DIT VERHAAL IS GEBASEERD OP WARE FEITEN, MAAR HEEFT FICTIEVE ELEMENTEN.
GEÏNSPIREERD DOOR EEN WAARGEBEURD VERHAAL
Hallo, Twin Cities. Het is weer zover…
…en we zijn hier live vanaf het kermisterrein waar over nog geen 24 uur…
…de 151e editie van de jaarlijkse kermis van Minnesota begint.
En afgaande op het culinaire aanbod wordt het smullen geblazen.
Chocoladekoekjesbier, nacho's met perzik en slagroom en een gefrituurde dilly dog…
…wat, als ik het goed begrijp, 'n worst is in 'n augurk die daarna wordt gefrituurd.
Onze gast, Jibril Hadi, staat dit jaar op deze kermis.
Je hebt hem misschien wel op de billboards gezien.
Deze jongeman heeft een restaurant in Little Mogadishu…
…maar droomde van 'n eigen kermiskraam.
Na vijf mislukte pogingen overtuigde hij de commissie dit jaar…
…met iets opmerkelijks. -Blijf kijken…
…want zijn gerecht zal je bijblijven.
Reclame. -Kauwgom weg.
Welkom, Jibril. -Dank je.
Dus, Jibril, wat heb je in petto?
Kameel-op-een-stokje.
Zeg niet dat jullie nog nooit kameel hebben gehad.
Ik niet.
Nee? Nou, je weet niet wat je mist. Het is echt heerlijk. Oké?
Weet je wat? Kom een stukje proeven op de kermis.
Daarover gesproken, er zijn jaarlijks twee miljoen bezoekers.
Hoeveel kamelenvlees moet je kopen voor zoveel eters?
Niet veel. Slechts 3600 kilo.
3600 kilo kamelenvlees? Dat verkopen ze niet in de supermarkt.
Wat doe je hier nog?
Moet je niet de keuken in? -Ja.
Wegwezen. -Ik ga al. Mama, ik hou van je.
Dit is Randy Zimmer van KNOW 91 FM. -Welkom terug bij KAXD.
We verwelkomen Jibril Hadi, de kameelman. -Hé. Bedankt.
Billboards, tv. Je bent het gezicht van deze kermiseditie.
Domme vraag: waar koop je kamelenvlees?
Raar, maar waar: Australië. -Echt?
Die is het lekkerst. -Jeetje.
Moet je dit binnen 24 uur fiksen? -Ja.
Dat wordt aanpoten. -Dat is ambitieus.
Succes. -Dank je.
Met Jibril. -Met Pam van Star Tribune.
De tijd dringt, dus ik hou het kort.
Hoe kwam je op dit gerecht? -Kamelen zijn onze belangrijkste dieren.
Ze zijn sterk en lastig.
Net als ik.
Hé, Jibril. -Klinkt goed.
Hé. Jibril.
Jibril. -Sorry. Momentje.
Mohamed, ik ben aan het bellen. -Onze vlag staat op je nieuwe spandoek.
WIJ STAAN OP DE KERMIS
En? -En? Je hebt me nageaapt.
Die is goed. En wie heeft hier m'n kiprecept gestolen?
Wie? Somalische keukenpolitie. Donder toch op.
Wie verkoopt er nu kamelenvlees op een stokje?
Je bezoedelt het kamelenvlees. -Hé, man.
Luister goed.
Oké, ik zal je niet vergeten als ik rijk en beroemd ben.
Wat wil dat zeggen?
Wegwezen, gek. Ben jij nou een moslim? -Alles in orde?
Lees de Koran.
O ja, kamelen.
Wist je dat een mooie vrouw er 100 kon eisen van een huwelijkskandidaat?
Dat wist ik niet. De Somalische gemeenschap vindt dit vast geweldig.
Kijk nou. Denzel Washington. -Ik ben aan het bellen.
Klopt het dat je al jaren probeert mee te doen?
Drie jaar geleden deed ik mijn eerste poging met suqaar en chapati…
…maar de jury vond het net stoofvlees met brood.
Hoe kwam je hierop? -Waar was je?
Alles op een stokje slaat aan, dus ik dacht: mango op een stokje.
Heerlijk. -Te pittig voor Amerikanen.
Het moet wel Somalisch blijven. Het is bisbaas, geen saladedressing.
En toen?
Toen zei ik: 'Kip is te saai. Iedereen maakt kip.'
Dus ik dacht: wat is lekker, niet saai en kan er op een stokje?
Kameel. -De meesten eten nooit kameel.
Ik ruik het nu. -Is het lekker?
Wat? De smaak? Waanzinnig.
Ik kan niet wachten. -Beter dan ik had durven hopen.
Ben je zenuwachtig voor al die mensen?
Zenuwachtig? Wie heeft daar nou tijd voor?
Nou, jij niet. Jij moet nodig de keuken in. Bedankt voor je tijd.
Schrijf je iets positiefs? -Maak je daar niet druk om.
Hoezo heb je niks van hem gehoord? -Jibril. Ik heb mijn neef gesproken.
Hopelijk is hij er zo met het vlees.
Relax. Geen zorgen. -Relax? Geen zorgen?
Het had er gister moeten zijn. Het moet over 24 uur klaar zijn…
…en ik moet me geen zorgen maken? Zoek uit waar die truck is.
Het vlees is er nog steeds niet.
Het komt eraan.
Wat is dat?
Ik maak een ranchdip.
Eerst kameel-op-een-stokje en nu ranchdressing?
Ranchdressing.
Hebben restaurants in China gelukskoekjes?
Nee, maar dat is een groot gemis.
Als je maar niet Mo Farah achternagaat.
Mo Farah? Hij is geen Mo Farah.
Wacht, wacht. Mo Farah is de snelste hardloper ter wereld.
Een kampioen.
Hij is geen Mo Farah, maar 'n kok uit Minneapolis.
Een beroemde kok.
Wie is Mo Farah? -Een Somaliër die hardloopt voor het VK.
Dus ze noemen je een overloper.
Ik vind je geen overloper. Je verdient geld.
Dames en heren, ik heb wat lekkers meegenomen voor de dipsaus.
Geen denken aan. Dat is net als ketchup op een steak.
Amerikanen zijn dol op ranchdip en Somaliërs ook.
En deze Indiër ook.
Viraj, haal dit weg. -Doe ik.
Sammy.
Jibril, ik heb mijn neef aan de lijn. Ik voeg hem toe aan het gesprek.
Ik heb Jibril aan de lijn.
Ik zweer dat het niet mijn schuld was. -Wat niet?
Jibril, maak je geen zorgen, maar de truck had panne.
Wat? En mijn vlees dan?
Rustig. Hij is naar een koelopslag gesleept.
Yo, waar zijn we? -In Moorhead.
Moorhead. Waar ligt dat?
Moorhead? -Relax.
Ik heb een nieuwe truck geregeld.
Voor een prikkie. Je moet hem alleen nog betalen.
Sammy…
…jouw truck had panne. Betaal jij maar.
Dat is $ 1800.
Wil je je vlees?
Dan moet je betalen. Als ik de ayuuto heb, betaal ik je terug.
Hoi. Geesi, alles goed?
Ik heb je drie keer gebeld, man. Kom je nog vanavond of niet?
Waarheen? -Waarheen? De halve finale.
Waarom steunt niemand dit voetbalteam?
Ik moet me voorbereiden, oké? -Waarvoor?
De kermis. Waar je werkt?
Ik heb geen vlees, geen saus. Niks. -Wie wordt onze spits dan?
Farah.
Farah? Farah. Geweldig.
En de verdediger?
Wacht, ik word gebeld.
Hoi. Ik heb de chauffeur gesproken. Die sukkel was zijn oplader vergeten.
Sammy, kom je nog ter zake?
Hij is net voorbij Bismarck, dus hij is er over zes uur.
Doei. -Dus komt goed, man.
Hallo? -Nog steeds met mij. En Cawil?
Als ik hem nou… -Ik moet hangen.
Mijn broer is er. -Maar wacht…
Hé. Ik krijg nog steeds 500 voor de ayuuto van je.
Nu al?
Oké, geef me 'n paar dagen.
Voel je je nu te goed voor ayuuto? Zo doen wij Somaliërs dat.
Ayuuto is simpel. Maar iedereen moet betalen.
Je kunt er niet zomaar aan ontkomen.
Weet ik.
Iedereen moet betalen. Geesi wil de ayuuto van deze maand.
Om niet te betalen, is… Iedereen kijkt je erop aan.
Elke laatste cent ging naar de kermis.
27.000 voor het kamelenvlees, 2000 voor de koelkast.
Wat moet ik dan? -Rustig.
Je gaat te snel. -Het gaat prima.
Waarom doe je dit?
Je hebt werknemers, een familie die op je rekent.
Waarom zou je deze gok wagen als je weet dat gokken haram is?
Dit gaat echt aanslaan. Dat probeer ik je duidelijk te maken.
Ik stop het in mijn franchise, Boqor Express.
Stel je voor.
Soms denk je te veel als een Amerikaanse dromer.
Je bent een Somaliër.
Jouw successen en mislukkingen hebben ook gevolgen voor ons.
Alsof ik dat niet weet.
Luister. Ik zal niemand vertellen dat ik je ayuuto voor je betaal.
Trek iets anders aan.
Je ruikt naar kameel.
Idris, ik zal je trots maken.
We hebben je op tv gezien. -En?
Je wist niet wat je met je handen moest. Je keek steeds om je heen.
Kom hier.
Net zo knap als je vader.
Als God het wil, ga je zeker winnen.
Als God het wil.
Het gaat niet om winnen of verliezen. Het gaat om meedoen.
Zo bescheiden. Ik wist niet dat je hier nog woonde.
Ik dacht dat je op een stapel servetjes in je restaurant sliep.
Met een tafelkleed als deken.
Is de droger weer stuk?
Ik zal Ryan bellen. Ik moet naar een voetbalwedstrijd.
Waarom kijk je zo bezorgd?
Nergens om.
Dit is de andere kant van de medaille, hè?
Ik moet gaan. Geesi helpt me aan het vlees.
Broek omhoog. Ik zie je onderbroek.
Dit kan echt niet.
Het is maar voetbal. -Zijn ze blind of zo?
Lach me maar uit.
Oké, doei.
Wat doe je? -Dat is jouw kant. Hou ze tegen.
Wegwezen. Pak die bal nou maar.
Hierzo.
Sammy? Hé, heb je nieuws?
Hij is er over een uur. Geen zorgen, dus.
Heb je het geld? -Geesi geeft het me zo.
Als je mijn ayuuto wil, moet je spelen.
Kom op.
Komt goed.
Rijke stinkerd.
Oké. Aan de slag.
Gaat dit voor morgen lukken? -Zeker.
Lukt het? -Dank je.
Oké. -Je bent gek.
Ja, ik heb $ 36 nodig voor benzine en snacks.
Als we niet draaien, barst de bom. -Draaien maar.
WIE IS DE DJ?
Noah.
Kom op, Noah. Verpletter ons. -Komt goed.
Aan de slag, jongens.
Oké dan.
O ja. Kom op.
Even bijkomen. Ik val bijna om.
Nee, niet stoppen. Anders redden we het niet, oké?
Jibril, ik kijk scheel. We werken aan één stuk door.
We moeten doorwerken. Dit is pas de eerste batch.
Mijn kamelenvlees. Doe open. -Haal het eruit.
Wapperen. -Pak de…
Shit.
Jibril, de sprinklers.
Vlug. -Shit. Regelen jullie dit?
Shit. Bedek mijn vlees.
Ik zet de sprinklers uit.
Bedekken. -Pak er allemaal een. Hier. Een deken.
Ik doe deze kant. Noah, maak open.
Zet de sprinklers uit. Hoe zet ik ze uit?
Kom op. -Daar gaat het vlees.
Jibril.
Gaat het?
Mijn god. -Bedek dat vlees nou maar.
Kom op, bedekken.
Help me hiermee. -Vlug, bedekken.
Die kant.
Het meeste is gered.
Als we de keuken schoonmaken…
…maakt dat niet meer uit. Het is voorbij.
Rust even wat. Je gaat maar door.
Ik heb niet meer geslapen…
…sinds ik weet niet hoelang. -Of gegeten.
Wat is er?
Is je kameel-op-een-stokje aangebrand?
Mijn…
Mijn keuken is overstroomd.
We kunnen niks.
Zeg maar wat je te zeggen hebt.
Bij God, wat vreselijk, broeder. Je mag een sambusa uitzoeken.
Doe de Iskudheh Karis maar.
Iskudheh Karis. -Die zo populair is.
En mangosap.
Oké. Komt eraan.
Met Geesi. Neem op. Ontwijk je me? Ik zat te denken aan de wedstrijd.
Wat dacht je van Yassin als rechtermiddenvelder? Hij is pijlsnel.
Net als Abdi Bile.
Bel me.
Hier.
Echte Somalische keuken.
Smakelijk.
Ik moet het je nageven.
Hij is misschien wel beter dan de mijne. -Zeker weten.
Waarom put je jezelf zo uit voor die kermis?
Je hebt een succesvolle zaak.
Niet zo goed als de mijne, maar je doet wat je kunt.
Ik was negen toen de burgeroorlog uitbrak…
…tijdens mijn spreekbeurt over het zonnestelsel.
En toen brak de hel los.
Idris en ik begonnen te rennen.
Drie dagen lang tot we bij het kamp waren.
We wisten niet waar onze ouders waren.
En vanaf daar gingen we naar West Virginia.
En van West Virginia naar hier.
Ik ben nooit gestopt met rennen.
Je bent de eerste Somaliër die op het kermisbillboard staat.
Je kwam heel dichtbij.
Laat me het hier afmaken.
Je zit hier allemaal zielige verhalen te vertellen…
…maar je wil iets van me. -Zo zit het niet.
Mensen willen altijd iets. -Nee.
Doe het voor je Somalische broeder van 'n andere moeder.
Ik wil ook iets van jou.
Ja?
Ik wil een deel van de opbrengst.
Oké, afgesproken. -En…
…je haalt die vlag eraf.
Weg met die vlag. -Oké, doe ik.
Denk je echt…
…dat mijn Iskudheh Karis beter is? -Mocht je willen.
Droom lekker verder. -Ja, ja.
Het is zover.
Dit is nooit eerder vertoond op de kermis van Minnesota: kameel-op-een-stokje.
We staan hier nu bij deze jongeman, Jibril Hadi…
…de bedenker van de Boqor-kraam. En we zijn dolblij voor hem.
Hij had één geweldig idee: hij wilde Minnesota kameel voorschotelen.
Zal het in de smaak vallen?
Dit is kameel-op-een-stokje…
…en ik ga het voor jullie voor de allereerste keer proberen.
En, mensen, beloofd, ik geef jullie mijn ongezouten mening.
Oké. Wens me succes.
Smaakt bijna net als kip.
Dit is lekker. Kom erbij.
Dit wordt een hit.
Oké. Kom erbij. Daar gaan we.
Komt eraan. Bedankt. Hoi. Alsjeblieft. Hier. Nog een.
Dank u.
Groetjes. Dank je wel.
Hier.
Lekker.
Gaat het?
Komt eraan. -Wie nog meer?
En?
Ja. Heerlijk.
Mijn zoon, de ster.
Ik ben zo trots op je.
Ik heb een goed idee. Jij wordt onze middenvoor.
Ik neem Cawils positie over.
Cawil wordt de rechtsbuiten.
Farah kan blijven staan.
We zijn niet te stoppen.
Welkom bij de familie, kameelman.
Wat denk je? Gaat het?
Bel 112. -Jibril?
Hij viel. -Wakker worden.
Jibril. Wakker worden, man.
Stuur medische hulp naar het reuzenrad, oké?
Wat gebeurde er? -Kan iemand reanimeren?
Jibril.
Wakker worden.
Jibril.
Hoor je me?
Weet je waar je bent?
Rustig.
Dit vereist 'n röntgenfoto.
Ik moet terug.
Laat mij maar.
Bro. Het is een hit. Alles is uitverkocht.
Mensen zijn dol op kameel.
Je hebt het geflikt.
Dank u. -Lekker.
Oké, zes burgers. Zes burgers. -Komt eraan, chef.
Kom op. -Tafel drie is klaar.
Achter je. -Hup.
Nee, nog niet. -Komt eraan.
Klaar.
Waar zijn m'n obers?
Klaar. -Ober.
Nu de borden. -Top.
Mag ik de kruiden? -Borden.
Hallo. Bedankt voor jullie komst. Pardon.
Wauw. -Wauw. Dank je.
Smakelijk.
Mogen we met je op de foto?
Zeker. -Kom maar.
Dank je.
Kom.
Dat is mijn broertje.
Bedankt.
Broertje.
Je ziet er moe uit. -Geen zorgen.
Kamelen nemen tenminste drinkpauze.
Het is loeidruk.
Ik ga naar Mohamed. Er is hier te veel herrie.
Dom.
Kijk eens.
Ben je gek geworden? Wat is dat nou voor slechte zet?
Hé, grote jongen. Is het te saai aan de overkant?
Ik vergeet de gewone man niet.
Mohamed, waarom serveer je overrijpe bananen?
De goeie zijn voor mijn goeie klanten.
Waarom leg je geen vijf?
Amateurs. Ik doe mee.
Jibril bleef de Somalische keuken populair maken.
Hij opende het eerste Somalische restaurant in New York.
The New York Times riep 't in 2015 uit tot 't beste Afrikaanse restaurant.
De kameelburger werd zijn signatuurgerecht.
NAAR DE EPIC MAGAZINE-RUBRIEK 'LITTLE AMERICA'
Vertaling: Inge van Bakel