BU HİKÂYE GERÇEK OLAYLARA DAYANMAKTADIR.
BAZI DURUMLAR KURGULANMIŞTIR.
ŞİMDİ GÖSTERİMDE "ÇUBUK ÜZERİNDE DEVE"
GERÇEK BİR OLAYDAN ESİNLENİLMİŞTİR
İKİZ ŞEHİRLER HABER KANALI
Merhaba İkiz Şehirler. Senenin o zamanı yine geldi.
Panayır yerinden canlı bildiriyoruz ve 24 saatten az zaman sonra
151. Senelik Minnesota Eyalet Panayırı başlayacak.
MINNESOTA EYALET PANAYIRI
Ve bu senenin mutfak menülerine bakacak olursak
müthiş bir ziyafet olacak.
Çikolata parçalı kurabiyeli bira, şeftali, kremalı nachos, turşulu kızarmış sosis,
doğru anladıysam içi oyulmuş bir turşunun içindeki sosis
yağda kızartılmış.
2010 Eyalet Panayırı yüzlerinden Jibril Hadi'yle buluşacağız.
Yüzünü şehrin her tarafındaki panolarda görmüş olabilirsiniz.
Bu genç adamın burada, Küçük Mogadishu'da restoranı var…
…ama hep eyalette bir standı olsun istemiş.
Daha önce girmek için beş kere uğraşmış
ama bu sene seçici kurulu ikna etmiş.
-Çok alışılmadık bir teklifle. -Ayrılmayın
çünkü servis ettiği yemeğe inanamayacaksınız.
-Kestik. -Sakızı atsan iyi olur.
-Programa hoş geldin Jibril. -Sağ olun.
Jibril, bize ne planladığını anlat.
Çubuk-üzerinde-deve.
Bana daha önce deve yemediğinizi söylemeyin.
-Ben yemedim. -Hayır.
Hayır mı? Çok şey kaçırıyorsunuz, tamam mı?
Bir şey diyeyim, tadı harika. Tamam mı?
Panayırda size ayarlayacağım.
-Panayır demişken… -Evet.
…her sene iki milyon insan geliyor.
Bu rakamları doyurmak için ne kadar deve eti alman lazım?
Çok değil. Sadece 3.600 kilo.
-3.600 kilo deve eti mi? -Evet.
Kowalski's şarküteri reyonunda bulamazsın.
Burada bizimle oturmuş, ne yapıyorsun?
-Pişirmen gerekmiyor mu? -Haklısınız.
-Hemen git buradan. -Gidiyorum.
Anne, seni seviyorum.
-Ben KNOW 91 FM'den Randy Zimmer. -Hoş geldiniz. KAXD.
KQYP'de yanımızda Jibril Hadi, çubuk-üzerinde-develi adam.
-Sağ ol. Burada olmak güzel. -Panolar, televizyon.
Bu sene Eyalet Panayırı'nın yüzü oldun.
Aptalca bir soru. Deve eti nereden alınır ki?
İnan ya da inanma, Avustralya'dan.
-Avustralya mı? -En iyi develer orada.
Beklemiyordum.
Bunun için 24 saatten az zaman mı var?
-Evet, doğru. -Yarına kadar çok iş.
Çok iddialı gibi.
-İyi şanslar. -Sağ ol.
-Jibril. -Selam, Star Tribune'den Pam.
Birkaç dakikamız var, konuya gireceğim.
Çubuk-üzerinde-deve fikri nasıl geldi ki?
Develer kültürümüzdeki en önemli hayvanlar.
Sert ve sinir bozucu.
Benim gibi.
-Hey, Jibril! -Hoşuma gitti.
Hey!
Jibril!
-Jibril! -Pardon.
-Bekler misiniz? -Hey!
Mohamed, kulağımdaki telefonu görmüyor musun?
Yeni tabelanda bayrak var.
SOMALİ MUTFAĞI PANAYIRDA ZİYARET EDİN
-Yani? -Yani mi?
Tabelamı aynen kopyalamışsın!
RED SAND HAKİKİ SOMALİ MUTFAĞI
Komik.
Peki kim kimin Chicken Fantastic tarifini çaldı?
Kim mi? Somali yemek polisi. Dostum, git başımdan!
Kim çubukta deve eti satar ki?
Deve etine saygısızlık ediyorsun.
Hey, dostum.
Dinle.
Peki, zengin ve ünlü olduğumda seni unutmayacağım.
Ne "Zengin ve ünlü"sü? Neyimiz var ki?
Defol, delirmişsin sen.
-Müslüman var mı? -Her şey yolunda mı?
Hocalar Kur'an'ı sana anlatsın.
Develer. Evet.
Güzel bir kadın potansiyel bir eşten 100 deve isteyebilir. Biliyor muydun?
Bilmiyordum.
Somali topluluğu bununla ilgili çok heyecanlı olmalı.
Kimmiş, tahmin edin.
-Denzel Washington! -Telefondayım.
Panayıra girmek için bundan önce senelerce uğraştığın doğru mu?
Panayıra ilk defa üç sene önce suqaar ve chapati ile başvurdum.
Ama jüriler "O, sığır güveç ve ekmek değil mi?" dediler.
-Aklına nasıl geldi? -Hey, Jibril. Konuşmamız lazım.
Çubuğun üzerindeki her şey popüler oluyordu, "Bam, çubukta mango" işte dedim.
-Mangoya bayılırım. -Amerikalılar için çok acı.
Daha az acı yaparsam Somali yemeği diyemem.
Bu bisbaas, salata sosu değil.
Peki sonra ne yaptın?
Sonra dedim ki "Tavuk çok sıkıcı. Herkes tavuk yapıyor."
Düşündüm ki "Ne lezzetli olur?
Sıkıcı olmayan ne? Çubukta ne olabilir?"
-Bam. Deve. -Çoğumuz daha önce deve yemedik.
-Evet, kokusunu alıyorum. -Tadı güzel mi?
Ne? Tadı mı? Müthiş iyi.
Açıkçası… Denemek için can atıyorum.
Umduğumdan daha iyi.
İki milyon insana yemek vermek konusunda gergin misin?
Gergin miyim? Gergin olmak için zaman var mı?
Senin yok. Senin epey bir yemek yapman lazım.
-Zaman ayırdığın için sağ ol. -Ve beni iyi göster.
-O sorun olmaz bence. -Tamam. Hoşça kal.
Ne demek, on saattir haber almadım?
Jibril. Kuzenimle konuştum.
Eti de alıp hemen gelecek inşallah.
-Rahat ol dostum. Stres yapma. -Rahat mı? Stres yapma mı?
Et dün gelecekti.
3.600 kilo deve eti pişirmek için 24 saatim var
ve sen bana stres yapma mı diyorsun?
Kamyonun nerede olduğunu öğrenip beni ara.
MAYONEZ
Et hâlâ gelmedi.
Gelecek.
Onlar ne?
Ranch sosumun malzemeleri.
Önce çubuk-üzerinde-deve, şimdi de ranch sosu mu?
Ranch sosu.
Çin'deki Çin restoranlarında şans kurabiyesi oluyor mu?
Hayır ama olmalı.
Mo Farah gibi olma!
Mo Farah mı?
O Mo Farah değil.
Durun, durun. Mo Farah dünyanın en hızlı koşucusu.
Şampiyon!
Mo Farah olmayabilir ama Minneapolis'li bir şef.
Ünlü, ünlü şef.
Mo Farah kim?
İngiltere için koşan Somalili koşucu.
Yani sana hain diyorlar.
Hain olduğunu düşünmüyorum şef. Para kazanıyorsun.
Bayanlar ve baylar,
sosumuz için iyi malzemeleri aldık.
Deveyi ranch'le servis edemeyiz. Bifteğe ketçap sürmek gibi.
Amerikalılar ranch'i seviyor. Somalililer ranch'i seviyor.
Bu Hintli de ranch'i seviyor.
-Viraj, şunu tezgâhımdan al. -Tamamdır.
-Sammy, ne haber? -Jibril, kuzenim diğer hatta.
-Görüşmeye ekleyeceğim. -Hey, hatta Jibril var.
-Benim hatam değildi. -Ne senin hatan değildi?
Jibril, önemli bir sorun değil ama kamyon bozuldu.
-Ne? Etim nerede? Etime ne oldu? -Sorun yok dostum.
Kamyonu soğuk hava deposuna çektirdim.
-Neredeyiz biz? -Moorhead.
Moorhead. Moorhead nerede?
-Moorhead mi? -Bir şey yok dostum.
Yeni bir kamyon geliyor. İyi anlaşma yaptım, tamam mı?
Kamyon geldiğinde ödeme yapman lazım.
Sammy…
senin kamyonun bozuldu. İyi anlaşmayı sen öde.
Fazladan 1.800 dolarım mı var?
Etini istiyor musun?
Ödemek zorundasın.
Ayuuto'mu üç ay içinde alacağım. Sana o zaman öderim.
Selam. Geesi, ne haber dostum?
Seni üç kere aradım dostum.
Bu gece geliyor musun, gelmiyor musun?
Neye?
Neye mi? Yarı finallere.
Bu futbol takımını umursayan bir tek ben miyim?
Hazırlanmam lazım, tamam mı?
Ne için?
Panayır için. Senin de çalıştığın.
Etim yok. Sosum yok dostum. Hiçbir şeyim yok.
Kim forvet olacak?
Farah.
Farah mı? Farah. Harika.
Savunmada kim oynar?
Dursana, buna cevap vermem lazım.
Alo?
Selam. Kamyon şoförüyle konuştum.
Geri zekâlı şarj kablosunu kız arkadaşında unutmuş.
Sammy, ne diyorsun? Yeni bilgi var mı?
Şimdi Bismarck'ı geçti yani altı saat içinde orada olacak.
-Hoşça kal. -Dedim, sorun yok.
-Anladım. -Hoşça kal.
-Alo? -Hâlâ Geesi.
Cawil'i forvet yapsam?
-Cawil'i değiştirsem… -Geesi, kapatmalıyım.
-Abimle konuşmam lazım. -Ama dur…
Hey, önemli insan. Ayuuto için bu ay bana 500 borcun var.
Ne çabuk.
-Peki, birkaç gün ver, olur mu? -Ayuuto için çok mu havalısın?
Somali tarzı varlıklı olmak.
Ayuuto basit.
Ama sıra sana gelince ödeme yapman gerekir.
Sırayı atlayamazsın. İstisna yok.
Biliyorum.
Ayuuto herkes ödemesini yaparsa çalışır.
Geesi'nin bu ayki parasını alması lazım.
Ödeme yapmamak…
Toplumsal intihar.
Son sentine kadar panayıra harcadım. Deve eti için 27.000 harcadım.
Buzdolabına ve diğer şeylere 2.000.
-Sana ne vereceğim? -Nefes al kardeşim.
-Çok hızlı hareket ediyorsun. -Ben iyiyim.
Bunu neden yapıyorsun?
Çalışanların var,
eline bakan bir ailen var.
Kumarın haram olduğunu bilmene rağmen neden kumar oynuyorsun?
İşe yarayacağını biliyorsam kumar sayılmaz.
Ben de bunu anlatmaya çalışıyorum.
Markam Boqor Express'e ekleyeceğim.
BOQOR RESTORAN
Düşünsene.
Bazen Amerikalı bir hayalci gibi çok düşünüyorsun.
Sen Somalilisin.
Senin başarın ya da başarısızlığın hepimizi etkiler.
Idris, sence bunu bilmiyor muyum?
Dinle.
Senin ayuuto'nu ödediğimi kimseye söylemeyeceğim.
Gömleğini değiştir.
Deve gibi kokuyorsun.
Idris, bir gün seni gururlandıracağım.
Seni televizyonda izledik.
Peki nasıl buldunuz?
Jibril, ellerini ne yapacağını hiç bilemedin.
Her tarafa bakıyordun.
Gel buraya.
Baban gibi yakışıklısın.
Panayırda kazanacaksın inşallah.
Biliyorum.
İnşallah.
Evet.
Kazanmak ya da kaybetmek yok.
-Yarıştığım için mutluyum. -Çok mütevazı.
Jibril, artık burada yaşadığını bilmiyordum.
Restoranında bir peçete yığının üzerinde yattığını sanıyordum.
Battaniye yerine de masa örtüsü.
Yine kurutucu mu bozuk?
Ryan'ı ararım.
Futbol maçına yetişmem lazım.
Neden endişeli bakıyorsun?
Bir şey yok.
Engeller zorluk çıkarıyor.
Gitmem lazım. Geesi eti almama yardım ediyor.
Pantolonunu çek. İç çamaşırını görüyorum!
Toplum içine böyle çıkamazsın.
-Futbol maçı sadece. -Oradaki herkes kör mü?
Sen bana daha gül.
Tamam, görüşürüz.
-Savunma yapamıyorsun. -Senin kalen.
Senin tarafından bize saldırıyorlar.
Defol git buradan.
Şimdi topu al.
Buraya! Buraya!
Sammy? Hey, Sam, ne haber? Ne oluyor?
Kamyon bir saat içinde gelecek.
Söyledim… Sorun yok abi.
-Şoföre ödeme yapmak için para var mı? -Hey!
Şimdi Geesi'den alıyorum.
Ayuuto paramı istiyorsan oynamak zorundasın!
Hadi dostum!
Geleceğim.
Zenginsin.
Pekâlâ. Bitirelim şu işi.
Bu kadar eti yarına mı pişireceksin?
Aynen öyle.
-Yardım lazım mı? -Sağ ol Noah. Evet.
Pekâlâ.
Delirmişsin.
Evet benzin ve atıştırmalık için 36 dolar lazım.
Müzik çarkına saygı duymazsak anarşi doğar.
Çarkı döndür. Kim?
DJ KİM?
Noah!
Hadi Noah. Neyin var, görelim!
Bende.
Hadi.
Halledelim şu işi. Tamam mı çocuklar?
Pekâlâ.
Evet. Hadi.
Mola vermem lazım. Bayılacağım.
Hayır, duramayız. Bütün gece pişirmezsek yetişmez, tamam mı?
Jibril, göremiyorum bile.
Ciddi ciddi dünden beri çalışıyoruz.
Hızlanmamız lazım. Bu daha ilk grup.
Hayır.
Deve etim.
-Kapıyı açın! -Çıkarın!
-Havalandır! -Hani, tutsana…
Siktir!
-Jibril, fıskiyeler! -Hadi, hadi, hadi.
Siktir. Aldın mı?
Siktir! Etimi örtün!
Fıskiyelere gidiyorum. Kapatabiliriz.
-Eti örtün! -Biraz al.
-Hepsini! -Battaniye.
Bu taraf bende!
Noah, şunu aç!
Fıskiyeleri kapatın!
Bunları nasıl kapatacağım?
-Tanrım, hadi! -Eti kaybedeceğim.
Jibril.
İyi misin?
-Tanrım. -Kahrolası eti örtün.
Tamam.
Hadi şunları örtelim!
-Eti çıkarmama yardım edin. -Havluyla örtün!
Siz o tarafı kapatın.
Etin çoğunu kurtardık.
Mutfağı temizleyene kadar…
Önemi yok.
Bitti.
Biraz dinlen. Asla durmuyorsun.
Uykusuzum…
-Ne zamandan beri, hatırlamıyorum. -Yemek de yemedin.
Ne oldu?
Çubuk-üzerinde-deveni mi yaktın?
Benim…
Mutfağımı su bastı.
Çalışamaz haldeyiz.
Ne demek istiyorsan de.
Bunu duyduğuma üzüldüm kardeşim.
Kıymalı börek getireyim, ücretsiz.
Iskudheh Karis alayım.
Iskudheh Karis.
Herkesin bahsettiği.
Ve mango suyu.
Tamam.
En kısa sürede.
Dostum, yine Geesi. Açsana! Benden kaçıyor musun?
Şampiyonluk Maçı'nı düşünmüştüm.
Sence Yassin'i sağ orta sahaya alsak iyi olur mu?
Bir düşün. O hızıyla?
Abdi Bile gibi.
Ara beni.
Buyur.
Hakiki Somali mutfağı.
Afiyet olsun.
Hakkını vermem lazım.
Benimkinden daha iyi bile olabilir.
Seninkinden iyi.
Bu panayır için kendini neden bu kadar yoruyorsun?
Başarılı bir işletmen var.
Benimki kadar iyi değil ama elinden geleni yapıyorsun.
İç savaş başladığında dokuz yaşındaydım.
Okulda bütün sınıfın önünde güneş sistemi sunumu yapıyordum.
Ve sonra sanki patlama oldu.
Idris'le ben koşmaya başladık.
Kamplara ulaşana kadar üç gün boyunca koştuk.
Ailelerimizin nerede olduğunu hiç bilmiyorduk.
Ve oradan West Virginia'ya geldik.
Ve oradan buraya.
Ve koşmayı hiç bırakmadım.
Minnesota Eyalet Panayırı'nda panoya çıkan ilk Somalili kardeşimsin.
Yaklaştın.
Hazırlığımı burada bitireyim.
Mülteci hikâyelerinle bana yağ çekerken
dolap çeviriyormuşsun!
Öyle değil.
-Herkes dolap çeviriyor! -Ben dolap çevirmiyorum.
Farklı anadan doğma Somalili kardeşin için yap.
Ben de dolap çevireceğim.
Öyle mi?
Panayırda kazandığından komisyon alırım.
-Tamam, yapalım. -Ve…
Tabelandan bayrağı kaldıracaksın.
-Bayrağı kaldırman lazım. -Tamam, bayrak senindir.
Sence gerçekten
benim Iskudheh Karis'im daha mı iyi…
Rüyanda görürsün.
Rüyanda seninki daha iyi.
Evet, tabii.
Beklenen gün geldi millet.
Minnesota Eyalet Panayırı'nda bir ilk yaşanıyor.
Çubuk-üzerinde-deve.
Arkamdaki genç adam Jibril Hadi bizimle birlikte.
Boqor standının hayal mühendisi, onun adına çok heyecanlıyız.
ULUSLARARASI PAZAR
Harika bir fikir yetti.
Minnesota halkına deve servis etmek.
ÇUBUK-ÜZERİNDE-DEVE
Soru şu, insanlar bunu sevecek mi?
Bu çubuk-üzerinde-deve
ve sizin için ilk defa deneyeceğim.
Ve millet, söz veriyorum, nasıl bulursam onu söyleyeceğim.
Tamam, işte bu. Şans dileyin.
Neredeyse tavuk gibi.
İyiymiş. Gelin buraya millet.
Bu popüler olacak.
Pekâlâ. Gelin. Gelin. Yapalım.
Hemen geliyor.
Sağ ol. Selam. Buyurun. Alın. Bir tane daha.
Sağ ol.
Adımızı yaz. Teşekkürler.
Evet.
Ah! Al bakalım.
Bunlar harika dostum.
-İyi misin? -Evet.
-Çubuk-üzerinde-deve. -Kim deve ister?
Nasıl sence?
Evet. Harika.
Tamam, ay, ay. Ay. Tamam, tamam.
Oğlum yıldız oldu.
Beni gururlandırıyorsun. Çok.
Bu fikri seveceksin.
Sen forvet oynayacaksın.
Ben Cawil'in yerine geçeceğim.
Cawil sağ kanatta oynayacak.
Farah kendi yerinde kalır.
Bizi kimse durduramaz!
Hey, aileye hoş geldin Deve Eleman.
Sence?
Jibril, iyi misin?
-911'i arayın. -Jibril?
-Düştü. -Jibril!
Uyan dostum.
Jibril! Uyan dostum.
Dönme dolabın oraya sağlıkçı lazım. Duyuyor musunuz?
-Ne oldu? -Suni teneffüs bilen?
Jibril.
Uyan dostum.
Jibril.
Beni duyuyor musun?
Neredeyiz, biliyor musun?
Yavaş.
Röntgen gerekecek.
Standıma gitmem lazım.
Ben hallederim.
Kardeşim.
Başarılı oldu! Hepsini sattın!
Millet deve seviyormuş.
Başardın.
Sağ ol.
Güzel, güzel.
Altı burger. Altı burger.
-Altı burgeri duydun mu? -Altı burger şef.
-Hadi. -Üçüncü masa hazır!
-Arkanda. -Çabuk olun.
-Hayır, yıkamadım. -Geliyor. Tabaklar bende.
-Pekâlâ. Alın. -Tamam.
Garsonlarım nerede?
-Acısı hazır. -Garson!
-Şunu alın. -Harika gidiyorsun.
-Yeşillik kimde? -Tabaklar!
Merhaba. Geldiğin için sağ ol. Affedersiniz.
-Vay. -Vay. Sağ ol.
Afiyet olsun.
Çok hızlı bir fotoğraf alabilir miyiz?
-Tabii ki. -Ben çekerim.
Sağ olun.
Hadi.
Benim küçük kardeşim olur.
Hey.
Sağ olun.
Kardeşim.
-Yorgun görünüyorsun. -Yok, iyiyim.
Deve bile su bulduğunda durur.
Çok insan var.
Mohamed'e gidiyorum. Burası çok gürültülü.
Aptal.
-Baksana. -Sen deli misin?
Nasıl bir dünyada iyi bir hamle bu?
Selam Bay Önemli İnsan!
Sokağın karşısı çok mu sıkıcı?
Önemsiz insanları unutmuyorum.
Mohamed, bu adamlara neden süresi geçmiş muz veriyorsun?
İyilerini iyi müşterilerime saklıyorum.
Dostum, beşi oynayabilirdin.
Amatör saatler.
Beni de ekle!
JIBRIL, SOMALİ MUTFAĞINI POPÜLERLEŞTİRMEYE DEVAM ETTİ.
NEW YORK'TA İLK SOMALİ RESTORANINI AÇTI.
2015 SENESİNDE NEW YORK TIMES TARAFINDAN EN İYİ AFRİKA RESTORANI SEÇİLDİ.
DEVE BURGER ONA ÖZGÜ YEMEK OLDU.
EPIC MAGAZINE DİZİSİ 'LITTLE AMERICA'YA DAYANMAKTADIR
Alt yazı çevirmeni: Cihan Filiz