Kung maibabalik ko lang 'yong araw na 'yon,
sasabihin ko sa sarili ko kung saan 'to hahantong.
Sa isang iglap, kayang baguhin 'yong buong buhay mo.
Natakot ako sa ginawa ko noong 16 ako.
Lagi kong dala 'yong guilt sa pagpatay sa isang tao.
HIGIT 20,000 MURDER ANG NANGYAYARI SA AMERICA KADA TAON
ISANLIBO RITO AY GINAWA NG MGA BATANG WALA PANG 18 TAON GULANG.
KUWENTO ITO NI INMATE #40647
Twenty-seven and a half years na akong nakakulong.
Dapat ba akong palayain?
Hindi.
Pero gusto kong mabigyan ng tsansa
para ayusin 'yong sarili ko at di lang makilalang ganito.
Sigurado 'yon.
Tingin ko, pwede tayong maging mapanganib.
Sabi ng mga tao, halimaw ka.
Di ko sinasabing inosente ako.
Pinatay ko 'yong lalaki nang walang awa.
MGA NAWALANG BUHAY
Akin na 'to.
Isuot mo 'to.
SININTENSIYAHAN SI HIGINIO GONZALES NG HABAMBUHAY NA PAGKAKAKULONG NOONG 1997
SA PAGPATAY SA EDAD NA 16
Sa murang edad, di mo naiintindihan
'yong epekto ng ginawa mo
hanggang tumanda ka.
Ang tagal kong tiningnan 'yon, di sa pananaw ko,
kundi sa pamilya niya,
at 'yon 'yong pinakamahirap sa akin hanggang ngayon.
Pinanganak ako sa Lovell, Wyoming.
Alam kong saglit lang ako roon habang nasa college 'yong mama ko.
Lumipat kami mula Wyoming papuntang Washington, na kinalakhan ko.
Normal 'yong childhood ko para sa iba
kung titingnan 'yon.
Nakasama ni Mama 'yong mga bata sa kapitbahay.
Kinukuha niya sila at tinuturuan kami ng tama at mali.
Lagi kaming nananagot pag may kasalanan kami.
Pero iba 'yong papa ko.
Nananakit siya di lang sa pisikal, kundi mentally at emotionally.
Pito o walong taong gulang ako noong binugbog niya ako,
kaya di ako makapasok sa school nang tatlong linggo.
Maraming tiniis si Mama, pero nag-stay siya kasi mahal niya si Papa.
Pag nagiging abusado si Papa,
natutulog kami nang nakasapatos, para lagi kaming handang umalis.
Kung titingnan ko 'yon ngayon, medyo marahas 'yon.
Ginagawa namin 'yon para lang maramdamang ligtas kami.
NOONG WALONG TAONG GULANG SI HIGINIO, NATUKLASAN NIYA
NA SANGKOT ANG AMA NIYA SA DRUG CARTEL
Nagbebenta ng droga 'yong papa ko. Sinekreto niya 'yon sa mama ko.
Pero pumasok ako sa banyo minsan,
at may ilang kilo ng cocaine 'yong papa ko.
Magaling na mekaniko si Papa.
Kaya akala namin, galing doon ang pera.
At sigurado akong mas alam ng mga kuya ko,
pero alam ko na noon 'yong ginawa ng papa ko para kumita ng pera.
Kalaunan, nagsimulang pumasok 'yong mga kuya ko sa gang lifestyle,
sumusunod sa yapak ng papa ko.
At bilang bunso,
akala ko pinaka-safe ako pag kasama ang mga kuya ko.
Pero habang lumalaki sa gano'ng lifestyle,
medyo nakaka-trauma 'yon.
Tingin ko, 12 taong gulang ako noong tumayo ako sa sulok minsan
katabi ng kaibigan ng pamilya namin,
tapos may dumating at binaril siya sa mukha.
Pagkatapos no'n, nagdesisyon si Mama na ilayo kami sa Washington,
malayo sa papa ko.
1992, INIWAN NG INA NI HIGINIO ANG ASAWA AT DINALA SA MONTANA ANG MGA ANAK
Lumipat kami sa Billings, at napagtanto namin kaagad na iba 'yon.
Di 'yon malaking city, at sabi ni Mama, "Dito na tayo titira."
Sabi niya, "Para malayo kayo sa mga bagay na 'yon."
Plano niya 'yon. Akala niya, mangyayari 'yon,
pero di naging maganda 'yon.
SINUNDAN NG AMA NI HIGINIO ANG PAMILYA SA MONTANA
BUMILI SIYA NG BAHAY NA MALAPIT AT NAGSIMULANG MAGBENTA NG DROGA
Kumalat 'yong balita na ginawa ng papa ko.
Dahil hanga ako kay Papa, at nakita ko 'yong pera, 'yon na.
Sabi ko, "Baka ganito dapat 'yong gawin ko."
Tapos naging normal na 'yon sa aming magkakapatid.
Sinanay kami ng papa ko sa kalsada.
Nanloloob kami ng mga kotse, nagnanakaw ng stereos, at nakikipag-away.
Noong unang beses kong nakipag-away sa school, na-kick out ako.
Tapos kinasuhan ako ng assault.
At 'yon 'yong unang beses kong nagkaproblema sa batas.
KINASUHAN NG PULIS SI HIGINIO NG ASSAULT
AT TATLONG BUWAN SIYANG NASA YOUTH CORRECTIONAL FACILITY
LABINTATLONG TAONG GULANG SIYA
Paglabas ko sa juvenile facility, naging magulo na 'yong mga bagay.
Tumira ako sa papa ko.
Binigyan niya ako ng maraming weed o coke o shabu,
at sabi niya, "Eto, gawin mo ang gusto mo."
Kaya nagbenta ako ng shabu.
Gusto ko lang kumita ng pera kasi 'yon 'yong ginawa ng papa ko.
Pero di dapat laging tinatawag ng mga tao 'yong 14 at 15 taong gulang para sa droga.
Di ko alam na mas malala pa 'yong kahihinatnan no'n.
Nakilala ko 'yong mga babaeng kaedad ko.
Tinanong nila ako kung kaya ko silang bigyan ng shabu.
Naalala ko isang araw, dumating sila at umiiyak 'yong isang babae.
Sabi ko, "Ano'ng nangyari?" Sabi niya, "Hinampas ako
ni Papa at papatayin daw ako."
Sabi niya, "Pwede mo kaming tulungang lumuwas?"
Alam ko 'yong gano'ng pakiramdam.
Kaya sabi ko, "Okay.
Kaya ko 'yon kung 'yon talaga ang gusto n'yo."
Tapos sabi nila, "Uy, tutulungan mo ba kaming bayaran lahat?"
Sabi ko, "Hindi."
Sabi nila, "May convenience store malapit sa bahay namin.
Pwede kang mang-hold up doon."
Umiiyak pa rin sila, at sabi nila, "Matutulungan mo kami?"
Kaya sabi ko, "Sige, gagawin ko."
NOONG GABI NG APRIL 22, 1996,
NAGMANEHO SINA HIGINIO AT ANG MGA BABAE PAPUNTANG CONVENIENCE STORE
Nag-park kami sa likod ng maliit na complex.
Tapos binigyan ako ng baril ng isang babae.
Parang lumang Ruger .22 na baril 'yon.
At naalala ko bago ako bumaba sa kotse,
Tiningnan ko kung may bala 'yong baril, at walang bala 'yon.
Sabi nila, "Wag kang mag-alala. Walang bala 'yan."
PAGPASOK NI HIGINIO SA STORE,
MAG-ISA LANG ANG 27 TAONG-GULANG NA CASHIER, SI ERIC PAVILIONIS
Naalala kong pumasok ako sa store.
Naglakad ako sa candy aisle.
Tapos kinuha ko 'yong Butterfinger,
inilagay ko sa counter, kumuha ako ng barya sa bulsa at binayaran ko.
Inilabas ko 'yong baril, tapos itinaas niya 'yong mga kamay niya.
Sabi niya, "Uy." Sabi ko, "Alisin mo ang laman ng kaha."
Kinuha niya ang pera at ibinigay, at kinuha ko 'yon at ibinulsa.
Tapos sabi ko, "Okay, buksan mo 'yong safe."
Ayaw niyang gawin. Paulit-ulit siya na wala raw siyang susi.
Kaya nagalit ako.
Sabi ko, "Buksan mo ang safe, o babarilin kita."
Tiningnan ko 'yong baril.
Tinakot ko siya na parang kakalabitin ko 'yong trigger,
at pumutok 'yon.
Tapos tumakbo ako.
NABARIL SI ERIC PAVILIONIS SA DIBDIB AT NAMATAY ON THE SPOT
TUMAKAS SI HIGINIO NA MAY $78 NA CASH AT ISANG CANDY BAR
TUMAKAS DIN ANG DALAWANG BABAENG KASAMA NI HIGINIO
HINDI SILA KINASUHAN KAUGNAY SA KRIMEN,
AT TUMANGGING SUMAMA SA DOKUMENTARYONG ITO
Dapat daw matuto kang magpatawad ng sarili.
Imposible 'yon.
Di ko mapapatawad 'yong sarili ko.
Sa totoo lang,
mahirap pa rin 'tong pag-usapan ngayon.
KINABUKASAN MATAPOS ANG PAMAMARIL,
INARESTO NG MGA PULIS SI HIGINIO SA BAHAY NG INA
LABING-ANIM NA TAONG GULANG SIYA
Sumuko si Higinio. 'Yon ang nangyari.
Nanagot siya at tinanggap ang responsibilidad sa ginawa niya.
Akala nila, sinumbong ko siya kasi masunurin ako sa batas, pero hindi.
Nagdesisyon ang anak ko na sumuko.
Proud ako sa kanya sa pagiging responsable.
Ako si Carmen Gonzalez.
At ako ang ina ni Higinio Gonzalez, at bunsong anak ko siya.
Di naiintindihan ng mga tao, si Higinio 'yong bata.
May mga pangarap siya. Maganda ang grades niya.
Mabait siya. Maawain siya. Mabuting bata siya.
'Yong ibang bata, lumihis sila ng landas.
Kaya nang ginawa ni Higinio 'yong krimen, di ako makapaniwala.
Naging emosyonal ako, di ko matanggap,
pero tingin ko, nawala sila sa akin
kasi nakatutok ako para buhayin sila bilang single parent.
Magbabago lang 'yong mga anak ko sa paggawa ng krimen
kung pumili ako ng ibang ama.
Abuser 'yong ama ni Higinio.
Maraming taon ng karahasan at pang-aabuso.
Di ko na kinaya.
Kaya lumipat kami rito noong 1992.
Tsansa ko 'yon na tumakas at humiwalay sa ama nila.
Lumipas ang dalawang araw, sumulpot siya.
Kaya di talaga ako lumaya.
Kalaunan, tumira siya rito at sinamahan 'yong mga anak ko,
at para sa kanila… Siya ang ama nila. Iniidolo nila siya.
Nakatutok ako para buhayin 'yong mga anak ko bilang single parent.
Naligaw yata ako na di ko namalayan na nawawala na sila sa akin.
Pero naaalala ko na di ko problema si Higinio noong bata.
Kaya nang narinig kong nag-imbestiga 'yong mga pulis sa pamamaril,
at bata 'yong gumawa,
di ko naisip na anak ko 'yon.
PAGKAARESTO KAY HIGINIO,
PINAYAGAN SI CARMEN NG MGA IMBESTIGADOR NA SAMAHANG MAG-ISA SI HIGINIO SA PRESINTO
Inamin niya 'yon. "Aksidente 'yon, Ma.
Isinusumpa ko, aksidente 'yon."
Tumalon ako at sinipa 'yong upuan, at sabi ko,
"Di mo magagawa 'yon. Hindi ikaw." At umiyak ako. At nagalit ako sa kanya.
Sobrang hirap no'n.
Umiyak siya, at sinabing mahal niya ako,
at naalala kong nakaupo siya…
sa upuan, nakatingin lang 'yong malaking mata niya sa akin.
Alam ko na alam niya
na sinaktan niya ako, pero… Nakita ko kung gaano niya ako kamahal.
UMAMIN SI HIGINIO SA PAGBARIL KAY ERIC PAVILIONIS
SINABI NG PULIS KAY CARMEN NA LILITISIN ANG ANAK NIYA SA KASONG MURDER
Tapos nasira na lahat sa akin.
Inisip ko na sobrang bata pa niya
at kung ano'ng mangyayari sa kanya.
Parang namatay 'yong anak ko.
Sa tingin ko, mabuting tao lang si Carmen Gonzalez.
Gagawin niya lahat
para maging mabuti 'yong pamilya niya.
Pero tingin ko, mali 'yong naalala niya.
Sinabi niya na sumuko si Mr. Gonzalez pagkatapos nangyari 'yon.
Pero siya ang pumunta sa police station.
Sinabi niya na si Mr. Gonzalez ang bumaril,
at kinuha siya ng pulis.
Hindi siya sumuko.
Ako si Joe Coble.
Noong 1996, deputy Yellowstone County attorney ako.
At ako ang nag-prosecute sa Gonzalez case.
Marami na akong nahawakang kaso ng homicide.
Natandaan ko talaga 'tong isang 'to.
Napakawalang saysay nito,
at tingin ko, nagulat 'yong komunidad.
Dahil inosente si Eric Pavilionis
at di siya pwedeng sisihin sa alinman sa mga 'to.
May apat na anak 'tong lalaking 'to.
May full-time job siya,
at nagtatrabaho siya sa convenience store ilang araw sa isang linggo para mabuhay.
Ginagawa niya lahat para sa sarili niya at sa pamilya niya,
at sa huli, pinatay siya dahil doon.
Binaril ni Mr. Gonzalez si Eric
dahil balak niyang barilin siya sa simula pa lang.
Walang rason para kalabitin 'yong trigger. Di kailangang mangyari 'yon,
kaya trabaho ng prosecutor na ibigay ang pinakamataas na parusa.
Bata pa si Mr. Gonzalez,
pero nirekomenda ko pa rin na patawan siya ng habambuhay na pagkakabilanggo.
At kung nangyari 'yon ngayon, gano'n pa rin ang magiging desisyon ko.
Akma 'yon noon at akma rin 'yon ngayon.
NOONG JANUARY 10, 1997, SININTENSIYAHAN SI HIGINIO GONZALEZ NG LIFE IN PRISON
8 BUWAN PAGKATAPOS NG IKA-17 NIYANG KAARAWAN
Mabigat na responsibilidad na hingin sa korte
na sentensiyahan siya ng nararapat.
Isang pamilya ang mawawalan ng anak.
Pero kailangan mong tingnan ang kaso
sa pananaw ng pamilyang nawalan ng ama.
Kaya nakuha namin ang pinakamahabang sentensiya,
pero di no'n maibabalik ang pamilyang 'yon.
Hindi sila magiging buo.
May litrato ni Papa noong Pasko. Huling Pasko n'yo 'yan na magkakasama.
Pagkamatay ni Eric, sobrang hirap bawat oras.
'Yong pagpunta sa memorial service
at pagdrawing ng pictures ng mga anak ko para ibigay sa kanya
at pipili ang bawat isa…
ng isa sa mga paborito nilang laruan
at stuffed animals na ibibigay sa kanya para di siya matakot habang tulog siya.
NOONG NAMATAY SIYA,
SINA ERIC AT FRAN PAVILIONIS AY MAY APAT NA ANAK NA BABAE NA WALA PANG PITONG TAON
Di niya sila nakitang nag-aral.
Di niya sila naisayaw at nailakad sa aisle.
Di niya nagawa lahat 'yon,
at di nila naranasan 'yon. Di nila siya nakasama.
Walang taong dapat lumaki na walang ama.
NOONG 1998 NAGKAKILALA SINA FRAN AT ERIC
NANG NAGSILBI SIYA SA US AIRFORCE SA SOUTH DAKOTA
IKINASAL SILA SA SUMUNOD NA TAON
AT TUMIRA SA BILLINGS, MONTANA PARA BUMUO NG PAMILYA
Twenty-seven si Eric noong pinatay siya.
Walong taon at dalawang araw ko siyang nakasama
at marami kaming naranasan sa walong taon.
Bumuo kami ng pamilya, pero nawala 'yon.
Nang unang beses kong nakita si Higinio Gonzalez sa korte,
inisip kong makakakita ako ng halimaw.
Di ko inisip na maayos at malinis siya,
pero sa tingin ko, walang saysay at katuturan 'yong ginawa niya.
Kaya ginusto kong parusahan siya ng nararapat.
Aaminin ko, nagulat ako na habambuhay 'yong sentensiya.
Para sa akin, grabe 'yon,
pero sa kabuuan, masaya kami sa naging hatol
dahil marapat 'yon sa nawala sa amin.
Di ko alam kung inisip ko siya nang matagal
dahil sinubukan kong ihiwalay 'yong parteng 'yon.
Pero ilang buwan ang nakalipas, noong unang sinabi sa amin
na mangyayari 'tong dokumentaryong 'to, inisip ko kung bakit.
Ano'ng gusto niyang mangyari?
"Inamin niya ang pagpatay sa clerk.
Aksidente raw ang pamamaril.
Makukulong ng di bababa sa 30 taon ang pumatay sa clerk."
BAGAMAT MAKUKULONG HABAMBUHAY, MAY PROVISION
NA PINAPAYAGAN SI HIGINIO NA MAG-APPLY NG PAROLE PAGKAKULONG NG 30 TAON
TATLONG TAON NA NGAYON MULA SA PETSANG 'YON
Tungkol sa parole ni Higinio Gonzalez,
bahala nang magdesisyon 'yong korte.
At kung bibigyan siya ng parole,
pupunta kami ng mga anak ko para marinig lang
'yong sasabihin niya.
Sa tagal kong nandito,
marami akong naisip,
lalo na 'yong mga nawala.
Sana may bumisita sa akin at sasabihing, "Mahal kita."
Iisipin mong matagal na mula nang may yumakap sa akin.
At 'yon 'yong mga bagay na gusto ko, pero may kasamang gulit 'yon.
At…
may kasamang guilt 'yon…
kasi 'yong mga bagay na wala sa akin…
kinuha ko rin sa kanila.
Ginawa ko 'yon sa pamilya niya. Ginawa ko 'yon sa mga anak niya.
At kaya guilty pa rin ako…
kasi nandito pa ako.
Pero wala na silang tsansang maranasan 'yon ulit.
Di ko inasahan 'yon.
Di ko naisip na mapagtatanto niya
'yong epekto ng ginawa niya sa buhay ko at ng mga anak ko.
Di 'yon nagagawa ng lahat.
At di niya kailangan.
Pero di pa rin no'n mababago 'yong nangyari.
Dapat bang pagbayaran ng kapatid ko 'yong krimen niya? 100%.
Walang duda.
Pero tingin ko, di tama 'yong hatol sa kanya.
Di 'yon tama.
Sabi ng mga tao, "Halimaw ka,"
pero walang nakaisip kung bakit kami nagkagano'n.
Produkto kami ng kapaligiran namin.
Pero di ibig sabihin na di kami pwedeng lapitan.
Di ibig sabihin na di kami karapat-dapat.
At di ibig sabihin na di kami magbabago.
Ako si Jesse Gonzalez,
at nakababatang kapatid ko si Higinio Gonzalez.
Malapit kaming pamilya,
pero di kami kagaya ng nakikita mo sa TV na "perpektong pamilya".
Hindi gano'n.
Matagal nagbenta ng drugs ang papa ko.
Habang lumalaki kami ng mga kuya ko, nagbebenta kami ng drugs para sa papa ko.
Kaya naging madali para sa nakababatang kapatid ko
na sundan ako sa kalye, sa gangs, sa drugs.
At di mo matatakasan 'yon.
Kulungan o kamatayan lang.
Pagkakulong ng kapatid ko,
galit na galit ako sa mundo.
Inilabas ko 'yon sa lahat at kahit kanino.
Nasangkot kami ng mga kuya ko
sa buhay-kalye at gang activity.
Kilala kami sa karahasan, pagbebenta ng drugs.
Kilala kami sa kahit anong mga krimen
sa kalsada.
Pinakamalala ako sa lahat.
Naging malala 'yong mga bagay.
Di 'yon napigilan.
NOONG 2003, SININTENSIYAHAN SI JESSE GONZALEZ
NG 10 TAONG PAGKAKAKULONG PARA SA TORTURE, FELONY ASSAULT AT KIDNAPPING
ANIM NA TAON MULA SENSTENSIYAHAN SIYA SA MONTANA STATE PRISON,
BINIGYAN SIYA NG BAGONG CELLMATE
Tuwing Martes at Huwebes,
may bagong bus na pumapasok na may mga bagong preso.
At si Boggs, 'yong officer…
pumunta siya sa kuwarto ko at sabi niya, "May roommate ka."
Sabi ko, "Ayos."
At tumingin sa akin si Boggs. Sabi niya, "Magugustuhan mo."
Kaya tumayo ako. Binuksan ko ang pinto.
At nakita ko 'yong mukha ng kapatid ko.
Para kaming limang taong gulang ulit. Tumakbo kami papalapit sa isa't isa
at nagyakapan.
Gising lang kami at umiinom ng kape at kumakain ng candy. Nag-uusap lang.
Umiiyak, inaalala 'yong nakaraan.
Walang karahasan. Walang pang-aabuso.
Di kami nag-alalang makakasakit kami…
kahit nasa kulungan kami.
Pinakamagandang alaala ko 'yon.
Pinag-usapan namin ang pagbabago.
Sana mabawi raw niya 'yong ginawa niya.
Naging matigas at cool guy pa rin ako.
At lagi niya akong kinakausap.
"Bakit lagi kang galit? Bakit di ka huminahon?"
Paborito niyang sabihing
"Sapat na 'yong tagal ko rito para sa buong pamilya."
Sinabi niya 'yon para matuto rin ako sa pagkakamali niya.
Sinabi niya 'yon para umayos ako.
NOONG 2009, TINAPOS NI JESSE GONZALEZ ANG SENTENSIYA NIYA AT PINALAYA SIYA
MAY ILANG NEGOSYO NA SIYA NGAYON
Ano'ng nangyayari?
Good.
Pagkakulong, naging maayos ako.
May dalawang flooring companies ako at may Junior's Pit Stop Auto Shop.
Body shop 'yon para sa mga kotse, mechanics, at bikes.
Lahat ng kinukuha ko sa shop, recovering addicts,
o ex-convict, o kahit naka-probation o parole.
Naniniwala talaga ako na naging ganito ako ngayon
kasi nakasama ko 'yong kapatid ko sa kulungan.
Binago niya 'yong pananaw niya at inimpluwensiyahan niya ako.
Marami akong natutunan sa batang 'yon. At marami na akong nakasamang masasama.
Wala sa kanila ang nagsisisi,
nahahabag, o gustong magbago habang nandoon sila
di gaya ng kapatid ko.
Nakulong siya at umamin sa ginawa niya, at binago niya ang buhay niya.
Handa na siyang magsimula ulit.
BAGO PALAYAIN SI HIGINIO GONZALEZ,
DAPAT HUMARAP SIYA SA PAROLE BOARD PARA SA ASSESSMENT
Di ako ang magdedesisyon sa parole ni Mr. Gonzalez.
Di ako ang magdedesisyon, pero tingin ko, dapat ikonsidera ng parole board
kung pinanagutan ni Gonzalez ang ginawa niya.
Naalala ko, bago ako bumaba sa kotse,
tiningnan ko kung may bala 'yong baril, at walang bala 'yon.
Tapos pumasok ako sa tindahan.
Di ko itinutok 'yon sa kanya
gaya ng gagawin mo kung may babarilin ka.
Tinakot ko siya
na parang kakalabitin ko 'yong trigger at naisip ko, "Pag kinalabit ko 'to,
maririnig niya ang putok. Walang mangyayari, pero matatakot siya."
Kaya kinalabit ko 'yong trigger. At pumutok 'yon.
Tapos tumakbo ako.
Pumasok ako sa kotse,
tinanong ko sila, "Bakit di n'yo sinabi na may bala sa baril?"
Sabi ko, "Nabaril ko 'yong lalaki."
Di ko alam na naglagay sila ng isa roon,
di ko alam 'yon.
Noong binigay nila sa akin 'yon, tiningnan ko 'yong magasin,
at di ko na tiningnan 'yong iba.
Di ko pa narinig dati 'yong narinig ko ngayon.
Ni-review ko 'yong file noong 1996,
at 'yong sinabi roon,
hindi kapareho sa recording na narinig ko ngayon.
Tinanong siya, "Alam mo ba kung ilang bala ang nasa baril?"
Sagot niya, "Isa lang.
Nilagay ko ang shell sa loob.
Ibinalik ko ang clip doon,
tapos tiningnan ko, at hinila ko 'yon pabalik at isinara."
Malinaw na inilagay niya ang bala sa baril at sinabi niya na may isang bala.
At wala siyang nabanggit na di niya alam na may bala 'yong baril.
Sinabi rin niya na di niya itinutok sa clerk 'yong baril.
Hindi totoo 'yon.
Pagdating ng mga pulis sa store,
nakita nila 'yong surveillance video na nagpakita ng buong nangyari,
at nakakagulat 'yon.
Itinutok ni Mr. Gonzalez 'yong baril kay Eric at hiningi niya 'yong pera.
Bilisan mo!
-Bumalik ka at kunin mo! -Gawin mo, gago.
Sumunod si Eric. Di siya nagbanta.
Pwede siya sa training video kung paano harapin ang pagnanakaw.
Buksan mo 'yong safe.
Wala akong susi sa safe.
-Wala akong susi sa safe. -Babarilin kita, gago.
Sinabi niya kay Eric na babarilin niya siya,
na nagpapahiwatig na 'yon mismo ang gagawin niya.
Nang sinabi niyang sinusubukan lang niyang takutin ang clerk,
di 'yon tugma sa nakita natin sa tape.
Sinubukan ni Mr. Gonzalez na kalabitin 'yong trigger ng baril.
Di pumutok 'yong baril.
Iniharap ni Mr. Gonzalez 'yong baril sa sarili, tiningnan 'yon,
hinanap 'yong safety, sinara 'yon, at binaril si Eric sa dibdib.
Binaril at pinatay 'yong lalaki, at di 'yon Hollywood. Totoo 'yon.
Di aksidente 'yon.
Malinaw na kinalabit niya 'yong trigger at alam niyang may bala sa baril.
Inamin niya 'yon.
Sa tingin ko, sa tagal niya sa kulungan,
paulit-ulit niyang ikinuwento 'yon sa sarili niya hanggang naniwala siya.
Pero malinaw na di niya inaako ang responsibilidad sa ginawa niya.
Malinaw na di siya nanagot sa mga ginawa niya,
at sinusubukan lang niyang umiwas sa ginawa niyang pagpatay.
APAT NA BUWAN MATAPOS ANG UNANG INTERVIEW KAY HIGINIO GONZALEZ,
PUMAYAG SIYANG SAGUTIN ANG ILANG TANONG
Sixteen ako at magiging 17 noong ginawa ko 'yong krimen ko.
Inisip ko na tapos na 'yong buhay ko.
At sa Montana, walang kasiguruhan 'yong parole.
Pwede akong habambuhay rito.
Pero di ako 'yong taong 'yon nang ginawa ko ang ginawa ko.
Di naiintindihan ng mga tao, si Higinio ang bata.
May mga pangarap siya. Maganda ang grades niya. Mabait siya.
Maawain siya. Mabuting bata siya.
Akala nila, sinumbong ko siya kasi masunurin ako sa batas, pero hindi.
Nagdesisyon ang anak ko na sumuko. Bumalik siya.
Proud ako sa kanya sa pagiging responsable.
Di ako sumuko.
Isinuko ako ng mama ko, pero ayaw niyang aminin 'yon
kasi tingin ko, iniisip niya na magagalit ako sa kanya.
Baka 'yon ang kinatatakutan niya, pero di ko siya sinisisi.
Alam ko kung gaano kahirap 'yon sa kanya.
At hanggang ngayon,
ayaw pa rin niyang tanggapin 'yon.
At di mawawala 'yong pinsalang ginawa ko.
Pumatay ako, at matagal bago ko napagtanto
kung paano nakaapekto 'yon, lalo na sa pamilya ni Eric.
At isa 'yon sa mga pangunahing bagay na gusto kong ipakita sa lahat.
Di importante kung paano ka lumaki, pwede ka pang magbago.
Malinaw na di niya inaako ang responsibilidad sa ginawa niya.
Malinaw na di siya nanagot sa mga ginawa niya.
Ni-review ko 'yong file noong 1996.
Malinaw na inilagay niya ang bala sa baril at sinabi niya na may isang bala.
Kinalabit niya 'yong trigger at alam niyang may bala sa baril.
Sinusubukan lang niyang umiwas sa ginawa niyang pagpatay.
Dapat sinabi kong nilagyan nila ng bala.
Pero sinasabi niya na sinabi kong nilagyan ko 'yon ng bala.
Di ko talaga maalala 'yong parteng 'yon,
na sinabi kong nilagyan ko ng bala 'yong baril.
Ibig kong sabihin…
Di ko na alam ngayon. Parang…
Iba-iba 'yong iniisip ko ngayon.
Kaya sinusubukan kong intindihin 'yon.
Kung nagpanggap akong kakalabitin ang trigger
at narinig niya 'yong pagtunog ng baril, matatakot siya.
Para lang takutin siya, di ba?
'Yon 'yong intention. Pero…
Hindi ko alam. Siguro…
Baka tama siya.
Baka tama siya. Baka alam ko.
Baka alam ko, at ayokong…
Ayokong tanggapin 'yon.
Di ako maghi-heal nang maayos pag di ko hinarap 'yon,
kaya mahirap tanggapin 'yon.
Di ko gusto 'yong nararamdaman ko ngayon, pero dapat marinig ko.
Sinusubukan kong…
Sinusubukan kong magpakabuti.
At pakiramdam ko, sobrang layo ko pa.
Nagsalin ng Subtitle: Lea Torre