MART 2020'DE COVID-19 SALGININDAN ÖNCE KAYDEDİLMİŞTİR
ESPRİLERİM 1983'TEN KALMA
NETFLIX ORİJİNAL SERİSİ
Teşekkürler.
Teşekkürler. Tamam.
Çok teşekkürler.
Benim yerimdeyseniz ve sahneye çıkıyorsanız
ve insanları gördüğünüzde size tepki veriyorlarsa
yapmacık olsa bile,
hatta şey bile olsa…
Samimi bir tepki olmasa bile
yarattığı heyecan…
…içimi inanılmaz derecede titretiyor.
Teşekkürler. Nasılsınız?
Pekâlâ, bayanlar ve baylar.
Çok heyecanlıyım.
Eğlenceli olacak ve evde yaptığınız şey neyse
onun için makul bir saatte döneceksiniz.
Şimdi de alkışlarınızla karşınızda iki kez Akademi Ödülü adayı,
Bay Gişe, Robert Downey Jr.
Robert, seni görmek çok güzel.
-Uzun zaman oldu. -Merhaba.
-Çok teşekkürler. -Rica ederim.
Evet.
-Nasılsın? -Harika.
Güzel. Öyle değil mi?
Cömertliğin ve burada olduğun için çok teşekkür ederim.
Evet.
Nasıl olacağını biliyorsun. Sana sorular soracağım.
Cevap verebilirsin ama buna mecbur değilsin.
Çoğunlukla ben konuşacağım.
-Yapım böyle. -Harika.
Özel bir soruyla başlamak istiyorum.
Ameliyat furyası yüzünden kalça ameliyatı olmalıyım sandım.
-Herkes bir yerini yaptırıyor. -Evet, öyle.
Ortopedistle görüştüğümde buna "hayır" dedi.
Dinliyor musun?
-Evet. -Tamam.
Bir dakika yahu!
Sakıncası yoksa kendime bir saniye ayırıp
üstümü başımı düzeltebilir miyim?
Havaya girdin. İzleyiciyi hazırladın.
-Bu, senin gecen bebeğim. Ben misafirim. -Üzgünüm.
-Tamam, devam et. -Kabalık ettim.
-Şimdi sırası değil. -Tamam.
Evet…
"Hayır, kalça ameliyatı gerekmiyor." dedi.
"Burada bir şey çekilmiş.
Buradan buraya uzanan bir kas var."
-Evet. -"Harika!" dedim
çünkü mecbur kalmadıkça ana eklemleri değiştirmemek gerekir.
Hakkında yazılanları okurken
dövüş sanatları alanına denk geldim.
Yanılmıyorsam senin alanın wing chun.
-Doğru. -Evet.
Malum sorunumdan bahsettim.
-Evet. -Bu işe ne dersin?
İlk soruyu tahmin etmeye çalışırsınız.
Sonra Dave Letterman gelir.
Evet.
Ben…
Dövüş sanatları her şeye iyi gelir.
Bunu tavsiye ederim çünkü sakin bir branş,
juijitsu gibi değil.
Onda kol dolama ve rakibi boyundurluk altına alma var.
İliotibial bantta ya da bu bölgede ve kalçanın genelinde
kalça hareketlerin kısıtlanıyor mu?
Hayır, tuhaf olan bu.
Koşabiliyorum ve eskiden yaptığım kısıtlı şeyleri
şimdi de yapabiliyorum.
Ufalanmaya başladığını söylüyorlar ve…
-Sorun oluyor. -Şöyle ki…
Esneme hareketlerini gösteren bir rehber verdiler.
Bunu ne kadar sürdürebilirim ki?
Evet. Esneme hareketleri yapabilirsin ya da dövüşebilirsin.
Yeter ki bir şey yap.
-Evet. -Evet. Ama…
Aletlerimi alayım. Şuna bir bakayım.
Burada olduğun için çok mutluyum, artık senin hakkında çok şey biliyorum.
Seni tanıdıkça daha çok seviyorum.
Evet. Ve…
California'ya ilk gelişimde babanı gıyaben tanıyordum
ve duyduklarıma tamamen katılmasam da bende bıraktığı izlenim
son derece bilgili ve istisnai bir filmci olduğu yönündeydi.
Bu aslında…
Gerçeği tümüyle yansıtmıyor değil mi?
Övgü dolu bir tanım, evet.
Evet, karşı kültürden gelen New York'lu bir yapımcıydı.
Bir süre burada vakit geçirip iki şehir arasında gidip geldik.
-Evet. -Evet.
Greaser's Palace mıydı?
-Greaser's Palace. -Evet.
En çok bilinen işi o muydu?
1968'de çektiği Putney Swope adında bir film var.
-Putney Swope, evet. -Diğerlerinden sıyrılan bir işti.
Greaser's Palace, favorilerimden.
Two Tons of Turquoise to Taos Tonight.
Onu da severim.
-Çok hoş. -Evet, çok güzeldir.
Chafed Elbows, Babo 73, No More Excuses…
Çok fazla…
Paul Thomas Anderson gibi isimler ya da Downey Sr. hayranı olan kişiler…
…ya da dostum Anthony Michael Hall ile
babamın filmlerinden sürekli alıntılar yaparız.
Bunların birkaçında oynadın, değil mi? Şöyle mi oldu:
"Bize çocuk gerek. Robert olur mu?"
-Öyle mi oldu? -Kesinlikle.
Daha ziyade şöyleydi…
Bağımsız filmlerde bile çocuk işçi yasaları uygulanır.
ama bizde durum şuydu: Çocuk benim. Sözümü dinler.
Sonra uyusun.
Yani bu…
Eğlenceli miydi? Evde yaptığımız gibi miydi?
Çok doğaldı ve aynı zamanda aile dinamiğinin bir parçasıydı.
Diğer işlerde de bu böyledir.
Ebeveynlerinizi izleyerek hayatı tanımaya başlarsınız.
Büyürken hiç şöyle söylediğin oldu mu?
"Büyüyünce…
Büyüyünce yazılımcı olacağım, araba tasarımcısı olacağım."
Yoksa şunu mu dedin?
"Oyuncu olacağım.
Zaten evde yaptığımız şey bu."
Bana bak.
Bu da ne demek ol
Yani…
Santa Monica Lisesi'ndeyken çitten atlardım.
İlk dersleri kaçırdığım için
okula gizlice girerdim
ve sevgilim Jenee'nin edebiyat dersine girerdim.
Orada takılırdım.
Bazen de tiyatro kulübünde asistanlık yapardım
ve çitten atlayarak okuldan çıkardım.
Yazılımcı olmak için ön hazırlık yaptığımı söyleyemem.
Liseden mezun oldun, değil mi?
Mezun oldum sayılır.
Şartlar farklı olsa…
GED'mi aldım. Onu sonra konuşuruz ama…
Kız arkadaşına ne oldu?
Bilmiyorum.
Bu gece burada. Sahneye gel!
-Büyük bir sürpriz olurdu. -Evet.
Şöyle olduğunu düşünsenize,
Jenee Gravino hikâyesini anlattırdı
çünkü hâlâ burada yaşayan ve sahneye çıkarabileceği tek kişi o.
Lisedeki arkadaşların da tiyatroyla ilgileniyor muydu?
Üç Sheen kardeş var.
Tanıdığımız Emilio var,
en küçük kardeş olan Charlie var
ve bir de ortanca kardeş Ramon var.
Ramon Estevez.
SAMO Lisesi'ndeyken Oklahoma'yı sahnelemiştik.
-SAMO Lisesi mi? -Santa Monica Lisesi.
Bildiğiniz SAMO Lisesi.
Nikotin sakızından.
Kenara koymuştum ama dişime yapıştı.
Röportajımız uzun sürerse
-sakızımı yenilemem gerekebilir. -Peki.
Ramon Estevez, uçarı bir ortanca kardeşti.
"Will Parker rolünü oynayacaksın.
Tap dansı yapman gerekecek. Stüdyoma gel,
sana dans dersi vereceğim." dedi. "Nereye geleyim?" dedim.
Evlerinde küçük bir dans pisti ve bir bar vardı.
Ramon Estevez bana bağıra çağıra dans etmeyi öğretiyordu.
Etrafıma baktım ve dedim ki "Beklediğim bu değildi."
Hayır.
Ama sonra çok faydasını gördüm.
Bana Chaplin filmini düşündürdü.
Bahse girerim ki bu beceriler
o filmde işine yaramıştır.
Tabii, yanılıyor da olabilirim.
Evet, özgeçmişimize eklenirdi.
Bunlara "özel yetenekler" denirdi.
"Eskrim" başlığı olurdu.
"Evet." derdik.
"Ata biner misin?" "Rüzgâr gibi."
"Peki ya tap dans?"
"Tap dans, tabii. Bunu yapabilirim. "
Bilirsiniz, o tür şeyler.
Babandan bahsettik,
-lise yıllarından bahsettik. -Evet.
-Annen bir oyuncu. -Aynen öyle.
Ve uzun süre canlandırdığı karakteri de…
-Mary Hartman'daydı. -Mary Hartman.
Evet. Bu, onun son projesiydi, değil mi?
Evet, daha sonra Muriel adında bir karakteri canlandırdı.
Charlie'nin tuhaf eski eşiydi ve yanık yaraları vardı.
Ve bu, alışkın olmadığım bir şeydi.
Onu ya babamın filmlerinde görürdüm
ya da evde görürdüm.
Gerçek bir rol için tekrar California'ya gittiğinde
çalıştığı için doğal olarak onu eskisi kadar göremez oldum.
Peki, sence işini iyi yapıyor muydu?
-Harikaydı. -Evet.
Şurada oturan eşim…
Selam, tatlım.
…der ki…
-Bayan Susan Downey. -Merhaba.
-Hoş geldin. -Selam.
Ayağa kalkmaz. Hayatta kalkmaz.
Bize el sallıyor.
-El sallıyor. -Ne zamandır evlisiniz?
-Eşinle nasıl tanıştın? -Susan ve ben…
Gothika diye bir film var.
Halle Berry'nin oynadığı bir korku filmi. Hatırladınız mı?
Gothika kadrosuna girdiğimde
işe alınmış olmam mucize sayılırdı.
Ve…
…sanırım dolar başına 0,4 sent kazanıyordum
çünkü sigortamı falan kendim yatırıyordum.
"Susan, bu adam sıkıntı çıkarabilir.
Ona göz kulak ol." dediler. O da aynen bunu yaptı.
Ne zamandır evlisiniz?
2005'te evlendik. Yani…
-15 yıl. -Yaklaşık 15 yıldır.
-15 yıl. Evet… -Evet.
Bunu söylemen çok ilginç.
Annemle babam 15 yıldır evliydi ve bu, o dönem için,
1960'lar, 1970'ler için uzun bir evlilikti.
Bence onları geçeceğiz.
-Güzel. -İkiye katlarız.
-Güzel. -Üçe katlarız.
Farklı türlerden hayvanları evinde besliyorsun.
Los Angeles Hayvanat Bahçesi gibi bir şey.
Evet, düşük bütçeli Dr. Dolittle gibiyim.
ROBERT DOWNEY JR.'IN EVİ
Eskiden köpek ve at barınağıymış.
Çok geniş bir arazi.
Bir otlak görünce "Şuraya birkaç keçi sığar." diyorsunuz.
Hepsi barınak hayvanı mı?
Bazıları barınaktan,
bazılarını satın aldık.
Ama hepsi ikramiye kazanmış gibi yaşıyor.
Alpaka tam olarak nedir? Alpaka ailesinden mi?
Evet, lamanın daha az agresif olanı.
-Bu kadarını biliyorum. -Peki ya yaklar?
Yak ailesinden mi?
Yaklarla yakınlık derecesini bilmiyorum.
Peki, bunlar neden burada?
-Hobi olarak mı? -Evet.
Bu…
-Çevremizi değerlendiriyoruz. -Dokunabilir miyim?
Keşke dokunsan. Bu, Kıvırcık. İnsan sever.
Muhtemelen kafanı koklar.
Koşuyorlar!
Siktir!
Dikkat! Bunu kim yaptı?
Onu rahat bırak.
-O da neydi? -Lider arıyorlar.
Görüp görebileceğin en uysal,
en nazik, en sevimli canlılar.
Alpakalardan hiç anlamam.
-Belli oluyor. -Ama bunlar çok tatlıymış.
Dünyanın neresine özgüler?
-Güney Amerika mı? -Sanırım Güney Amerika, evet.
Güney Amerika'dan gelmeleri için ne tür evraklar gerekiyor?
Evet. Güzel soru.
California'da çok fazla alpaka var.
Alpaka işi yapan kadınlar var.
Yünlerini toplayıp örgü örüyorlar.
-Onları dışarı çıkarabiliriz. -Çok tatlılar.
-Merhaba. -Evet, çok sıcakkanlıdır.
-Dokunabilir miyim? -Evet, elbette.
Gördüğüm en tuhaf alpakalar.
Bunlar kunekune domuzları.
Vay canına!
Bunları neden aldın?
Şunlara baksana! Harikalar.
Hadi çocuklar.
Gidiyoruz.
İncil'den bir sahne gibi, değil mi?
-Şehir merkezine mi gidiyoruz? -Biz…
Bu dışkıları sence kim…
Bence bunlar domuzların eseri.
Domuzların, evet.
Ben olsam ben de parka gitmeden önce
birkaç kilo vermek isterdim.
Evet, dost canlısı olan o.
İşte böyle.
-Hayvanlar beni seviyor. -Vay canına!
-Hayvanlar beni… -Alpakalara fısıldayan adam.
Şuna bak. Bu ağacın türü ne?
Bir tür meşe mi?
Türünü bilmiyorum.
-Sedir ağacı. -Sedir!
-Sedir mi? -Kesin öyledir.
Ne zamandır burada yaşıyorsunuz?
2009'dan beri.
O zamanlar…
Eşyalarımı topladım ve birkaç yıl onun sırtından geçindim.
Sonra imkânlarımızı birleştirdik ve hayat bizi buraya sürükledi.
Susan, onu nelerin beklediğini biliyor muydu?
Hayır, hoş bir Orta Batı saflığı vardı.
Evet.
Sonra kapsamlı bir eğitimden geçti.
İki yanımı da tanıdı
ve birini ortadan kaldırıp diğer yanımı yeğlediğini söyledi.
Hepsi bu kadar mıydı? Değişim böyle mi oldu?
Hiçbir şey bu kadar basit değildir
ama harika bir hayat arkadaşı bulduğunuzda
fedakârlığın zaruri olduğunu anlarsınız.
-Ültimatomlar da işe yarar. -Evet.
Süslü ve Bayan Beyin sende.
Kıvırcık ve sürünün lideri Annecik bende.
-"Bayan Beyin" çok tatlı bir isim. -Evet, Bayan Beyin çok sevimlidir.
İyice sabırsızlandı.
Gidecekleri yeri biliyorlar.
Bırak gitsin. Zincirleri çıkaralım mı?
Hayır. Sen bilirsin ama onları damgalayacağımızı sanıyordum.
"DL" mi yazalım?
"D" ve "L" mi?
Bu çok…
-Benim için bir ilk. -Benim için de.
-Onlar senin! -Biliyorum.
Ailen olmadan, tek başına rol aldığın ilk film neydi?
John Sayles, Baby It's You filmi için oyuncu arıyordu.
Rosanna Arquette ve Vinnie Spano diye birisi vardı.
Bana da küçük bir rol verdiler.
Bütün arkadaşlarıma söyledim.
Dedim ki "Kaçırmayın. Ben oynadım. Adımı göreceksiniz. Hazır olun.
Ortalık yıkılacak."
Ama filmi izlediğinizde bir sahnede arkadan geçiyorum,
diğerinde de masada oturuyorum ama kız öne eğildiği için
ben hariç herkesi görebiliyorsunuz.
Arkadaşlarım yaratıcılıklarını konuşturup "sen olabilirsin" deyimini geliştirdiler.
Zorluk çıkardın mı?
Aslına bakarsan…
-Hakkında yazılanlar… -Sen eğilince ben de eğiliyorum.
-Devam et. -Tamam.
Aramızda kalacak. Hadi, devam et. Fısılda.
-Hayır, rahatsız oldum. -Tamam, güzel.
Şeyi izlediğimde…
Yıllar boyunca filmlerini izledim
ve kaliteni fark ettim.
Bu konuda haklı olup olmadığımı sen söyle.
Seni bir filmde izlediğimde,
sanki bana bakıyormuşsun ve şunu söylüyormuşsun gibi geliyor,
"Merak etme, sadece bir film.
Her şey yoluna girecek. İşimi yapmama müsaade et."
Bunu ben mi hayal ediyorum?
Hayır, sanmıyorum.
Bir tanıdıklık var.
Böyle ifade etmek daha doğru olabilir.
Bunu başkalarından da duydum.
Tom Hanks, bence insanlara bir deneyim sunmamız gerektiğini söylerdi.
Bence şuna benziyor,
kendime odaklanmayı bırakırsam,
ben merkezci olmazsam, sadece kendi performansıma
ya da kendi nevrozuma odaklanmazsam,
enerjimi kirletmezsem
o zaman sana da kendi deneyimini yaşatabilirim.
Şunu duyduğum durumlar oldu:
-Senin rolün bu. Şunu oku. -Evet.
Ama sen böyle çalışmıyorsun.
Ve bence bu durum…
…doğru olan Hollywood efsanelerinden.
Senaryoları öylesine değiştiriyorsun ki
filmin konusu değişme noktasına geliyor.
-Bu konuda haklı mıyım? -Fırsat bulduğumda yapıyorum.
Bunun sebebi ne?
Ben…
Yazarlar tarafından yetiştirilirken
bazen öyle durumlarla karşılaşırdım ki
bir espri için fikir bulunurdu…
…ve onu hayata geçirmenin yolu fikirden iyi olurdu.
Ve bazı durumlarda şöyle dersiniz
"Devamlılığı var. Buna dokunmayacağım.
Elimden geleni yapacağım, bunu değiştirmemem gerekiyor."
Ama bence geri kalan her şey gelişime müsaittir.
Aşırı hassas değilim, boşa zaman harcamayı sevmem
ve şunu söylemeyi de sevmem
"Her şeyi değiştireyim. Herkes ezber yapsın."
Şartları değerlendirip şunu sorarsınız:
Ne kadar yenilik katabilirim?
Bazı durumlarda da koşulları kabullenirsiniz
ve normal şekilde çalışırsınız.
Aykırı bir düzenden mi bahsediyorsun?
Bariz bir şey mi?
Bunu başarmanın daha doğal bir yolu var mı?
Sana bir örnek vereyim.
Uzun zaman önceydi.
Şeye gitmiştim…
Lord Richard Attenborough'yla Chaplin'i çekmeye başlayacaktık.
Dedim ki "Dickie."
"Efendim hayatım?"
"Dinle, senaryon bir şaka." dedim.
-Hayır! -"Onu düzelttim."
Bir dakika. O zaman kaç yaşındaydın?
-25. -Evet.
"Senaryo şaka gibi. Alınma ama bölümlere ayrılmış.
Hissiyatı vermiyor.
The Kid'in çekimlerinden önce
eşi düşük yaptığı için Jackie Coogan'ı seçtiğini bilmiyor musun?"
"Ne olmuş?" dedi. Ben de dedim ki "Bu, derin bir his.
Güzel, çarpıcı bir şey. İnsanlar bunu istiyor."
"Hayır, onu çekmiyoruz." dedi.
Sonra onun Chaplin filmi için yazdığım kendi versiyonumu okudum.
O da sonuna kadar beni dinledi
ve "Peki. Neyse, pazartesi sette görüşürüz." dedi.
Sonrası…
-Sonrası malum. -Vay!
İşin aslı şu ki aceleci davrandım.
İnsanların ortak çalışmaya ne kadar sıcak bakacağını hesap edemedim.
Neticede bunlar birer fikir.
Burada iki şey bende iz bıraktı.
İlki, Richard Attenborough taklidin.
-Muazzam. -Teşekkürler.
Çok iyidir.
Rol aldığın filmlere bakarken şaşırdım.
"Robert Downey Jr. Chaplin'de mi oynamış?" dedim.
"Evet, Robert Downey Jr. Chaplin'de oynamış."
Filmi izledim.
Müthiş bir sanat eseri.
İnanılmaz.
Şey…
Evet, birçok etken var.
Bunlardan biri de şu, Dickie'yle ilk tanıştığımda
Tom Cruise'un bir fotoğrafını gösterdi
ve "Müthiş bir benzerlik, değil mi?" dedi.
"Bu rolü Tom Cruise oynasaydı harika olmaz mıydı?"
"Aşağılanmaya mı geldim?" dedim.
-Neden öyle dedi? -Ne olduğunu bilmiyorum.
Yemin ederim.
Tom Cruise'un fotoğrafını gösterip "Chaplin'i o oynamalı." dedi.
"Evet, muhtemelen." dedim.
Ne yapabilirdin ki?
-Ama rolü istememiş. -Taksi mi çağıracaktın?
Bu, ne kadar korkutucu?
Çünkü bence oyuncular da diğer sanatçılar gibi
başlangıçta özgüvensiz oluyor ve bir de Richard Attenborough
"Tommy'yi alamadığımız kötü oldu." demiş.
Bu kadar oldu.
-Fena değildi. -Sağ ol.
Kuzey Londra'ya daha yakındı. İyiydi.
-Çok fazla film çektin. -Evet.
Bunu yorucu olan şeyden sıkıldığın oluyor mu?
Emek beklentisi çok yorucu.
-Evet. -Uygulama kısmı…
Sıkı çalışmaktan çekinmem.
Yeter ki iyi ve düzenli bir yönetim olsun.
İnsanlar iyi geçindiğinde ve saygılı olduğunda harika oluyor.
Harika.
Ama tarif ettiğin şeyi hayatta elde etmek neredeyse imkânsız.
-Aradığın şu düzen. -Evet.
Evet, buna şey deriz…
Genelde 50 maymun bir futbol topunu sikmeye çalışır.
-Hoppala! -Sonra…
Efendim? Ne?
Burada sağılması gereken bir canlı var mı?
Keçilerle şansımızı deneyebiliriz ama benim eğlence anlayışıma ters.
-İşte bu. -Karşındaki Tatlı Toynak.
-Barınaktan geldi. -Onlar nereden geldi?
Barınaktan.
Biliyorsun ki onların gözleri yatay…
-Göz bebekleri yatay. İnanılmaz. -Evet, yuvarlak değil.
-Yatay. -Evet.
Görüş mekanizmaları muhtemelen aynı.
Acaba o neden farklı?
Bilmiyorum.
-Bunlar çok güzel. -Evet.
Vay anasını! İnek gibi inek!
Bunu buraya döküyorum.
-Evet. -Evet.
Göstermelik yardımın için sağ ol.
-İnek boku gibi olan şeyi görüyor musun? -Evet, o ne?
Ben de ne olduğunu sana soracaktım.
Bilemiyorum, plastik patlayıcı olabilir
ya da bir tür…
…jelatin patlayıcı.
Hadi, çocuklar.
Araziye bolca mayın döşedik.
Hatta üzerine basıp patlatmayasın diye
üzerine işaret koyacağım.
Kuşaklı Galloway inekleri. Onlara "Oreo" diyoruz.
-Bu türün kökeni nereye dayanıyor? -İskoçya.
Bunlar et sığırı.
Bunlar süt sığırı değil.
-Bunlar… -Emin değilim.
Belki de…
-Yaklaşabilir miyiz? -Evet, tabii. Gidelim.
Dur bakalım.
Vay canına! Çok güzeller. Büyüyecekler mi?
Bence epey büyükler.
Sence ne kadardır? 350 kilo mu? 450 kilo mu?
-O civarda. -Evet, o civarda. Yarım ton.
Dün gece hayal ettiğimden çok daha iyi gidiyor.
Cidden.
Tamam. Bizi ezmek yok.
Malibu'dan üzücü bir haber aldık.
-Film yıldızı Robert Downey Jr… -Önce kim anılacak?
Ben buradayken sana bir şey olmasına izin vermem.
Ben de öyle.
Önünde koca bir hayat var.
-Sağ ol. -Ben 100 yaşındayım.
Kendimi onların önüne atarım.
-Hayır. Onu atarım. -Yeterince eğlendin mi?
Onu atarım. Tamam, buradan uzaklaşalım.
Onları İskoçya'dan nasıl getirdin?
Resim gösterip "Ya bunlar?" diye soruyorlar.
Ben de "Bu kadar mı?" diyorum.
"Başkalarını göreyim."
Sonrası oyuncu seçmeleri gibi.
"Bu ikisi kardeş."
"Domuzlar kardeş değil mi?
Tatlı Toynak ve diğer domuzun adı neydi?
Babalık."
Babalık.
-Domuzun adı Babalık. -Babalık ve Tatlı Toynak.
Flash, Trigger ve Memo.
Araya gireyim.
İsimleri yanlış mı söyledim?
Benden çiftçi olmaz, değil mi?
Üzgünüm tatlım.
Evet, sonra Less Than Zero'yu izledim.
-Vay canına! -Ve…
Beni mahvetti
çünkü karakterinden de küçük, 16 yaşında bir oğlum var.
Ama bunun da ötesinde,
ergenliğin de ötesine uzanıyor
ve fazlasıyla korkutucu.
Evet.
Yakın zamanda ben de izledim
ve dönemine özgü bir film olsa da bence haklısın.
İbretlik bir hikâye.
Uyum sağlamak uğruna insanların neler yaptığını anlatıyor.
Filmin yönetmeni Marek Kanievska…
…inanılmazdı.
İnanılmaz bir adam.
Provalarda şöyle demişti,
"Senden istediğim şey Andrew McCarthy'nin başını derde sokman."
"Hiç merak etme." dedim.
Dedi ki "Güzel. Bu, önemli.
Güvenlik güçleriyle etkileşime girsin.
Ekip arabasına binmemek için polislerle pazarlık etsin."
"Bu da sorun olmaz. Çok kolay." dedim.
"Yaşayıp yaşamayacağından
Andrew McCarthy sorumlu olsun." dedi.
-Vay canına! -"Vay canına. Tamam." dedim.
McCarthy de dedi ki "Marek'in çılgınca fikirleri var.
"Santa Monica Bulvarı'nın ortasında durup polisleri başına toplayarak
sarhoş veya deli gibi davranır mısın?"
"Hayır." dedim.
Filmin temsil ettiği sapkınlığa ve aykırılığa
bir ölçüde hazırlanmış olsam da…
…en kötü senaryoyu yansıtacak bir maskeye bürünmem gerektiğini anladım.
Ve kendimi o şekilde ifade ettim.
Deneyimlerin ölçüsünü kaçırmanı,
kendini fazla kaptırmanı ya da kapılmanı önleyen şey neydi?
Öncelikle bence bu kültürel bir mesele.
Şeye baktığınızda…
Amerikan Tıp Derneği, alkolizmin veya bağımlılığın
özünde bir beyin hastalığı olduğunu
ama tedavi önerildiğinde…
…insanların bunu reddettiğini söylüyor.
Çok sinsi bir şey.
Ama kırılma noktasının ne olduğunu…
İşler ciddiye bindiğinde çocuk sayılacak yaştaydın.
-Evet ve… -Ben…
Ancak kendi deneyimimle kıyaslayabilirim.
Alkoliktim ama…
Ve çok fazla…
-Alkolik miydin? -Evet.
Evet.
Vay canına! Bunu izleyip bir şey öğrendiğimi söyleyeceğim.
Ama…
Dibe en çok yaklaştığın noktada…
Olayların seyrini yakından takip etmedim
ama anladığım kadarıyla sorunlar 1996'da başlayıp…
-Evet. -…2004'e kadar sürmüş.
-Doğru. -Şimdi…
Varsayımlardan yola çıkıyoruz
çünkü kayıtlar daha eskiye gitmiyor
-ama evveliyatı var. -Evet, ondan öncesi de var.
Evet. Kendime şunu sordum:
Kullanmaya ve çalışmaya devam etti.
Devam etmek eğlenceli miydi?
Hayır.
Ne ilginç, değil mi?
Evet ama düşününce…
İlk sigara, esrar, uyuşturucu, her neyse onun arasındaki dönem
sekiz ile 38 yaş arasını kapsıyor.
Bu çılgınca bir şey.
Benim neslim için…
-Sekizden 38'e mi? -Evet, sekizden 38'e.
-Sekizden 38'e. -Beni duydun.
Sıkça bahsi açılan olaydan,
babanla esrar içmenden mi bahsediyorsun?
Evet, bilirsin.
Kültürel açıdan baktığımızda
İçinde bulunduğumuz ekosistemin özü şuydu,
"Yanlış bulunan bir şey varsa ona abanmalıyız."
Çünkü o zamanlar…
Tarihin tekerrür etmesi ne ilginç!
Hükümet idaresine ve toplum algısına duyulan güvensizlik,
zengin ve fakir sınırların ayrılığı…
İçinde yetiştiğim kültür böyleydi.
Robert Downey Jr. film festivali yapacak olsak…
Evet.
…ki bu…
-Evet? -…kötü bir fikir olurdu.
Şunları duymak ister miydin?
"Bu filmde zorlanmış.
Bu filmde zorlanmamış gibi görünüyor."
-Evet. -"Burada…"
Bariz bir fark var mı? Bir şekilde bunu aşabildin mi?
Yoksa çalışırken kullanmıyor muydun?
Evet, çakıştığı bir iş oldu.
Sinema tarihinin en rahat performansı olduğunu söylerim.
Jodie Foster'la Home for the Holidays filmini çekiyorduk.
Beni çok eleştirmişti ve şöyle demişti,
"Görünüşe bakılırsa bu sefer paçayı kurtardın.
Yerinde olsam bir daha yapmazdım, biz merhameti bir ekibiz."
"Son çekim harika değil miydi?" dedim.
"Evet, harikasın.
Harika gidiyor." dedi.
Cezaevine girdiğimde
bana bir mektup gönderdi.
"Sana 'harika' derken neyi kastettiğimi açıklayayım."
Bilirsin ama…
Hapse girmişsin yahu!
O dönem şimdi sana ne ifade ediyor?
Mapus detaylarını istemiyorum.
Emin misin?
-Ben de kötü şeyler yaşadım. -Evet.
Savaştan dönüp de stres bozukluğu çeken
-nice insan var. -Aynen.
Dibe vurduğun anları ölene kadar unutmayacağını varsayıyoruz.
Küçükken şunu hiç düşünmemiştim…
Küçükken birisi gelip "Buna bayılacaksın.
Hayatın böyle ilerleyecek." deseydi
çığlık atardım.
Ama biliyordum ki
bu yargıç, Yargıç Mira…
Anlamıştım ki karşımdaki adam
ertelenmiş ceza konusunda ciddiydi.
Yani, suçtan uzak durursan hapse girmezsin
ve tecil durumu sona erdiğinde
ceza infaz edilir ve hapse girersin.
Sanırım hareketlerimin sonuçlarının
nereye varacağını öngöremedim ve…
Sinsilikle işin içinden çıkarım sandım.
Bazı şeyleri tekrar düşünüyorum.
Rodney Dangerfield filmi Okula Dönüş vardı.
Hatırladığım birkaç sahne vardı.
Setteyken sarhoş değildim
ama komaya girmenin eşiğinden dönüp
beş sayfalık bir sahne çekmiştim.
Ve o zamanlar çok gençtim.
Ona ek olarak
Saturday Night Live'ı da çekiyordum.
Eğlenceli olabilir ama bir o kadar da stresliydi.
Kokainden mi bahsediyoruz?
-Evet. -Başka maddeden mi bahsediyorsun?
-Evet, yani… -Eroin mi?
Evet ama içkiyi de çok severim.
Birbirimizi anlamaya çalışalım.
Bazı kıyıdan kıyıya uçuşlarda
kabin ekibi beni tanıdığında
her şeyi önüme yığardı.
Bana getirdikleri küçük içki şişeleri dağ olurdu.
Bana da öyle olmuştu.
Denver'daki bir gösteriden dönüyordum.
Dönüşteki ekip beni tanıdı
ve servis arabasındaki şişeyi bana verdiler.
Ama sonra…
Okuduklarım doğruysa
dipte olduğun bir dönemde annenle konuşmuşsun.
Evet.
Ve kullanmayı bırakmışsın.
Elbette ki belli dönemlerde
-rehabilitasyona gitmişsindir. -Ha şunu bileydin!
Rehabilitasyona bayılırım.
-Ama… -Dinlenme tesisi gibi.
İşe yaramadı, değil mi?
Sağlayabileceği faydayı sağlıyor.
Bu sayede epey insan tanıdım.
Nedenini söyleyeyim.
Bağımlılık ve alkolizm
her zamanki şiddetiyle varlığını sürdürüyor.
Belli yaştaki bu insanlara baktığınızda
inkâr evresinde olduklarını görüyorsunuz.
Ardından yaptırımlar, davalar ve cabası geliyor.
Bu, bana işin özünü sorgulatıyor.
İnsanlar neden değişir?
Bunun ne kadarı şansa bağlıdır? Ahlaki duruşu değiştirmeye yönelik çabalar
ne derece etkilidir?
Sen de bilirsin, performansların ardından
"Gösteri bitti.
-Sıra bizde." dersin. -Evet.
Ve bizim camiada "Şişeler açılsın. Nevale çıksın." denirdi.
Ödüllendirilmemiz gerekirdi.
Böldüğüm için özür dilerim.
-Hayır, lütfen. -Şu monitöre bak.
SAÇINI DÜZELT
Dave, saçının arkasını düzelteyim mi?
Düzeltir misin? Neden bahsettiklerini bilmiyorum.
Aman Tanrı'm! Haklısın. Bir dakika.
-Kahve mi, su mu? -Ne gerekiyorsa.
Bu iş çok…
Teşekkürler.
Çok teşekkürler.
Eline sağlık.
Kendi deneyimimi düşündüm de…
İlk içkimi dokuz, on yaşında içmiştim.
Babam demişti ki…
Noel zamanıydı, viski ve soda içiyordu.
"İster misin?" dedi. Denemek istedim ve güm!
Burun kıvırmadım.
"Vay be!" dedim.
İçmeye devam ettim ve…
Kimsenin umurunda değil ama kendimi anlatmayı severim.
Hayır! Bunlar yeni bilgiler.
Kontrol için doktora giderdim
"Karaciğer biraz şişmiş." derdi.
"İçki içer misin?" diye sorardı.
"Arada birkaç bira içerim." derdim.
Ama bu doğru değildi. Ayık olduğum gün yoktu.
Vay canına!
Ve sonunda 34 yaşında televizyonda ikinci şansımı yakaladığımda
anladım ki bu fırsatı çöpe atabilecek tek şey
hayatımı alkole teslim etmekti.
Sonra bir anda bıraktım.
O günden sonra ağzıma içki koymadım.
Çok teşekkürler.
Şimdi seni daha iyi anladım.
Eskiden olsa şöyle derdim,
"Neden bana dik dik bakıyor?
O da karaciğerine yüklenip her şeyin yolunda olduğunu söylüyordur."
-Hayır, bu… -Tanrı'm! Sen zaten…
Kontrolü ona bırakmadığım için çok mutluyum.
Sonu ne olursa olsun.
Bu süreçte başka birisine zarar vermediğim için de mutluyum.
Kesinlikle.
Dave'e verecek yem var mı?
-Tanrı'm! Harika. -Evet, bu çok…
-Zavallıcığa bak. -Evet.
Bu arada, eve misafir geldiğinde Arnold Palmer ikram etmek adetimdir.
Seni çok çalıştırdık.
-Hemen döneceğim. -Terlemedim bile.
Harika. Terlersin.
Jack Hanna, elimize su dökemez, değil mi?
Al bakalım dostum. Al, bunu ye.
Bütün gün bunu yapmam gerekse…
O kadar da kötü değil.
Şimdi…
Domuz ahırının içindeyiz.
Şeyleri toplayacağım…
Bilirsiniz işte.
-Teşekkürler. -Al, Cedro.
Teşekkürler. Nasıl gidiyor, Dave?
İyi.
Şey…
Tamam/
İkinci posta bende.
Tanrı'm! Çok üzgünüm.
Öyle mi?
-Bunu hiç yaptın mı, Robert? -Hiç yapmadım.
Biliyor musun? Bana ilham verdin.
Hayvanların bakımıyla daha yakından ilgilenebilirim..
Şuna bak!
-Helal! İyi çalışmışsın. -Aynen öyle.
Şakam yok, dostum.
-Huzur veriyor, değil mi? -Evet.
Odun kes, su taşı.
Tinsel bilgeliğimi seninle paylaşıyorum.
Ben yokken bunu kim yapıyor?
Haftaya Conan O'Brien mı gelecek?
-Bunu kim yapar? -Bunu kaçırmayın.
Hiç kimse.
Ellen bunu yapar mıydı?
Hayır, başkasına yaptırırdı.
Ya çocukların? Onlardan bahsettin.
Nasıl bir ebeveynsin? Eşin ve çocuklarınla ilişkin nasıl?
Ebeveynlikte çok fazla söz hakkım yok.
Destek oluyorum.
80'lerdeki limuzin şoförleri gibiyim.
"Bildirilen saatte, 20.00'de orada ol."
Hep sorulan bir şeyi sorayım. Çocukların filmlerini seviyor mu?
Evet, sanırım.
Bana karşı ilgileri kısa ömürlü oluyor.
Kısa ömürlü mü?
Ama diğer yandan da…
Oğlumuz Exton'ın Demir Adam oyuncağı var.
Hem de ucuz olanlarından. Ona iyisinden alayım.
Başucunda Demir Adam kaskı var. Onu görünce diyorum ki
"Şahingöz'den daha çok seviyor diye mi?
Şahingöz'ü daha çok seviyor.
En sevdiği 10 süper kahramandan biri olduğumu söylemeye mi çalışıyor?"
Öyle işte.
O şey…
O şeyi kafana taktığında
kafanı sarıyor mu? Yoksa gerçek değil mi?
Harika bir soru.
Çünkü…
İlk başta her şey gerçekti.
Özel efekt maliyetini
asgariye indirmek istiyorlardı.
Hatırlıyorum da bir keresinde kaskı taktım,
çekim yapılacaktı ve zırhım üzerimdeydi.
"Robert, 'Başla!' dediğimizde çatıya inmiş gibi yap." dediler.
"Çatıda inmiş gibi yap ve yürümeye başla."
Kaskı taktım.
Vizör kapandı ve önümü göremez oldum.
Sonra LED ışıklar yandı.
Mançuryalı Aday gibiydi.
Kör olmuştum.
Son Yenilmezler filmini çekerken "Robert, şeyi takar mısın?" derlerdi.
"Kaskı mı? Hayır."
"Evet. Hayır."
"Şuraya iki nokta koyun. Sonra boyarsınız."
-Evden hallederiz. -Evet.
Küçükken okuduğun çizgi romanları sordum mu?
Marvel tarzı, süper kahramanlı şeyler okur muydun?
Hepsini okurdum.
Archie, Çavuş Rock, Örümcek Adam, Demir Adam, Muhteşem Dörtlü, X-Men.
-Hepsini. -Öyleyse bunlar…
Bunlar sana yabancı gelmemiştir.
Öyle denemez.
Daha önce de birkaç kez bu tarzda iş yapılmıştı.
Dallanıp budaklanmak isteyen bir türdü.
Onu değiştirdin.
Eğlenceli bir üslupla olaya insani bir boyut kattın.
Tamam.
Öyle değil mi? Şimdi…
Az önce bahsettiğim şeye dönelim.
İlk filmin sonunda,
basın toplantısındayken senaryoyu değiştirdin.
Bu doğru mu?
Jon ve ben senaryoyu 45 saniyede bir değiştirdik.
-Jon Favreau? -Evet.
"Ben, Demir Adam'ım." denenecekti.
Gizli bir kimlik olmasını istemiyorduk.
O noktadan sonra…
Fikrin kimden çıktığını ben de bilmiyorum.
Jon'un olduğunu söyleyeyim, telefon trafiği olmasın.
Evet. Güzel bir hikâye.
Senin fikrin olduğunu söylüyorum
çünkü dışarıdan bakıldığında,
200, 300 milyon dolarlık bir yapım var
ve işler bir yönde ilerlerken "Böyle ilerleyeceğiz." dedin.
Buna bayıldım.
Kısmen doğru olsa bile tebrik ederim.
Evet.
Yeni bir film üzerinde mi çalışıyorsun?
Marvel çizgi roman filmlerinde oynamayı bırakacak mısın?
-O dönem bitti mi? -Hayır, ben…
-Yeni planlar mı var? -Bence bu kadar yeter.
Bir milyonluk bir bütçeyle
belli tarzda, iyi yazılmış, güzel senaryosu olan,
iyi yönetilmiş basit bir film çekebilir misin?
Günümüzde bu mümkün mü?
-500.000 mi? -Bir milyona zor.
Sen oynarsan olmaz tabii. Hayır.
Bu benim kuru temizleme bütçem.
Hayır.
Gerçek şu ki her projeyi her bütçeyle çekmek
hiç olmadığı kadar mümkün.
-Ama harika olması gerek. -Evet.
çünkü günümüzdeki yaklaşım şu ki ben de bunun etkisindeyim,
"Çok güzel bir uyarlama."
Ya da "O, harika bir yönetmen. Şimdi ne yapacağını merakla bekliyorum."
Güncel bir projen var mı?
Ne yapacaksın? Sanırım…
-Şimdi ne yapacak? -Aynen öyle.
Aptalca bir soru sorayım.
Demir Adam olmayacaksan ne olacaksın?
Demir Adam'dan ötesini düşünemiyorum.
Şey…
Ben de aynı soruyu kendime soruyorum.
Zoraki inzivaya çekildim.
Gözlem yapıyorum,
yapılan işleri takip etmeye çalışıyorum
ve biraz da…
Neredeyse istediğim her şeyi yapabileceğimi düşünüyorum.
Biliyorum.
Rol aldığın ve yapımcılığını üstlendiğin bir diziyi izledim.
Yapay zekâ hakkındaydı.
-Evet. -Bu dizinin ayak iziyle ilgisi…
-Yeşil ayak izi. -Ayak İzi Koalisyonu.
-Daha ziyade…
Marvel sözleşmesini tamamladım
ve yapay zekâ versiyonlarıyla vakit geçirdim.
En azından on yılı aşkın süredir yaptığım günlük işlerde.
Sonra YouTube bize bir teklif sundu.
Projeyi hayata geçirmemizi istedi, biz de kabul ettik.
Bence harika bir projeydi çünkü benim için çok eğiticiydi.
Ayak İzi Koalisyonu, bolca vakit ayıracağım bambaşka bir proje.
Ayak İzi Koalisyonu nedir? Çevre odaklı bir proje mi?
Evet. Bir kısmı vakıftan oluşuyor.
Kâr amacı gütmeyen, çevreci şirketlere bağış yapıyoruz.
Muhtemelen en çok vakit ayıracağım diğer kısımda ise
bir medya şirketi var.
Gezegenin temizlenmesine öncülük eden kişilerle
röportajlar yapacağım.
Yani doğayı koruyanlarla.
Peki, tam olarak…
Evet.
Bu alkışı süresiz uzatabilir misiniz?
Evet, bazı yatırımcılar için yardımcı olur.
Yapay zekâ katalım.
Çok kötümserim.
Bence…
Durdurmamız gereken şeyi durdurmak için çok geç kaldık.
Bence tek umudumuz uyum sağlamak. Peki ya sence?
İyimser kişilerin geleceğin belirsizliğine inandığını söylerler.
İşte bu kadar. Evet.
Kötümserler daima haklıdır ama bundan tatmin olmazlar.
Evet, uyum sağlamalıyız
ama aynı zamanda şunu da yapabiliriz,
insanları bir araya getirip ciddi konuşmalar başlatıp
teknolojiyi ve yapay zekâyı kullanarak çevresel sorunlara karşı
kuantum etkisi yaratabiliriz.
Ama bence haklısın, daha uyumlu olmalıyız
ve aynı zamanda daha çarpıcı olmalıyız.
Çok yakın bir dostumla, 45 yıldır tanıdığım birisiyle konuştum.
Tamam.
O bir oyuncu ve seninle çalıştı.
Tim Thomerson.
Aşırı yetenekli komedyen Tim Thomerson.
-Evet. -Onu iyi tanırım.
"Robert Downey Jr.'la çalışmak nasıldı?" diye sordum.
-Şöyle dedi… -Tamam.
"İyi adam, çalışması kolay,
cömert ve komik."
"Oyuncu zırvası yok."
Mezar taşıma ne yazacağımızı bulduk.
Vakit ayırdığın için teşekkürler.
Benim için bir zevkti.
İnsan olarak elde ettiğin başarılara…
…büyük bir saygı duyuyorum.
-Dostum. Teşekkürler. -Robert Downey Jr., bayanlar ve baylar.
Evet.
Çok teşekkürler.
-Fena değil, değil mi? -Evet!
Evet!
Alt yazı çevirmeni: Begüm Hanağasıoğlu