NETFLIX — SERIAL DOKUMENTALNY
Głodomór się raduje
Podróżuje Morza i lądy pokonuje
Odpowiedzi poszukuje
Jak makaron, mięsa i drób się gotuje
Kręte drogi pokona
Samolotem przyleci
Piosenkę zaśpiewa
I tańcem rozbawi
Pośmieje się z wami
Łzę uroni z wami
O jedno tylko prosi w zamian
Niech ktoś, niech ktoś
Czy może ktoś
Ktoś nakarmić Phila?
Nakarmić Phila w mig
Meksyk ma niepowtarzalną energię.
Gdy byłem w stolicy,
ludzie mówili mi, że jeśli chcę spróbować naprawdę oryginalnej kuchni,
muszę zapuścić się w głąb kraju,
do miasta o nazwie, której niemal nie da się wymówić:
Oaxaca.
Leży w południowo-zachodnim Meksyku. To jego kulturalna i kulinarna stolica.
Będzie dużo mole i meskalu,
bo to stąd pochodzą.
Ale najpierw zapoznam się z nowym miastem w mój ulubiony sposób,
czyli odwiedzając targ.
Tutaj, w Oaxace, największy nazywa się Central de Abastos.
Ten targ ma ponad osiem hektarów.
To miasto w mieście.
Można tu kupić wszystko, od sukien ślubnych po coś takiego.
Moim przewodnikiem jest kulinarny ekspert, Omar Alonso.
Omar ma Instagram, który polecam odwiedzającym Oaxakę.
Nazywa się Oaxacking.
Dużo smaku, co?
To dopiero coś.
Znajdziesz tu wszystko, co ci przyjdzie do głowy.
Uwielbiam ten zakątek targu.
Nazywa się Pasillo de Humo.
- De Humo? - Alejka dymu.
Święte światło.
Zrób tak.
Poznaj moją znajomą Marie. Jest tu czwartym pokoleniem.
Kupuję tu mięso. Głównie wołowinę i wieprzowinę.
- Tak. - Mają tu grilla.
Można go używać za darmo.
Wybierasz mięso.
Przechodzisz na tyły.
Tam jest rozpalony grill.
- Tu się grilluje? - Tak.
- Więc… - Nigdy czegoś takiego nie widziałem.
Co, gdy jest dużo ludzi? Mówią: „Szybciej smażyć!”?
Nie, bo wszyscy to rozumieją.
Przychodzisz tu, żeby miło spędzić czas z rodziną,
- więc się nie spieszysz. - Myślałem o Ameryce.
No tak.
To prawdziwe hakowanie Oaxaki.
Jak masz na imię?
Jesse Mirel Morales Sanchez.
Cześć, Jesse Mirel.
Jesse Mirel?
- Pa, Jesse. - Mamy to.
Musimy iść dalej.
Omar ma plan na nasze mięso.
Na jedzenie zabiera nas do specjalnej części targu.
Skrywa się tu legenda - Doña Vale.
To jest memela.
Bardzo cienka tortilla, którą szczypie się
podczas smażenia, aby dodatki się do niej przykleiły.
- To smalec. - Tak.
Do tego ser i salsa.
Można też dodać czarną fasolę.
Jej memelas są wyjątkowe, bo dodaje do nich swoją słynną salsę.
To ciemne, wędzone chili morita z zielonym tomatillo.
Przygotowanie zaczyna dzień wcześniej, bo musi opiec i usmażyć papryczki.
Omar zamawia tacos z naszym mięsem,
pieczoną wieprzowinę i miskę sosu morita.
Nie używamy sztućców, więc trzeba jeść rękami.
Przywykłem do tego.
Czekaj.
Ten sos.
Rany. Ten sos.
- Jak sos barbecue. - Obłęd.
Pyszne.
Sos morita to jedna z najpyszniejszych rzeczy,
jakie włożyłem w moją durną gębę.
Prawda?
Mogłaby po prostu sprzedawać tę salsę na wynos.
Ale uwielbia robić jedzenie, więc…
Nic nie poradzisz.
- Jest genialna. - Tak.
To z jej serca.
A ja z całego mojego serca to uwielbiam.
Fantastyczne.
Chciała dać mi jajko jako dodatek, ale poprosiłem,
żeby położyła je na mięsie.
Zanurzam to w odrobinie mority.
Oczywiście.
Robię to.
Następnym razem też tak zrobię.
Nazwę to „specjał Phila”
i będę cię tagować zawsze, gdy będę go jeść.
„Zoaxackowałem” cię.
Mój dzień z Omarem trwa. Dobrze nam razem.
Jedziemy za miasto.
Idziemy niewybetonowaną drogą.
Dochodzimy do bramy.
Nie mam pojęcia, co tu jest, gdzie jestem, brama się otwiera…
i wchodzimy do raju.
Rany!
- Wejdź, Phil. - Hola.
- To Jorge. - To Jorge.
Miło cię poznać.
Jesteśmy w domu Jorge Leóna,
który mieszka ze swoją mamą Elvią.
Tia Elvia!
W Oaxaca grzecznie jest zwracać się do starszych…
- Tak? - …tios albo tias,
czyli „wujek” i „ciocia”.
Tia Elvia. Dzień dobry.
To wybitni kucharze,
którzy w swoim domu mają restaurację Alfonsina.
Ich specjalnością jest sos mole.
Będzie przygotowywał warzywne mole.
Pestki dyni, czosnek, dwa rodzaje chili.
- Jak cytryny. - To jabłka.
Pieczone jabłka! Rany!
Używa ich zamiast cukru.
- Nie ma ścisłych zasad, prawda? - Nie.
Każda rodzina ma swój sekretny składnik.
Twoja matka pewnie zna przepis od swojej matki, a ona od swojej.
To część naszych rodzin i kultury.
To część tego miejsca.
Nie sądziłem, że dadzą mi zadanie.
I to ważne. Podpiekam składniki na comalu,
czyli płycie, na której podgrzewa się tu wszystko.
To główny element każdej kuchni w Oaxace.
Najlepiej uczy się poprzez praktykę. Dzisiaj wiele się uczę.
Widzisz?
Możesz użyć rąk. Chcę, żeby mole wyszło smaczne.
Teraz najtrudniejsza część - miażdżenie.
Może mi się nie udać.
Robimy mole rojo, czyli czerwone.
Różne sosy mają różne składniki.
Zwykle to suszone chili, orzechy i przyprawy.
Niektórzy dodają czekoladę. Jest wiele możliwości.
Jest też mole negro, czyli czarne.
To ich specjalność.
Jorge pracował w Pujol, restauracji znanego na całym świecie
Enrique Olvery, którą odwiedziliśmy w odcinku o Meksyku.
Mole negro było tam tak pyszne, że musiałem zrobić to.
Nie ma mole bez domowej tortilli.
Szanujmy się. Wracam więc do pracy.
Musisz uformować ciasto.
- Dobra. - Zrób małą kulkę.
Robienie tortilli to świetna zabawa.
Nie miałam pojęcia, jaki to piękny proces.
Z tią Elvią wygląda to łatwo.
Gotów?
Twoja kolej.
Ale ona jest ekspertką. Za to ja…
Trzeba to odpowiednio ścisnąć, odkleić folię z jednej strony…
delikatnie obrócić ją na dłoni i odkleić drugą folię.
Kto chce taco?
Nie liczcie na mnie przy zadaniach manualnych.
Nie współpracujecie.
Widzicie tę doskonałość?
Idealne koło.
Teraz się poirytowałem.
Lepiej jem tortille niż je robię.
Jak już przestałem przeszkadzać,
Jorge i Elvia poczęstowali nas niesamowitym mole rojo.
O rety.
Wygląda bardzo elegancko.
Pescado to ryba.
Mole to sos, który zrobiliście,
a ja trochę pomogłem. Tortille, które trochę popsułem.
Ryba i musztarda.
Gorczyca.
W Oaxace mole nie je się nożem i widelcem.
- Zrób łyżkę z tortilli. - Gorące.
Albo zrób taco.
A może zrobię tak?
Patrz.
Widziałem wszystkie składniki,
potem spróbowałem,
i wszystko tak dobrze się komponowało,
że mogłem wyczuć niemal każdy składnik.
O w mordę.
Ale to nie koniec. Jorge i jego mama serwują swoje popisowe danie.
W końcu mogę spróbować mole negro, króla wszystkich mole.
Na każdym ślubie, chrzcie, imprezie, pogrzebie w Oaxace
mole serwuje się w ten sposób.
Kucharze dodali do mole kurczaka.
Ale mięciutkie i piękne. O rany! Daj spokój.
Jestem szczęściarzem.
Uważaj, ostre.
Ale pyszne.
Oto słynne mole.
To…
Proszę.
Ostre.
A nie mówiłem?
Przepraszam, nie słyszę cię.
Jestem w swoim świecie.
A skoro jesteśmy w Oaxace, popijemy to wszystko meskalem.
- Dobre życie. - Dobre życie.
Nie wiem, co zrobisz beze mnie jutro.
Mam pomysł. Spotkamy się znowu.
Wróciłem do Oaxaki. Wiecie, czego chcę?
Czekolady.
Nie dziwi was to, jeśli mnie znacie.
W Oaxace czekoladę dopracowali do ideału
Aztekowie, Majowie, a nawet Olmekowie,
którzy jako pierwsi uprawiali tu kakao 1500 lat p.n.e.
Wiedzieli, co robią.
Dzięki temu wieki później mogę cieszyć się moim ulubionym słodyczem.
Niezły poranek.
Główny plac w Oaxace nazywa się Zocalo.
Wybitna architektura, cudowne rękodzieło.
W centrum historycznej dzielnicy jest wszystko.
Jeśli się ma apetyt, a tak się składa, że mam,
krótki spacer na wschód prowadzi do źródła wszelkiego dobra.
Rodolfo Castellanos ma jeden z najlepszych lokali w Oaxace.
Nazywa się Origen.
Kto oglądał odcinek o Nowym Orleanie, zna Chrisa i Leanne.
W tym tygodniu są w Oaxace.
- Cześć. - Rodolfo.
A szef kuchni Rodolfo zje z nami lunch.
Wykorzystujemy produkty, które mamy w Oaxace.
Natura obdarzyła nas fantastyczną odmianą kukurydzy,
zieleniną i chili.
Podajemy wszystko z wdzięcznością.
Boże.
Oto quelites, rodzaj zieleniny…
Piękne.
…i robaki, które są też…
- Powiedziałeś: robaki? - Tak.
Pokażę wam teraz sałatkę z robaków. Dajcie mi dokończyć.
Robaka je się osobno czy z resztą?
Wszystko razem, bo inaczej…
Zdasz sobie sprawę, że to robak.
Chodzi o to, żeby uzyskać różne warstwy smaków.
- Niech każdy pokaże robaka. - To mój.
Zdrowie.
Za robaki.
Smakuje jak kurczak.
Wszyscy tak mówią.
Gdybyś nie wiedziała, że tam jest robak, nie domyśliłabyś się.
Pyszne.
Richard, widzowie dali nam znać,
że najbardziej lubią oglądać to.
Proszę bardzo.
- Ty miałeś więcej sałaty. - Tak.
- Dobre, nie? - Dobre.
Przepyszne.
- Nie zgadłbyś. - Dobre.
Dziękuję.
Wiecie, jaka jest specjalność zakładu?
Ozór. Dajcie mi skończyć.
Ozory wołowe to jedno z najlepszych mięs na świecie.
Spytajcie Maxa Rosenthala. Już za późno. Uwielbiał je.
- Tortille. - Fajna kabura.
Fakt.
Powinienem nosić taką przy pasku. Zawsze mieć przy sobie tortillę.
Właśnie.
Boję się, bo wiem, że to będzie pyszne.
- Płaczesz? - Tak.
Boże.
Co za radość.
Najlepsze kojące jedzenie.
To moja mama.
Rany! Dzień dobry.
- Cześć. - Cześć.
Co jest w środku?
Mole i kurczak.
- Jasne. Dziękujemy bardzo. - Dzięki, mamo.
W Stanach tamales są suche, a te są wilgotne i…
- Pyszne. Mole jest genialne. - To prawda.
Jak byś zdefiniował mole? Co to takiego?
Mole i salsa to w zasadzie to samo,
ale salsa zawsze jest dodatkiem,
a mole to danie główne.
W Oaxace można znaleźć
siedem, osiem mole z różnych składników.
Tradycyjnie dzieli się je według kolorów.
Będziemy musieli spróbować wszystkich.
Jak poznałeś swoją żonę, spróbowałeś jej mole,
żeby upewnić się, że to ta jedyna?
- Bardzo dobre pytanie. - Tak.
Musiałem spróbować więcej niż mole.
Wracam na przedmieścia Oaxaki,
aby zwiedzić otaczające ją miasteczka.
Następny przystanek jest ciekawy.
To kooperatywa Vida Nueva,
po której oprowadzi mnie Betsaida Lopez Diaz.
- Dzień dobry. - Dzień dobry.
Witamy.
Oto założycielka kooperatywy, Pastora.
Mają niesamowitą historię.
To kobiety owdowiałe, czasem molestowane,
pozostawione same sobie w świecie,
który nie docenia pracy kobiet poza domem.
Postanowiły połączyć swoją wiedzę i stworzyć kooperatywę.
A co robią?
Tkają najpiękniejsze dywany na świecie.
To gotowe produkty.
Jeden powstaje w trzy miesiące?
To zależy od projektu. Niektóre robimy w dwa tygodnie, inne w miesiąc.
Jeśli są większe, od dwóch do trzech miesięcy.
Wspaniałe.
To obiekt z bajek z naszego dzieciństwa.
To kołowrotek, prawda?
To jedna z najstarszych technik przywiezionych przez Hiszpanów.
- Spróbuj. - Dobra.
To fajne.
Jak mi poszło?
To trudne, wiem.
Jak się mówi „przepraszam”?
Nie szkodzi.
Wiecie, w czym jestem dobry? Mogę wam napisać sitcom.
Zobaczmy miejsce, gdzie tkają.
Świetnie. Widzę krosno.
To świetna zabawa.
To świetna zabawa, bo jest jak taniec.
Jakbym tańczyła na pedałach.
Raz i dwa.
Jak ćwiczenia.
Tak. I stopy.
Ręce i stopy. I głowa.
- Przy tej pracy wszystko jest połączone. - Tak.
W przeszłości ludzie myśleli,
że kobiety nie mają dość siły.
Trzeba pociągnąć. Mocno.
Mocno.
Te kobiety są tak miłe i gościnne,
ale nie powinny dawać mi się tym bawić.
- To daję przez środek? - Tak.
Musisz tu zrobić małą górkę.
Robię górkę, dobrze.
- Zmieniam nogi. - Bardzo dobrze.
Mam to!
- Brawo! - Mazeł tow!
Wiecie, co znaczy to klaskanie?
„Zabierzcie go stąd”.
„Trzy miesiące pracy. Coś ty zrobił?”
Wiem już, skąd mają barwniki.
Wszystkie są naturalne. Nie ma nic sztucznego.
Czytałem o tym.
To pasożytniczy owad, który żywi się kaktusem.
Koszenila.
Po ich zabiciu i zmiażdżeniu
uzyskuje się taki piękny kolor.
Doświadczam wszystkiego na własnej skórze.
Pokazuje ci kolory,
które można uzyskać ze świeżej koszenili.
Odrobina limonki i kolor się zmienia.
Teraz użyjemy popiołu…
- Popiół. - Fioletowy!
- Zobaczmy, jak się zmieni. - Fajne.
Nieźle.
To dla mnie pół-nauka, pół-magia.
W Oaxace wszystko jest takie kolorowe.
Widzę kolory na fasadach budynków,
na ubraniach,
w waszych pięknych pracach.
Dlaczego kolor jest tak ważny w waszej kulturze?
To nasze życie, nasze środowisko, nasza natura.
Kolory to radość i szczęście,
kolory to miłość i życie.
Ptaki, kwiaty, słońce, całe nasze środowisko,
wszystko jest kolorowe.
Dziękuję.
Chodź tutaj.
Ale się ciągnie.
Podczas nagrywania programu poznaję fixerów.
Jednym z moich ulubionych jest Alex Roa.
Może pamiętacie go z odcinka o Meksyku.
Jedliśmy razem wczesne śniadanie w La Fonda.
Teraz jest z nami w Oaxace.
Ma dla mnie nowe znalezisko.
To bar sushi w Oaxace.
Połączenie japońskiej i meksykańskiej kultury.
Nazywa się Crudo.
Szef kuchni Ricardo Ariano to nasz sensei z Oaxaki.
- Użyjemy japońskiej techniki. - Tak.
To nie typowe dania z Oaxaki,
ale z pewnością w każdym kęsie wyczujecie tutejsze smaki.
- Zaczniemy od czegoś świeżego. - Tak.
To małż.
Zamarynowany w tepache.
To fermentowany napój ananasowy
popularny w Meksyku i Oaxace.
Polecam odnaleźć małża za pomocą pałeczek,
a jak już go zjecie,
- wypijcie tepache. - Niezły plan.
Smacznego.
Znalazłem dużego. Ty też.
Tak.
To najświeższy małż na świecie.
Spróbuj tepache.
Mądrze, że zaczęliśmy od tego. To takie orzeźwiające.
Drugi łyk orzeźwienia to sake produkowane w Meksyku.
Dziękuję, szefie. Czuję się, jakbym był w Tokio w Oaxace.
To tuńczyk.
Obok pasta ze smalcu, świerszcze i chili pasilla.
Do tego sos sojowy z czarnej fasoli.
Polecam najpierw zjeść rybę,
a potem wypić sos, nie maczajcie w nim ryby.
- Mamy wypić sos? - Tak.
Ma miotacz ognia.
Szaleństwo.
Eksplozja smaku w ustach.
No tak.
Smakuje jak bardzo delikatny sos sojowy.
Kolejne kłopoty.
Rany, co za technika.
To okoń morski, a konkretnie jego brzuch.
Patrz. O rany, robi kanapkę.
Nie kanapkę, tylko taco.
Marynujemy brzuchy w marynacie adobo,
której zwykle używamy do wieprzowiny. To popularny smak.
Do tego portulaka, awokado i kaktus.
No proszę.
To naprawdę idealne połączenie dwóch kultur.
Mieszkańcy Oaxaki nie lubią surowego jedzenia.
Nie są do niego przyzwyczajeni.
Przeprowadzam tu eksperyment, a jednocześnie
staram się przekonać ludzi z Oaxaki do japońskiej kuchni,
mieszając znane im smaki z tradycyjnym japońskim nigiri.
Tak.
Kto może otworzyć usta, może też otworzyć umysł.
Właśnie.
Mój drogi przyjaciel Jimmi Simpson.
Znacie go z Westworld
i z U nas w Filadelfii.
Uwielbiam go. Też jest w tym tygodniu w Oaxace.
Zabieram go do Sabiny Sabe.
- Marcelino. - Co tam?
Jestem Phil. To jest Jimmi.
Jimmi! Miło mi. Jestem Marcelino.
Cieszymy się, że tu jesteśmy.
- Dzięki za przybycie. - To ekscytujące.
Witamy w Sabinie Sabe.
Może chcecie się napić?
Chętnie.
Póki czekamy, aż Marcelino przygotuje nam drinki,
mógłbyś mi opowiedzieć, o czym jest Westworld?
Był zagmatwany.
Wiele razy próbowałem go oglądać. Jesteś w nim fenomenalny.
Kontynuuj.
Nie załapałem, o co tam chodzi.
Wiesz, o czym to było?
Nie mam pojęcia.
- Dali mi rolę… - Liczyłem, że to powiesz.
…więc ją zagrałem.
Za to Marcelino doskonale wie, co robi.
Oto Gavilán Reyes, orzeźwiający koktajl grejpfrutowy
z likierem z suszonego chili poblano.
Na zdrowie.
O tak.
Litości, Marcelino.
Boże drogi.
Ale dobre. Trochę jak pikantna paloma, prawda?
- Tak. - Cudowne.
Paloma i Gavilán są jak rodzeństwo.
- Tak? - To ma warstwy.
Do dzieła.
- To smakołyki z Oaxaki, tak? - Tak.
Gracias. Wiesz, co to jest?
Suszone świerszcze. Zjem, jak też zjesz.
Pewnie, że zjem.
Proszę bardzo.
Gotowy? Bo ja nie wiem, czy jestem.
Dasz radę.
Niektóre mi pospadały, ale uczciwie nakładam z powrotem.
Pyszne.
Pyszne, prawda?
Nigdy wcześniej tego nie jadłem, a ty?
- Nie. Ale spodziewałbym się, że jadłeś. - Jadłem za to mrówki.
Jak one się nazywają?
- Chicatanas. - Chicatanas.
Patrzcie, je podwójną porcję.
- Ja też. - Dobrałem ich.
To świerszcze? Nie duże pasikoniki?
Tak. Różnica tkwi w ich rozmiarze, prawda?
- Macie duże pasikoniki? - Zapytam.
Nie chcę ich, tylko pytam.
Spokojnie, Phil.
Jesteś tu całą dobę. Jak ci się podoba?
Rewelacja. To jedno z moich ulubionych miast.
Jest pięknie. Wszyscy są tacy mili.
A ty jak długo tu jesteś?
- Od sześciu lat. - Spójrz na kolor.
Prawie jak krew.
Gdzie uczyłeś się barmaństwa?
Tylko w praktyce.
W szkole życia, Phil.
- Potrząsnę trochę. - Śmiało.
- Zrobię to. - Ja też.
Nie dajmy się zabić.
Dziękuję. Ocaliłeś mi życie.
Koktajle były przepyszne i przepiękne.
I sprawiły, że zgłodnieliśmy.
Rany, dopchniemy się tacosami.
Lechoncito de Oro. Ich specjalność to pieczone prosiaki.
Ale fajne.
To dźwięk, który wydaję, gdy będę jeść coś pysznego.
Pozowałem do tego plakatu.
Jak możesz tak o sobie mówić?
Proszę. Chicharrón.
- Gorące i świeże. - Bardzo gorące.
- Co sądzisz? - Pycha.
- Ostre, ale ma dużo smaku. - Tak.
A chicharrón dodaje do tego czwarty wymiar.
Chrupiący.
- Rewelacja. - Rany!
Ile to jest 15 pesos?
- Jakieś 75 centów. - 75 centów.
- Najlepiej wydane 75 centów. - Amen.
Wieprzowa smakowitość.
To ty.
Nie, ty.
Uwielbiam tequilę,
ale im więcej czasu spędzam w Meksyku,
tym więcej dowiaduję się o meskalu,
tutejszym ulubionym alkoholu.
Skoro jesteśmy w krainie meskalu,
wybieramy się dziś do gorzelni Montelobos.
Od jak dawna produkuje się meskal?
W kulturach prekolumbijskich pito alkohol od bardzo dawna.
Alkohol zawsze był potrzebny.
No tak.
O produkcji meskalu opowiada mi nowy przyjaciel, Diego.
Mówi, że wszystko zaczyna się od agawy.
Muszą rosnąć przez sześć lat, żeby były duże i soczyste.
Potem odcina się im liście maczetami
i trzeba je wykopać. To bardzo pracochłonne.
Co jest przeciwieństwem pracochłonności?
Ja pozujący na Instagram.
Gdzie skończyliśmy?
Nie jestem ekspertem, ale tu chyba się zaczyna proces opiekania.
Powiedzmy, że rozgrzewamy piec.
- Tak. - Rozgrzewamy na tyle,
żeby opiec agawę.
Widzicie tę stertę rdzeni agawy, zwanych piña,
bo trochę przypominają ananasy.
Rozgrzewasz kamienie, umieszczasz na nich piñas
i przykrywasz ziemią, żeby powoli się piekły.
Tak. Chcemy przetworzyć skrobię na cukry proste,
które będą fermentować.
Poprosili mnie o pomoc we wrzucaniu piñas do paleniska.
Jestem bardzo umięśniony, więc nie miałem z tym problemu.
Inna sprawa jest taka, że powinny lądować białą częścią do ziemi.
Więc wiecie, to wymaga wprawy, której…
nie mam.
To jak rzucanie kulami do kręgli.
Powtórka.
Udało się.
Tak się piecze agawę.
- Chodźmy dalej. - Świetnie.
Po pięciu lub sześciu dniach pieczenia pora na miażdżenie.
Juan pokaże nam, jak to się robi.
Wykorzystuje wiele nowoczesnych technologii.
Tu mamy upieczoną agawę.
Rambo zajmuje się jej miażdżeniem.
- Rambo. - Tak.
- Zajmuje się miażdżeniem. - Tak, muł Rambo.
Jeśli potrzebuje przerwy, mogę pokręcić.
Pracuje tylko dwie godziny dziennie, a przez resztę dnia
je gotowaną agawę i odpoczywa w zagrodzie.
Po zmiażdżeniu odstawiamy wszystkie składniki i soki do fermentacji.
- Tak. - Jak widać bąbelki,
to fermentuje.
Tak. Widać, że pracuje.
- Tak. Żyje. - Żyje.
Żyje.
Pierwsza destylacja.
- Chcesz spróbować? - Tak.
Po pierwszej destylacji uzyskuje się tzw. ordinario.
Nic nadzwyczajnego.
Co powiesz?
Że jeszcze nie gotowy.
- Zgadza się. - Prawda?
Destylują go ponownie.
Cały ten gargantuiczny wysiłek idzie w…
kap, kap, kap.
„Jak dziś poszło?” „Dobrze. Mamy tyle”.
- Mocny. - No tak.
- Dużo alkoholu. - Racja.
Na tym etapie mieszają różne porcje destylatu,
aby uzyskać pożądany smak.
Przy okazji…
- Zdrowie. - Dzięki za zaproszenie.
Dużo się dziś nauczyłem. Jesteśmy w pięknej scenerii.
Spójrzcie tylko.
Jak w niebie. Lubisz tu być.
To moje ulubione miejsce na Ziemi.
Przed niebem, bo niebo będzie tu.
Przed niebem.
Jak gotowy produkt?
Bardzo dobry.
Wspaniały.
- Wezmę to. - Dla ciebie.
- Zabiorę to. - Chodźmy.
Przejdźmy się.
I nacieszmy oczy pięknem agawy.
Dźgnąłem się.
Mój wieczór zaczął się wspaniale. Wracam do Oaxaki.
Jestem bardzo ciekaw kolejnego miejsca.
Nazywa się Levadura De Olla.
Zwykła restauracja,
ale jest tam specjalna sala, „dymna kuchnia”.
Proszę ze mną.
Przy kolacji towarzyszy mi Ana Quintero.
Zajmuje się kulturą i gastronomią i oprowadza kulinarne wycieczki.
A to genialna kucharka, Thalia Barrios.
Odtwarza smaki ze swojej kuchni z małego pueblo.
W tej kuchni w ich miasteczku wszystko dzieje się szybko.
- Dobrze. - Mamy tamales,
zaraz zaczniemy jeść, a one zaczną gotować
i przygotowywać salsę.
Jesteś z Oaxaki?
Nie, jestem z Meksyku, ale Oaxaca jest niesamowita.
Jako Meksykanka jestem dumna z meksykańskiej kultury,
a w Oaxace odkryłam, że wszystko, z czego jestem dumna,
pochodzi stąd.
Na rozgrzewkę…
piękne tamales. Te tutaj są zawinięte w liście bananowca.
Tamales to prezenty, prawda?
- No nie? - Są zapakowane.
To prawda.
Tamales zmieniają się razem z porami roku.
Każdy robi je po swojemu, prawda?
Tak, te są z dyni.
Naprawdę?
Są w nich też krewetki.
- Krewetki? Rany. - Tak.
- Są też trochę pikantne. - Tak?
Fantastyczne.
Boże, to wspaniałe tamale o luźnej strukturze
z pysznymi, chrupiącymi, pikantnymi główkami krewetek w środku.
Dajcie spokój! Coś pięknego.
Zawsze gdy tu przychodzę, zamawiam to danie.
Pomidorowa uczta.
Widać tu różne rodzaje pomidorów.
Każdy smakuje inaczej.
- Musimy spróbować każdego. - Tak.
Ten wygląda i smakuje jak morela.
- Tak. - Prawda?
Prawda.
Jeden tu, jeden tam.
Dla mnie i dla ciebie.
Próbowałaś tego?
- Jedz go. - Nie, zjadłem już dwa.
Mieszkam tu, więc jednak ty powinieneś go zjeść.
Szefowo, rewelacja.
Czas na zupę.
Ta zupa grzybowa jest wyrazem szacunku.
Wierzymy, że jeśli ma się problemy z żołądkiem,
depresję albo gorszy humor,
ta zupa działa leczniczo. Są w niej zioła i grzyby.
Mogę dostać wielką porcję do domu?
Jadłbym trochę co rano.
Patrz na to.
O rety.
- Jest w niej takie zioło… - Ten bulion!
…które nazywamy poleo. Nadaje jej ten posmak.
Jest trochę miętowe.
Nigdy czegoś takiego nie jadłem. Jakbym był w szkole.
Na każdej lekcji historii powinno się uczyć
o jedzeniu z omawianego miejsca.
Zdecydowanie.
Jedzenie mówi nam o ludziach więcej, niż możemy sobie wyobrazić.
Wszystkie nasze wierzenia, tradycje,
dziedzictwo i tożsamość krążą wokół jedzenia.
Każdy kęs z jej rąk był wybitny.
Uznała, że będę chciał spróbować jeszcze jednej rzeczy.
Zanim tu przyszedłem, mój brat powiedział, że dadzą mi iguanę.
Myślisz, że powinienem jej spróbować?
Ja nie próbowałam.
- Nigdy? - Nigdy.
Doszedłem do wniosku, że muszę spróbować.
Zawsze was do tego namawiam, więc powinienem być konsekwentny.
- Chcesz spróbować? - Tam jest.
- Jak to? - Widać ją.
I wtedy ją zobaczyłem.
No tak, teraz widzę.
A wtedy…
Głupio mi to przyznać, ale zacząłem szukać sposobu, żeby się wymigać.
Trzeba ją jeszcze przygotować?
Jeszcze trochę to potrwa.
Ile?
Pół godziny.
Dobra. Pół godziny.
Przykro mi, nie możemy czekać pół godziny.
Przepraszam.
„Już późno, tak mi przykro.”
Nie mamy czasu. To była moja wymówka.
Stchórzyłem przed iguaną, która pewnie smakowała jak kurczak.
A ona na to: „Skoro się spieszycie, spróbuj tego”.
I podaje mi miskę pełną ruszających się…
chrząszczy. W misce.
Nie chciałbym obrazić żadnej kultury…
ani zranić niczyich uczuć.
Naprawdę nie chciałbym nikogo znieważyć.
Ale gdy podała mi tę miskę,
z moich ust niepohamowanie wypłynęło:
„O nie!”.
Zrozumiała.
Zlitowała się nad biednym gringo.
- Dziękuję. - Dziękuję.
Pięknie.
OK Google.
Zadzwoń do Bena.
Mój synek!
Cześć, tato. Jak się masz?
Dobrze. Cieszę się, że cię widzę.
- To twój stary pokój. - Tak.
I masz tam maszynę do pilatesu mamy.
- Zastąpiła cię. - Teraz…
Nie ma tu już łóżka. Tylko maszyna do pilatesu.
Coś strasznego.
Zobacz, poszczęściło mi się.
Mam najpyszniejszą gorącą czekoladę na świecie.
Powiedzieli mi, że należy ją pić w ten sposób,
trzymając w dłoniach,
tak jakbyś dziękował za nią ziemi.
Jak tam Oaxaca? Dobrze się bawiłeś?
Piękne miejsce. Musimy przyjechać tu razem.
Uwielbiam ser z Oaxaki.
- Świetny. - Ten taki włóknisty.
Fantastyczny.
Mamy ujęcie, na którym wyciągam go z ust na kilometr.
No tak.
- Wiesz, na co pora? - Tak.
Chcesz żart?
Żart dla twojego dziadka.
- No dobrze. - Świetnie.
- Mam tylko jeden. - Na cześć dziadka. Śmiało.
Facet o imieniu Dawid
ma kłopoty finansowe
i nie wie, co robić.
Idzie do świątyni, modli się i mówi:
„Boże, gdybym wygrał na loterii, rozwiązałbym wszystkie moje problemy”.
Wraca do domu, włącza telewizor, by sprawdzić zwycięskie numery i…
nie wygrywa.
Nie wie, co się stało.
Wraca do świątyni i mówi: „Boże, powiedziałem ci, że tego potrzebuję.
To by wszystko naprawiło. Co zrobiłem źle?”.
Wtedy niebiosa się otwierają.
Bóg zstępuje i przemawia do Dawida:
„Dawidzie, proszę, pomóż mi trochę.
Musisz kupić los na loterię”.
Tak.
Dobre!
Duch Maxa jest głęboko w tobie, synu.
Piesek przyszedł.
Murray tam jest?
- Hej, tato. - Tatuś tu jest.
Cześć, Lily.
- Muszę to rozgryźć. - Hej, Monica.
- Szczeniaczek! - Widzisz go?
Co za słodziak!
Jest rozemocjonowany. Tęskni za tobą.
Patrzcie na to.
Kto by nie kochał takiego okazu zdrowia?
Dobrze, rodzino.
- To było urocze. - Jak leci?
- Kocham was. Pa. - Gdzie Richard?
- To ważne? - Niech podejdzie.
Czemu wszystkich to obchodzi?
- To on! - Cześć, Richard!
- Oto i on. - Świetnie wyglądasz.
- Wuj Richard. - Ty też, Philipie.
„Ty też świetnie wyglądasz, Philipie”.
Moja matka jest z nami duchem.
Zostało nam tylko jedno: kolacja pożegnalna.
Guacamole dla państwa?
Tak!
Zawsze wchodź z jedzeniem. Wtedy wszyscy się cieszą.
Jest z nami Jorge i jego matka Elvia,
Ana, Betsaida, Jimmi,
Chris i Leanne oraz mój ulubiony „Oaxacker”, Omar.
Jesteśmy na dachu Casa Oaxaca,
tuż przy kościele Santo Domingo,
i jest piękny zachód słońca.
Co ja piję?
To się nazywa meskalini. Jest jak martini,
tylko że z meskalu.
Nie będzie ci smakować.
Toast za nowych przyjaciół.
- Zdrowie! - I starych również.
- Na zdrowie. - Na zdrowie.
- Też dostałeś nową koszulę. - Tak.
Świętuję pobyt w Oaxace.
Szefie!
To szef kuchni Alejandro Ruiz.
Jedzenie wygląda niewiarygodnie. Opowiesz nam o nim?
Tak.
To jest najbardziej pokazowe.
Jak wiecie, przez całe życie jemy świerszcze, mrówki i larwy.
Nie boję się.
Niebieska, chrupiąca tostada z guacamole,
do tego awokado i zioła.
Jak ktoś chce spróbować owadów, to dobra okazja.
To chili relleno z rybą. W tym jest koryfena.
Nie powiem, że moje mole jest najlepsze,
bo są tu inni wspaniali kucharze.
- Same gwiazdy. - … tradycyjne mole,
ale mamy przyzwoity przepis na czarne mole.
- Czarne mole z indykiem i rybą. - Doskonale.
- Smacznego. - Brawa dla szefa kuchni.
Nie codziennie jadam owady.
Proszę.
Tostada pełna robali,
do których kilka lat temu nawet bym się nie zbliżył.
Była pyszna.
Tak. Rozwijam się.
Dziękuję, Phil.
Mam ulubiony cytat z filmu Lady Eve.
Henry Fonda przychodzi spóźniony na kolację
siada koło starszej damy i pyta: „Co przegapiłem?”,
a ona na to: „Ryba była poezją”.
Taka była też ryba w Casa Oaxaca.
- Tu jest więcej mole. - Naprawdę?
Chris, co robisz z tym guacamole?
Jem.
Cieszę się, że mogłeś poznać nieco skarbów Oaxaki
i mam nadzieję, że wrócisz, by poznać ją lepiej.
Spróbowałbym nie wrócić. Za powrót.
- Za miłość. - Tak.
Za miłość. Jak pięknie.
Oaxaca czerpie z życia garściami przy każdej okazji.
Chcę podsumować Oaxakę,
ale chyba nie zrobię tego lepiej niż Betsaida.
Oaxaca jest pełna życia.
Dlatego mówimy, że trzeba tu przyjechać…
Tak.
…bo trzeba to przeżyć.
Oaxaca nie jest stała.
Jest prawdziwa, tętniąca życiem.
Wyraża się to w tańcu,
w kolorach, w ludziach,
w językach, w jedzeniu, w muzyce,
w świętach, zwyczajach, tradycjach, we wszystkim.
Gdyby Meksyk był ciałem…
Oaxaca byłaby sercem.
Jeśli nie byliście w Oaxace, nie wiecie, co tracicie.
Powiem wszystkim sąsiadom w Stanach,
że mamy szczęście, że tuż koło nas jest taki kraj.
Więc siądź przy jego stole
Czyś wesoły, głodny, czy gotowy
Poczuj, że dzieląc się chlebem
Obcego zmienisz w przyjaciela
Kręte drogi pokona
Samolotem przyleci
Piosenkę zaśpiewa
I tańcem rozbawi
Pośmieje się z wami
Łzę uroni z wami
O jedno tylko prosi w zamian
Niech ktoś, niech ktoś
Czy może ktoś
Ktoś nakarmić Phila?
Nakarmić Phila w mig
Napisy: Zofia Sław