Het is lastig terug te gaan...
...en te proberen te beschrijven wat ik voelde of dacht.
Om mezelf in die situatie te zien.
Lange tijd was het alsof ik er van buitenaf naar keek.
Het was alsof ik beelden op een scherm zag.
Niet iets wat ik echt deed.
ALFRED D. HUGHES-GEVANGENIS TEXAS
SINDS DE HERINVOERING VAN DE DOODSTRAF IN DE VS IN 1976...
...ZIJN MEER DAN 8000 MENSEN TER DOOD VEROORDEELD VOOR MOORD
DIT IS HET VERHAAL VAN GEDETINEERDE #01096142
Ik ben Miguel Angel Martinez.
Ik ben veroordeeld voor moord en ik kreeg de doodstraf.
EEN NETFLIX ORIGINAL-SERIE
Ik vuurde één schot af. Ik liep erheen en schoot nog een keer.
De kogel ging door haar wang haar kaak in.
Ik dreef hem achter een bureau en stak hem zo'n 25 keer.
Ik kon het niet geloven. Ik dacht: heb ik nou echt iemand vermoord?
Ik heb geen spijt.
Ik begon hem te steken, die man op de bank.
IN 1991 WERD MARTINEZ TER DOOD VEROORDEELD...
...VOOR EEN GRUWELIJKE MISDAAD
WAT HET MOTIEF WAS, IS NOOIT ECHT GOED BEGREPEN
Als ik terugkijk, denk ik niet dat ik een heel ander leven had...
...of ervaringen dan de meeste tieners.
Naar school gaan, afspreken met mensen, willen feesten...
Ik weet het nog.
Het was doordeweeks, maar we hadden vakantie, denk ik.
In de vroege namiddag zag ik Venegas...
...die ik van school kende. Ik volgde één vak met hem.
Hij vertelde over een feest die avond...
...en dat hij naar Milo zou gaan.
Milo Flores.
Ik trok met hem op. Ik ging naar zijn huis en we gingen samen naar feestjes.
Venegas was toen 16, Flores was 17, en ik was 17.
Milo had een flat achter het huis van zijn ouders.
Zijn vader was rijk, in mijn ogen.
Milo kon aan drugs komen, ik niet, dus dat bracht ons samen.
Want ik rookte wiet en snoof cocaïne.
Venegas had de neiging...
...veel te nemen en heel expressief te worden.
Ik vond hem niet echt fijn gezelschap.
Het was bijna middernacht.
Hij was heel opgewonden en heel hyper...
...en wou iets doen.
Direct. Stenen naar een auto of huis gooien, iets doen.
Dat gebeurde die avond.
Er was geen reden.
Er was geen plan of bedoeling...
...toen we naar dat huis gingen.
Milo en ik waren er al een paar keer geweest.
We waren met sleutels binnen gekomen en hadden dingen gepikt om drugs te kopen.
Ik wist dat de bewoner alleen woonde.
Ik had nog voor hem gewerkt.
Ik ontmoette hem toen ik 15 was.
Hij had aandacht voor me.
Hij zag iemand die een vader nodig had...
...of iemand die minder bevoorrecht was, en hij probeerde te helpen.
Ik had sleutels van zijn huis gekregen.
Ik bleef soms bij hem overnachten.
Als ik 's ochtends naar mijn werk ging, bracht hij me erheen.
Dus besloten we naar dat huis te gaan.
We zouden doen wat we eerder hadden gedaan.
Niemand thuis, naar binnen gaan en iets pakken.
En Venegas was...
...erop gebrand iets kapot te maken en te vernielen.
Dus namen we een honkbalknuppel...
...een bijl en enkele messen mee.
Milo zette ons twee straten verder af...
...zodat hij langzaam kon rondrijden.
Hij zou wat rondrijden voor hij ons kwam ophalen.
Het zou niet erg lang duren.
Toen we bij het huis kwamen...
...had ik een slecht voorgevoel.
Venegas liep naar het huis.
Toen hij terugkwam, zei hij dat er iemand thuis was.
Daar schrok ik van.
En...
...ik dacht: ik moet weg. Ik moet hier weg.
Alles was veranderd. Er veranderde iets in hem.
Hij was iets van plan.
Hij wou niets stelen of kapotmaken.
Voor hem was het een missie voor Satan.
Satan wou hun zielen.
Waarom ik niet vertrok?
Ik was bang voor hem.
Vanaf toen leek alles trager te gaan.
Ik kan niet echt zeggen in welke volgorde alles gebeurde...
...en hoeveel tijd er tussen de herinneringen zit.
Ik weet nog dat ik over een man gebogen stond die op de bank sliep...
...die niet ver van de ingang stond.
Ik weet niet hoe oud hij was, zelfs niet hoe hij eruitzag.
Venegas had de bijl.
En hij...
...sloeg.
Eén keer.
Hij had een mes en ik had een mes.
Hij begon de man op de bank te steken.
Ik weet niet hoe lang het duurde.
Het leek heel snel te gaan.
Ik weet nog dat Venegas naar me keek en zei dat het mijn beurt was.
En...
...ik had een knipmes dat ik openmaakte.
Ik keek naar het lichaam dat onder me lag en ik stak hem.
En ik liep weg.
Ik liep naar achteren waar er een schuifdeur was...
...naar de tuin.
Ik weet niet hoe lang ik er zat.
Het moet een tijd geweest zijn, want toen ik terugkwam...
...stond Venegas daar.
Ik wist niet dat in de tijd dat ik buiten was...
...hij iemand anders had neergestoken...
...die in een van de kamers was.
Ik weet nog dat ik zei dat ik wou vertrekken.
Ik moest hem de bijl geven.
Hij liep de gang door naar de achterste kamer.
Ik zag er niets van.
Toen hij terugkwam, zei hij dat er...
...daar een man was.
En Satan wilde zijn ziel.
We namen één tv mee die in de woonkamer stond...
...en zijn auto.
En we reden naar Milo's huis.
Hij was niet in de straat waar hij zou wachten.
Dus reden we naar zijn huis.
Hij zei dat hij alleen met Milo zou praten.
Hij kwam terug, ik weet niet hoeveel later.
Daarna ging ik met Venegas naar de huizen van andere mensen.
Toen ik thuiskwam, was het laat in de namiddag.
Ik heb Venegas nooit teruggezien.
Ik weet nog dat Milo zei dat hij die avond met me wou praten.
Hij was bezorgd dat Venegas iets over hem zou zeggen.
En...
...dat was de laatste keer dat ik hem sprak voor mijn arrestatie.
DE SLACHTOFFERS WAREN...
...DE 20-JARIGE RUBEN MARTINEZ...
...DE 14-JARIGE DANIEL DUENEZ...
...ALLEBEI UIT NUEVO LAREDO, MEXICO...
...EN JAMES SMILEY, 33...
...EEN RESTAURANTMANAGER EN PREDIKANT UIT LAREDO, TEXAS
Bedankt, Heer, voor Uw wonderen in onze levens en in ons hart.
Vervul ons van Uw geest, maar Heer, als de preek komt...
Ik ben Jay Dickey en dit is de doopsgezinde Kerk.
...we zullen aandachtig luisteren.
Niemand had gedacht...
...dat Jim Smiley zo aangevallen zou worden.
We delen het evangelie nooit met mensen.
James, of Jim...
PREDIKANT
...was een geweldige man.
Hij was heel grappig.
Jim deed wat missiewerk in Nuevo Laredo...
...bij een weeshuis waar hij missionarissen mee hielp.
Hij reisde veel heen en weer...
...en stopte er veel van zijn eigen geld in.
Hij hield van mensen en was altijd bezig...
...met het helpen van gezinnen in nood, maar ook met de jeugdgroep.
We hadden een grote jeugdgroep.
Jim stopte er veel tijd in en ook in andere activiteiten.
Niemand kon geloven dat hem dat kon overkomen.
Hij zou alles doen om je te helpen als je het nodig had.
We hebben drie mensen verloren...
...die absoluut niet hadden mogen sterven.
...we nemen de offergave...
Als christen moet ik geloven dat iedereen verlost kan worden.
Er werd gezegd dat er eerst een satanisch ritueel was geweest.
Vergeef ons...
Het was een bijl.
In de naam van Jezus bidden we, amen.
Dat is extreem.
Het topje van de piramide van politiewerk is moord...
...omdat je het doden van een mens onderzoekt.
JESUS TORRES IS DE VICECOMMISSARIS VAN DE POLITIE
IN 1991 LEIDDE HIJ HET ONDERZOEK NAAR DE DRIEVOUDIGE MOORD
Ik ga hier rechtsaf en dan rijden we naar het huis.
Die dag was ik de enige rechercheur die werkte. Het was avond.
Ik moest het bureau bellen.
VICECOMMISSARIS
Er was een agent naar het huis gegaan.
Hij had enkele lichamen gevonden en wou hulp van een rechercheur.
Hier is het.
Dus ik reed erheen.
Er waren al verschillende politiewagens en de eerste agent ter plekke...
...vertelde me wat hij binnen had gezien.
Toen besloot ik naar binnen te gaan.
Wat me opviel, was hoeveel geweld er was gebruikt om hen te doden.
Hun hoofden waren ingeslagen. Er was op hen ingehakt.
Het geweld was echt ongelooflijk.
Blijkbaar sliep iedereen toen.
Het jongste slachtoffer, van 14, had zich vast verweerd.
Er waren tekenen in de kamer dat hij voor zijn leven had gevochten.
De anderen werden in hun slaap gedood.
Wat me verontrustte...
In de slaapkamer waar de huiseigenaar was gedood...
...was er een kruis dat omgedraaid was.
Had de dader dat gedaan...
...als duivelsverering of was het gewoon een grap? We hadden geen idee.
OMGEDRAAID KRUIS
We zagen dat er geen schade aan de voordeur was.
DEUR ONBESCHADIGD
Dus de dader was met een sleutel binnengekomen.
De meeste moorden worden gepleegd door bekenden.
Een van de beklaagden, Martinez, had vroeger nog voor Mr Smiley gewerkt...
...de huiseigenaar.
De andere was Miguel Venegas.
Zij hadden de moorden gepleegd.
Ze hadden een derde vriend...
...die hen hielp en hen de moordwapens uitleende.
En het werd een groot probleem hier...
...dat hij de zoon was van een lokale rechter.
Ik ben Manuel Flores uit Laredo.
VERBODEN TOEGANG
Ik werk sinds 1975 als advocaat...
...20 jaar als districtsrechter en vier jaar bij de provincie.
Ik had nooit gedacht dat dat soort zaken...
...me persoonlijk zouden treffen.
MANUEL 'MILO' FLORES WILDE NIET IN DE DOCUMENTAIRE KOMEN
ZIJN VADER, MANUEL FLORES SR. WILDE WEL MET ONS PRATEN
Het was ochtend. Ik wou net gaan werken en twee agenten klopten aan.
VADER VAN MILO
Ze begonnen over de bijlmoord die in het nieuws was geweest.
Ze zeiden dat de bijl bij mij thuis lag.
Ik schrok natuurlijk.
Ik vroeg het aan mijn zoon.
'Heeft iemand de bijl geleend?' 'Ja.'
'Waar is hij?' Hij zei: 'Hier bij de houtstapel.' 'Ga hem dan halen.'
Ik ging hem halen en gaf hem aan hen.
Kom, Crystal, flinke meid.
Ik denk dat het rechercheur Torres was...
...die mijn zoon wou ondervragen.
Ik was heel bang dat hij er misschien bij betrokken was en iets had gedaan.
Maar hij legde uit dat hij samen met Martinez thuis was geweest.
Toen kwam Venegas, of Venegas en Martinez samen.
Ik weet het niet meer precies, maar hij legde uit...
...dat ze een huis wilden vernielen...
...en iets ergs doen met iemand die goed leek, maar slecht was.
Ze vroegen hem: 'Waarom namen ze je mes mee...
...en de bijl die buiten stond onder de carport?'
'Ze wilden een pistool, maar ik weigerde.
Ze wilden alleen iets vernielen, ik was niet bezorgd.
Ik wou ze kwijt omdat ze zich zo raar gedroegen.'
Mijn zoon kon onze wapens nemen.
Later ontdekte ik dat hij tegen hen had gelogen.
Hij verzon iets om ze geen wapen te geven.
Hij is een zachte jongen die geen vlieg kwaad zou doen.
Torres zei: 'We weten wat er gebeurd is.
De jongens die de moorden hebben gepleegd, hebben alles opgebiecht.
En je zoon had niet kunnen weten wat er zou gebeuren.'
Hij vertrok.
Zij hadden niet gezegd dat ze van plan waren iemand te vermoorden.
Dat idee kreeg Venegas pas toen ze binnen waren...
...en de mensen ontdekten. Toen ze vertrokken...
...zei Venegas: 'We gaan terug en nemen hun ziel.'
Maar dat was pas het begin.
Mijn zoon gaf toe dat ze bij ons thuis waren geweest...
...en dat hij hen naar de buurt had gebracht waar het gebeurde.
Toen dat in de krant kwam, ontstonden er veel problemen.
Er werd gepraat en ze dachten dat ik mijn invloed had gebruikt...
...om mijn zoon te redden. Dat was absoluut niet waar.
Ik had liever gehad dat hij voor een jury was gekomen...
...en dat hij onschuldig was verklaard...
...want niets wees op zijn schuld.
Daarom hou ik hem erbuiten. Ik wil niet dat de gekken...
...hem weer zo doen afzien als in 1991 het geval was.
Ik wil dat hij een normaal leven kan leiden en dat het voorbij is.
GERECHTSGEBOUW
Je krijgt telefoon.
Je gaat bewijzen verzamelen.
Je sluit het huis af en begint vanaf nul te onderzoeken.
HALE IS AL 50 JAAR ONDERZOEKER VOOR DE OFFICIER VAN JUSTITIE
HIJ WAS DE HOOFDONDERZOEKER BIJ DE ZAAK-MARTINEZ
Dit waren de wapens.
ENVELOP MET BEWIJS Hallo. De bijl is hier.
Dit was echt het met overtuiging doen.
Als je hiermee een schedel opensplijt en het bloed eruit spuit...
HOOFDONDERZOEKER
...en het bot kraakt, dan moet je echt kracht gebruiken.
Het vergt veel van je, je moet het echt willen.
Je weet echt wat je doet.
Het is niet van: je doet het en gaat naar de volgende kamer...
...en doet het nog eens en dan nog eens.
Je denkt de hele tijd...
...dat je iets slechts wilt doen.
Een van de daders zei dat de duivel hem gebood hun zielen te nemen.
Hoe kan de duivel ermee te maken hebben?
Ik denk dat dat door drugs kan komen.
Blijkbaar hadden ze drugs gebruikt.
En je kunt zo high worden...
...dat je hallucineert en misschien stemmen hoort.
Hier ook? Geen idee.
Dat moet je aan de dader vragen.
Als je in God gelooft, en God gelooft in de duivel...
...dan bestaat de duivel.
MIGUEL VENEGAS WAS 16 EN DUS TE JONG VOOR DE DOODSTRAF
HIJ GING AKKOORD MET EEN GEVANGENISSTRAF VAN 41 JAAR
DAARDOOR HOEFDE HIJ NIET TE GETUIGEN HIJ HEEFT NOOIT OVER DE MOORDEN GEPRAAT
COFFIELD-GEVANGENIS TEXAS
MICHAEL-GEVANGENIS
Wat ik je nu ga vertellen...
...dat vertel ik niemand.
Want wat gaan ze dan van me denken?
Ik begon verkeerde gedachten te krijgen, toen ik zeven of acht was.
Toen ik acht was, dacht ik...
...dat ik de zoon van de duivel was.
In Juárez waren er veel zwarte weduwen, je weet wel, die spinnen.
Ik dacht: als ik de zoon van de duivel ben, bijten ze me niet.
Ik vulde een pot met zwarte weduwen. Ik ving ze. Ik deed mijn T-shirt uit.
Ik zei: 'Ik ben de zoon van de duivel.'
En ik gooide die zwarte weduwen op mijn borst.
Ik werd nooit gebeten, dus ik dacht...
...dat ik dus de zoon van de duivel was.
Dat was een fase in mijn leven.
En toen ging dat weer over.
TOEN HIJ 13 WAS, VERHUISDE HIJ VAN MEXICO NAAR LAREDO, TEXAS
Ik leerde Martinez kennen in de vierde klas, in de wiskundeles.
Ik kende Manuel niet en wist niet dat zijn pa rechter was.
Op een avond...
...waren we aan het snuiven.
En Manuel Flores zei: 'Hé, ik zorg altijd voor de coke.'
Dat was waar.
Hij had geld, wij niet.
Ik heb niet graag dat iemand dat zegt.
Ik hou niet van bietsen, dingen van mensen aannemen.
Dus ik zei: 'Nou...
...wat kunnen we doen? We hebben geen geld.'
Martinez had een sleutel van een huis.
Zij hadden het idee er iets te gaan stelen.
Blijkbaar bewaarde die man daar geld.
Martinez kende hem.
Ik zei: 'Klinkt goed. Goed plan.
Hoe zorgen we dat hij ons geld geeft?'
Manuel Flores zei: 'Weet je, ik heb een pistool.'
Ik zag het helemaal zitten.
'We doen het.' Want ik wil nog cocaïne.
Manuel zegt: 'Wacht even.' Hij vertrekt en komt terug...
...en zegt: 'Mijn pa heeft de wapenkast afgesloten.'
Ik zeg: 'Leen me dan je messen.'
Hij was vaak messen aan het scherpen.
Oké?
'Breng me naar je schuur.' We gaan erheen.
Ik kijk en er ligt een bijl en een honkbalknuppel.
Ik zei: 'Die nemen we en ook een knuppel.'
Ik zei: 'Zeg...
Waarom doden we hem niet?'
'Dat ga je niet doen.'
Ik kom uit een machista- cultuur.
Daag me uit en ik doe het.
Ik had overdag hallucinogenen genomen.
En daar kwam de cocaïne nog bij.
Maar ik wist nog wel ongeveer wat ik deed.
Hij geeft ons een lift en hij vertrekt.
We gaan naar het huis.
We kijken door het raam en ik zie dat er drie mannen zijn.
Dat verandert alles.
'Man, we moeten weg.'
Ik zeg: 'We kunnen niet weg.'
En ik begin te denken dat ik die drie mensen moet doden.
Dan herinner ik me die spinnen van toen ik jong was.
Dat was een teken.
En ik zeg: 'Meer zielen voor de duivel.'
Dus we gaan naar de man die op de bank ligt. Hij slaapt.
Ik heb de bijl.
En ik...
...denk erover na, maar ik ben ook high.
Ik wil mezelf ertoe brengen het te doen.
Hij wordt wakker.
Hij kijkt naar me.
En hij slaapt verder.
En ik denk: de duivel beschermt me.
Daar raakte ik overtuigd van.
Ik raak hem met de bijl.
En dan...
Ik weet niet of ik de bijl daar liet...
...of die opzijlegde en hem begon te steken in zijn borst.
Martinez zei dat hij de man maar één keer stak. Ik weet het niet.
Of het een of twee keer was. Ik was met iets anders bezig.
Ik dacht: ik moet hier weg.
Ik moet ze doden en vertrekken.
Dat dacht ik.
Plots zie ik dat Martinez er niet meer is.
Later ontdekte ik dat hij buiten ging kotsen.
Hij komt terug en zegt: 'Ik wil dit niet doen.'
Ik zei: 'Als we vertrekken voor dit gebeurd is...
...doodt de duivel ons.'
Dat zat in mijn hoofd. Dat geloofde ik en dat dacht ik.
Ik zei...
...'Luister, ga aan de kant. Ik zal de rest doen.'
Ik wist pas hoe jong die gast was...
...toen ik hem in zijn buik begon te steken.
Ik hoorde zijn stem.
'Hé, man', zei hij. En ik dacht...
Ik zag hem. Hij was een kind.
Ik ga naar de kamer waar Smiley slaapt.
Ik sloeg met de bijl op zijn hoofd.
Dat was het.
We vonden geen geld, We namen een tv en videorecorder mee...
...en kleine ringen of zo.
Ik draaide wat kruisbeelden om.
We namen de auto mee.
En ik was blij omdat ik niet zou sterven.
Dat was...
...de belangrijkste reden dat ik dat deed.
Of dat steek houdt?
Voor mij wel.
Ik heb drie levens genomen.
Ik kan niet liegen.
Ik kan niet zeggen dat ik niet zoiets gruwelijks heb gedaan.
De 41 jaar die ik kreeg, zijn als een tikje op mijn hand.
Ik zei: 'Zelfs als ik die uitzit, wat vast zo zal zijn...
...zelfs dan is dat niet genoeg straf voor één leven.
Ik kan niet zeggen dat er een reden of een plan was... ...om naar dat bepaalde huis te gaan.
Ik wist dat de bewoner alleen woonde.
Ik had nog voor hem gewerkt.
We gingen het doen zoals eerder.
Niemand thuis, naar binnen gaan en iets pikken.
Venegas was erop gebrand...
...iets kapot te maken en te vernielen. Zo herinner ik het me niet.
Hij heeft een selectief geheugen. Wie niet?
Ik geef hem niet de schuld. We waren samen.
Hij had het idee naar dat huis te gaan.
Hij wist wat we zouden doen. We delen de schuld.
Of hij dat nu aanvaardt of zegt: 'Ik dacht dat hij het niet meende.'
Nee, je deed eraan mee.
En hij zegt niets...
...hij gaat niet in detail in op zijn relatie met Mr Smiley.
Hij zegt zijn naam niet.
Toen ik hem in dat huis vroeg: 'Wie is die man?'
'Hij is gewoon een flikker.' Dat zei hij: 'Hij is een flikker.'
Smiley was een pedofiel.
Dat zei mijn eerste advocaat.
Ik was zo jong, ik zei: 'Wat is dat?'
Hij zei dat er gezinnen wilden getuigen...
...dat hij hun kinderen misbruikt had.
Ik weet niet wat Martinez jullie verteld heeft...
...maar hij had bij die man gewoond.
Ik ben Joe Rubio.
Ik was officier van justitie en leidde de aanklagers...
...in de moordzaak tegen Miguel Angel Martinez.
Er waren veel geruchten over James Smiley.
Er waren nooit bewijzen die dat bevestigden.
Integendeel, iedereen die wij spraken...
EX-OFFICIER VAN JUSTITIE
...geloofde in Jim Smiley en vond hem een modelburger.
Ik weet niet of mensen het met opzet doen...
...en willen roddelen. Zo blijven die geruchten bestaan.
Gewoon al het feit dat ik moet ontkennen dat hij ongepaste dingen deed...
...werpt een smet op hem.
We hebben nooit bewijzen gevonden.
Hij zette zich in voor zijn familie, kerk en werk.
Toen Martinez de doodstraf kreeg...
...was hij een van de jongsten in de dodencel.
Als hij schuldig zou pleiten, wilden we hem levenslang geven.
Dat wou hij niet, dus kwam er een proces. Hij kreeg de doodstraf.
IN 2002, NA EEN INTERNATIONALE CAMPAGNE...
...WERD DE DOODSTRAF OMGEZET IN LEVENSLANG
Veel mensen schreven ons.
We bespraken het en ik besloot dat hoewel we erin geslaagd waren...
...hem voor moord te laten straffen, het niet fair was dat hij de doodstraf kreeg.
De andere dader die volgens ons meer de aanstichter was...
...kon de doodstraf niet krijgen. Dus zetten we zijn straf om.
Zij hadden het idee om te gaan stelen.
Ik zei: 'Waarom doden we hem niet gewoon?'
'Dat ga je niet doen.'
Ik kom uit een machista- cultuur.
Daag me uit en ik doe het.
JURYKAMER
Ik wil niet speculeren of het wel of niet gebeurd is.
Ik denk dat het erom gaat hoe geloofwaardig die persoon was.
Hoelang ken je hem?
Ze hadden die dag veel drugs gebruikt en veel alcohol gedronken.
Vaak zeggen mensen dingen...
...die ze niet menen. Ze scheppen gewoon op.
Ze beslisten vast pas daar om het te doen.
Toen Venegas zei: 'De duivel wil hun zielen.'
Toen gingen ze weer naar binnen en pleegden ze de moorden.
We denken dat ze het daar beslisten.
Flores ging niet mee met hen. Hij is daar niet geweest.
De zaak kwam voor een jury. Ze bekeken alle bewijzen.
Ze zagen bewijzen om Venegas en Martinez te veroordelen...
...maar niet Flores.
De Texas Rangers bekeken het later.
De FBI bekeek het ook en niemand kwam tot een andere conclusie.
Ik denk niet dat ik ooit gezegd heb...
...dat Milo specifiek...
...verantwoordelijk was voor iets.
Niet dat dat niet zo was of dat er niets is.
NEGENTIG DAGEN NA HET EERSTE INTERVIEW...
...WOU MARTINEZ WEER MET ONS PRATEN
Ik heb levenslang gekregen. Milo is niet gestraft.
Mijn kijk erop is altijd al...
...om te proberen gelijk te maken waar hij verantwoordelijk voor is...
...en wat ik heb gedaan.
Proberen op één lijn te brengen...
...hoe hij behandeld is en hoe ik behandeld ben. Zoeken naar wat...
...gelijkwaardigheid.
Hij heeft een selectief geheugen. Wie niet?
Ik had overdag hallucinogenen genomen.
Maar ik wist nog ongeveer wat ik deed.
Ik heb drie levens genomen.
Dat heb ik gedaan. Ik kan niet liegen.
Ik kan niet zeggen dat ik niet zoiets gruwelijks heb gedaan.
De 41 jaar die ik kreeg, zijn als een tikje op mijn hand.
Het is verbazingwekkend voor me.
Niet dat ik schrik, maar gewoon dat je hem hebt kunnen spreken.
Je zegt dat Venegas rust heeft gevonden en alles nu kan opbiechten...
...nadat hij 41 jaar gevangenisstraf heeft gekregen...
...wat hij voordien allemaal niet wou toegeven.
41 jaar straf. Ik kan veel zeggen.
Dat heb ik niet. Ik heb levenslang.
Wat ik ook zeg...
...hoe ik er ook mee omga, dat is de realiteit.
Je stelt me vragen, maar die doen dat niet teniet.
Dus het is niet mogelijk om...
...sommige vragen te beantwoorden als catharsis voor mij.
Er is een realiteit waar ik daarna mee moet leven.
Zij hadden het idee te gaan stelen. Blijkbaar bewaarde die man daar geld.
Want Martinez kende hem.
Dat is een leugen.
Of hij is gewoon dom, of hij liegt tegen je.
Ik zei: 'Waarom doden we hem niet gewoon?'
'Dat ga je niet doen.'
Ik kom uit een machista- cultuur.
Daag me uit en ik doe het.
Waar moet ik beginnen? Ik weet niet...
Ik heb niet alle antwoorden.
Ik weet niet wat ze zeiden. Ik stond erbuiten.
Daarom is het...
Het houdt geen steek voor mij en het is moeilijk...
...terug te kijken...
...en een motief en reden te geven daarvoor.
Enkel Venegas en Milo kunnen dat.
Wat je hebt ontdekt in je eigen onderzoek...
...je eigen gesprekken 25, 27 jaar later...
...benadert de waarheid, maar is niet de waarheid.
Want ze gaan niet toegeven...
...wat pijnlijk is om toe te geven.
Dat is de realiteit.
Ze wilden een huis gaan vernielen...
...en iets ergs doen met iemand die goed leek, maar slecht was.
Wat betekent dat?
Dat is heel duidelijk.
De vraag is: 'Wat is er slecht?'
Er zijn nog dingen...
...die ik zelf nog niet helemaal verwerkt heb.
Ik heb ze verwerkt om verder te kunnen gaan...
...zodat het niet...
...een anker rond mijn nek is.
Maar het is gewoon een langere ketting, het anker is er nog altijd.
Jarenlang was dat...
...mijn manier om ermee om te gaan...
...niet aan mezelf denken, maar denken aan de...
...andere mensen die erbij betrokken waren en...
...aanvaarden dat wat me overkomen is...
...maar iets kleins is.
En ik kan het wel aan.
NA HET OMZETTEN VAN ZIJN DOODSTRAF...
...KON MARTINEZ VANAF 2006 VRIJKOMEN
ELKE KEER DAT HIJ VOOR DE PAROOLCOMMISSIE KOMT...
...WEIGEREN ZE WEGENS DE ERNST VAN DE MISDAAD