GEBASEERD OP EEN WAARGEBEURD VERHAAL
29 MEI 1945
DRIE WEKEN NA DE VAL VAN HITLERS RIJK
Vergeef deze man, schuldig bevonden aan collaboratie met de vijand.
Moge God u genadig zijn.
Amen.
Attentie.
Sta paraat. Richten.
Vuur.
KUNSTGALERIE GOUDSTIKKER AMSTERDAM
Is hij er al? -Sinds gisteravond.
Jerome, die etsen waren prachtig. -Ik doe m'n best.
Er liggen kersen voor je gezin.
Ik probeer ze niet zelf op te eten. Bedankt.
Een Nederlandse Jood in een Canadees uniform.
Kapitein Piller. -Wat doet hij hier?
Dekker, dit is Minna. Minna, dit is Dekker.
Hallo, Minna. Aangenaam. -Hallo.
We zaten samen in het verzet.
Maar hij kreeg zonder mij niets gedaan.
Werk je voor de geallieerden?
Alles hier is gestolen.
Ik zoek uit wie het heeft gestolen en aan de nazi's heeft verkocht.
Maar ik wil Justitie erbuiten houden...
want zij hebben een eigen plan. Daarom heb ik jou nodig.
Iemand die ik vertrouw.
Alles voor een oude vriend. Maar moet ik ook een uniform aan?
Dat is een van de pluspunten.
Dit is gevonden in Görings verborgen verzameling.
Christus en de overspelige vrouw. Van Vermeer.
Vermeer. -En we hebben een brief gevonden.
In de kist.
Ik ging naar een expositie...
dronk champagne, at gerookte zalm en bekeek er slechte schilderijen.
Welke Duitsers sprak u daar?
Ik heb handen geschud.
Die varkens waren niet te vermijden.
Nooit last van gehad. -Ik ook niet.
Ik ben bevriend met prins Bernhard.
Ik heb de leiding bij Justitie.
Dat is fijn voor u, maar ik werk niet voor de gevluchte Nederlandse regering.
Dekker, ga eens zitten.
Ik ben ingezet door de geallieerden.
Ze dragen binnenkort de macht over aan onze regering.
Maar niet vandaag.
Hoe meer tijd ik verspil...
hoe meer nazivrienden er weten te ontsnappen.
Ik moet u vragen...
De eigenaar van kunstgalerie Goudstikker...
meldt dat u de achtergrond van een werk van Vermeer bevestigd hebt...
Ik verzamel geen kunst.
...voordat rijksmaarschalk Hermann Göring het besloot te kopen.
Christus en de overspelige vrouw is in een wagon in Oostenrijk gevonden.
En Göring...
hield een nauwkeurige administratie bij.
Vertel eens over deze brief.
Het was een gunst.
Ik had een goede naam.
Ik schreef dat ik zou instaan voor de afkomst van het schilderij.
Omdat het gestolen was van Joden?
Voor wie was die gunst?
Wie gaf u het schilderij?
Han van Meegeren.
Han van Meegeren?
Ja.
Ik ben kapitein Joseph Piller van de interim-regering.
Kom binnen, heren. -Dank u.
Verwachtte u ons?
Tegenwoordig kun je alles verwachten.
Speelt u? -Nee, niet meer.
Wilt u iets drinken? -Ja.
Nee, bedankt.
Woont u hier alleen?
Voorlopig. Ik ben gescheiden. Het huis is nu van m'n vrouw.
Ze zit in Frankrijk. De huishoudster is terug naar Utrecht.
De oorlog heeft u goed gedaan.
Ik kon een aantal Vlaamse primitieven verkopen voor alles losbarstte.
Bent u kunsthandelaar?
Ik ben schilder en kunstliefhebber.
Maar ik grijp m'n kansen als ik ze zie.
Wat deed u tijdens de oorlog?
Ik probeerde te overleven.
U had 't vast zwaar zonder champagne.
Ik miste de kaviaar nog meer. Gaat u zitten.
Nee, we gaan wandelen.
Heb ik een jas nodig?
U vraagt niet wat ik kom doen.
In het leven en in de kunst...
moet je de verrassing nooit verpesten.
Of is het geen verrassing?
Zullen we?
Houdt u van Johannes Vermeer? -Natuurlijk.
Even goed als Rembrandt, beter dan Hals...
en net iets minder dan Michelangelo en da Vinci.
En dit werk, Christus en de overspelige vrouw?
Wat vindt u ervan?
Een meesterwerk.
Z'n typische beheersing van licht en kleur...
en met meer diepgang dan z'n bekendere werk.
Bent u ook geïnteresseerd in kunst?
Ik vind het interessant dat het aan Göring is verkocht...
voor minstens 1,5 miljoen gulden...
het hoogste bedrag ooit voor een kunstwerk.
Sommige varkens hebben smaak.
Of te veel geld.
De verkoop liep via kunstgalerie Goudstikker...
via een netwerk en uiteindelijk via u.
Waar kwam de Vermeer vandaan?
Uit een geplunderde verzameling? Van gevluchte Joden?
Mr Van Meegeren, zoals u weet...
is collaboratie met de vijand een halsmisdrijf.
Er worden dagelijks mensen geëxecuteerd.
We gaan allemaal ooit dood.
Maar Vermeer, Hals en Bosch leven voort.
Ze blijven tot ons spreken.
U staat niet op dat lijstje, of wel...
Mr Van Meegeren?
Dus u hebt uw geld op een andere wijze verdiend.
En wat is uw grote nalatenschap, kapitein Piller?
Ik sluit u en uw vrienden op.
Of ik hang ze op.
Dit is uw kans op vergeving...
en vooral een kans om te blijven leven.
Toch krijg ik het gevoel dat u degene bent die vergeving zoekt.
Naar de isoleercel.
Op rantsoen. Geen bezoek.
Finn, help je mee? -Oké, papa.
Pak deze maar.
En die gaan daarin.
Ik ben de enige die kan schilderen wat u wilt zien.
En wat wil ik dan zo graag zien?
U wilt gerechtigheid tegen 't kwaad.
Dan hebt u mij nodig.
Maar dan heb ik m'n verf en kwasten nodig.
Stuur me naar huis. -Ze komen hierheen.
Er is hier geen leven. Geen inspiratie.
Wil je inspiratie?
Wat heb je aan inspiratie als ik je handen breek?
Piller?
Rechercheur De Klerks.
Ministerie van Justitie.
Ik hoorde dat je een grote vis gevangen hebt. Van Meegeren.
Wie zegt dat? -Je hoort wel eens wat.
We willen hem verhoren.
We zitten in hetzelfde team en delen informatie.
Is dat wel zo?
De vorige keer leidde het tot een ontsnapping.
Via jouw netwerk.
Ze kunnen jullie beter Ministerie van Justitie Als Het Uitkomt noemen.
Jij en ik stellen niets voor. We kennen het grote plaatje niet.
Juist. Staar dan maar naar je voeten.
Pardon. Wat was jij voor de oorlog?
Kleermaker, toch?
Ik ben al 15 jaar agent en dit gaat om meer dan schilderijen.
Van Meegeren kan de Abwehr-spionnen geholpen hebben...
door geld wit te wassen.
Reden te meer voor jullie om je er niet mee te bemoeien.
Je bluft, Piller.
Indrukwekkend, maar je kunt dit niet aan.
En dat weet je best.
Ik heb geen toestemming van je nodig. Ik was gewoon beleefd.
Ik heb hier zeggenschap...
en een bevel van de Nederlandse staat...
die me jouw vis geeft.
Dus wij nemen het over.
Ministerie van Justitie.
Jongens.
Dekker.
Haal hem eruit.
Tijd voor wat beweging.
Kom mee.
Haal hem hier weg.
Deze kant op.
Piller.
Dat was leuk, maar wat hebben we gedaan?
De Klerks wil hem, maar niemand krijgt mijn vis.
Je vis? Vleiend.
Heel mooi, Joe.
Prachtig. Hier kan ik wel schilderen.
Als je tevreden bent...
Ik maak een lijstje.
M'n assistente, Cootje, weet alles te vinden.
En ik heb whiskey nodig.
Ik zorg voor verf. Geen whiskey.
En geen spelletjes.
Mr Dekker mag je beide benen breken als je probeert te ontsnappen.
Mag ik pen en papier lenen?
Je moet deze man vinden.
Theo Wijngaarden.
Waarom? Wie is hij?
De belangrijkste speler in dit spel.
Wil je je verf, of niet?
Ja. En als wederdienst, leg ik alles uit.
Theo zou in Amsterdam moeten zijn. Je moet hem vinden.
Hou hem goed in de gaten.
Dit is schandalig.
Han van Meegeren is van groot belang voor onze zaak. We hebben 't recht...
De Klerks wilde m'n gevangene stelen. -Genoeg.
Waar diende u in de oorlog?
Wat heeft dat ermee te maken? -Geef antwoord.
In Londen. Ik hielp Nederland zo goed als ik kon.
M'n kantoor uit.
Bedankt.
Hij komt terug. De interim-regering vertrekt.
En Theo Wijngaarden? -Ik verstuur een bericht.
Joe.
Kalm aan.
Je kunt ze niet allemaal pakken.
Justitie heeft gebeld.
Ze zijn niet blij met je.
We hebben niet veel tijd. We moeten Theo Wijngaarden vinden.
En we zetten Van Meegeren onder druk.
Ik kan helpen.
Wil je hem onder handen nemen? -Ik geef hem een pak slaag.
Het zal er heftig aan toe gaan, maar...
En ik dacht nog wel dat je een net meisje uit Den Haag was.
Zoek Van Meegerens vrouw.
Ja. -Goed.
Tot morgen. -Tot morgen.
Wie was dat?
Minna. M'n assistente. Ze helpt me met de zaak-Van Meegeren.
Ze is knap.
Is dat zo? Was me niet opgevallen.
Dat maakt het werk vast makkelijker.
En wat deed jij tijdens de oorlog?
Dat is niet eerlijk.
Hallo. Interesse in kunst?
We zijn er dol op. We komen graag even kijken.
We zijn gesloten.
Dus...
sodemieter maar op met je padvindertjes.
Vertel je kleermaker dat hij 40 jaar de bak in gaat als ik klaar met hem ben.
Brave hond.
Kom mee.
Heb je nog meer nodig?
Een borrel.
En wie is dit?
M'n assistente, Cootje Henning.
Cootje, dit is m'n cipier, Joseph.
Ik moet gaan.
Ik neem de volgende keer whiskey mee. -Ja, graag.
Ze is je assistente niet. Ze is je vriendin.
Ze is allebei.
Ze bracht verf mee.
Wat moest ik doen toen ze haar kleren uittrok?
Miss Henning, wacht. Ik wil u spreken.
Ik moet naar m'n man.
Han weet me te vinden.
We doen het voor de kunst.
We verspillen tijd, Joe. -Nee, jij verdoet mijn tijd.
Theo Wijngaarden is niet te vinden.
Heb je ooit gehoord van de schilder Willem Gillisz Kool?
Nee.
Kool schilderde drie eeuwen geleden honderden meesterwerken...
en niet één ervan is maar een cent waard.
Ik geef niets om kunstgeschiedenis.
Maar Vermeer...
schilderde zo'n 30 schilderijen die een fortuin waard zijn.
Weet je waarom? -Dat boeit me niet.
Dat zou wel moeten.
Je onderzoekt geen kunst. Je onderzoekt geld en macht.
Kom ter zake.
Iemand beslist het. Een zogenaamde expert. Een criticus.
Ze noemen iets geniaal en belangrijk. Kunst.
En zo ontstaat en groeit een legende.
Rijke kooplieden zien een kans op cultureel aanzien...
musea vechten om de werken en ga zo maar door.
Toen ik jong was, sloeg m'n vader me als ik schilderde.
Al was het m'n enige passie.
Ik doorstond het.
Toen ik de kans kreeg, vertrok ik naar Parijs en schilderde ik nog meer.
Ik dronk te veel, sliep met te weinig vrouwen en werd uiteindelijk gek.
Op een stormachtige nacht wilde ik van de Eiffeltoren springen.
Maar de hemel opende zich.
Misschien was het de absint, maar ik zag de Almachtige.
Ik kwam terug naar Nederland.
Ik schilderde maandenlang, zonder te slapen.
Toen ik uiteindelijk instortte, heb ik dagenlang gehuild om m'n werk.
Ik had m'n ziel vastgelegd op canvas. Een stuk perfectie van de goden.
Een invloedrijke vriend zorgde voor een expositie in kunstgalerie Biesling.
De hele gemeenschap keek uit...
naar een nieuwe, belangrijke artistieke stem.
Heel Amsterdam was er.
Ik herinner me het geklets...
en de parfums van de prachtige vrouwen die me opeens zagen staan.
De energie was haast tastbaar. De critici waren unaniem.
Ze zeiden dat m'n klungelige poging tot oprechtheid emotioneel leeg was.
Ze noemden het visieloos en zielloos.
Ze wilden me kapotmaken. M'n botten vermalen tot stof.
En waarom?
Ik had niet om hun vermaarde goedkeuring gevraagd.
Dus al m'n nieuwe bewonderaars verdwenen als sneeuw voor de zon.
En dat brengt ons op Christus en de overspelige vrouw.
Zit de muziek in je bloed, Joe?
Wat was jouw Eiffeltorenmoment?
Wilde je niet altijd pianospelen?
Alstublieft, Mr Van Meegeren...
hoe kwam u aan het schilderij?
Zoals altijd.
Via m'n vriend, Theo.
Theo Wijngaarden. De mysterieuze man.
Dirk Hannema weet wel waar hij is.
En wie is Dirk Hannema? -Een zogenaamde expert.
De meest schuldige van de critici.
En de directeur van museum Boijmans in Rotterdam...
tot m'n grote verbazing.
Dekker, ik geloof dat ik naar Rotterdam ga.
Indrukwekkend, hè?
Het leert je de betekenis van vergiffenis.
Mr Hannema?
Tot ik De Emmaüsgangers ontdekte...
waren er maar zo'n 30 Vermeers bekend.
Ze zijn de Heilige Graal van de 20e eeuw.
Als deze oorlog iets goeds heeft gebracht...
is het dat er meesterwerken aan het licht komen.
Deze ontdekking was het hoogtepunt van m'n leven.
Wat kan ik voor u doen, meneer...
Kapitein Piller.
Ja, uw kantoor heeft ons goed beziggehouden.
Wat brengt u hier? -Theo Wijngaarden.
U bent Joods, of niet?
Ja. Is dat een probleem?
Vreselijk wat uw volk is overkomen.
Mijn volk?
We zijn toch Nederlands?
Theo Wijngaarden. Hier.
Kent u hem?
Een mislukte schilder. En geen goede kunsthandelaar.
Wat deed u dan met hem?
Hij was een redelijke restaurateur. Hij heeft voor me gewerkt.
Wat vindt u van Han van Meegeren?
Derderangsschilder, eersterangsopportunist.
Ging hij om met de Duitsers in het kunstwereldje?
Dat lijkt me vanzelfsprekend. -Waarom?
Hij is een ontzettende narcist en een gewiekste duivel.
Fijne dag, kapitein Piller.
Satans pis.
Dat is alle terpentine die er nog is, dankzij je nazivrienden.
Nee, ik heb geen vrienden.
Ik snap waarom.
Dit ruikt drinkbaar.
M'n verfafbijtmiddel. Proef maar, dan krijg je een tweede kontgat.
Dat klinkt interessant.
Weet je wat? Ga naar m'n huis. Er staat whiskey in de kelder.
Neem twee dozen mee. Dan leer ik je drinken.
Als ik dat doe, sla je op de vlucht.
Daar gaat m'n duivelse plan.
Maar ik wil helemaal niet vluchten.
Denk je dat ik dom ben?
Natuurlijk niet.
Mensen zoals jij hebben alles voor dit land gedaan.
Zo is dat.
Wat schilder je?
M'n verlossing. Ik weet het nog niet.
M'n onderwerp is nog een mysterie voor me.
Het is heel bevrijdend.
Om jezelf bloot te geven...
en dat iemand je schildert.
Streek na streek.
Juist. -Theo was verliefd op me.
Hij zei dat ik een tijdloos en klassiek Nederlands gezicht had.
Zo probeerde hij me in bed te krijgen.
En stelde Theo je voor aan Han?
Ik geloof het wel.
Ja, volgens mij wel.
Caroline.
De perfecte keuze voor jou.
Han schildert me graag.
Soms raken we elkaar niet eens aan.
Dat is niet nodig.
En heeft je man er niets op tegen?
Nou, volgens Han...
fantaseren alle mannen over hoe hun vrouw verleid wordt door een andere man.
Of vrouw.
Han begrijpt de mens beter dan wie dan ook.
Waren de Duitsers daarom zo dol op hem?
Iedereen is dol op Han. -De foto.
Hij is... -Vijf. Kom op.
Hij is een gangmaker. -Vier. Drie.
Welke Duitsers kwamen naar z'n feesten? -Twee. Eén.
Dat zei ik niet.
Ik weet niets van Christus en de overspelige vrouw.
Of van de Duitsers.
En ik weet niet waar Theo is.
Met wie ging Han het meest om?
Met zichzelf, mij en z'n vrouw. Z'n ex-vrouw.
Johanna. Waar is ze?
Ergens in Frankrijk. Ze was z'n levenslust beu.
Maar hij gaf haar alles. De huizen en het geld.
Welke andere man zou z'n vrouw z'n hele fortuin geven?
Wat heb je ontdekt? -Dat ligt aan wie je het vraagt.
Hij is Satan of een heilige.
Misschien staat er iets in Theo Wijngaardens notitieboeken.
Ja. En kijk de overlijdensaktes na.
Ja. Zodra ik klaar ben met de post, kapitein.
Bedankt.
Dekker?
Piller, ik ben hier.
Loop naar me toe.
Stop.
Twee stappen naar rechts. Nee, links.
Nog één stap. Kleine stap. Een half stapje terug.
Hier? -Ja.
Zo? -Loop nu langzaam naar me toe.
Doe het nu maar.
Je hebt deze nodig.
Hoeveel is het?
Geen idee.
Het begon tegen me te fluisteren, dus belde ik je.
Het geweten is iets vreselijks. -Ja, maar onze beloning komt nog.
Zeker weten. Ik heb twee dozen drank ingepakt.
Nee. -Wat?
Dat nemen we niet mee. -Laat je het wegrotten?
Laat je de drank achter voor een of andere zak?
Dat is goede drank. -Ja. En je hebt genoeg gehad.
Meer dan genoeg.
Gewoon een slokje. Om te kijken of het echt was.
Ik neem wel meer slokjes. Jij toch ook?
Ja, maar drank gaat je niet helpen.
Misschien wel.
Zo komt de oude wereld een beetje terug.
Je vrouw heeft gebeld. Zal ik terugbellen?
Zeg maar dat ik later kom. Ik regel het wel.
Oudjaar, twee jaar geleden. Wat een nacht.
Vast wel. Wie zijn het?
Cootje staat hier links.
Johanna, m'n vrouw, rechts. Ex-vrouw.
Van Stuyvesande ken je al. De dandy.
Dit zijn vrienden van vrienden.
En deze, naast dit blondje?
De mof met z'n arm om haar heen?
Ik heb geen idee.
Weet je dat zeker?
Dat gezicht en dat criminele kapsel. Zo'n engerd zou ik nog geen hand geven.
Heb je hem geen hand gegeven?
Joe, niet zo letterlijk. Heb je Theo al gevonden?
Daar gaat het nu niet over.
Ik wil het hebben over deze nazispion die op deze foto proost op je gezondheid.
Zo zijn m'n feesten.
Mensen horen over drank, drugs en vrouwen...
en er waren er genoeg die nacht.
Hij kwam toch niet zomaar binnenlopen?
Wie nam hem mee? -Geen idee.
Misschien was het Jerome.
Jerome Heidjen? -Ja, nou en?
Kijk naar al die vrouwen. En jij praat over een boer uit Muggendorf.
Je hebt niet alleen een drankprobleem.
Die boer uit Muggendorf heet Hermann Kempf.
Hij rekruteerde Nederlandse burgers om voor Duitsland te spioneren.
Hermann Kempf was een ramp voor het Nederlandse verzet.
Ik ben kunstenaar, geen spion.
Waarom verborg je 't schilderij? -Dat deed ik niet.
Misschien was het Johanna. -Kempf kwam langs.
En kort daarna krijg je 1,6 miljoen gulden...
van Hermann Göring. Zoveel is een Vermeer niet waard.
Waarom? Zijn de nazi's zo vrijgevig?
Nee, het zijn narcisten.
Hitler had al twee Vermeers.
Göring wilde z'n Führer aftroeven.
Hij wilde het duurste schilderij ter wereld hebben.
Dus hij moest ervoor betalen. -Of je kreeg geld...
voor meer dan alleen het schilderij. -Zoals wat?
Geld voor nazi-agenten in Nederland met de kunstwereld als dekmantel.
Jerome, dit is Piller.
Momentje.
Ik kleed me aan.
Goedenavond, Jerome.
Vertel ons eens over je band met Van Meegeren.
Het is bevestigd dat je z'n feesten bezocht met Kempf.
Jullie waren bevriend.
Je moet je vijand in de gaten houden. Zo ging ik met nazi's om.
Ging je zo met Kempf om?
Je gaf hem zelfs kersen uit je tuin. -In het algemeen, bedoel ik.
Van Meegeren wil het me betaald zetten. -Wat bedoel je?
Ik heb gezegd dat hij een slechte schilder en een zatlap was.
Onzin. Je had een clubje.
Je stuurde informatie en kunst naar Berlijn.
Ze vulden je zakken. En je hield je huizen.
Werkte je samen met Theo Wijngaarden?
Ik ken die blik.
Opgesloten in je kruistocht.
Je luistert nergens naar.
Je wilt iemand aan het kruis nagelen.
Je hebt een interessant pistool.
Duitse officiers hebben 'm ook.
En al dat geld.
Van je kerstclubje?
Vertel de waarheid. Dan krijg je een eerlijk proces.
Een eerlijk proces? Ze scheuren me op straat in stukken.
Een Mussert. Een verrader.
Vertel me de waarheid. Ik help je, Jerome.
Vertel op.
Joe? Wat is er?
Je kent Han van Meegeren.
Je was op een van z'n feestjes. -Ik ging naar zoveel feestjes, Joe.
Dat weet je.
Met Kempf? -Ja, met Kempf.
Wat wil je dat ik zeg?
Vertel me de waarheid. -De waarheid?
Ik zette elke dag m'n leven op het spel om te overleven, Joe.
En jij vertrok.
Niet waar.
Ik zat bij het verzet. Ik moest onderduiken.
Ik ben een Jood. Weet je nog?
Anders liep onze familie gevaar.
Wat deed jij? Je ging naar feesten.
Gekleed als een hoer.
We kunnen zo niet verder.
Ik moet de stad uit. Ik ga naar m'n vader.
Prima.
Je bent al zes uur bezig.
Verveelt het niet?
Je mag je inspiratie niet verspillen.
Verf is as en troep...
maar 't vormt de perfecte harmonie. Een meesterwerk...
dat oorlogen, beschavingen en bergen overleeft.
Dichter bij God komen is onmogelijk.
Het is kinderspel.
Precies. Kinderen kennen het geheim. Je vergeet het als je ouder wordt.
Je kunt alleen terug via alcohol, pijn, gekte, zelfdestructie...
Dat ken ik.
Je mist de oorlog, hè? -Ik mis de actie.
Het is fijn dat m'n land veilig is.
Schilder iets, m'n vriend.
Wil je dat? Ik maak een palet voor je.
Oké. Ik schilder een meesterwerk voor je.
Kijk eens aan.
Hij is nog niet af.
Het is een beetje kinderlijk. -Daar ging het om.
Dit is oprecht. En daarin ligt de kracht.
Van je havenarbeider.
Vreselijk.
Maar je blijft ernaar kijken, hè?
Ik kijk met plezier naar iets anders.
Waarom ging je vrouw weg?
Ik was een kunstenaar.
Toen werd ik een rijke man.
En je neukte de halve stad.
Nou... Ja.
Gaat je vrouw bij je weg?
We gaan bij elkaar weg.
Nooit makkelijk.
Maar het huwelijk is iets onnatuurlijks.
Dat accepteren mensen niet snel. -Weet je wat?
Ik vond het huwelijk heerlijk, maar...
de oorlog maakte 't kapot.
Het is vrede.
De nazi's zitten nog in m'n huis.
Hun geesten, tenminste.
M'n vrouw werkte...
als secretaresse voor een Duitse officier.
Het was Hermann Kempf, de man die je geen hand wilde geven.
Zo speelde ze informatie door aan het verzet.
Ze was er goed in.
Heel goed. Ze heeft veel mensen gered.
De Duitsers vertrouwden haar.
Maar dat vertrouwen moest eerst gewonnen worden.
Ze moest met hem naar bed om het te verdienen.
Ik vroeg haar er niet naar.
Wel om te stoppen.
Eén keer.
En nu?
Het verleden is dood voor haar.
Weggesneden als een tumor.
Jij hebt in het verzet vast dingen gedaan...
die je je vrouw niet vertelt.
Ga weer pianospelen. Muziek en kunst zijn goed voor de ziel.
Er is niet veel tijd meer.
M'n schilderij is bijna klaar. Dan wil ik het je laten zien.
Wil je wat drinken?
Het is...
Uit Van Meegerens voorraad.
Joe.
Het is lekker.
Leeg.
Ja, dat zal wel.
Wandelen helpt.
Hij vroeg me voor hem te spioneren. -De Klerks?
Hij zei dat ik aan m'n toekomst moet denken...
nu de geallieerden vertrekken.
Wat zei je tegen hem?
Dat ik erover na zou denken.
Je moet aan je toekomst denken.
Weet ik.
Hier woon ik.
Wat doe je daar in het donker?
Op het licht wachten.
Wachtte je op mij?
Ja, ik denk het wel.
Is dit je man?
Ik huilde niet toen hij overleed.
Ik kon 't niet.
Ik voelde niets meer.
Ik was lamgeslagen.
Toen was de oorlog afgelopen. De geallieerden kwamen en ik ging door.
Zo ging het.
Ik was bang dat ik niets meer zou voelen.
Maar nu is er hoop.
Voor iedereen.
Ik weet het niet.
Leez en ik zijn van elkaar vervreemd.
Het is...
Je bent moe. -Ja.
Wil je even gaan liggen?
Ja, dat zou fijn zijn.
Kom je erbij?
Het wordt zo licht.
Daar wachten we op.
Ja, hallo?
Sorry, baas. Ze zijn met te veel.
Gesloten. Sodemieter op.
Laat Piller erin.
Daar is hij.
Je hebt het verpest, Piller.
De leiding is je lompe aanpak helemaal beu.
Nu is deze galerie van de Nederlandse staat.
Luister, ik...
Ik wil het niet horen, Piller. Ik rond deze zaak af.
Je biedt Van Meegeren een deal aan.
Ben je doof? Ik snijd z'n keel door.
Ik geef het volk bloed. Dat wilde je toch?
Hij is een ere-nazi. Hij mag hangen met de rest.
Hij heeft belangrijke vrienden.
Klopt. En ze willen hem allemaal zien hangen.
Genoeg. Waar is hij?
In de cel, waar hij thuishoort. Wat dacht je?
Je deed alsof hij een gast in je hotel was.
Betaalde hij je?
Hoeveel kost het omkopen van Joe Piller eigenlijk?
Laat me los.
Gooi hem eruit.
M'n pet.
Schattig.
Ik heb hier nog wel een baantje voor je, schatje.
Joe.
Kom mee.
Ik had hem, verdomme.
En nu zit hij in de cel en kan ik niets doen.
We hebben er geen zeggenschap meer.
Ons commando is opgeheven.
Ik kan niets doen. -Kun je niet om een gunst vragen?
Je regering ziet ons niet meer als bevrijders.
We zitten de toekomst van Nederland in de weg.
Het is tijd om te gaan. Voor ons allemaal.
Ze zetten het Van Meegeren betaald. Dat wilde je toch?
Dankzij jou hebben we er weer een.
Help me.
Help.
Help me.
Verrader.
Help me.
Attentie.
Richten.
Vuur.
Bedankt, grootvader.
Joseph.
Dag, zoon. -Dag, papa.
Zorg goed voor jezelf. -Ja, meneer.
Beloof me iets.
Zorg voor mama. -Beloofd.
Beloofd? -Ja.
Mag ik een kus?
Het Ministerie heeft geklaagd.
Ik zou je knuffelen, maar...
Ik...
Loop je even mee?
Ja, hoor.
Dus zo zit het.
Met pek en veren weggestuurd door de regering.
Het geeft je wel wat vrijheid.
Ik weet dat 't niet mag, maar ik kon het niet laten.
Ik heb Theo Wijngaardens notitieboeken meegenomen...
om ze te bestuderen.
Ik heb iets ontdekt. Wil je het zien?
Herken je deze?
Dat is Cootje Henning. Getekend door Theo.
Hij stierf drie maanden geleden in België.
Dat doet er niet meer toe.
Bekijk deze eens.
Meisje met de parel, van Vermeer. -Precies.
En deze.
Die ken ik niet. -Ook Vermeer. Het lachende meisje.
Dit werk van Vermeer was bij zijn leven bekend.
Dit werk werd in 1926 gevonden...
en in 1928 authentiek verklaard door Dirk Hannema.
Het hangt in de National Gallery of Art in Washington.
Oké. En waarom kijken we ernaar?
Wat zie je?
Ik zie twee vrouwen.
Kijk eens goed.
Kijk dan. Het zijn net zussen.
Ze zien er hetzelfde uit.
Nou en? Cootje Henning lijkt op iemand van 280 jaar geleden.
Nee, dit schilderij is geen 280 jaar oud.
Dit is Cootje Henning.
Dus het is namaak.
Het is Cootje Henning...
door Theo Wijngaarden geschilderd als een Vermeer.
Theo Wijngaarden had niet genoeg talent.
Ik ken iemand die kan helpen.
Minna. Het is voor jou nog geen bedtijd...
maar voor mij wel al. -Mogen we binnenkomen?
Momentje. M'n vrouw.
Meneer, bent u ingeschreven als advocaat?
Minna, wie is deze man?
Dit is Joseph Piller. Een goede man.
Juist.
Ja, ik ben advocaat. Maar ik ben al jaren niet meer...
U bent aangenomen. -Wat? M'n beste...
Ik bied u twaalf rantsoenbonnen.
M'n papieren.
M'n juridisch medewerker, Jacob.
Ik ruik mottenballen. Wanneer droeg je dat voor het laatst?
Op m'n bruiloft. Ik heet Joseph.
Niemand mag hem spreken.
Deze gevangenis valt nu toch onder het Nederlandse recht?
Mr Van Meegeren heeft recht op juridische bijstand. Dat ben ik.
Als u me weigert, stap ik naar de rechter...
en zorg ik dat de zaak geseponeerd wordt.
Bel iemand en vertel ze dat. Nu meteen.
Heel goed.
Dat schilderij dat je aan Göring verkocht.
Christus en de overspelige vrouw.
Dat is geen Vermeer.
Het is vervalst. Door jou.
Eindelijk.
Waarom zei je niets?
Had je me geloofd?
Experts zouden zeggen dat Vermeer niet na te maken is.
Je moest zelf achter de waarheid komen.
Dat is altijd het beste.
En wat deed Theo?
Theo leerde me 'n belangrijke techniek.
M'n enige getuige. Heb je hem?
Het spijt me, maar Theo is dood.
Weet je hoe hij stierf? -Nee.
Waren er geen spionnen?
Vast wel. Geen idee.
Ik ben maar een kunstenaar die de meesters imiteerde.
En ik heb die nazivarkens flink belazerd.
Weet je wat 't mooiste was?
Experts die kwijlend naar m'n werk keken.
Ze noemden ze de prachtigste werken aller tijden.
Theo was zo trots.
Maar hoe gaan we dit bewijzen, nu Theo dood is?
Veilig opgeborgen.
We hebben je schilderij.
Mooi zo. -Het lijkt op een echte Vermeer.
Een Vermeer van twee weken geleden.
Klopt. Er moet nog meer mee gebeuren.
Dit is het proces dat Theo en ik hebben geperfectioneerd.
Het doorstaat de alcoholtest van experts.
Dan kan het schilderij geverifieerd worden.
Maar het doet er niet toe.
Waarom niet? -Denk je...
dat de eigenaars van deze meesterwerken ze voor jou gaan vernielen?
Bewijs voor één vervalsing moet genoeg zijn.
Denk je dat de experts die ze authentiek verklaarden...
en van wie de reputaties verwoest... Wacht even.
Hun reputaties worden verwoest. Waarom zouden ze je helpen?
Ik vraag niet om hun hulp. Ik vraag om jouw hulp.
Ga naar m'n kelder. Daar ligt alles.
Ja, doe maar dicht.
Oké.
Stuyvesande, Wijngaarden.
Christus en de...
Christus en de overspelige vrouw.
Nee, ik kan het niet onthouden.
Als ik het niet kan onthouden, blokkeer ik en begin ik te stotteren.
Mr Bakker, u hoeft het niet te onthouden. Ik voer het woord.
U moet me helpen met de juridische kant.
'Flink aanpakken.'
Zoek iemand anders.
U bent de enige die ik vertrouw.
U denkt niet aan uw carrière.
Waarom geef je zoveel om die man?
Het gaat niet om de man, maar om z'n onschuld.
Hoe kan ik hem laten sterven?
Hoe kan ik m'n zoon onder ogen komen?
Ik heb slecht nieuws.
Je zou Van Meegeren beschermd hebben.
De Klerks zit achter je aan.
De Klerks. Wat een zielige man.
Verrader.
Dekker, niet doen.
Henricus Antonius van Meegeren.
U wordt beschuldigd van collaboratie in oorlogstijd.
Hoe pleit u?
Niet schuldig, edelachtbare.
Goed.
U mag beginnen.
Met uw welnemen, ik ben aanklager Maarten Wooning.
De staat zal bewijzen dat Mr Van Meegeren schuldig is...
aan het verkopen van Nederlands cultureel erfgoed aan Hitlers rijk...
ter verrijking van zichzelf...
en aan het helpen van de bezetter.
Een halsmisdrijf waarvoor de hoogste straf geldt.
Bedankt.
Ik ben kapitein...
Kapitein Joseph Piller.
Met uw welnemen.
Met uw welnemen, ik ben voormalig kapitein Joseph Piller.
Bent u advocaat, Mr Piller?
Nee, meneer. Mr Bakker hier naast me is advocaat.
Maar ik heb veel onderzoek naar Mr Van Meegeren gedaan...
en heb geconcludeerd dat hij onschuldig is.
Daarom heeft de verdachte me gevraagd namens hem te spreken.
Akkoord. -We zullen bewijzen...
dat Mr Van Meegeren geen collaborateur is...
maar een patriot...
die het naziregime een fortuin afhandig gemaakt heeft...
door ze een vervalst meesterwerk te verkopen.
Hoeveel betaalt hij, Piller?
Stilte.
Mr Wooning.
Mr Henricus van Meegeren.
Het scheelt tijd als u me Han noemt.
Goed. Herkent u deze bon?
Ja. Dat zijn mijn initialen.
Vertel eens waar de bon voor is.
Voor de verkoop van Christus en de overspelige vrouw.
U verkocht 'm aan de op een na hoogste nazi in het rijk...
voor het ongelofelijke bedrag van 1,6 miljoen gulden.
Inderdaad. Het is een uniek schilderij.
Jazeker. Er is nog nooit zoveel voor een kunstwerk betaald.
Hij zou wantrouwig worden als ik hem korting bood.
Johannes Vermeer was een van de grootste kunstenaars aller tijden.
Wilt u de rechtbank wijsmaken dat u...
een man die nauwelijks eigen schilderijen kan verkopen...
beter kunt schilderen dan de Delftse Meester...
en de beste Vermeer-experts ter wereld te slim af was?
Goed verwoord, meneer.
Er rest mij alleen ja te zeggen.
Ik roep Dirk Hannema op.
Mr Hannema, wat zijn uw referenties?
Ik ben nu acht jaar directeur van museum Boijmans.
Daarvoor was ik kunsthandelaar bij zes topgalerieën in Nederland...
en hoofdcriticus bij de Nederlander.
Hoeveel schilderijen hebt u geverifieerd? -Honderden.
Zat er namaak tussen? -Heel vaak. Je pikt ze er zo uit.
In sommige gevallen is de techniek niet slecht...
maar geen enkel vals werk doorstaat de chemische test.
U bent een van de experts die Christus en de overspelige vrouw keurde.
Inderdaad. En zeer nauwkeurig.
Kan het vervalst zijn? -Geen sprake van.
Dat is uw mening.
Ik heb tientallen experts geraadpleegd...
die het schilderij maandenlang schoongemaakt en gerestaureerd hebben.
Ze concludeerden hetzelfde als ik. -En dat is?
Vermeer schilderde Christus en de overspelige vrouw rond 1660.
Kent u de verdachte?
Ik ben Mr Van Meegeren tegengekomen in de kunstwereld.
Is het mogelijk dat hij een Vermeer heeft gemaakt?
Volstrekt onmogelijk.
Dit schilderde de verdachte rond de tijd dat De overspelige vrouw werd verkocht.
Mr Van Meegerens kunst is doordrongen...
van een ordinaire, haast pornografische aard.
Het is ondenkbaar dat deze werken van dezelfde man zouden zijn.
Bedankt.
Mr Piller?
Tien jaar geleden ontdekte u nog een verloren Vermeer.
Klopt dat? -Ja.
De Emmaüsgangers.
Daardoor werd u een beroemdheid, nietwaar?
Nou, dat zou kunnen.
Het wordt gezien als Vermeers beste werk.
Mr Hannema, leg dit eens uit.
Vermeer produceerde in de 17e eeuw zo'n 30 werken...
en in de 250 jaar erna werd er niets meer van hem ontdekt.
Toen werden er in zes jaar zes nieuwe schilderijen gevonden...
die allemaal te herleiden zijn naar één persoon.
Mr Van Meegeren.
Dat betekent dat Van Meegeren de schilderijen uit één bron verkreeg.
Misschien een familie...
die Europa ontvluchtte voor de oorlog begon.
Joden, misschien.
Bent u ooit benaderd door deze geheimzinnige familie, Mr Hannema?
In oorlogstijd is de afkomst moeilijk te achterhalen.
Dus uw antwoord is nee.
Hoe bepaalt u of een schilderij echt is?
Met een diepe intuïtie die moeilijk te omschrijven is...
gevolgd door een analyse van de techniek van de schilder...
de compositie en het kleurgebruik.
Als het dit uitgebreide proces door komt...
brengen we alcohol aan op een klein deel van het canvas.
Olieverf droogt uit na verloop van tijd.
Dan heb ik het over tientallen jaren of eeuwen.
Als de verf oplost, is het nep. Ik zal het u laten zien.
Geen zorgen. Het is volledig veilig.
Geen verf, geen vervalsing.
Is deze techniek onfeilbaar?
Wat olieverf betreft, kun je de tijd niet vervalsen.
Bedankt, Mr Hannema.
Dames en heren, De Emmaüsgangers.
Het werd m'n passie...
nadat critici zoals Dirk Hannema m'n carrière hadden verpest.
Dus u schilderde dit allemaal uit wraak?
En andere werken die hier niet staan.
Ze hangen in het Rijksmuseum, het Boijmans...
en zelfs in de National Gallery of Art in de Amerikaanse hoofdstad.
Ik schilderde ze niet uit wraak...
maar om schoonheid, meer Vermeer, in de wereld te brengen.
Er waren er te weinig.
En hoe komt u langs de alcoholtest van Mr Hannema?
Ik ben elke alcoholtest te slim af.
Mr Van Meegeren, geef antwoord.
Ik gebruik een veelvoorkomende kunsthars. Bakeliet.
Uitgevonden in 1908, de eerste vorm van plastic.
Als je 't verhit, komt het overeen...
met de hardheid en textuur van eeuwenoude verf...
dus Mr Hannema mag er zoveel alcohol op smeren als hij wil...
want er komt geen verf vanaf.
Wat maakt dit ingewikkeld?
Als er bakeliet in het pigment zit...
wordt de compositie veel lastiger.
En? -Ik moet een canvas en lijst...
uit de juiste tijd vinden. Ze zijn niet te vervalsen.
Ik strip het canvas...
en moet dan een onmiskenbaar oorspronkelijk werk maken.
Ik heb elke penseelstreek van Vermeer bestudeerd.
Ik begrijp hoeveel druk hij uitoefende...
elke polsbeweging...
en zelfs welk haar er op welke penseel zat.
Ik begrijp hoe hij z'n pigmenten mengde...
en hoe hij licht interpreteerde.
Dus u deed een genie na?
Ja, maar het was meer dan dat. Ik verwerk het heden in het verleden.
Ik maak de kijker medeplichtig.
Het werk lijkt niet alleen echt. Het raakt je.
Neem m'n kantwerkster. Komt ze uit de tijd van Vermeer?
Nee, ze komt uit de jazz-periode. Ze is opwindend, hè?
En als je deze jongedame goed bekijkt...
herken je Greta Garbo.
Net als bij Göring.
Ik wist dankzij de Olympische Spelen van '36 wat hij mooi vond.
Toen ik De overspelige vrouw schilderde, gaf ik hem z'n eigen nazi-Jezus.
Hij dacht dat hij naar een schilderij van 300 jaar oud keek...
maar net als Narcissus zag hij z'n eigen onsterfelijkheid...
z'n eigen duizendjarige rijk.
Het kwam niet in hem op dat het nep was.
Mr Van Meegeren, wat vindt u van fascisme?
Ik veracht het.
Iedere fascist moet belazerd worden.
Bedankt.
Al deze wapenfeiten...
maar niemand die het kan bevestigen.
Alleen uw ongelofelijke verhaal...
tegen de feiten van de experts.
En u beweert fascisten te haten...
maar u was voor de oorlog lid van een fascistengezinde partij.
Dat was een kwestie... -De partijvoorzitter...
omschreef u als: 'Een van onze beste hedendaagse kunstenaars...
meer gedreven door onze principes...
dan door een zucht naar geld.'
Het waren geen nazi's. Het was de rijke elite.
Cryptofascisten die de nazi's welkom heetten.
Ze konden portretten van zichzelf betalen. Zo overleefde ik als jonge kunstenaar.
Heb je nog meer verzwegen?
Nee. Ik zou het verteld hebben, als ik 't niet vergeten was.
Ze waren op jouw hand.
Je wist ze te raken.
En nu heeft Wooning je geloofwaardigheid weggevaagd.
En nog iets.
Wooning heeft je ex-vrouw in Frankrijk gevonden.
Hij wil haar laten getuigen.
Nou, dat...
Dat is goed nieuws.
Dat is heel goed nieuws.
Uw ex-man schonk u een groot deel van uw bezit in de scheiding.
Inderdaad. -Waar bestond het uit?
Ik heb geen idee.
Veertien huizen...
zeven stukken grond in Laren...
twee huizen in Deventer...
een kasteel in Monaco...
en 567 woningen in Amsterdam...
en miljoenen guldens, verstopt onder de vloer.
Klinkt dat juist?
Ik denk het wel.
Van Meegeren kocht z'n onroerend goed tijdens de Duitse bezetting...
en na de verkoop van Christus en de overspelige vrouw.
Heeft uw ex-man u ooit verteld...
dat de werken van Vermeer, Hals en De Hooch die hij verkocht...
eigenlijk door hem geschilderd waren?
Maar als iemand het kan, is hij het.
Hij is niet te stoppen als hij zich ergens op richt.
Z'n artistieke talent is ongeëvenaard.
Hij is briljant.
Herkent u deze foto?
Dat is een feest, vlak voor onze scheiding.
Er kwamen vaak Duitsers langs.
Niet vaak. Soms.
Bedankt. -Ze waren overal.
Was u met hem getrouwd toen hij partijlid werd?
Ja.
Waarom werd hij lid?
Het was lang geleden.
Met portretten schilderen kon je je brood verdienen.
Geloofde uw man in de doctrines van de partij?
M'n ex-man is apolitiek, agnost en apathisch.
Ik kan nog meer bijvoeglijke naamwoorden verzinnen...
maar dat lijkt me ongepast. -Bedankt.
Bent u Van Meegerens assistente? -Ja.
En z'n minnares.
We zijn bevriend op professioneel en persoonlijk gebied.
U was z'n vertrouweling.
Zou u Mr Van Meegeren omschrijven als een showman...
iemand die gezien en erkend wilde worden?
Zoals elke kunstenaar.
Hebt u Han ooit een Vermeer zien namaken?
Ja.
Regelmatig.
Wist u dat hij ze voor een fortuin verkocht?
Natuurlijk. -Dan bent u medeplichtig.
Dat begrijp ik.
En hebt u hem dit werk zien schilderen?
Ja. -In 1939, in z'n studio in Amsterdam.
Han van Meegeren zat heel 1939 in z'n villa in Frankrijk.
Als het dat werk niet was... -Geen vragen meer.
Mr Piller?
Hebt u vragen voor Mrs Henning?
We schorsen tot morgen.
Ga uw gang, Mr Piller.
Edelachtbare, we hebben nog één laatste bewijsstuk.
Goed. Maar schiet op.
We roepen Dirk Hannema op als getuige.
Mr Hannema, herkent u dit schilderij?
Ja, het werd me voorgelegd ter analyse...
door het geallieerde commando.
En wat was uw mening?
Ik heb de gewoonlijke tests en analyses uitgevoerd...
Ik heb hier uw geschreven verklaring.
'Het schilderij, genoemd Christus in de tempel...
is waarschijnlijk een vroeg werk uit Vermeers bijbelserie.
Het werk is zo'n 280 jaar oud...
en is een grote, belangrijke vondst.'
Hebt u dat geschreven? -Ja. En ik sta erachter.
Uw analyse duurde niet erg lang.
Het maakt deel uit van de bijbelserie. Ik kon het al snel...
Edelachtbare...
Mr Hannema heeft op dit schilderij geboden...
en wil het verwerven voor museum Boijmans.
Is dat relevant?
Edelachtbare, dit schilderij is nog geen jaar oud.
Het is onder mijn toezicht door Han van Meegeren geschilderd.
Dat is onzin.
M'n collega en ik waren aanwezig gedurende het hele proces.
Van begin tot eind. We wisten nog niet welk doel dit doek had.
Mr Van Meegeren schilderde dit werk omdat het z'n leven kon redden.
Bedoelt u dat u het bij Mr Hannema indiende ter analyse?
Dat deed m'n assistente, Minna Holmberg, via het geallieerde commando.
Maar pas nadat het proces afgerond was.
Wat bedoelt u?
Mr Van Meegeren schilderde dit werk...
en Mr Dekker en ik hielpen hem het doek er ouder uit te laten zien.
Het is een ingewikkeld proces.
Maar zoals u ziet, is het erg overtuigend.
Weer zo'n onzinverhaal.
Edelachtbare, ik wil u erop wijzen...
dat de tweede persoon van links kapitein Joseph Piller is...
m'n bewaker. Ik schilderde hem in Vermeers stijl.
Stilte.
Ik zie de gelijkenis met Mr Piller, maar is dat bewijs?
Het kan puur toeval zijn.
Laat uw ogen nakijken. -Mr Van Meegeren.
Er lopen hier meer mannen rond...
die met wat fantasie op deze figuur lijken.
Edelachtbare, dit is genoeg reden...
voor een echt onbetwistbare test.
Neem een monster van dit schilderij...
en zoek naar de aanwezigheid van fenolhars, of bakeliet...
een stof die nog geen 40 jaar bestaat.
We hebben geen...
Kom naar mijn kamer.
Zelfs als hij dat heeft geschilderd...
bewijst het niet dat Görings Vermeer nep is. Daar gaat deze zaak om.
Test ze allebei. Test alles.
Dit zijn cultuurschatten. Ze beschadigen zou...
Edelachtbare, u hebt 't over schilderijen.
Ik heb het over een mensenleven.
Ik ben niet overtuigd.
Dit is geen proces, maar een toneelstuk.
Iemand die met Van Meegeren wil afrekenen.
Omdat hij met z'n vrouw geslapen heeft.
Iemand die er bekaaid vanaf kwam.
Onzin. -Luister eens.
Zij zijn wel overtuigd. En als ze de volledige waarheid horen...
nadat u Van Meegeren voor de wolven hebt gegooid...
komen ze achter u aan.
Bedreigt u me nu?
Ja, zeker weten.
Arrogant onderkruipsel.
Dit is uw eerste...
en laatste waarschuwing.
Je wordt bedonderd, Piller.
Van Meegeren is een goochelaar en jij bent z'n beste truc.
Misschien gaat de zaak om jou.
Ben je gewend aan het geld?
Denk je dat hij je gaat betalen, zodat je familie een toekomst heeft?
Succes met de uitspraak.
Het beraad zal niet lang duren.
We hebben een kans.
Ze geloofden dat schilderij.
Moet je die mensen zien.
Ze hebben dit nodig.
Na zorgvuldige overweging van alle gepresenteerde feiten...
concludeert deze rechtbank unaniem...
dat Han van Meegeren...
schuldig is aan collaboratie met de vijand.
En ik veroordeel hem hierbij tot...
Stilte.
Ik veroordeel hem tot de dood.
Stilte.
Dat verdient hij niet.
Orde. Stilte.
Kom dan.
Piller.
Wat doet hij?
Hou hem tegen.
'H.V.M.'
Han van Meegeren. Dit schilderij is nep.
Dat zijn ze allemaal.
Een minuut geleden...
waren deze schilderijen nog subliem en onbetaalbaar.
Nu zijn ze waardeloos, hoewel er niets aan veranderd is.
Stilte.
Stel kinderen. Jullie kunnen niet drinken.
Nog een rondje.
Wie noem je een kind?
Bedankt.
Verrassing.
Mag ik even binnenkomen?
Bedankt.
Ik moet je feliciteren.
Kom je me nu een medaille geven?
Nee, ik wil je dit geven.
Een souvenir.
M'n assistent vond het in de galerie.
Een overzicht van Van Meegerens kunst.
Ja, de Amerikanen vonden het in Hitlers privébibliotheek.
Lees het titelblad eens.
Het volk heeft hun held.
Ik ben klaar met deze zaak. En jij?
Wat fijn dat je er bent, Joe.
Joseph, moet je hun gezichten zien.
Ons verhaal gaat wereldwijd.
We geven Nederland vleugels om uit het as herboren te worden.
Een overwinning op de duisternis.
Mensen willen weer leven.
Ze willen lachen, drinken. Ze willen hoop.
Ze dromen van een betere toekomst.
En dankzij jou komt die dag ook.
Je hebt wat je wilde. Je liet ze de waarheid zien.
Hier staat het. Zwart op wit.
Je bent een echte held.
Zoveel bewondering zag jij niet eens aankomen.
Serieus? Natuurlijk zag ik het aankomen. Ga zitten.
Luister, Joseph.
Ik had niemand anders zo kunnen vertrouwen.
Ik hoop dat je dat weet.
Leg me dit dan eens uit.
'Aan mijn geliefde Führer...
uit dankbaarheid...
Han van Meegeren.'
Een ontroerend geschenk aan Adolf Hitler...
van de bekende nazihater uit Nederland.
In de voormalige koloniën waren wij de nazi's.
We verkrachtten, moordden en maakten mensen tot slaven.
We gooiden zelfs baby's in het vuur.
En de standbeelden van de mannen aan de macht...
schitteren in onze openbare ruimtes.
Zo gaan die dingen. Je doet wat nodig is om te overleven.
Om hoop te houden.
In alle glorieuze kleuren...
en grijstinten.
Bravo. Op de kunst.
Ik gaf nooit veel om kunst.
Maar nu weet ik dat grote kunstenaars...
het vuur van critici en twijfelende schapen trotseren...
om hun plek op te eisen.
Dat is zwart of wit.
Daarom vragen handelaars zoveel voor kunst.
Je kunt bezit nemen van een klein stukje van een onkreukbare ziel.
Maar jij had je plek als kunstenaar ook kunnen opeisen.
Je naam naast Hals, Rembrandt en Vermeer.
God heeft je er genoeg talent voor gegeven.
Maar jij hebt het verspild.
Je was te laf om het vuur te trotseren.
Joseph, alsjeblieft.
Ik vertrouwde je echt.
Daarom nam ik het voor je op.
En het kostte me bijna alles.
Geniet van je overwinning.
Onze overwinning.
HAN VAN MEEGEREN HEEFT GEEN DAG MEER IN DE CEL GEZETEN.
HIJ OVERLEED ZES WEKEN NA HET PROCES AAN EEN HARTAANVAL.
HIJ WAS DESTIJDS DE POPULAIRSTE MAN VAN HET LAND.
IN AFWACHTING VAN ZIJN EXECUTIE
WERD HERMANN GÖRING VERTELD DAT ZIJN VERMEER NEP WAS.
VOLGENS OOGGETUIGEN
KEEK HIJ ALSOF HIJ VOOR HET EERST HET KWAAD ZAG.
PILLER KREEG DE MEDAL OF FREEDOM VOOR ZIJN HELDHAFTIGHEID IN DE OORLOG
EN WERD TOT MEMBER OF THE BRITISH EMPIRE BENOEMD.
KORT NA HET PROCES OPENDE JOSEPH EEN KLEERMAKERSGROOTHANDEL.
IN DE JAREN 70 GING DE FAMILIE MET PENSIOEN OP MAJORCA.
HET IS ONBEKEND HOEVEEL VERVALSTE WERKEN VAN MEEGEREN HEEFT VERKOCHT
MAAR HIJ WORDT GEZIEN ALS DE BESTE KUNSTVERVALSER ALLER TIJDEN.
Ondertiteling Vertaald door: Geert van den Elzen