ถ้าผมย้อนเวลาไปในวันนั้นได้
ผมอยากจะบอกตัวเองว่า เรื่องนี้จะนำพาไปสู่อะไรบ้าง
แค่เสี้ยววินาที สามารถกำหนดชีวิตที่เหลือของเราได้
สิ่งที่ผมทำตอนอายุ 16 มันทำให้ผมกลัว
และผมจะต้องแบกรับน้ำหนัก ของการพรากชีวิตคนคนหนึ่งไปตลอดกาล
(ในแต่ละปีมีเหตุฆาตกรรม ในสหรัฐฯ กว่า 20,000 ครั้ง)
(ซึ่งมีผู้ก่อเหตุอายุต่ำกว่า 18 ปี ราว 1,000 คดี)
(นี่คือเรื่องราวของผู้ต้องขังหมายเลข 40647)
ผมติดคุกเป็นเวลา 27 ปีครึ่งแล้วครับ
ผมรู้สึกว่าผมควรได้ออกมาไหมน่ะเหรอ
ไม่ครับ
แต่ผมอยากจะได้รับโอกาส
เพื่อให้ตัวเองได้ไปทำอะไรที่ดีกว่านี้ และไม่ได้ถูกมองว่าเป็นแค่นักโทษไหม
แน่นอนครับ
ผมคิดว่าเราทุกคนล้วนเป็นคนอันตรายได้
คนบอกว่าแกเป็นปีศาจ
ผมไม่ได้จะมาบอกว่าผมบริสุทธิ์
ผมฆ่าคนไปอย่างเลือดเย็น
(เราคือฆาตกร)
(ชีวิตที่สูญเสีย)
(เรือนจำรัฐมอนทานา)
ผมจะเอานี่จากข้างหลังคุณนะ
มันจะคล้องข้ามหัวคุณนะครับ
(ในปี 1997 ฮิกอินิโอ กอนซาเลซ ถูกตัดสินจำคุกตลอดชีวิต)
(จากข้อหาฆาตกรรมที่กระทำตอนอายุ 16)
อายุยังน้อยแค่นั้น คุณไม่เข้าใจ…
ผลกระทบจากสิ่งที่คุณทำ
จนกว่าจะโตขึ้น
นานมากเลยกว่าที่ ผมจะเลิกมองจากมุมมองตัวเอง
แต่มองจากมุมครอบครัวเขา
และสำหรับผมแล้ว นั่นคือสิ่งที่ยากที่สุดครับ
ผมเกิดที่โลเวลล์ ไวโอมิง
ผมรู้ว่ามีช่วงสั้นๆ ช่วงนึง ที่แม่ผมไปเรียนมหาลัย
เราเลยย้ายจากไวโอมิงไปวอชิงตัน ซึ่งคือที่หลักที่ผมโตมา
มันก็เป็นวัยเด็กธรรมดาๆ ถ้ามองจากภายนอกนะ
เวลาที่คนนอกมองมาน่ะครับ
แม่ผมทำงานกับเด็กๆ แถวนั้นทุกคน
แม่จะพยายามสอนเราว่าอะไรถูกอะไรผิด
และเราจะต้องรับผิดชอบหากทำอะไรไม่ดี
แต่พ่อผมไม่เหมือนกัน
เขาทำร้ายร่างกายเรา รวมทั้งทางจิตใจและอารมณ์ด้วย
ผมจำได้ว่าครั้งหนึ่ง ผมอายุเจ็ดแปดขวบ เขาซ้อมผมหนักมาก
จนผมไปโรงเรียนไม่ได้ตั้งสามอาทิตย์
แม่ผมเจออะไรแบบนั้นเยอะ แต่แม่ก็ยังอยู่กับพ่อ เพราะแม่รักพ่อ
แต่เผื่อว่าพ่อเกิดรุนแรงมากๆ เข้า
เราจะนอนใส่รองเท้าไว้ จะได้พร้อมหนีตลอด
มองย้อนกลับไปตอนนี้ มันค่อนข้างร้ายแรงนะครับ
การที่ต้องทำแบบนั้นเพื่อให้รู้สึกปลอดภัย
(ตอนอายุแปดขวบ ฮิกอินิโอพบว่า…)
(พ่อเขาเกี่ยวพันกับแก๊งค้ายา)
พ่อผมพัวพันกับการขายยา พ่อปิดบังแม่ได้แนบเนียนเลย
แต่ผมจำได้ว่ามีครั้งนึงที่ผมไปห้องน้ำ แล้วพอเดินเข้าไป
พ่อผมก็มี… ที่ตอนนี้ผมรู้แล้วว่าเป็นโคเคนหลายกิโล
พ่อเป็นช่างมือฉมัง
เราเลยคิดว่านั่นคือแหล่งที่มาของเงิน
ผมมั่นใจว่าพี่ชายผมน่าจะรู้มากกว่าผมนะ
แต่ตอนนั้นผมรู้แล้วว่าพ่อผมทำอะไร เพื่อหาเงินทั้งหมดนั่น
ในที่สุดพี่ชายผมก็เริ่มเข้าแก๊งด้วย
ตามรอยพ่อผมน่ะ
และการเป็นน้องเล็ก
ผมคิดว่าการอยู่กับพี่ชาย คือจุดที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับผม
แต่การต้องโตมาแบบนั้นตั้งแต่ยังเด็กมากๆ
มันค่อนข้างสะเทือนใจในตัวมันเองนะ
ผมคิดว่าตอนนั้นผมน่าจะอายุสัก 12 ผมจำได้ว่ายืนอยู่มุมถนน
กับคนรู้จักของบ้านเรา
แล้วมีคนเดินเข้ามายิงใส่หน้าเขาเลย
หลังจากนั้นแม่ผมก็ตัดสินใจ พาเราออกจากวอชิงตัน
ไปให้ไกลจากพ่อผม
(ในปี 1992 แม่ของฮิกอินิโอทิ้งสามี และพาลูกไปมอนทานา)
เราย้ายไปบิลลิงส์ และเราก็รู้ในทันทีว่ามันแตกต่าง
มันไม่ใช่เมืองใหญ่ และแม่ผมก็แบบ "จากนี้ไปเราจะมาอยู่กันที่นี่"
แม่บอกว่า "เพื่อให้ลูกๆ อยู่ให้ไกลจากอะไรพวกนั้น"
นั่นคือแผนของแม่ครับ นั่นคือสิ่งที่แม่คิดว่าจะเป็น
แต่มันไม่ได้ผลเท่าไร
(พ่อของฮิกอินิโอตามครอบครัวมาที่มอนทานา)
(เขาซื้อบ้านใกล้ๆ กันและเริ่มค้ายา)
ข่าวเรื่องอาชีพของพ่อผมแพร่ไปเร็วมาก
เพราะผมชื่นชมพ่อ แล้วก็ได้เห็นเงินเยอะๆ ผมเลยเอาอย่าง
ผมแบบ "นี่แหละที่เราจะทำ"
แล้วมันก็กลายเป็นเรื่องปกติไป ทั้งสำหรับผมและพี่ๆ
พ่อเลี้ยงเรามาเป็นอันธพาล
ทุบกระจกรถ ขโมยเครื่องเสียง แล้วก็ก่อเรื่องทะเลาะวิวาท
ผมจำครั้งแรกที่ผมมีเรื่องวิวาทในโรงเรียนได้ ผมโดนไล่ออก
แล้วก็โดนข้อหาทำร้ายร่างกาย
และนั่นคือครั้งแรกที่ผมมีปัญหาทางกฎหมาย
(ตำรวจตั้งข้อหาทำร้ายร่างกายฮิกอินิโอ)
(เขาถูกขังในสถานพินิจเป็นเวลาสามเดือน)
(ตอนอายุ 13 ปี)
ตอนที่ผมพ้นโทษจากสถานพินิจ มันเป็นช่วงเวลาที่อะไรๆ ก็อยู่เหนือการควบคุม
ผมต้องไปอยู่กับพ่อ
เขาเอากัญชา โคเคน และยาไอซ์มาให้ผมเยอะมากๆ
พ่อแบบว่า "เอ้านี่ อยากเอาไปทำอะไรก็ทำ"
ผมเลยเริ่มขายยาไอซ์
ผมแค่อยากจะหาเงิน เพราะนั่นคือสิ่งที่พ่อผมทำ
แต่ไม่ควรมีเด็กอายุ 14 15 คนไหน ถูกเรียกหาตัวตลอดเวลา
เพราะมีคนอยากซื้อยา
และการที่ผมไม่รู้ตัวว่ามันจะนำไปสู่อะไรบ้าง นั่นยิ่งแย่ไปกันใหญ่
ผมได้รู้จักเด็กผู้หญิงวัยไล่เลี่ยกัน
พวกเธอชอบแวะเวียนมาถาม ว่าผมพอจะหายาไอซ์ให้ได้ไหม
ผมจำได้ว่ามีวันนึง พวกเธอแวะมา แล้วมีคนนึงร้องไห้
ผมก็ "มีอะไรเหรอ" เธอบอกว่า "พ่อทำร้ายฉัน
เขาบอกว่าจะฆ่าฉัน"
เธอบอกว่า "ช่วยพาเรา ออกจากเมืองได้ไหม"
ผมรู้ว่าการถูกทำร้ายแบบนั้นมันเป็นยังไง
ผมเลยบอกว่า "โอเค"
"ฉันช่วยได้นะ ถ้าพวกเธอต้องการแบบนั้นจริงๆ น่ะ"
แล้วพวกเธอก็ "นี่ นายจะช่วยออกค่าใช้จ่ายให้หมดเลยไหม"
ผมก็บอกว่า "ไม่"
พวกเธอแบบว่า "มีร้านสะดวกซื้อแถวบ้านเรา"
"นายเข้าไปปล้นร้านนั้นได้นะ"
แล้วพวกเธอก็ร้องไห้ไม่หยุด และพูดว่า "ช่วยเราได้ไหม"
ผมก็เลยบอก "โอเค ฉันจะจัดการให้"
(ในคืนวันที่ 22 เมษายน 1996)
(ฮิกอินิโอและสาวๆ ขับรถไปยังร้านสะดวกซื้อด้วยกัน)
เราขับรถไปจอดด้านหลังศูนย์การค้าเล็กๆ
แล้วหนึ่งในสองคนนั้นก็ส่งปืนให้ผม
มันคือปืนพกรูเกอร์ .22 เก่าๆ
และผมจำได้ว่าก่อนจะลงจากรถ
ผมเช็กดูว่าปืนมันมีกระสุนไหม ซึ่งไม่มีครับ
สาวๆ ก็บอกว่า "ไม่ต้องห่วงนะ มันไม่มีกระสุน"
(เมื่อฮิกอินิโอเข้าไปในร้าน)
(มีคนในร้านแค่คนเดียว คือแคชเชียร์อายุ 27 ปี เอริค พาวิลิโอนิส)
ผมจำได้ว่าเดินอยู่ในร้าน
เดินไปตรงชั้นวางขนม
แล้วผมก็หยิบขนมบัตเตอร์ฟิงเกอร์มา
วางบนเคาน์เตอร์
คุ้ยเศษเงินในกระเป๋าแล้วจ่ายตังค์
ผมก็ควักปืนออกมา แล้วเขาก็ยกมือขึ้น
บอกว่า "นี่" ผมก็บอกว่า "ส่งเงินในแคชเชียร์มาให้หมด"
เขาหยิบเงินแล้วยื่นมา ผมคว้ามันแล้วยัดใส่กระเป๋ากางเกง
แล้วผมก็แบบว่า "เอาละ ทีนี้ฉันอยากให้แกเปิดตู้เซฟ"
แล้วเขาก็ไม่ยอมทำ เขาบอกแค่ว่าตัวเองไม่มีกุญแจ
ผมเลยโมโหขึ้นมา
บอกว่า "แกต้องเปิดตู้เซฟ ไม่งั้นฉันจะยิงแกซะ"
ผมมองปืน
ผมอยากจะขู่ให้เขากลัว เหมือนว่าผมกำลังจะลั่นไก
และจำได้ว่ามีลูกกระสุนยิงออกไป
แล้วผมก็วิ่งหนี
(เอริค พาวิลิโอนิสถูกยิงทะลุหน้าอก และเสียชีวิตในที่เกิดเหตุ)
(ฮิกอินิโอหนีไป พร้อมเงินสด 78 เหรียญและขนม)
(สองสาวที่อยู่กับฮิกอินิโอก็หนีไปเช่นกัน)
(พวกเธอไม่เคยถูกตั้งข้อหาใดเลย)
(และปฏิเสธที่จะเข้าร่วมในสารคดีเรื่องนี้)
คนบอกว่าเราต้องหัดจะให้อภัยตัวเอง
เป็นไปไม่ได้หรอกครับ
ผมไม่มีวันอภัยให้ตัวเอง
ผมบอกได้เลยว่า…
แค่จะพูดถึงมันตอนนี้ยังยากมากเลย
(หนึ่งวันหลังเกิดเหตุ)
(ตำรวจจับฮิกอินิโอที่บ้านแม่ของเขา)
(ตอนนั้นเขาอายุ 16 ปี)
(บิลลิงส์ มอนทานา)
ฮิกอินิโอไปมอบตัวเอง เรื่องก็มีแค่นั้น
การรับผิดชอบและยอมรับผิด
ในสิ่งที่ตัวเองทำไป
ทุกคนคิดว่าฉันส่งเขาให้ตำรวจ เพราะฉันเป็นแม่ที่เคารพกฎหมาย แต่ไม่ใช่เลย
ลูกฉันตัดสินใจมอบตัวเอง
ฉันภูมิใจในตัวเขาที่มีความรับผิดชอบแบบนั้น
ฉันชื่อคาร์เมน กอนซาเลซ
ฉันเป็นแม่ของฮิกอินิโอ กอนซาเลซ และเขาคือลูกชายคนเล็กของฉัน
คนไม่เข้าใจไง ฮิกอินิโอยังเด็กมาก
เขามีความฝัน ผลการเรียนดี
เขาใจดี เห็นอกเห็นใจคนอื่น เป็นเด็กดีเลยละ
เด็กคนอื่นๆ เลือกเดินไปผิดทาง
ดังนั้นตอนที่ฮิกอินิโอกระทำผิด
ฉันไม่อยากเชื่อเลย
ฉันรู้สึกอะไรผสมปนเปไปหมด ทั้งปฏิเสธความจริงต่างๆ
แต่ฉันคิดว่าตัวเองเสียลูกๆ ไป
เพราะฉันเอาแต่มุ่งมั่นกับการเป็นแม่เลี้ยงเดี่ยว
และลูกๆ ฉันคงจะไม่ต้องเข้าสู่วิถีอาชญากร
ถ้าฉันไม่เลือกพ่อคนนี้ให้พวกเขา
พ่อของฮิกอินิโอเป็นคนรุนแรง
มีความรุนแรงในบ้าน และการทำร้ายร่างกายยาวนานหลายปี
ฉันทนไม่ไหวแล้วน่ะค่ะ
เราเลยย้ายมาอยู่ที่นี่ในปี 1992
มันเป็นโอกาสที่ฉันจะหนี จากพ่อของพวกเขาและแยกทางกันได้
จากนั้นสองวันต่อมา เขาก็โผล่มาที่นี่
ฉันเลยไม่เคยได้มีอิสระเลย
ในที่สุดเขาก็อยู่ที่นี่ และได้อยู่กับลูกๆ ของฉันต่อไป
สำหรับพวกเขาแล้วมัน…
นั่นก็พ่อของเขา เด็กๆ ชื่นชมพ่อมาก
สำหรับลูกๆ ของฉัน ฉันวุ่นกับการหาเลี้ยงชีพในฐานะแม่เลี้ยงเดี่ยว
ฉันคิดว่าฉันคงวุ่นจนไม่ทันรู้ตัวว่า กำลังเสียลูกๆ ไป
แต่ฉันจำได้ว่า ฮิกอินิโอไม่เคยสร้างปัญหาให้ฉันเลย
ดังนั้นตอนที่ฉันได้ยินว่า ตำรวจกำลังสืบสวนคดียิงกัน
และคนร้ายเป็นเด็กวัยรุ่น
ฉันเลยไม่คิดสักนิดว่าจะเป็นลูกฉัน
(บิลลิงส์ ตำรวจ)
(หลังจากจับกุมตัว)
(สายสืบอนุญาตให้คาร์เมน ได้อยู่กับฮิกอินิโอตามลำพังที่สน.)
เขาบอกฉันว่าเขาทำ "มันเป็นอุบัติเหตุครับแม่"
"สาบานได้ว่าเป็นอุบัติเหตุ"
ฉันลุกยืน โยนเก้าอี้ออกไปแล้วพูดว่า
"ลูกไม่น่าทำแบบนั้นเลย ไม่สมเป็นลูกเลย" แล้วก็ร้องไห้ ฉันโกรธเขามาก
มันยากเกินไปค่ะ
เขาร้องไห้แล้วเอาแต่บอกว่ารักฉัน
และฉันจำได้ว่าเขานั่งตรงนั้น
บนเก้าอี้ตัวนั้น แล้วมองมาที่ฉันด้วยตากลมโตนั่น
ฉันเห็นเลยว่าเขารู้ตัว
ว่าทำฉันเสียใจแค่ไหน แต่เขาก็… ฉันเห็นว่าเขารักฉันรักมากแค่ไหน
(ตำรวจภูธรและศาล)
(ฮิกอินิโอรับสารภาพว่า ยิงเอริค พาวิลิโอนิส)
(ตำรวจบอกคาร์เมนว่าลูกชายวัยรุ่นของเธอ จะต้องเข้าพิจารณาคดีข้อหาฆาตกรรม)
แล้วสำหรับฉันทุกอย่างก็พังทลายลง
ฉันคิดแค่ว่าเขายังเด็กมาก
มันจะเกิดอะไรขึ้นกับเขา
เหมือนว่าลูกฉันเพิ่งตายไปเลย
ผมรู้สึกได้เลยว่า คาร์เมน กอนซาเลซเป็นคนซื่อตรง
เป็นที่รู้กันดีว่าเธอนั้นพยายามเต็มที่
เท่าที่จะทำได้เพื่อทำให้ครอบครัว อยู่ในทำนองคลองธรรม
แต่ผมคิดว่าสิ่งที่เธอจำได้มันไม่ถูกต้องนัก
เธอบอกว่าคุณกอนซาเลซ มอบตัวหลังจากเกิดเรื่องขึ้น
แต่ที่จริงเธอมาที่สถานีตำรวจ
เธอระบุตัวคุณกอนซาเลซว่าเป็นมือปืน
แล้วทางตำรวจจึงไปจับกุมตัวเขา
เขาไม่ได้มอบตัวครับ
ผมชื่อโจ โคเบิล
ในปี 1996 ผมเป็นรองอัยการ ประจำเยลโลว์สโตนเคาน์ตี้
และในตอนนั้น ผมก็เป็นคนทำคดีกอนซาเลซ
ผมจัดการคดีฆาตกรรมมาหลายคดี
แต่คดีนี้ติดอยู่ในความทรงจำผม
มันไร้สาระมาก
และผมว่าคนในชุมชนก็ตกใจมาก
และผมคิดว่าเหตุผลก็คือ ตัวพนักงาน เอริค พาวิลิโอนิส
เป็นคนบริสุทธิ์ที่ไม่ได้ทำอะไรผิดเลยสักนิด
นี่คือผู้ชายที่มีลูกสี่คน
เขามีงานประจำ
แล้วก็ทำงานในร้านสะดวกซื้อ สองสามวันต่อสัปดาห์
เพื่อหาเลี้ยงครอบครัว
เขาทำทุกทางเพื่อตัวเองและครอบครัว
และสุดท้ายเขาก็ถูกฆ่าตาย
คุณกอนซาเลซยิงเอริค
เพราะเขาตั้งใจจะยิงตั้งแต่แรก
ไม่มีเหตุผลให้เหนี่ยวไกเลย
มันไม่จำเป็นต้องเป็นแบบนั้น
นั่นทำให้อัยการต้องลงโทษขั้นสูงสุด
ตอนนั้นคุณกอนซาเลซเป็นเยาวชน
แต่ผมก็เป็นคนเสนอ ให้ศาลตัดสินโทษจำคุกตลอดชีวิต
และถ้าตอนนี้ผมยังรับหน้าที่เดิม ผมก็คงทำแบบเดียวกัน
ในตอนนั้นผมมองว่ามันเหมาะสม และตอนนี้ก็เช่นกันครับ
(วันที่ 10 มกราคม 1997 ฮิกอินิโอ กอนซาเลซ ถูกตัดสินจำคุกตลอดชีวิต)
(เพียงแปดเดือนหลัง วันเกิดครบรอบ 17 ปี)
การขอให้ศาลตัดสินโทษที่คุณคิดว่าเหมาะสม
นับเป็นหน้าที่ที่หนักหนามากครับ
ครอบครัวหนึ่งกำลังจะเสียลูกชายไป
แต่คุณต้องมองคดีพวกนี้…
จากมุมมองของครอบครัวหนึ่งที่เสียพ่อไป
เราเลยตัดสินโทษสูงสุด
แต่มันไม่ได้ช่วยฟื้นฟูครอบครัวนั้น
มันไม่ได้ทำให้ครอบครัวกลับมาสมบูรณ์
(บิสมาร์ก นอร์ธดาโกตา)
แล้วก็มีรูปของพ่อในวันคริสต์มาส
นั่นเป็นคริสต์มาสปีสุดท้ายที่ได้อยู่พร้อมหน้า
ทุกชั่วโมงหลังจากเอริคถูกฆ่า มันก็ลำบากไปหมด
ฉันไปพิธีไว้อาลัยเขา
โดยที่ลูกๆ เอารูปวาดออกมามอบให้พ่อ
แล้วพวกแกแต่ละคนก็หยิบ…
ของเล่นชิ้นโปรด
และตุ๊กตาออกมามอบให้พ่อ
เพื่อไม่ให้พ่อกลัวตอนเข้านอนค่ะ
(ตอนที่เขาเสียชีวิต)
(เอริคและฟราน พาวิลิโอนิส มีลูกสาวด้วยกันสี่คนซึ่งอายุไม่ถึงเจ็ดขวบ)
เขาไม่ได้เห็นพวกแกไปโรงเรียน
ไม่ได้เต้นรำฉันพ่อลูก ไม่ได้เดินส่งตัวเจ้าสาว
คือเขาพลาดทุกสิ่งไป
และพวกแกก็พลาดทุกสิ่งเช่นกัน พวกแกชอบได้อยู่กับพ่อ
ไม่ควรมีใครต้องโตมาแบบขาดพ่อ
(ฟรานและเอริคพบกันครั้งแรกในปี 1988)
(ตอนที่เขาเป็นทหารใน กองทัพอากาศสหรัฐอเมริกาที่เซาธ์ดาโกตา)
(พวกเขาแต่งงานกันหนึ่งปีหลังจากนั้น)
(และลงหลักปักฐานที่บิลลิงส์ มอนทานา เพื่อสร้างครอบครัว)
เอริคอายุ 27 ปี ตอนที่เขาถูกฆ่า
ชีวิตฉันมีเขาอยู่แปดปีกับอีกสองวัน
และเราได้มีชีวิตที่ครบถ้วนแล้วในแปดปีนั้น
ฉันรู้สึกว่าเราได้สร้างชีวิตด้วยกัน แล้วมันก็ถูกพรากไป
ครั้งแรกที่ฉันเห็นฮิกอินิโอ กอนซาเลซ ในห้องพิจารณาคดี
ฉันนึกว่าจะได้เห็น… ปีศาจ
ไม่คิดว่าจะได้เห็นเด็กหนุ่มหน้าใส
แต่ฉันรู้สึกว่าเขาทำ ในสิ่งที่ไร้เหตุผลและไม่จำเป็น
ฉันเลยอยากให้เขาได้รับบทลงโทษที่เหมาะสม
ฉันต้องยอมรับเลยว่าตกใจมาก ที่เห็นว่าเขาโดนจำคุกตลอดชีวิต
สำหรับฉันมันดูหนักมาก
แต่ฉันคิดว่าโดยรวมแล้ว เราก็พอใจกับบทลงโทษนั้น
เพราะมันดูเหมาะกับสิ่งที่เราเสียไปค่ะ
ฉันไม่รู้ว่าที่ผ่านมาตัวเองคิดถึงเขามากนัก
เพราะฉันพยายามแยกชีวิตส่วนนั้นออกไป
แต่สองสามเดือนก่อนตอนที่มีคนติดต่อมา…
เพื่อแจ้งว่ากำลังจะมีสารคดีเรื่องนี้
ฉันก็สงสัยว่าทำไม
เขาต้องการอะไรจากมันเหรอ
"วัยรุ่นยอมรับว่าฆ่าพนักงาน"
"อ้างว่าลั่นไกโดยไม่ตั้งใจ"
"ฆาตกรฆ่าพนักงานร้านสะดวกซื้อ จะต้องรับโทษอย่างน้อย 30 ปี"
(แม้จะถูกตัดสินให้จำคุกตลอดชีวิต แต่ยังมีบทบัญญัติว่า)
(ให้ฮิกอินิโอ กอนซาเลซ สามารถยื่นขอทัณฑ์บนได้หลังรับโทษ 30 ปี)
(ซึ่งปัจจุบันเลยกำหนดนั้นมาสามปี)
สิ่งที่ฉันคิดเกี่ยวกับทัณฑ์บนของฮิกินิโอ กอนซาเลซ
ฉันรู้สึกว่ามันขึ้นอยู่กับการตัดสินของระบบศาล
และถ้าเขาจะเข้าพิจารณาทัณฑ์บน
ฉันเชื่อว่าตัวฉันเอง และลูกๆ ของฉันจะเข้าร่วมฟังด้วย
ว่าเขาจะพูดอะไรที่นั่นบ้าง
ตลอดเวลาที่ผมอยู่ในนี้
ทำให้ได้ใคร่ครวญอะไรมากมาย
และคุณจะใคร่ครวญถึงความสูญเสีย
ผมอยากให้มีคนมาเยี่ยมผม แล้วบอกว่า "ฉันรักนาย"
คุณจะคิดว่าไม่ได้รับการกอดมานานแค่ไหนแล้ว
และสิ่งเหล่านั้นคือสิ่งที่ผมต้องการ แต่มันมาพร้อมความรู้สึกผิด
และ…
เหตุผลที่มันมาพร้อมกับความรู้สึกผิด
ก็เพราะสิ่งที่ผมเองรู้สึกขาดไป
ผมกลับทำแบบนั้นกับพวกเขาด้วย
ผมทำแบบนั้นกับครอบครัวเขา กับลูกสาวเขา
และเหตุผลที่ผมแบกรับความรู้สึกผิด เอาไว้มากมายก็เพราะ
ผมยังอยู่ตรงนี้
แต่พวกเขาจะไม่มีโอกาส ได้ประสบกับอะไรแบบนั้นอีกแล้ว
ไม่ใช่สิ่งที่ฉันคิดว่าจะได้ยินเลย
ฉันไม่คิดว่าเขาจะโทษตัวเองจนรู้สึก…
ว่าสิ่งที่เขากระทำต่อชีวิตฉัน และลูกๆ มันรุนแรงแค่ไหน
ไม่ใช่ทุกคนจะทำแบบนั้นนะคะ
และเขาไม่จำเป็นต้องทำด้วย
แต่มันก็ยังไม่ได้เปลี่ยนแปลง เรื่องที่เกิดขึ้นอยู่ดี
น้องผมสมควรชดใช้ความผิดไหม แน่นอน
ไม่ต้องสงสัยเลย
แต่ผมคิดว่าบทลงโทษเขามันไม่เหมาะสม
ไม่เลย
คนบอกว่า "แกมันปีศาจ"
แต่ไม่มีใครหยุดคิดเลยว่า ใครคือคนทำให้เราเป็นแบบนั้น
เราคือผลผลิตจากสิ่งแวดล้อม
แต่ไม่ได้แปลว่าเราจะขัดเกลาไม่ได้
ไม่ได้แปลว่าเราไม่มีคุณค่า
และไม่ได้แปลว่าเราจะเปลี่ยนไม่ได้
ผมชื่อเจสซี่ กอนซาเลซ
และฮิกอินิโอ กอนซาเลซคือน้องชายผมครับ
เราเป็นครอบครัวที่แน่นแฟ้น
แต่ "ครอบครัวสมบูรณ์แบบ" ที่คุณเห็นในทีวีมันไม่ใกล้เคียง
กับบ้านเราเลยครับ ไม่เลย
พ่อผมเป็นพ่อค้ายาอยู่นานมาก
พอเราโตขึ้น ผมกับพี่ชาย เราทุกคนขายยาให้พ่อ
น้องชายผมเลยตามมาเป็นนักเลง
มาเข้าแก๊ง มาพัวพันกับยาได้ง่ายมาก
แล้วมันก็ไม่มีทางออก
มีแค่เข้าคุกหรือตาย
หลังจากน้องผมเข้าคุก
ผมก็โกรธ เกลียด และเคียดแค้นโลกมาก
แล้วแสดงมันออกมาใส่คนอื่นๆ
ผมกับพวกพี่ๆ
เราวุ่นอยู่กับโลกนักเลง เรื่องของแก๊งอะไรพวกนั้น
เราขึ้นชื่อเรื่องความรุนแรง ค้ายาเสพติด
ทุกสิ่งทุกอย่างที่เกี่ยวกับอาชญากรรม
เราก็ทำหมดครับ
และในบรรดาทุกคน ผมนี่หนักสุด
มันกลายเป็นเหมือนก้อนหิมะกลิ้งลงเขา
ควบคุมไม่ได้แล้ว
(ในปี 2003 เจสซี่ กอนซาเลซถูกตัดสิน)
(จำคุก 10 ปี ข้อหาทำร้ายร่างกาย ลักพาตัวและทรมาน)
(หลังจำคุกได้หกปีในเรือนจำรัฐมอนทานา)
(เขาก็ได้พบกับเพื่อนร่วมห้องขังคนใหม่)
ทุกๆ วันอังคารและพฤหัสบดี
พวกเขามีรถบัสคันใหม่ เข้ามาพร้อมนักโทษใหม่ๆ
และบ็อกส์ พัสดี…
มองเข้ามาในห้องผมแล้วบอกว่า "มีเพื่อนร่วมห้องใหม่มา"
ผมก็แบบ "ยอดเลย"
แล้วตาแก่บ็อกส์ก็มองผมแล้วบอกว่า "แกได้สนุกแน่"
ผมลุกขึ้นแล้วไปเปิดประตู
แล้วก็เจอหน้าน้อง
แล้วก็เหมือนว่า เรากลับไปห้าขวบอีกครั้ง เราวิ่ง
วิ่งเข้าไปกอดกัน
เราดื่มกาแฟกินขนม คุยกันทั้งคืน
ร้องไห้ รำลึกความหลัง
ไม่มีความรุนแรง ไม่มีการทำร้ายร่างกาย
เราไม่ต้องระแวงอะไร
ถึงแม้ว่าเราจะอยู่ในคุก
นั่นเป็นความทรงจำที่ดีที่สุดของผมเลย
เราคุยกันเรื่องการเปลี่ยนแปลง
เขาบอกผมว่า เขาภาวนาให้ตัวเองไม่ทำแบบนั้นลงไป
และผมยังคงติดทำตัวเป็นหนุ่มโหดสุดเท่
แล้วเขาก็คุยกับผมตลอดเวลา
"ทำไมพี่ถึงหัวร้อนนักล่ะ ทำไมไม่คุยกันดีๆ ล่ะ"
และประโยคโปรดของเขาคือ
"ฉันติดคุกนานพอสำหรับบ้านเราทุกคนเลย"
เขาบอกว่าผมควรเรียนรู้ จากความผิดพลาดของเขาด้วย
แล้วเขาก็พูดแบบนั้นเพื่อให้ผมได้เป็นคนที่ดีขึ้น
(ไร่เรือนจำรัฐมอนทานา)
(ในปี 2009 เจสซี่ กอนซาเลซ พ้นโทษและได้รับการปล่อยตัว)
(ตอนนี้เขาทำหลายธุรกิจ)
เป็นไงบ้าง
ดีนะ
หลังจากติดคุก ชีวิตก็ดีขึ้น
ตอนนี้ผมเป็นเจ้าของบริษัทปูพื้นสองแห่ง และเป็นเจ้าของอู่จูเนียร์สพิตสต็อป
มันคืออู่ซ่อมรถ เครื่องยนต์ และมอเตอร์ไซค์
พนักงานทุกคนที่ผมจ้าง ส่วนมากเป็นอดีตคนติดยา
หรืออดีตผู้ต้องขังหรือคนที่ได้รับทัณฑ์บน
ผมเชื่อจริงๆ ว่าการได้อยู่ในห้องขังกับน้อง
คือเหตุผลที่ผมเป็นตัวผมในวันนี้
เขาเปลี่ยนวิธีคิดแล้วทำให้ผมเชื่อตาม
ผมได้เรียนรู้อะไรจากเด็กนั่นเยอะมาก
และผมเจอคนไม่ดีมาเยอะ
และไม่มีใครที่รู้สึกผิด
เห็นอกเห็นใจ และมุ่งมั่นที่จะเปลี่ยนตัวเองตอนอยู่ในคุก
แบบที่น้องผมเป็นครับ
เขาเข้าคุก เขายอมรับในสิ่งที่ทำ
และเขาเปลี่ยนชีวิตตัวเอง
เขาพร้อมจะเริ่มต้นใหม่
(สำนักงานศาลเทตันเคาน์ตี้ มอนทานา)
(ก่อนที่ฮิกอินิโอ กอนซาเลซจะถูกปล่อยตัว)
(เขาต้องเข้ารับการประเมิน จากคณะกรรมการทัณฑ์บนก่อน)
การตัดสินทัณฑ์บนของคุณกอนซาเลซ ไม่ใช่การตัดสินใจของผม
ไม่ได้ขึ้นอยู่กับผม แต่ผมคิดว่า คณะกรรมการทัณฑ์บนควรพิจารณา
ว่าเขาได้รับผิดชอบ ต่อการกระทำของตัวเองหรือไม่
และผมจำได้ว่าก่อนจะลงจากรถ
ผมเช็กดูว่าปืนมันมีกระสุนไหม ซึ่งไม่มีครับ
ผมจำได้ว่าเดินอยู่ในร้าน
ผมไม่ได้เล็งหรือชี้ปากกระบอกใส่เขา
แบบที่คุณจะทำเวลาที่ต้องการจะยิงใส่ใคร
ผมอยากจะขู่ให้เขากลัว
เหมือนว่าผมกำลังจะลั่นไก และผมก็คิดว่า "ถ้าผมยิงออกไป
เขาจะได้ยินเสียงปืน แล้วก็ไม่มีอะไร แต่มันจะทำให้เขากลัว"
ผมเลยเหนี่ยวไก
และจำได้ว่ามีลูกกระสุนยิงออกไป
แล้วผมก็วิ่งหนี
ผมจำได้ว่ากระโดดขึ้นรถ
พูดว่า "ทำไมไม่บอกว่าปืนมีกระสุนน่ะ"
ผมบอก "ฉันยิงผู้ชายคนนั้นไปนะ"
ผมไม่รู้ว่าพวกเธอใส่กระสุนเข้าไป
ผมไม่รู้เลย
เพราะพวกเธอส่งปืนให้ผม แล้วผมก็เช็กดูซองกระสุนแล้ว
แต่ผมไม่คิดว่าจะเช็กอย่างอื่นด้วย
สิ่งที่ผมเพิ่งได้ยินไป เป็นอะไรที่ผมไม่เคยได้ยินมาก่อน
ผมตรวจสอบเอกสารจากปี 1996
และที่เขาพูดไว้ในตอนนั้น
ไม่ตรงกับบันทึกที่ผมเพิ่งได้ฟังไปครับ
เขาถูกถามว่า "รู้ไหมว่าปืนมีกระสุนอยู่"
เขาตอบว่า "มีแค่นัดเดียว"
"ผมใส่กระสุนเข้าไป"
"ผมใส่ซองกระสุนกลับไป
เอามาดูแล้วก็ดึงกลับมาปิด"
เห็นได้ชัดว่าเขาบรรจุกระสุนใส่ปืน และบอกว่ามีกระสุนนัดเดียว
และไม่เคยพูดเลยว่า ตัวเองไม่รู้ว่าปืนมีกระสุนอยู่
แล้วที่เขาบอกว่าไม่ได้เล็งปืนใส่พนักงาน
ก็ไม่เป็นความจริง
ตอนที่ตำรวจมาถึงที่ร้าน
พวกเขาพบภาพวงจรปิด ซึ่งแสดงให้เห็นเหตุการณ์ทั้งหมด
และมันน่าตกใจมากครับ
คุณกอนซาเลซเล็งปืนไปที่เอริค และบอกให้เขาส่งเงินมา
เร็วเข้า!
- มาเอาไปสิ - แกเอามาสิวะ
เอริคให้ความร่วมมือ เขาพยายามไม่วู่วาม
เขาทำถูกต้องแบบที่น่าจะได้อยู่ ในวิดีโอสาธิตการรับมือการปล้นได้เลย
เปิดตู้เซฟ
ผมไม่มีกุญแจตู้เซฟ
- ผมไม่มีกุญแจตู้เซฟ - ฉันจะเล่นงานแกแน่
เขาบอกเอริคว่าจะยิง
ซึ่งบ่งบอกว่านั่นคือสิ่งที่เขาตั้งใจจะทำ
ตอนที่เขาบอกว่า เขาแค่พยายามข่มขู่พนักงานเท่านั้น
มันไม่ตรงกับสิ่งที่เราเห็นในเทปเลยครับ
คุณกอนซาเลซพยายามจะลั่นไก
ปืนมันบอด
คุณกอนซาเลซหันปืนเข้าตัว มองปืน
เจอตัวเซฟตี้ ปลดเซฟตี้ แล้วก็ยิงเอริคที่หน้าอก
เราเห็นคนถูกยิงตาย และมันไม่ใช่หนังฮอลลีวูด นี่เป็นของจริง
ไม่มีทางที่มันจะเป็นอุบัติเหตุเลย
เขาเหนี่ยวไกปืนโดยที่รู้ดีว่ามีกระสุนอยู่
เขายอมรับเอง
ผมคิดว่าเขาคงนั่งจมอยู่ในคุกหลายต่อหลายปี
และกล่อมเรื่องเดิมๆ ให้ตัวเองฟังจนเชื่อตามนั้น
แต่เห็นได้ชัดว่าเขาไม่รับผิดชอบ ต่อการกระทำของตัวเองเลย
เขาไม่ยอมรับต่อการกระทำของตัวเอง
และดูเหมือนว่าเขาจะพยายามเอาตัวออกห่าง จากการฆาตกรรมที่ตัวเองก่อด้วย
(สี่เดือนหลังจากสัมภาษณ์เบื้องต้น ฮิกอินิโอ กอนซาเลซ)
(เขาตกลงที่จะตอบคำถามเพิ่มเติม)
ผมอายุ 16 ย่าง 17 ตอนที่ก่อเหตุ
ผมคิดแล้วว่าชีวิตผมจบแล้ว
และในรัฐมอนทานา มันไม่มีการการันตีทัณฑ์บนครับ
ผมอาจจะต้องติดคุกตลอดชีวิตก็ได้
แต่ผมไม่ใช่คนเดิมกับตอนที่ก่อเหตุแล้ว
คนไม่เข้าใจไง ฮิกอินิโอยังเด็กมาก
เขามีความฝัน ผลการเรียนดี เขาใจดี
เห็นอกเห็นใจคนอื่น เป็นเด็กดีเลยละ
ทุกคนคิดว่าฉันส่งเขาให้ตำรวจ เพราะฉันเป็นแม่ที่เคารพกฎหมาย แต่ไม่ใช่เลย
ลูกฉันตัดสินใจมอบตัวเอง
ฉันภูมิใจในตัวเขาที่มีความรับผิดชอบแบบนั้น
ผมไม่ได้มอบตัวครับ
แม่ผมแจ้งจับผม แต่ไม่ยอมรับ
เพราะแม่คงคิดว่าผมจะเกลียดแม่มั้งครับ
ผมว่าแม่กลัว แต่ผมไม่ได้ผูกใจเจ็บนะ
ผมรู้ว่ามันยากแค่ไหนสำหรับแม่
และผมคิดมาจนถึงวันนี้ว่า
แม่คงจะยังยอมรับมันไม่ได้
และมันจะไม่มีวันหายไป สิ่งที่ผมก่อไว้น่ะ
ผมพรากชีวิตคนคนหนึ่งไป และมันใช้เวลาสักพักนึงเลยกว่าจะเข้าใจ
ว่ามันทำให้คนอื่นรู้สึกอย่างไรบ้าง โดยเฉพาะครอบครัวของเอริค
และผมว่านั่นเป็นเรื่องสำคัญเรื่องหนึ่ง ที่ผมอยากพิสูจน์ให้ทุกคนเห็น
ไม่ว่าคุณจะโตมายังไง คุณยังเปลี่ยนแปลงได้
เห็นได้ชัดว่าเขาไม่รับผิดชอบ ต่อการกระทำของตัวเองเลย
เขาไม่ยอมรับต่อการกระทำของตัวเอง
ผมตรวจสอบเอกสารจากปี 1996
เห็นได้ชัดว่าเขาบรรจุกระสุนใส่ปืน และบอกว่ามีกระสุนนัดเดียว
เขาเหนี่ยวไกปืนโดยที่รู้ดีว่ามีกระสุนอยู่
ดูเหมือนว่าเขาจะพยายามเอาตัวออกห่าง จากการฆาตกรรมที่ตัวเองก่อด้วย
ผมสาบานได้เลยว่าพวกเธอเป็นคนใส่กระสุน
แต่เขาบอกว่าผมเป็นคนพูด ว่าผมเป็นคนใส่กระสุนเอง
คือผมจำส่วนนั้นไม่ได้จริงๆ นะครับ
ที่ผมบอกว่าตัวเองเป็นคนใส่กระสุนน่ะ
คือ…
ไม่รู้เหมือนกัน เหมือนว่า…
ตอนนี้ในหัวผมมันสับสนไปหมดเลย
ผมเลยพยายามที่จะทำความเข้าใจมัน
ตอนที่ผมคิดว่าการเหนี่ยวไกจะทำให้เขากลัวได้
ถ้าเขาได้ยินเสียงปืน เป็นแค่ปืนบอด แค่เสียงแชะ
แค่ทำให้เขากลัวน่ะครับ เข้าใจไหม
และนั่นคือเจตนาผมน่ะ แต่ว่า…
ไม่รู้สิ บางที…
ผมว่าเขาพูดถูกนะ
ผมว่าเขาพูดถูกแหละ ผมคงรู้จริงๆ
ผมว่าผมรู้ และผมไม่อยากจะ…
ผมไม่อยากจะยอมรับมัน
ผมคงไม่มีทางหายดีได้ ถ้าไม่เผชิญหน้ากับมัน
การทำใจยอมรับมันเป็นเรื่องยาก
ผมไม่ชอบสิ่งที่ตัวเองรู้สึกตอนนี้เลย แต่มันเป็นสิ่งที่ผมต้องได้ฟัง
คือผมพยายามจะ…
พยายามจะเป็นตัวผมที่ดีที่สุดแล้ว
และมันทำให้ผมรู้สึกว่า มันยังไม่ใกล้เคียงด้วยซ้ำ
คำบรรยายโดย นันทพร อนุชิตดัสกร