Thanksgiving-avond 1999, ik deed iemand iets heel doms aan...
...en diegene verdiende dat niet.
Ik liet m'n boosheid omslaan in woede.
Maar zo ben ik niet meer.
IN DE VS ZITTEN VEROORDEELDE MOORDENAARS DOORGAANS 60% VAN HUN STRAF UIT
GEDETINEERDEN MOETEN BEROUW TONEN OM VOORWAARDELIJK VRIJ TE KOMEN
DIT IS HET VERHAAL VAN GEDETINEERDE #31472
Ik heb bijna 24 jaar die avond opnieuw moeten beleven.
Ik weet echt niet wat me triggerde...
...maar ik vind dat ik vrijgelaten moet worden.
Ik ben bij lange na niet meer zo gewelddadig als ik was.
We kunnen allemaal gevaarlijk zijn.
Mensen zeggen dat je een monster bent.
Ik zeg niet dat ik onschuldig ben.
Ik heb iemand in koelen bloede vermoord.
Ik heb me altijd afgevraagd hoe m'n leven eruit zou zien...
...als m'n vader hier was...
...en hoe anders het zou zijn.
Haal die camera uit m'n gezicht. Hé.
Hij zou degene zijn die ik hoe dan ook kon bellen...
...en zou komen.
Als m'n vader hier was, zouden we beste vrienden zijn.
Er is geen excuus voor wat Michael Highley deed.
Of het nu drugs of een geestesziekte was, of een combinatie van die twee.
Ik denk niet dat er een excuus is voor de moord op m'n vader.
MONTANA STAATGEVANGENIS, MONTANA
Sinds ik opgesloten zit, bijna de laatste kwart eeuw...
...heb ik veel aan zelfreflectie gedaan.
En ik begrijp nog steeds niet waarom ik zo reageerde.
Ik maak dit even vast.
IN 2000 WERD HIGHLEY VEROORDEELD TOT 60 JAAR GEVANGENISSTRAF
VOOR HET DOODSTEKEN VAN DE 33-JARIGE PAUL HARRIS
Het roept nog steeds verwarde gevoelens op als ik aan die dag denk.
Het was niet m'n bedoeling.
M'n leven had zoveel beter moeten zijn.
Ik groeide op in de zuidelijke buitenwijk van Chicago.
Ik woonde bij m'n moeder, m'n oma, m'n opa...
...en een paar broers en zussen die ik had.
Van m'n vader weet ik alleen dat hij bij de marine zat...
...en de enige herinnering aan hem...
...is hoe hij wegreed bij ons huis.
Ik begon met drinken toen ik zeven of acht was.
Een van m'n jeugdvrienden maakte deel uit van een lokale bende.
Hij en z'n vrienden kwamen altijd aanzetten...
...met 12-packs bier en flessen whiskey.
En...
...tegen de tijd dat ik negen werd, was ik al alcoholist.
Door dronken te zijn, kon ik m'n verwardheid...
...en woede onderdrukken.
En het hielp me...
...intieme zaken weg te stoppen die ik niet onder ogen wilde zien.
ALS KIND IN CHICAGO RAAKTE HIGHLEY BETROKKEN BIJ LOKALE STRAATBENDES
Ik deed dat omdat ik erbij wilde horen...
...en om ervoor te zorgen dat ik mensen had die ik vrienden kon noemen.
Ik werd blootgesteld aan veel geweld.
Ik was een heethoofd en had veel woede in me.
Je werd kwaad, probeerde mensen in elkaar te slaan.
Je sloeg, je trapte en gaf mensen kopstoten.
Zo bewees je dat je erbij hoorde.
IN 1985 HERTROUWDE HIGHLEY'S MOEDER HET GEZIN VERHUISDE NAAR MISSOULA, MONTANA
Na de verhuizing naar Montana moest ik voor m'n stiefvader werken...
...maar hij betaalde me niet.
Dus ik besloot wraak te nemen door een paar geweren te stelen.
Ik kende mensen die bereid waren om ze te kopen of te ruilen voor drugs.
Maar sommige individuen met wie ik zaken deed...
...leverden wat jachtgeweren in bij de politie.
Dus ik werd gearresteerd...
...en dat was het begin van m'n...
...gevangenisleven.
TUSSEN DE LEEFTIJD VAN 15 EN 29 ZAT HIGHLEY HERHAALDELIJK VAST
VOOR DRUGSGEBRUIK, WAPENBEZIT EN OVERTREDINGEN IN ZIJN PROEFTIJD
De gevangenis was niet de leerervaring die ze voor ogen hadden...
...en ondanks dat ik vastzat, dronk ik nog steeds veel.
IN 1999, 29 JAAR OUD, WERD HIGHLEY VOORWAARDELIJK VRIJGELATEN
HIJ MOCHT GEEN ALCOHOL DRINKEN OF BARS BEZOEKEN
Ik kwam vrij en had de problemen met m'n gevoelens diep genoeg weggestopt...
...zodat ik ze niet onder ogen zag...
...en m'n grootste zorg was waar ik m'n volgende 12-pack kon halen.
Of waar ik m'n volgende kwart gram kon halen.
Ik dacht: niemand kan me dit verbieden.
Ik bleef drinken en bleef high worden.
Helaas was dat geen goede instelling.
Ik werd er alleen maar explosiever van.
IN DE VIER MAANDEN NADAT HIJ VRIJKWAM, BLEEF HIGHLEY DRINKEN
EN HIJ GING REGELMATIG NAAR BARS IN MISSOULA
De avond voor Thanksgiving in 1999 fietste ik naar de lokale bar.
Ik nam m'n fiets mee naar binnen en zette 'm in de hoek.
Een oude kennis van me, Mr Harris, zou 'm voor me in de gaten houden.
Ik zei hem dat ik naar de pooltafel ging...
...en dat was zo'n beetje het begin van een slechte avond.
Een van de barmannen kwam naar me toe en hij beschuldigde me ervan dat ik...
...een van de mensen was...
...die een avond of twee geleden achter de bar waren gelopen...
...en geld hadden gepakt uit de fooienpot.
M'n woedemeter ging al snel omhoog.
Als je me ergens van beschuldigt, weet dan zeker dat ik het was.
Ik was niet buiten zinnen, maar wel bijna.
Ik weet niet zeker hoeveel tijd er tussen zat...
...maar de barman trok m'n aandacht en zei:
'Het spijt me, degene die het geld heeft gestolen, heeft het opgebiecht.'
Maar ik bleef maar denken dat ik onterecht beschuldigd was.
Ik bleef doordrinken.
Ik bleef erin hangen.
En toen ik opkeek, zag ik dat m'n fiets weg was.
Ik werd meteen woedend.
Ik vroeg Mr Harris: 'Waar is m'n fiets?'
En ik sloeg hem op z'n schouder.
Hij draaide zich om, keek me aan en zei:
'Zelfs als ik wist waar hij was, zou ik het je niet vertellen.'
En...
...dat was het.
Ik was al kwaad, maar kreeg nu een woedeaanval.
Ik weet nog dat de barman schreeuwde: 'Doe dat maar buiten.'
Ik weet nog dat Mr Harris de bar uit ging en over straat liep.
Zodra hij dicht genoeg bij me was, heb ik hem drie keer gestoken.
HIGHLEY VLUCHTTE ONMIDDELLIJK
TOEN DE AMBULANCE ARRIVEERDE, WAS PAUL HARRIS AL DOOD
Ik begrijp nog steeds niet wat me getriggerd heeft.
Ik kan niet eens gissen wat er in m'n hoofd omging.
DE VOLGENDE DAG WERD HIGHLEY GEARRESTEERD
EN AANGEKLAAGD VOOR MOORD MET VOORBEDACHTEN RADE
Michael had z'n hele leven een gewoonte.
Hij wordt boos, hij doet iets...
...en hij denkt er niet over na tot hij het gedaan heeft.
Ik begreep het niet.
Ik ben Carol, de moeder van Michael Highley.
Toen Michael jonger was, dronk hij constant.
En hij gebruikte drugs...
...maar dat wist ik niet omdat hij dat niet hier deed.
Ik kwam thuis, hij kwam thuis voor het avondeten...
...en vroeg of hij met z'n vrienden mocht spelen.
Maar dan ging hij eigenlijk naar een drugsdealer.
Als hij in de problemen kwam, koos hij altijd voor vechten of vluchten.
Op een dag zat de drugsdealer achter hem aan.
Waarschijnlijk omdat Michael hem geld schuldig was.
En hij pakte het geweer van z'n zus.
Hij stak het geweer uit het raam en hij schoot hem neer.
DE DRUGSDEALER OVERLEEFDE 'T, MAAR HIGHLEY WERD AANGEKLAAGD VOOR DE SCHIETPARTIJ
HIGHLEY ONTLIEP DE GEVANGENIS
TOEN CAROL IN 1985 MET HAAR FAMILIE VERHUISDE VAN CHICAGO NAAR MONTANA
Ik dacht dat als ik hem weghaalde uit deze omgeving...
...het beter zou worden.
Maar het leek alsof wat we ook zeiden of deden...
...het op een of andere manier niet bij hem binnenkwam.
Het ging het ene oor in, het andere oor uit.
Voor de woedeaanvallen...
...heb ik hem naar dokters gebracht om de oorzaak te achterhalen.
Iedereen wilde het achterhalen, maar niemand wist het.
Daarom zei ik altijd tegen Michael:
'Denk na voor je iets doet. Draai je om en loop weg.'
Maar hij luisterde niet...
...en daarom is dit laatste incident met het mes gebeurd.
KORT NA HET NEERSTEKEN VAN PAUL HARRIS
ARRESTEERDE DE POLITIE HIGHLEY BIJ CAROLS HUIS
Toen ik erachter kwam dat Michael iemand had vermoord...
...dacht ik: hier kan ik hem niet uithelpen.
Geen idee waarom hij zo boos was.
Hij heeft waarschijnlijk nooit na kunnen denken...
...over de gevolgen voordat hij iets deed.
HIGHLEY BEKENDE DE MOORD OP PAUL HARRIS
EN OP 10 AUGUSTUS 2000 MOET HIJ VOORKOMEN IN DE RECHTBANK
Deze zaken zijn altijd tragisch.
Dit conflict had anders opgelost kunnen worden.
Maar dit is gebeurd en er is iemand dood.
Ik ben John W. Larson. Ik ben rechter in Montana...
...en ik behandelde de zaak van Michael Highley.
LARSON HAD IN 6 JAAR TIJD AL MEERDERE ZAKEN VAN HIGHLEY BEHANDELD
ONDANKS EERDERE AANKLACHTEN VAN DIEFSTAL, BEZIT VAN EEN DODELIJK WAPEN
EN OVERTREDINGEN IN ZIJN PROEFTIJD WAS HIGHLEY NIET WEER IN DE CEL BELAND
GELIJKHEID
De gevangenis is een laatste redmiddel.
Ze moeten de kans krijgen hun leven te veranderen.
Je komt niet weer vast voor elke overtreding.
Maar Highley heeft veel kansen gekregen en het houdt een keer op.
Mr Highley had voldoende mogelijkheden om te veranderen...
...maar hij had gewelddadige neigingen.
En uiteindelijk is er iemand doodgestoken.
En bij zo veel geweld...
...moeten we ervoor zorgen dat anderen beschermd worden.
GERECHTIGHEID
OP 10 AUGUSTUS 2000 VEROORDEELDE RECHTER LARSON
HIGHLEY TOT 60 JAAR GEVANGENISSTRAF VOOR DE MOORD OP PAUL HARRIS
De straf in Highley's zaak is passend.
De straf was zwaar genoeg, maar niet extreem.
Er was een rehabilitatie-component.
VRIJHEID - GELIJKHEID - RECHTVAARDIGHEID
HIGHLEY KON NA 15 JAAR VOORWAARDELIJK VRIJKOMEN
Voor een vervroegde vrijlating moest hij rehabilitatieprogramma's afronden...
...voor z'n verslavingen en geestelijke gezondheid.
Dus Highley moet gebruikmaken van z'n straf...
...en deze kansen benutten om te veranderen.
HIGHLEY ZIT NU 24 JAAR VAST
De eerste jaren in de gevangenis waren heel zwaar voor me.
Ik sloot me helemaal af.
Ik wilde niet nadenken over hoe ik hier was beland.
En dat was zo'n beetje wat ik de eerste jaren deed.
Maar ik had een punt bereikt...
...waar ik probeerde om m'n leven te veranderen.
En ik luisterde naar gay personen...
...die uitlegden hoe de wereld was veranderend...
...en dat dingen veel meer geaccepteerd werden.
In 2016 kwam ik uit de kast als transgender persoon.
En mentaal heb ik nooit meer achterom gekeken.
En het heeft me vooruitgeholpen van waar ik stond in 1999.
18 JAAR NA ZIJN VEROORDELING VOOR DE MOORD OP PAUL HARRIS
BEGON HIGHLEY MET HET TRANSITIEPROCES
ZE GEBRUIKT NU DE VOORNAAMWOORDEN ZIJ/HAAR
EN ZE HEEFT HAAR NAAM VERANDERD IN EZDETH
Dat had ik al veel eerder moeten doen.
Maar er moest iemand sterven...
...en ik moest naar de gevangenis voor bijna de rest van m'n leven...
...om te beseffen dat mijn manier van leven...
...geen leven was dat ik had moeten leiden.
En ik moest alles overdenken wat ik ooit in m'n leven heb gedaan.
Het hielp me...
...te beseffen dat ik me niet had moeten schamen voor wie ik was.
Ik begon op heel jonge leeftijd vrouwenkleren te dragen.
Het begon rond de tijd dat m'n vader vertrokken was.
Ik heb veel gedaan om het te onderdrukken, want...
Hoe de maatschappij in die tijd naar mensen keek die transgender waren...
Het was sociaal niet aanvaardbaar.
En ik was een paar keer betrapt in vrouwenondergoed...
...toen ik op de middelbare school zat.
Ik werd betrapt in de jongenskleedkamer in lingerie...
...en met m'n gymbroek op m'n enkels en...
Ik werd uitgelachen en belachelijk gemaakt en...
Ja, het was een traumatische ervaring.
Om proberen te passen in een mannenwereld terwijl ik me vanbinnen anders voelde...
Dat heb ik niet goed verwerkt.
Ik probeerde er mee om te gaan door de hele tijd te drinken...
...mezelf te verdoven tot ik er niet meer aan dacht.
En dronken worden om te helpen omgaan...
...met m'n neerslachtige gedachtes.
Ik bleef drinken en bleef high worden...
...en er was veel geweld.
Maar sinds ik uit de kast kwam als transgender persoon, ben ik gelukkig.
HIGHLEY KOMT IN 2011 DE EERSTE KEER IN AANMERKING VOOR VRIJLATING
HET VERZOEK IS SINDSDIEN 6 KEER GEWEIGERD
RANCH MONTANA STAATSGEVANGENIS
Ik blijf het proberen, want m'n drang naar rehabilitatie is nog nooit...
...zo sterk geweest...
...als nu, sinds ik heb geaccepteerd wie ik ben.
Ik heet nu Ezdeth Antinua Highley.
Of je het nou bevalt of niet.
Ik moet met mezelf leven, jij niet.
MONTANA STAATGEVANGENIS
IN 2022 WERD PAUL HARRIS' FAMILIE
OP DE HOOGTE GESTELD VAN HIGHLEY'S NAAMSVERANDERING
MAAR ER WERD NIET METEEN VERTELD DAT DIT HOORDE BIJ HAAR TRANSITIE
We hoorden dat Michael Highley z'n naam wilde veranderen.
En ze vertelden ons welke naam hij ging gebruiken.
De vrouw aan de telefoon spelde de naam voor me...
...en het was E-Z-D-E-T-H.
En ik zei: 'Easy death?'
Ik was geschokt.
Dat is een klap in 't gezicht van de familie van 't slachtoffer...
...als dat z'n naam is.
Uiteindelijk, toen ze ons vertelden...
...dat Highley bezig was met een transitieproces...
Ik weet het niet.
Dat is veel om te verwerken en proberen te begrijpen.
En ik weet zeker dat het voor hem zelf is...
...voor wat hij voelt.
LESLIE EN HAAR FAMILIE GEBRUIKEN NOG DE VOORNAAMWOORDEN
DIE HIGHLEY GEBRUIKTE TEN TIJDE VAN PAULS MOORD
Paul was vroeger een echte grappenmaker.
We moesten op hem letten om zelf niet in de problemen te komen door z'n streken.
Het was altijd leuk met hem.
Een goede broer.
Eind jaren 90 woonde Paul in Missoula.
En hij ontmoette z'n vriendin Tracy rond 1997.
Ze gingen samen verder en kregen een tweeling.
De meisjes werden in 1999 geboren.
Hij keek ernaar uit om vader te zijn.
Ik vind het jammer...
...dat hij doodging en veel heeft moeten missen.
Ik weet niet eens zeker waarom Highley m'n broer neer wilde steken.
Maar uiteindelijk kregen ze ruzie om die fiets.
Paul zei tegen een vriend: 'Zet 'm in je truck.
Het wordt grappig als hij vraagt: "Waar is m'n fiets?"'
Weet je, het was gewoon een simpele grap die fout liep.
Je hebt nogal ernstige agressieproblemen als je iemand wilt neersteken...
...voor een fiets die niet eens gestolen was.
Highley probeert steeds voorwaardelijk vrij te komen.
Maar als je iemand vermoordt...
...hoor je de rest van je leven in de gevangenis te blijven.
Bij de laatste hoorzitting via een videoverbinding...
...zei Highley dat hij zich als een vrouw voelde...
...en dat daar misschien z'n woede en agressie vandaan kwam.
Wat moet ik daar nou van zeggen?
Ik heb medelijden met mensen die zich zo voelen in hun leven.
Maar hij heeft iemand bruut vermoord...
...en een naamsverandering verandert daar niks aan.
MONTANA STAATSUNIVERSITEIT, MONTANA
Ezdeths gedrag wordt niet alleen bepaald door haar genderidentiteit.
Het vormt een verklaring voor sommige dingen die ze doormaakte...
...en voor dingen waar ze mee worstelde.
Maar vrijwel niemand met genderidentiteitsproblemen...
...pleegt een moord.
Ik ben Laura Kirsch, klinisch forensisch psycholoog in Montana.
En ik evalueer vooral criminele verdachten...
...voor het rechtssysteem van Montana.
LAURA KIRSCH HEEFT HIGHLEY'S ZAAK BEKEKEN EN HAAR LEVENSOMSTANDIGHEDEN
VOORDAT ZE WERD OPGESLOTEN
Menselijk gedrag is moeilijk te ontleden.
Waarom iemand zoiets doet, is een samenspel van zoveel variabelen.
Interne persoonlijke variabelen en externe als onderdeel van een situatie.
Ik denk dat haar gedrag op dat moment...
...vooral komt door woede...
...drugsgebruik en antisociale persoonlijkheidskenmerken.
Komt dat deels door haar genderidentiteit? Waarschijnlijk wel.
Maar een rechte lijn trekken van haar genderidentiteit tot de moord...
...dat is onmogelijk te doen.
Gebaseerd op de informatie die ik heb gelezen...
...zat ze in haar jeugd in een antisociale en criminele omgeving.
En ik denk dat als iemand van nature...
...al niet beschikt over een groot vermogen om emoties te reguleren...
...en opgroeit in een omgeving waar je geen extra hulp krijgt...
...die wel nodig is, dat zeker kan leiden tot geweld.
Als middel om problemen op te lossen of om zich uit te drukken.
Maar dat is geen excuus of rechtvaardiging voor haar gedrag.
Maar sinds ik uit de kast kwam als transgender persoon, ben ik gelukkig.
Het gaf me een lichamelijke high zoals ik nooit eerder heb gevoeld.
Ik besloot om m'n probleem onder ogen te zien...
...toen ik dacht aan de voldoening...
...en de vrijheid die ik voelde...
...elke keer als ik in de kelder was met een jurk en hoge hakken.
En ik besloot dat het me niks kon schelen wat mensen denken.
Maar dat iemand moest sterven...
...en ik naar de gevangenis moest voor bijna de rest van m'n leven...
...om te beseffen dat mijn kijk op de wereld...
...geen leven was dat ik had moeten leiden.
M'n leven had zoveel beter moeten zijn.
Een van de kenmerken die hoort bij een antisociale persoonlijkheid...
...is een soort egocentrisme of zelfingenomenheid.
Ik vond het opvallend in al het materiaal dat ze erg op zichzelf gericht was.
Dus wellicht komt haar gedrag door antisociale persoonlijkheidskenmerken.
En ik vind het opvallend hoezeer ze op zichzelf is gefocust...
...en hoe weinig ze zegt over het slachtoffer en z'n familie.
Als Ezdeth een betere kans wil om voorwaardelijk vrij te komen...
...moet ze oprecht berouw tonen voor wat ze heeft gedaan.
Als deel van dit traject moet ze rekening houden...
...met de impact van haar gedrag op de familie van haar slachtoffer...
...op zijn jonge dochters...
...die het lastig hadden door op te groeien zonder vader.
En het is niet duidelijk uit wat ik heb gezien en gehoord...
...dat ze ziet en begrijpt...
...dat ze een belangrijke factor was in hun moeilijke jeugd.
Ik heb wat foto's van m'n broer Paul Harris.
Ik heb iets wat m'n nichtje Madison nooit heeft gezien.
Toen Paul stierf, wisten we niet wat er met de meisjes zou gebeuren.
Ik was een alleenstaande moeder van een vijfjarige en wist niet...
...of ik twee baby's erbij kon hebben en drie kinderen aan zou kunnen.
Nu denk ik: ik had het moeten doen.
NA PAUL HARRIS' DOOD, HAD ZIJN VRIENDIN HET ZWAAR
HUN 2 BABYDOCHTERS WERDEN UIT HUIS GEPLAATST
TOTDAT FAMILIELEDEN ONDERSTEUNING KONDEN BIEDEN
Ik denk dat dit de eerste foto is die ik van jullie zag.
Kijk eens hoe klein je bent. Weet jij wie wie is?
Ja, dat is Brianna met haar donkere haar.
Nadat m'n vader was overleden, was m'n moeder er niet altijd...
...en m'n tweelingzus en ik zaten regelmatig in opvanghuizen.
Door wat Michael Highley deed...
...kreeg ik in m'n jeugd te maken met drugsgebruik, misbruik en verwaarlozing.
Ik had er toen alles voor over om een gewoon gezin te hebben.
Ik ben kwaad dat we die kans niet kregen...
...door de keuze van iemand anders.
Ik denk dat als hij hier was geweest...
...alles anders was geweest.
Maar ik ben dankbaar voor de familie die we hebben...
...en dat ze kwamen helpen, want...
...ondanks alles wat we als kinderen hebben meegemaakt...
...gaat het wel goed met ons.
Het maakt me niet uit of Highley veranderd is of niet.
Of hij leed aan een psychische aandoening of verslaafd was.
Ik denk niet dat er een excuus is voor de moord op m'n vader.
MADDIE HEEFT GESPROKEN OP HOORZITTINGEN VAN HIGHLEY
Ik kreeg maar weinig tijd.
Ze vroegen: 'Waarom vind je dat hij niet vervroegd vrijgelaten moet worden?'
En ik zei alleen maar: 'Omdat hij m'n vader van ons heeft afgenomen.'
Ik vind dat hij de straf moet uitzitten die hij kreeg voor moord.
Alle toekomstige hoorzittingen...
...zal ik getuigen dat Highley niet vervroegd vrijgelaten mag worden.
Het voelt vreselijk.
Iemand belt en vertelt je dat je zoon dood is.
Elke moeder is bang om haar kinderen verliezen.
Maar ik heb Highley vergeven.
Je moet daar niet in blijven hangen...
...omdat het zoveel pijn doet.
Ik ben Cheryl, de moeder van Paul Harris.
Ik denk vaak aan het scenario: wat als Paul de fiets niet had verplaatst?
Zou hij hier nog zijn?
Zonder dat ene kleine dingetje.
Er zijn veel parameters...
...die we erbij kunnen halen om te kunnen begrijpen wat er gebeurd is.
Maar geloof me, ik heb er wel 10.000 doorlopen...
...maar dat helpt niet.
Niets dat ik kon zeggen of doen, zou m'n zoon terugbrengen.
Niets.
Dus ik besloot dat ik hem zou vergeven...
...en ik wilde hem op z'n minst een kans geven dat hij kon veranderen.
BIJ DE OORSPRONKELIJKE VEROORDELING
HEEFT CHERYL GEVRAAGD TE SPREKEN TEN GUNSTE VAN HIGHLEY
Ik vroeg of Michaels straf verlaagd kon worden.
Ik wilde hem niet straffen en hem voor altijd laten opsluiten.
Ik vroeg of hij trainingen zou krijgen.
Ik probeerde een positieve kant te vinden voor z'n gevangenisstraf.
Dat hij cursussen zou volgen...
Een die hem zou helpen.
Ik ben blij dat Michael Highley verandert.
Het was een harde leerschool voor hem.
Maar hij komt in het reine als transgender persoon...
...en ik denk dat het moeilijk voor hem is...
...om vast te zitten, te veranderen en de antwoorden te vinden.
Ik hoop dat hij vrijkomt...
...en een leven kan leiden dat iedereen verdient.
Ik gun hem het allerbeste, maar hij moet zelf ook iets doen.
MONTANA STAATGEVANGENIS
Alles wat ik heb gedaan in de afgelopen 13 jaar...
...deed ik om mezelf te verbeteren, maar ik ben nog in ontwikkeling.
Ik had m'n slachtoffer niet moeten plaatsen...
...in de positie van slachtoffer.
Maar ik denk altijd aan z'n moeder en z'n kinderen...
...en het betekent veel voor me om te horen dat ze me heeft vergeven.
Ze moet wel een sterke vrouw zijn om dat te zeggen.
VIER MAANDEN NA EZDETH HIGHLEY'S EERSTE INTERVIEW
STEMT ZE TOE MEER VRAGEN TE BEANTWOORDEN
In het reine komen met wat ik deed...
...op Thanksgiving-avond in 1999 heeft lang geduurd.
Maar zo ben ik niet meer.
M'n transitie hielp me om over rehabilitatie na te blijven denken...
...want het geeft me iets om naar te streven.
Ik ben een paar stappen verwijderd van de persoon die ik altijd wilde zijn.
Ik ben een vrouw opgesloten in 't lichaam van een man.
Ik ben niet die Michael Highley.
Ik ben Ezdeth.
Highley probeert steeds voorwaardelijk vrij te komen.
Maar als je iemand vermoordt...
...moet je de rest van je leven in de gevangenis blijven.
En ze vertelden ons welke naam hij ging gebruiken.
De vrouw aan de telefoon spelde de naam voor me...
...en het was E-Z-D-E-T-H.
En ik zei: 'Easy death?'
Ik was geschokt.
Dat is een klap in het gezicht van de familie van het slachtoffer...
...als dat z'n naam is.
Het spijt me dat ze het zo ziet...
...en ik hoop echt dat ze ruimdenkend genoeg is...
...om me de kans te geven te bewijzen...
...dat het niet bedoeld is als een klap in het gezicht van haar familie.
Toen ik de naam bedacht...
...was het een verzonnen personage in een rollenspel...
...met eigenschappen die ik op prijs stelde.
Ze probeerde om te gaan met situaties op 'n communicatieve manier.
En ze probeerde altijd balans te vinden.
Het was niet bedoeld om iets te betekenen...
...voor anderen, alleen voor mij.
Wat ik terugzie in alles wat ik lees en zie over Ezdeth...
...is dat ze een aantal antisociale persoonlijkheidskenmerken heeft.
Een van de kenmerken die hoort bij een antisociale persoonlijkheid...
...is een soort egocentrisme of zelfingenomenheid.
Ik vind het opvallend...
...hoe weinig ze zegt over het slachtoffer en z'n familie.
En het is niet duidelijk uit wat ik heb gezien en gehoord...
...dat ze ziet en begrijpt...
...dat ze een belangrijke factor was in hun moeilijke jeugd.
Hoe zeg je dat het je spijt...
...voor het afpakken van iemands geliefde?
Hoe zeg je dat het je spijt?
Misschien moet ik de mooie woorden leren die mensen zullen accepteren.
Het spijt me dat ze opgroeiden zonder hun vader.
Maar voor mij geldt: geen woorden, maar daden.
Vijfentwintig jaar geleden was ik een dronken, verslaafde eikel.
Alles draaide om mij.
Zo ben ik niet meer.
Het zijn je daden die moeten bewijzen...
...dat je ervan hebt geleerd, dat je probeert te veranderen.
Ik wil dat de familie van m'n slachtoffer...
...leert leven met de wreedheid die ik heb veroorzaakt.
Ik wil dat mijn overgebleven familieleden...
...leert leven met al deze onzin.
En niemand anders zal dat lukken totdat het mij lukt.
En ik doe m'n best.
Dat wil ik door m'n daden laten zien.
Ondertiteld door: Miel Cuppen