Gordillo is in Guatemala de oudste zoetwarenwinkel...
...en misschien wel de beste. De winkel is al open sinds 1872.
Pardon. Hoi, mag ik even storen en vragen wat je favoriete dingen zijn?
Zeker weten.
Dit gezin komt hier al langer. Ze lijken dingen te weten.
Ze combineren zoetigheid op basis van melk met fruit.
Kijk. Een hele gekonfijte sinaasappel? - Gevuld met kokos met gecondenseerde melk.
Wat heerlijk.
Hoe heet je? Ik heet Phil.
Hoe heet je? - Alexandra.
Alexandra, wat mooi. En hoe heet jij? - Daniela.
Daniela? En jij?
Monica. - Zo heet m'n vrouw.
Nee, echt? - De mijne ook.
En jij? - Ik ben Esteban.
Ik moest de vijg met kokosnoot erin proberen.
Heb je die? Dan doe ik dat.
Heb jij ooit een vijg met kokos geproefd, Daniela? Alsjeblieft.
Wil je een van deze proberen? - O, mijn God.
Alles eraan was fijn. Alles was origineel en heerlijk.
Verrukkelijk.
Dat is pompoen. - Echt? Gekonfijte pompoen.
Het is een suikerberg.
Jou vergeet ik niet, gekonfijte pompoen.
Ik kom terug voor jou.
een gelukkige, hongerige man
reist over land en zee
om de kunst van pasta, varkensvlees, kip en lamsvlees te begrijpen
hij rijdt naar je toe
hij vliegt naar je toe
hij zingt voor je
en hij danst voor je
hij lacht met je
en hij huilt om je
hij wil daar maar één ding voor terug - wil iemand alsjeblieft
wil iemand Phil iets te eten geven?
geef hem nu iets te eten, toe
M'n eerste indruk van Guatemala?
Een prachtig land, met een beschaving die 4000 jaar geleden begon bij de Maya's...
...en dat omringd is door 37 vulkanen.
En alles is geweldig, wat uit de vulkanische bodem komt.
Koffie, maïs en wist je ook dat het de bakermat is van chocolade?
Hoezo ben ik hier niet eerder geweest?
De keuken doet je denken aan Mexicaans eten, wat logisch is.
De twee landen delen een grens en Maya-tradities.
Maar het is op zichzelf al een unieke en heerlijke keuken.
We bezoeken de zeer charmante en kleurrijke stad Antigua...
...en ook de hoofdstad van het land, Guatemala-Stad...
...de grootste hoofdstad in Midden-Amerika.
Eerst Guatemala-Stad.
Ik wist nooit veel over Guatemala. En wat ik wist, vertelde onze oppas...
...en al meer dan 25 jaar onze goede vriendin, Claudia...
...die ons hielp Ben en Lily op te voeden.
Ik hoorde verhalen en proefde hapjes eten, als Claudia voor ons kookte.
Maar ik had nooit durven hopen samen met haar in Guatemala te zijn.
Claudia neemt me vandaag mee naar een plek uit haar jeugd.
Dit is de Centrale Markt van Guatemala-Stad.
Dit is dus het dagelijkse leven?
Het is een van de grootste markten in heel Midden-Amerika.
Claudia, laat me wat zien.
Dit is het hoofdgedeelte voor eten. Snoep, bonen, rijst.
Wacht, dit zijn de dingen die je voor Lily haalde.
Verschillende soorten snoep.
Is het tamarinde? - Klopt.
Ik weet wel dingen. - Echt?
Kijk dan, bergen prachtige... - Kijk al die mooie groenten.
En zo hoog opgestapeld. - Alles. Klopt.
Hoe noem je dit? - Atole blanco.
Het is gemaakt van mais, Je mengt er bonen door.
Dit dronken we op zondagochtend.
Het is rustgevend.
Toch?
Het is heel erg lekker.
We stoppen hier bij Doña Mela, het bestaat al meer dan 70 jaar.
Claudia kwam hier met haar oma en moeder.
Phil. - Mucho gusto.
En dit is Carmen, die de zaak runt, omdat haar moeder die vroeger runde.
Haar moeder was Doña Mela.
Dat is haar dochter.
Prachtig, ik zie het.
Heb je een favoriet die ik moet proeven?
Welke? - Chili relleno is een van m'n favorieten.
Ziet er goed uit. Dit is chili relleno?
Inderdaad. Dit ga je lekker vinden. - Je krijgt het in een tortilla. Zo.
Dat wordt morsen.
Ja, want er zit veel sap in. Oké, daar gaan we dan. Claudia.
We moeten de vreugdedans doen. - Die doe ik al.
Ze doen een blij dansje.
Verrukkelijk.
Is het veranderd, sinds je klein was? - Het is exact dezelfde.
Is dat niet geweldig? - Prachtig.
Dit moet een van de beste tentjes zijn. Het is klein, waar is de keuken?
Thuis.
Elke dag staan ze om twee of drie uur 's nachts op...
...en maken ze alle gerechten die je ziet. Die nemen ze mee naar de markt.
Bakbananen in mole.
Erg lekker.
Kijk dat ei. - Dit ga je lekker vinden.
Natuurlijk. Kijk die kleuren. - Pak de hele tostada en eet hem zo op.
Nee, dat kan niet. - Jawel.
Echt? - Kan smeren worden, maar zo eet je hem.
Doe je mond heel wijd open.
Niet te doen.
Dit is de beste ooit.
Oké, nu jij van de andere kant.
Doe het, Claudia.
Ja, ik ben trots op je. Ja, Claudia.
Zo doe je dat.
Op ongeveer een uur van Guatemala-Stad vind je de oude hoofdstad, Antigua.
De stad heeft een bewogen verleden.
Hij is vijf keer verwoest en herbouwd na aardbevingen.
De laatste keer was in de 18e eeuw. Dat zie je aan de prachtige architectuur.
Er is hier zo veel te doen en te zien.
En te eten.
Ik ga ergens lunchen waar ze het menu constant veranderen.
Dagschotels zijn precies dat, en komen soms nooit meer terug.
Aangenaam, man. - Hoi, Phil.
Dat komt door deze man, chef-kok Mario Godínez.
Ik ben erg benieuwd, ik heb al wat gelezen over barriga llena, corazón...
Contento. Inderdaad.
'Een volle buik is een gelukkig hart.' - Je wordt blij.
Kijken hoe vol m'n buik wordt.
We gaan ervoor.
Barriga Llena ziet eruit als een bar.
Dat is het ook, dus je ziet dit heerlijke comfortfood...
...voor je neus bereid worden.
Gelukkig was ik er toen ze een variatie op chuco's hadden...
...een soort streetfood, normaal van hotdogs.
We gebruiken gerookte worst, en we maken onze eigen zuurkool.
Dit is witte mais, zwarte mais en gele mais.
Mario. O, man. - Ik kan niet wachten.
Weet je wat er goed aan is?
Je moet gelijk denken aan een hotdog met alles erop.
Maar het heeft ook die rokerige, heerlijke worst.
Ik neem van elke een hap.
Lekker, toch? - Mario. Kom op, zeg.
Heerlijk, die zuurkool, die worst.
Ik heb weinig betere worst gehad. Kom op, zeg.
Knoedels? - Inderdaad.
Met een mix van varkensvlees, en met Chinese chimichurri.
Pittig lust je wel, toch? - Ik lust alles.
Probeer dit erop.
Dat is een matcha chili crunch met Guatemalteekse gedroogde pepers.
We houden van comfortfood. Dat maken we hier.
Ik voel me comfortabel.
Je wordt hier blij.
Volgens mij kan ik niet nog blijer...
Dit is onze gebraden kip, 24 uur gemarineerd in karnemelk.
Dit is wat ik leuk vind.
Een lokaal tentje, met de lokale smaken, maar gemengd met andere invloeden.
Juist. - Er zijn geen regels.
Maar regels zijn geboren om gebroken te worden.
Moet ik dippen? - We maken onze eigen zwarte knoflookmayo.
Gaat hij me knuffelen? Prima.
Lekker?
Ik heb zelden betere gefrituurde kip gehad.
Knapperig, prachtig, sappig.
Mario, ik wil je blijven knuffelen, maar ook meer kip eten.
Dit is Casa Santo Domingo.
Een groot klooster, meer dan 300 jaar geleden...
...en verwoest tijdens de laatste grote aardbeving.
Wat fijn.
Wat zie je, Philip?
Ik zie botten.
Een bijzondere plek. Deels hotel, deels archeologische vindplaats.
O, wat mooi.
Een erg magische en gastvrije plek.
Kan ik hem aanraken?
Hopelijk voel je je snel beter.
We hebben op elke locatie fiksers nodig om ons te helpen met de productie.
Zij zijn de schakels tussen ons en de stad waar we zijn.
Hier zijn we geweldig gesteund. Dit is Greg, leider van 't team...
...en dit zijn Harold en Rebecca. - Op jullie, vrienden.
Zo aardig en gastvrij. - Graag gedaan.
Ik werk graag samen, jullie zijn de besten.
Bedankt. - De besten.
Ik wilde ze meenemen naar iets geweldigs hier in hun stad.
Dit is Hugo's Ceviche.
En dit is Hugo.
Z'n vader, Hugo Sr., begon z'n bedrijf achterop een truck.
En dit is de truck.
Hij staat nu op de binnenplaats, tussen z'n twee restaurants.
Het menu bestaat uit alleen ceviches. En het bier is ook lekker.
Een grote boterham. Wat zit erin? - Een chuco.
Het is een soort hotdog.
Eerder kreeg ik al de chique versie, maar nu is 't tijd voor 't echte werk.
Klassieke streetfood voor Guatemalteken.
Ik ben er zo dol op, dat ik ze op m'n bruiloft had.
Dit is mijn favoriet. - Geweldig.
Ze zijn zo lekker.
Hugo.
Ik noem je vanaf nu Chuco.
Logisch dat je ze op je bruiloft had. - Ja, of niet?
Wat krijgen we...?
Dit is gebakken vis. Het ziet er fantastisch uit.
En je hebt pizza. Dit is de beste truck ter wereld.
Zet je hem bij m'n huis?
Wat zit er op de pizza? - Het is een Pizza Chapina.
Met veel dingen waar we dol op zijn. Bonen, marinara...
Chorizo en kaas.
Guatemalteekse pizza. Dit ga ik lekker vinden.
Dit is omdat Rebecca geen vis eet.
Klopt. - Wat?
Ik eet als een kind. Vandaar pizza en chuco's op m'n bruiloft. Dus.
Heerlijk.
Hebben jullie al eerder samengewerkt? - Ja, heel vaak.
Ze is echt een baas, toch? - Zeker weten.
Ik heb je gezien in het verkeer.
Je bent streng. Dat is ze, pas op. - Ja. Ik denk...
We vergeten de specialiteit niet.
Zaterdag is hier ceviche-dag.
Een speciale zaterdag. - Voor jou.
Alleen voor mij? Alles? Todo?
Welkom in Guatemala.
Op een cracker. - Ik bof maar. Daar gaan we.
Wat heerlijk.
Lekker?
Limoen, Worcestershire, verse zeevruchten.
Je wordt er blij van. Ook als je niet van vis houdt, er zijn zoveel smaken.
Ik ga het proberen. - Mooi zo, probeer het maar.
Ik vind het fantastisch. - Kijken wat Rebecca zegt.
Niet uitspugen.
Oké, ik ben om.
Dit is een overwinning. We winnen weer, toch?
Veel beter dan ik had verwacht.
Nu ook gefrituurde vis?
Wat? Je bent om, je bent een vismens nu. - Zeker weten.
Je hebt Rebecca overtuigd. - Dit gelooft m'n familie nooit.
Als ze dit zien, zijn ze trots op je.
Ik denk boos. Jij liet me binnen een dag vis eten.
Zij proberen 't al hun hele leven.
Zeg dat de dokter je heeft genezen.
Tijd voor het ontbijt.
Op naar 'De Grote Comal'. El Comalote.
De comal is de grote platte koekenpan...
...waarop al deze prachtige tortilla's zijn gemaakt.
De geweldige culinair journalist uit Guatemala, Lucia Barrios, gaat mee.
Ik heb een culinair magazine. - Hoe heet het?
Het heet Nixtamal.
Ik documenteerde alle nieuwe restaurants die de foodscene in Guatemala veranderden.
Alles wat er is gebeurd, is ons als hele generatie overkomen.
Tien jaar geleden was heirloom-mais nog niet commercieel gangbaar.
Normaal zien we in supermarkten alleen geïmporteerde mais, allemaal hetzelfde.
Maar achter je, op de muur, zie je allemaal verschillende heirloom-mais.
Deze inheemse mais wordt zelden gebruikt, de meeste Guatemalteken kennen 't niet.
Maar chef-eigenaar Gabriela Perdomo...
...zegt dat het nodig is voor echt Guatemalteeks eten.
De smaak, de geur, de textuur is heel anders.
Bij andere tortilla's is die geur... - Weg.
De geur, de smaak, het kenmerkende. - De voedingsstoffen zijn ook weg.
Dus ik krijg een gezond ontbijt vandaag. - Precies.
Wat neem ik eerst?
Ik vind dat je moet beginnen met de klassieke tostada.
Dat is een van de meest traditionele snacks.
Er zit zo veel smaak in de mais, zoals ze al zei.
Dit lijkt op mais, met mais erin. - Misschien aardappels?
Philip, dat is net een knish. - Het heeft een rokerige...
Volgens Rich is 't een knish. Ken je dat? - Nee, wat is een knish?
Iets joods uit New York. - Oké.
Dit een knish noemen, is beledigend.
Echt heel lekker.
Dit lijkt een beetje op een empanada.
Doblada.
En die gerookte chorizo.
Mooi wat je zei, dat je bent opgegroeid met de gastronomische verschuiving.
Toen ik jong was, waren alle restaurants waar we gingen eten steakhouses...
...Italiaanse restaurants of McDonald's.
Het was feitelijk een verandering van hoe we onszelf zien.
Meestal worden de vrouwen die de tortilla met de hand maken, het slechtst betaald.
Dit is het eerste restaurant dat veranderde hoe ze elkaar zagen.
Juist, ja. - Het werd nog niet gezien als waardig.
We moeten dit vasthouden.
Hoe heb ik het gedaan?
Je hebt alle mais opgegeten.
De beste.
Als je heirloom-mais eet, voel je je vol. - Dus ik moet rustig aan doen?
Is het erg als de eigenaar zegt dat je langzamer moet eten?
Dit is zo veel lekkerder dan een Egg McMuffin.
Er is daar een vulkaan, die Volcán de Fuego heet.
Het is een erg actieve vulkaan. Hij barst elk half uur uit.
Maar de uitbarstingen waren vrij klein, sinds we hier zijn. Gewoon zo'n beetje...
Zo ziet het eruit. Maar 's nachts...
...kun je de lava zien.
We gaan naar een mooi, modern Guatemalteeks restaurant hier in Antigua.
Dit is Nanik.
Ik neem Monica mee, Lily, haar verloofde Mason...
...onze neef Jeremy, en de geliefde Claudia.
Op Miss Claudia.
Claudia is niet alleen de speciale gast van ons diner, maar ook van ons gezin.
Ik hou van jullie. - Wij van jou.
Bedankt dat ik mee mocht, terug naar huis.
Fijn dat je mee bent.
Hoi. Kijk dit eens.
Chef-kok Fernando Solis en zakenpartner Nalu Díaz brengen ons de eerste gang.
Alles wat we hier maken, draait om het lokale product.
Jullie hebben esquites op jullie bord, gemaakt van mais.
Met wat chancol-kaas.
Een lokale kaas, die we hier roken. En wat rode biet en koriander.
Kom op, zeg.
Krijg je tranen in je ogen? - Claudia, nu maak je mij aan 't huilen.
Van één hap. - Wauw, meteen.
Er gebeurt wat magisch, hè? - Ja, het doet me denken aan m'n jeugd.
Maakte je moeder dit ook?
Ik heb koude rillingen, niet te geloven.
Neem anders een slokje hiervan.
Ja, Claudia, proost.
Dit drankje doet me denken aan Kerstmis, en nu maken ze er een cocktail van.
En maakt de alcohol het beter? - Jazeker, veel beter.
Dan van het vasteland naar de oceaan...
...met zeebaars-tartaar met koriander en bieten.
Hoeveel jaar geleden? - Lily was zes.
Toen kwam je echt bij ons werken? - Ik was helemaal weg van Claudia.
Ze danste met me in de keuken en ik noemde haar mi reina, mijn koningin.
En jij bent?
Princesa.
Dat klopt aardig.
Maar ze is ook de voorzitter van de Phil Rosenthal-fanclub.
Als ik klaag over Philip, zegt ze: 'O, maar hij is zo aardig.'
Waar klaag je over?
'Hij is zo knap.' - Jazeker.
Godzijdank ben je er, Claudia. - We hebben ook erg veel lol...
Vanavond niet, ze huilt alleen maar.
De volgende gang.
Geweldige presentatie. - Dit is mijn favoriete gerecht.
We gebruiken mashan-blad om tamales te maken.
En er bovenop liggen lagen van rundertong, rocato- peper en uien.
Hoe moeten we dit doen, Claudia? - De rijst moet erin.
Mijn God, de smaak van die rijst. - Wauw, dit is heerlijk.
Mason, denk je aan dingen die je thuis gaat maken?
Ja, dit is inspirerend.
Dat is het. - Geweldig, fenomenaal.
Wat vind je ervan, Jeremy? - Uitstekend.
Ik ben onder de indruk dat de eerste hap Claudia terug kon voeren naar haar jeugd...
...en ons ook een verhaal vertelde wat Guatemalteeks eten eigenlijk is.
Ja, het is erg krachtig. - Ik zag nog nooit tranen wellen door eten.
Van Monica's eten moet ik soms huilen.
Claudia?
Wat vind je nou van hem? - Grappig, toch?
Dit is de Finca El Tempixque...
...een koffieplantage waar we een andere mooie oogst gaan proberen.
Suikerriet, in verschillende vormen.
Vooral in de gefermenteerde en gedistilleerde vorm: rum.
De meest populaire is Zacapa, hier in Guatemala gemaakt.
Een dag rum proeven.
Natuurlijk was m'n lieve vrouw hier heel toevallig...
...omdat ze dol is op suikerriet.
Hoi, welkom. - Dit is Monica.
Welkom in Guatemala. - Ik heb vers suikerriet meegenomen.
We hebben 't geluk hier te zijn met Vanessa en meesterblender Lorena.
Geweldige dame. Je snapt wel waarom.
Hoelang ben je al meesterblender? - Wauw. Veertig.
Kom nou. - Je lijkt 40.
In januari word ik 70.
Willen jullie suikerrietsap proeven? - Ik wil alles.
Dit is de eerste stap bij 't maken van rum. Het sap eruit halen.
Oké, opschieten. - Wauw.
We gaan dansen.
Draaien, kom op.
Kijk mij nou eens gaan. - Draaien, Phil.
Doen we de hele stengel? - Jazeker.
Komt er wel sap uit? - Ja, je doet het goed.
Vers suikerrietsap. - Bedankt, Lorena.
Phil? Hoe vind je het? - Wauw, wat interessant.
Zo lekker. - Is 't niet heerlijk?
We leggen jullie het rijpingsproces uit.
Oké? Kom maar mee.
Lorena gebruikt het solera-systeem.
Ze mengt rum van verschillende leeftijden in verschillende vaten.
Het eerste vat is een Amerikaanse eik, vroeger Amerikaanse whisky.
Dus er zat whisky in. - Precies.
En dat draagt wat smaak bij aan de rum. - Precies.
Tijdens het rijpingsproces tanken we bij in het vat...
...omdat we meer aroma's en meer smaak nodig hebben.
Dit is een complex proces.
Ik vind het leuk dat we de maker ontmoeten.
Nu gaan we het eindproduct proeven. - Precies. Kom, we gaan.
Rum met snacks op het dak, met een indrukwekkend uitzicht.
Ik heb Zacapa XO. - Lekker.
Zacapa XO is een blend van 10 tot 25 jaar.
Klaar voor het proeven? - Ik ben er klaar voor.
Langzaam ronddraaien, zoals in het liedje.
Oké?
Goed, perfect.
Latijns-Amerikaanse passie, die is nodig.
Oké, een klein slokje.
Klein slokje? - Juist.
Goed zo. - Een slurpje.
Zie je, Lorena? Hij snapt het. - Oké, goed onthouden.
Proost.
Salud. - Bedankt. Salud.
De vulkaan is blij. - Alweer.
Proost, vulkaan.
Carolina. - Hoi, Phil.
Carolina Escobar Sarti leidt Alianza.
Een opvanghuis dat jonge, misbruikte vrouwen helpt...
...en ze van alles bijbrengt.
Het geeft ze een veilige haven in een harde wereld.
Dit is voor veel meisjes een soort toevluchtsoord.
We bieden hier bescherming, we werken aan preventie.
Ze vinden gerechtigheid.
Het is een groot pand, met slaapzalen, een bakkerij, een keuken.
De werkplaatsen boven. - Medische zorg.
Alles is er.
We kunnen naar de bakkerij boven gaan. - Prachtig, oké.
Trouwens, de meisjes van wie je het gezicht op beeld ziet...
...lopen geen gevaar meer, daarom laten we ze zien.
Hola. - Hoi.
Hallo, ik ben Phil. - Hoi, ik ben Jennifer.
Angelica.
Daniela.
Julita.
Rutilia. - Die naam heb ik nooit gehoord. Prachtig.
Hallo. - Carla.
Carla, ik ben Phil.
Dit zijn empanada's. Met manjar, dat is iets heel zoets.
Hoe oud is ze?
'Ik ben 17 jaar.'
Ze is nu drieënhalf jaar bij ons.
En dit is de... - Manjar.
Dat doen jullie erg goed. Houden jullie van koken?
Ik hou van eten.
Wil je oefenen?
Nee, ik kijk wel. Ik wil het niet verpesten.
Heel goed. We dragen dit naar de oven. - Ik kan dragen. Dat kan ik wel.
Na een tijdje in de oven, wordt de lunch geserveerd.
Kijk er eens binnenin.
Bedankt.
Je kunt niet genoeg zeggen hoe effectief dit programma is.
Erg lekker.
Maar ik laat het de jonge vrouwen zelf uitleggen.
Ik vind dat La Alianza ons enorm steunt. Ze geven ons vooral veel emotionele steun.
Ik weet niet hoe ik...
Ik ben heel erg dankbaar voor alles.
Ik had nooit gedacht dat ik zo ver zou komen.
Ik had ook nooit verwacht dat ik voor zo veel mensen zou praten.
Je moet voor meer mensen spreken.
Omdat je er heel goed in bent.
Dit voelt als een thuis.
We zijn een familie en we zijn allemaal samen.
Verdient niet iedereen een thuis?
Een thuis waar je veiligheid, liefde en vreugde voelt?
De wereld kan harteloos zijn.
Er gebeurt veel slechts, laten we dat niet verbloemen.
Sommige dingen heb je niet in de hand, maar wel wat we zelf doen.
Dus soms is het aan burgers om dingen recht te zetten.
Dat heeft Carolina hier gedaan. Ik ben blij dat ik hier ben geweest...
...en voldaan dat ik de meiden en de mensen die Alianza runnen heb mogen ontmoeten.
Ze zijn nu onderdeel van m'n leven.
En ik hoop dat je deze mensen die het echt verdienen ook wilt helpen.
Nu weer terug naar Guatemala-Stad, om chef-kok Pablo Díaz te treffen.
Hij is gespecialiseerd in de moderne Guatemalteekse keuken en is er goed in.
Z'n zaak is als een van de beste van heel Latijns-Amerika betiteld.
Dit is Mercado 24.
M'n gasten zijn de lieftallige Lily Rosenthal...
...misschien ken je haar, en haar al even leuke verloofde.
Chef-kok Pablo, dit is chef-kok Mason.
Meestal doe ik een scène met Lily in de show.
Dit is de eerste keer dat ze een verloofde mee heeft.
Dat mag ik hopen.
Chef Pablo, je staat bekend om de zeevruchten.
We werken alleen met vangst van de dag, dus vandaag hebben we een rode snapper.
Het is een prachtige vis.
Wauw. - Prachtig.
Ik ga de beroemde tostada maken. - Je bent erg gul met de rode snapper.
Aceite cortado, of olie verrijkt met korianderzaad, knoflook...
...en een beetje sojasaus. - Goed.
Ja, het is supergoed. En...
Bedankt. - Graag gedaan.
Wat vind je? - Mijn God.
Top. - Supergoed.
De mayonaise is perfect. Geweldig. - Dankjewel, chef.
Vertel eens over jullie kennismaking.
Goed verhaal. - En met eten, toch?
Een van m'n favoriete verhalen.
Ik had een pop-uprestaurantje.
Ik bood haar oesters aan...
...die ze afwees.
Luister. Ik heb een paar keer problemen gehad met oesters.
Ja, dat had ik, oompje.
Net een plaats delict, dit. - O, mijn God.
Die gebruiken we. - Niet doen.
O, zeker wel. - Oompje?
Leven verpest.
Dus kwam hij met wat anders.
Toen ze de oesters afwees, moest ik wel kaviaar aanbieden.
En dat bleek, weet je vast, een van haar favorieten.
Ze vond het al lekker toen ze twee was.
En hoe deed hij z'n aanzoek?
Uit een kaviaarblikje.
Kom op, zeg. - Wat mooi.
En daarom stinkt de ring nog steeds.
Dit doet me denken aan de dag dat Mason langskwam, om ons te spreken.
Hij kwam binnen en hij hield een prachtige toespraak over jou.
En over de familie.
En hij vroeg om onze zegen.
Ik zei dat dat niet hoefde, maar dat ik het heel lief vond.
Je zei die dag iets heel belangrijks tegen me.
Dat je hoopte dat ik het ooit vanuit jouw perspectief mocht ervaren.
En daar kijk ik er erg naar uit.
Nu moet ik zo huilen.
Stomme Mason.
Kijk eens. Een hele rode snapper.
Wauw. - Supergoed.
Je superheldennaam, Supergoed.
Goed is niet genoeg.
Het moet supergoed zijn. - Dat klopt.
Kom op, zeg.
Vistaco. - In Guatemala noemen we het geen taco.
We noemen het 'tortilla met vis', of 'tortilla met bonen'.
Geen taco. - Maar het is net een taco.
Het is een taco. Het is hetzelfde.
Chef Pablo, ik mag jou wel.
Dankjewel.
Goed.
Supergoed.
Nog een stuk. Voor wie zou 't zijn?
Geef het aan m'n vrouw daar, aan de bar met een ander.
Een andere man?
Ik weet niet eens wie die vent is.
Ik ben een enorme fan.
Zeg haar, dat haar man er ook nog is.
Daar is hij. - Juist, daar gaan we.
Het is Jimmy O. Yang.
Maatje, hoe gaat het met je? - Goed. Ik ben nu in Boston.
Je bent daar bezig met vier shows, toch? - Ja, klopt. Het is superleuk.
Je weet waar ik vandaan bel.
Waar dan? - Guatemala.
Echt? - Jazeker.
Ze hebben wat voor me gekocht bij de beste bakker in Guatemala-Stad.
Wat is dat? Is het een bosbessencroissant?
Eerder een koffiekoek, denk ik. - Daar ben ik dol op.
Ik ben dol op alles met glazuur en laagjes.
Zoals deze, bedoel je? - O, mijn God.
Stuur het op. Stuur maar naar Boston.
Je speelde in Carnegie Hall. Daar moeten we over praten.
Klopt. We deden twee shows. Twee keer uitverkocht.
Super, je gaat lekker.
En m'n ouders kennen het, en vinden het prestigieus.
En het Sydney Opera House ook.
Er waren veel Chinese mensen, veel Kantonese mensen uit Hong Kong.
M'n eerste tekst in Carnegie Hall...
Geen idee of het hier mag. - Zeg maar.
Ik zei 'Diu nei lou mou' in het Kantonees, dat betekent 'N*** je moeder'.
En het publiek ging uit hun dak.
Zo open ik al mijn shows vanaf nu. - Doe dat, ik geef je toestemming.
Het past helemaal in mijn stijl.
Je houdt van reizen, en ook van eten. - Heerlijk.
Ik zei tegen m'n agent: 'Alleen steden met lekker eten.'
Een van m'n favorieten is Vancouver.
Het Chinese eten is daar trouwens zalig.
Mijn God, klopt. Ik begin een tweede gezin in Vancouver.
Ik heb geen eerste, maar wil een tweede gezin in Vancouver.
Oké, Jimmy, het moment is daar...
...om een grap voor m'n vader te vertellen.
Oké. En deze grap is voor ons heel relevant.
Een Aziatische en een joodse man eten in een restaurant.
En de Aziatische man bestelt misosoep.
En de joodse man zegt: 'Geweldig, at je dat toen je opgroeide?'
De Aziatische man: 'Nee, ik ben Chinees. Misosoep is Japans.'
De joodse man: 'Chinees, Vietnamees, Japans, jullie zijn allemaal hetzelfde.'
En de Chinese man zei niets.
De joodse man bestelde een ijsbergsalade.
De Chinese man zei: 'At je dat toen je opgroeide?'
En hij zei: 'Nee, dit is gewoon ijsbergsla.'
'Ja, ijsberg, Goldberg, Eisenberg. jullie zijn allemaal hetzelfde.'
Heerlijk.
Vond je hem leuk? Echt niet. - Zeker.
M'n vader had die grap geweldig gevonden. - Super.
Jimmy O. Yang, mensen. - Wordt gewaardeerd. Bedankt, allemaal.
Het is tijd voor onze reünie bij een heel bijzonder restaurant, Diacá.
Diacá betekent 'van hier'.
En al het eten komt van boerderijen hier in Guatemala.
Wauw, supersterren.
Net als in veel steden waar we waren, kennen alle koks elkaar.
Ze zijn allemaal vrienden, erg mooi om te zien.
Op jullie allemaal, bedankt. - Salud.
Dit is chef-kok Debora Fadul.
Expert in Meso-Amerikaanse kooktechnieken, en ze maakt echt inventieve gerechten...
...zoals dit gerecht met chilacayote, een soort pompoen...
...bovenop iets wat ik niet kan plaatsen.
Wacht eens even.
Het smaakt naar witvis.
Het zijn gerookte druiven.
Gerookte druiven?
Als je die rookt, hebben ze dat smaakprofiel.
Verbluffend. - Beknibbelen op witvis, dus.
Kijk eens, dit is maizotto.
Geen risotto, maizotto, want de M staat voor maíz.
Dit is gemaakt met kip die we 28 uur garen.
Er zit chorizo in, die we maken met garnalen...
...Parmezaanse kaas en chipilín.
Pak dat bord, Phil, alsof dit je huis is. - Alsof het mijn huis is?
Alles door elkaar. - Mengen?
Dank je. - Ik heb een lange lepel, dan kan dit.
En een lange arm. - Klopt.
Al deze gerechten waren helemaal nieuw voor me.
Mijn hemel.
Smaken, texturen, creatief gebruik van ingrediënten.
Het is een boeiende tijd om in Guatemala te zijn.
Net als het land zelf, is de oude cultuur in een staat van vernieuwing.
Je voelt de creatieve energie overal.
Je kunt het zonder te kijken, op gevoel.
Deze reis zat er lang aan te komen.
Ik schaam me dat ik hier nu pas ben, omdat het de moeite waard is om te kennen.
Ik ben zo trots op de nieuwe generatie.
Ik word heel erg blij van al het werk dat jullie verzetten.
Ik ben erg blij dat ik weer terug ben. - Amen.
Welkom terug, Claudia.
Oké, normaal is dit het eind, maar we willen nog één ding laten zien.
We zijn hier aan 't begin van de kerstperiode...
...wat samenvalt met het Brandende Duivel-festival.
Overal in het land verbrandt de bevolking deze enge figuren aan in vreugdevuren...
...om 't kwaad te verdrijven 't nieuwe jaar te verwelkomen.
Slechte energie eruit, goede erin.
Vaarwel voor nu, Guatemala.
We komen terug.
Vertaling: Martijn Beunk