HISTORIA OPARTA NA PRAWDZIWYCH WYDARZENIACH.
NIEKTÓRE ASPEKTY ZOSTAŁY SFABULARYZOWANE.
„WIELBŁĄD NA PATYKU”
INSPIROWANY PRAWDZIWYMI WYDARZENIAMI
WIADOMOŚCI DWUMIASTA
Dzień dobry.
Nadeszła ta pora roku,
kiedy nadajemy na żywo z terenu, na którym za niecałą dobę
rozpocznie się 151. Stanowy Jarmark w Minnesocie.
Wnioskując z tegorocznej oferty kulinarnej jarmarku,
czeka nas prawdziwa uczta.
Piwo ciasteczkowe, nachos z brzoskwiniami i śmietaną oraz smażone ogór-dogi,
czyli, jeśli dobrze rozumiem, ogórek kiszony nadziewany parówką
i smażony w oleju.
Porozmawiamy z jedną z twarzy Stanowego Jarmarku, Jibrilem Hadim.
Możecie kojarzyć go z miejskich billboardów.
Ten młody mężczyzna prowadzi restaurację w Małym Mogadiszu,
ale zawsze marzył o budce na jarmarku.
Próbował swoich sił pięć razy i w końcu przekonał komitet selekcyjny
- bardzo nietypowym daniem. - Zostańcie z nami,
bo ciężko uwierzyć w to, co zaplanował.
- Przerwa. - Wypluj gumę.
- Witaj w programie. - Bardzo mi miło.
Powiedz nam, co przygotujesz.
Wielbłąda na patyku.
Tylko nie mówcie, że nigdy nie jedliście wielbłądziny?
- Ja nie jadłam. - Ja też nie.
Nie? Sporo was ominęło.
Mówię wam, jest przepyszna.
Wiecie co? Dam wam spróbować na jarmarku.
Mówiąc o jarmarku,
rokrocznie odwiedzają go dwa miliony ludzi.
Ile wielbłądziny potrzeba, by wykarmić takie tłumy?
Niewiele. Jakieś trzy i pół tony.
Trzy i pół tony mięsa?
Nie kupisz tego w delikatesach.
Co ty tu jeszcze robisz?
- Nie powinieneś gotować? - Racja.
- Zmykaj stąd. - Już lecę.
Mamo, kocham cię.
Mówi Randy Zimmer z radia KNOW 91 FM.
Tu radio KAXD.
W KQYP rozmawiamy z Jibrilem Hadim, autorem wielbłąda na patyku.
Dziękuję za zaproszenie.
Billboardy, telewizja. Zostałeś twarzą tegorocznego jarmarku.
Skąd weźmiesz wielbłądzinę?
Wierz lub nie, z Australii.
Australii?
Mają tam najlepsze mięso.
Zaskoczyłeś mnie.
Masz na to niecałą dobę?
Zgadza się.
Sporo pracy.
Prawdziwe wyzwanie.
- Powodzenia. - Dziękuję.
- Mówi Jibril. - Tu Pam ze Star Tribune.
Od razu przejdę do rzeczy.
Jak wpadłeś na wielbłąda na patyku?
Wielbłądy to kluczowe zwierzęta w naszej kulturze.
Są silne i wkurzające.
Jak ja.
- Hej, Jibril! - Dobre.
Hej!
- Jibril! - Przepraszam.
Proszę poczekać.
Nie widzisz, że rozmawiam, Mohamed?
Masz flagę na szyldzie!
KUCHNIA SOMALIJSKA ODWIEDŹ NAS NA JARMARKU
No i?
Skopiowałeś mój szyld!
CZERWONY PIASEK PRAWDZIWA KUCHNIA SOMALIJSKA
Pospawało cię.
A kto komu ukradł przepis na fantastycznego kurczaka?
No kto? Somalijska policja kulinarna. Daj mi spokój!
Kto sprzedaje mięso z wielbłąda na patyku?
Bezcześcisz wielbłądzinę.
Ziomek.
Posłuchaj.
Nie zapomnę o tobie, gdy będę sławny i bogaty.
Co to w ogóle znaczy?
Spadaj, wariacie.
- Jest tu jakiś muzułmanin? - Wszystko dobrze?
Niech mu ktoś Koran przeczyta!
Wielbłądy, tak.
Piękna kobieta może zażądać 100 wielbłądów od adoratora. Wiedziałaś o tym?
Nie.
Somalijska społeczność musi być podekscytowana.
Patrzcie kto to.
- Denzel Washington! - Rozmawiam.
Czy to prawda, że od lat starałeś się o miejsce na jarmarku?
Po raz pierwszy zgłosiłem się
jakieś trzy lata temu, oferując suqaar i chapati.
Ale jury stwierdziło: „Gulasz z chlebem?”.
- Jak na to wpadłeś? - Musimy pogadać.
Wszyscy kochają szaszłyki, więc pomyślałem: „Mango na patyku”.
- Kocham mango. - Zbyt pikantne dla Amerykanów.
Łagodne i somalijskie nie idą w parze. To sos bisbass, a nie dressing.
I co było dalej?
Stwierdziłem: „Kurczak jest oklepany. Wszyscy zgłaszają drób”.
Zastanowiłem się, co jest pyszne?
Co nie jest oklepane? Z czego zrobię szaszłyk?
- Wielbłądzina. - Większość jej nie próbowała.
- Właśnie ją czuję. - Jest dobra?
W smaku? Bajeczna.
Nie mogę się doczekać.
Wprost wymarzona.
Stresujesz się tłumem do nakarmienia?
Czy się stresuję? A kto ma na to czas?
Nie ty. Przed tobą mnóstwo gotowania.
Dziękuję za rozmowę.
Obym dobrze wypadł.
- O to się nie martwię. - Pa.
Jak to od dziesięciu godzin nie dał znaku?
Jibril, gadałem z kuzynem.
Jeśli Bóg da, wkrótce dowiezie mięso.
- Luzik, bez stresu. - Luzik? Bez stresu?
Mięso miało być dziś!
Mam dobę na przygotowanie trzech i pół tony wielbłądziny,
a ty mi się każesz nie stresować?
Dowiedz się, gdzie jest dostawa i daj znać.
SUPERMARKET
MAJONEZ
Mięso wciąż nie dojechało.
Dojedzie.
Co to?
Składniki na sos ranczerski.
Najpierw wielbłąd na patyku, a teraz sos ranczerski?
Sos ranczerski.
Chińskie knajpy w Chinach mają ciastka z wróżbą?
Nie, a powinny.
Nie bądź jak Mo Farah!
Mo Farah?
Nie jest Mo Farahem.
Moment. Mo Farah to najszybszy biegacz na świecie.
Mistrz!
Nie jest Mo Farahem, ale za to kucharzem z Minneapolis.
Znanym kucharzem.
Kim jest Mo Farah?
Biega dla reprezentacji Wielkiej Brytanii.
Czyli nazywają cię sprzedawczykiem.
Nie jesteś sprzedawczykiem. Zarabiasz kasę.
Panie i panowie,
dorobiliśmy się składników na sos.
Sos ranczerski do wielbłąda? To jak polanie steku ketchupem.
Amerykanie go lubią. Somalijczycy też.
Ten Hindus również.
- Viraj, zabierz to. - Już.
Co tam?
Mam kuzyna na drugiej linii.
Połączę was.
Hej, mam Jibrila na linii.
To nie moja wina.
Co nie twoja wina?
To żadna tragedia, ale ciężarówka się zepsuła.
Co? Gdzie moje mięso? Co z nim?
Luz. Od razu kazałem zaholować auto do chłodni.
- Gdzie jesteśmy? - Moorhead.
Moorhead. Gdzie jest Moorhead?
- Moorhead? - Luzik.
Zaraz przyjedzie nowa ciężarówka.
Ugrałem dobrą cenę.
Musisz tylko zapłacić kierowcy.
Sammy…
to twoja ciężarówka się zepsuła, sam za to zapłać.
Myślisz, że mam wolne 1800 $?
Chcesz swoje mięso?
Musisz zapłacić.
Za trzy miesiące dostanę ayuuto, oddam ci.
Jak leci, Geesi?
Trzy razy dzwoniłem.
Przychodzisz dzisiaj wieczorem?
Na co?
Jak to? Mamy półfinał.
Tylko mi zależy na tej drużynie?
Muszę się przygotować.
Na co?
Na jarmark. Na którym pracujesz.
Nie mam mięsa, nie mam sosu. Niczego nie mam, stary.
Kto będzie napastnikiem?
Farah.
Farah. Genialne.
To kto będzie obrońcą?
Poczekaj, muszę odebrać.
Halo?
Cześć, rozmawiałem z kierowcą.
Idiota zostawił ładowarkę u dziewczyny.
Sammy, do brzegu. Jakieś nowe wieści?
Minął już Bismarck, będzie za jakieś sześć godzin.
- Pa. - Mówiłem, luz.
- Ogarniam. - Pa.
- Halo? - To wciąż ja.
Może Cawila postawię z przodu?
- Wtedy… - Muszę kończyć.
- Muszę pogadać z bratem. - Ale…
Cześć, ważniaku. Wciąż wisisz mi pięć stów na ayuuto.
To już?
Daj mi parę dni, dobra?
Jesteś za dobry na ayuuto?
To somalijski sposób budowania dobrobytu.
Ayuuto jest proste.
Ale musisz płacić, gdy wypada twoja kolej.
Nie możesz sobie przeskakiwać. Nie ma wyjątków.
Wiem.
Ayuuto działa, jeśli wszyscy płacą.
Geesi potrzebuje w tym miesiącu kasy.
Niepłacenie
to wykluczenie się ze społeczności.
Wszystko wydałem na jarmark.
27 koła na wielbłądzinę, 2000 na chłodnie i całą resztę.
- Z czego mam ci dać? - Oddychaj.
Za szybko się ruszasz.
Nic mi nie jest.
Po co to robisz?
Masz pracowników,
masz rodzinę, która na tobie polega.
Po co tak ryzykujesz, wiedząc, że hazard jest zakazany?
To nie hazard, jeśli wiem, że wygram.
To próbuję ci powiedzieć.
To będzie część mojej franczyzy, Boqor Express.
RESTAURACJA BOQOR
Wyobraź to sobie.
Czasami ponosi cię amerykański sen.
Jesteś Somalijczykiem.
Twój sukces lub porażka odbije się na nas wszystkich.
Myślisz, że nie wiem?
Posłuchaj.
Nikomu nie powiem, że zapłacę za ciebie ayuuto.
Zmień bluzę.
Dajesz wielbłądem.
Pewnego dnia będziesz ze mnie dumny.
Widzieliśmy cię w TV.
I jak wypadłem?
Nie wiedziałeś, co zrobić z rękami.
Miałeś rozbiegane oczy.
Chodź tu.
Przystojny jak twój ojciec. Jeśli Bóg da, wygrasz ten jarmark.
Jestem pewna.
Jeśli Bóg da.
Tak.
Nie ma wygranych ani przegranych. Cieszę się, że tam będę.
Jaki skromny.
Nie wiedziałam, że wciąż tu mieszkasz.
Myślałam, że śpisz w restauracji na stercie serwetek.
A przykrywam się obrusami.
Suszarka znów nie działa?
Zadzwonię po Ryana.
Muszę iść na mecz w nogę.
Wyglądasz na zmartwionego.
To nic takiego.
Wady bycia sławnym, nie?
Muszę lecieć. Geesi pomaga mi sprowadzić mięso.
Podciągnij spodnie. Widzę twoją bieliznę!
Nie możesz tak paradować.
- To tylko mecz. - Dla niewidzących?
Śmiej się, śmiej.
Dobra, do później.
- Nie umiesz bronić. - To twoja strona.
Atakują od twojej strony.
Wypad stąd.
Idź po piłkę.
Tutaj!
Sammy? Co się dzieje?
Dostawa będzie za godzinę.
Mówiłem, że luz.
- Masz kasę dla kierowcy? - Geesi mi zaraz pożyczy.
Jak chcesz moje ayuuto, to musisz grać!
Dalej!
Odbiorę je.
Bogacz.
No dobra, do dzieła.
Zdążysz z tym do jutra?
Jasne.
- Pomóc ci? - Tak, dzięki.
Zwariowałeś.
Potrzebuję 36 dolców za paliwo i przekąski.
Bez koła muzyki zapanuje anarchia.
Kręć. Kto dziś?
KTO JEST DJ-EM?
Noah!
Dalej, Noah. Pokaż, co tam masz.
Już.
Zaczynamy.
Wszyscy do dzieła. Lecimy.
Dobra.
Dalej.
Muszę odpocząć, zaraz się przewrócę.
Nie ma czasu.
Musimy pracować przez całą noc.
Dwoi mi się przed oczami.
Pracujemy bez przerwy od wczoraj.
Musimy wytrzymać. To dopiero pierwsza porcja.
Nie.
Moja wielbłądzina.
- Otwórzcie drzwi! - Zabierz to!
- Wachluj! - Hani, weź…
Cholera!
Opryskiwacze!
Leć!
Szlag! Masz to?
Cholera! Zakryjcie mięso!
Spróbuję wyłączyć opryskiwacze.
- Zakryj mięso! - Weź coś.
- Całe! - Masz koc.
Trzymam!
Noah, otwórz to!
Wyłącz opryskiwacze!
Jak się je wyłącza?
- Jezu, szybciej! - Mięso pójdzie do kosza.
Jibril!
Jesteś cały?
Zakryj to cholerne mięso.
Dobra.
Zakryjmy to!
- Pomóż mi z mięsem. - Zakryj je ścierkami!
Wy z tej strony.
Uratowaliśmy większość mięsa.
Zanim posprzątamy kuchnię…
Bez znaczenia.
To koniec.
Odpocznij trochę. Nigdy nie odpuszczasz.
Nie spałem od…
Nawet nie pamiętam.
I nie jadłeś.
Co się stało?
Spaliłeś swojego wielbłąda na patyku?
Moja…
Moja kuchnia jest zalana.
Nie możemy pracować.
No dalej, wyrzuć to z siebie.
Przykro mi to słyszeć, bracie.
Przyniosę ci sambusę na koszt firmy.
Poproszę Iskudheh Karis.
Iskudheh Karis.
Wszyscy go chwalą.
I sok z mango.
Okej.
Już się robi.
Tu Geesi. Odbierz! Unikasz mnie?
Myślałem o meczu finałowym.
Co myślisz o Yassinie jako prawym pomocniku?
Przemyśl to. Jest szybki.
Jak Abdi Bile.
Oddzwoń.
Proszę.
Prawdziwa somalijska kuchnia.
Smacznego.
Muszę przyznać…
chyba nawet lepszy niż mój.
Jest lepszy niż twój.
Po co się tak zajeżdżasz dla tego jarmarku?
Masz dobrze prosperującą knajpę.
Nie tak dobrze jak moja, ale pewnych rzeczy nie przeskoczysz.
Miałem dziewięć lat, gdy wybuchła wojna domowa.
Opowiadałem przed klasą o Układzie Słonecznym.
To było jak erupcja.
Razem z Idrisem puściliśmy się w nogi.
Biegliśmy trzy dni, aż dotarliśmy do obozu.
Nie mieliśmy pojęcia, gdzie są nasi rodzice.
A stamtąd do Wirginii Zachodniej.
A stamtąd tutaj.
Nigdy nie przestałem biec.
Jesteś pierwszym Somalijczykiem reklamującym Jarmark Stanowy w Minnesocie.
Jesteś już blisko.
Udostępnij mi kuchnię.
Urabiasz mnie historyjkami o ucieczce,
bo masz w tym swój cel!
To nie tak.
- Wszyscy są interesowni. - Wcale nie.
Zrób to dla somalijskiego brata z innej matki.
Ja też jestem interesowny.
Tak?
Odpalisz mi działkę z tego, co zarobisz.
- Dobrze, umowa stoi. - I…
Masz usunąć flagę z szyldu.
- Musisz ją usunąć. - Dobrze, flaga jest twoja.
Naprawdę myślisz,
że mój Iskudheh Karis jest lepszy…
Chyba śnisz.
Chyba śnisz, że jest lepszy.
No tak.
Nadszedł wyczekiwany dzień.
Po raz pierwszy na Jarmarku Stanowym w Minnesocie:
wielbłąd na patyku.
Towarzyszymy młodzieńcowi, który stoi za mną, Jibrilowi Hadiemu,
pomysłodawcy budki Boqor, i jesteśmy bardzo podekscytowani.
KIERMASZ MIĘDZYNARODOWY
Wpadł na świetny pomysł,
żeby zaserwować wielbłądzinę mieszkańcom Minnesoty.
WIELBŁĄD NA PATYKU
Pytanie brzmi: czy im to zasmakuje?
To jest wielbłąd na patyku
i zaraz spróbuję go na waszych oczach po raz pierwszy w życiu.
Obiecuję, że podzielę się z wami swoją szczerą opinią.
Życzcie mi powodzenia.
Smakuje jak kurczak.
Smaczne. Chodźcie wszyscy.
To będzie wielki hit.
Dobra, do dzieła.
Już się robi.
Dziękuję. Cześć. Proszę. Jeszcze jeden.
Dziękuję, doceniam to.
Tak.
Proszę.
Są świetne.
- Żyjesz? - Tak.
- Już się robi. - Komu wielbłąda?
Co sądzisz?
Jest super.
Mój syn, moja gwiazda.
Jestem z ciebie bardzo dumna.
Spodoba ci się ten pomysł.
Będziesz napastnikiem.
Ja zajmę pozycję Cawila.
Cawil zagra na prawym skrzydle.
Farah zostanie, gdzie jest.
Nikt nas nie zatrzyma!
Witaj w rodzinie!
Co myślisz?
Wszystko gra?
Dzwońcie po karetkę!
Tak po prostu upadł.
Obudź się.
Jibril! Obudź się.
Przyślijcie ratownika pod diabelski młyn.
- Co się stało? - Ktoś zna pierwszą pomoc?
Obudź się.
Słyszysz mnie?
Wiesz, gdzie jesteś?
Spokojnie.
Trzeba cię prześwietlić.
Muszę wracać do budki.
Zajmę się tym.
Bracie.
Wszystko wyprzedane.
Ludziska pokochały wielbłądzinę.
Udało ci się.
Dziękuję.
Dobre.
Sześć hamburgerów.
- Sześć, słyszałaś? - Tak.
- Dalej. - Trzeci stolik gotowy!
- Za tobą. - Ruchy.
- Jeszcze niegotowe. - Talerze idą.
- Zabierz je. - Okej.
Gdzie są kelnerzy?
- Gotowe. - Kelner!
- Na talerze. - Świetnie.
- Kto ma zioła? - Talerze!
Dziękuję za przyjście.
Przepraszam.
Dziękuję.
Smacznego.
Stanie pan z nami do zdjęcia?
- Jasne. - Ja je zrobię.
Dziękuję.
Chodźcie.
To mój młodszy brat.
Dziękuję.
Bracie.
- Jesteś padnięty. - Nie.
Wielbłąd odpoczywa, gdy znajdzie wodę.
Mnóstwo ludzi.
Idę do Mohameda.
Straszny tu harmider.
Głupek.
Patrz na to.
Oszalałeś? Co to miał być za ruch?
Hej, gruba rybo!
Znudziło ci się po drugiej stronie ulicy?
Staram się pamiętać o płotkach.
Czemu podałeś im przejrzałe banany?
Te dobre trzymam dla lepszych klientów.
Trzeba było zagrać piątką.
Amator.
Gram z wami!
JIBRIL DALEJ POPULARYZOWAŁ KUCHNIĘ SOMALIJSKĄ.
POMÓGŁ OTWORZYĆ PIERWSZĄ SOMALIJSKĄ RESTAURACJĘ W NOWYM JORKU.
W 2015 ROKU THE NEW YORK TIMES OGŁOSIŁ JĄ NAJLEPSZĄ AFRYKAŃSKĄ RESTAURACJĄ.
HAMBURGER Z WIELBŁĄDA ZOSTAŁ SPECJALNOŚCIĄ KUCHNI.
NA PODSTAWIE SERII „LITTLE AMERICA” MAGAZYNU EPIC
Napisy: Daria Okoniewska