Zapiski dotyczące życia Emily Dickinson,
aż do momentu ślubu Sue i Austina,
są kompletne i rzeczowe w porównaniu do tego, co nastąpi później.
Z kolejnych kilku lat przetrwało tylko kilka listów.
HELENA Z TROI UMRZE, ALE TA Z KOLORADO NIGDY
Prawda jest, być może, ukryta w wierszach.
DO SUE
OGŁOSZENIA MATRYMONIALNE
STEPHEN ODNAJDUJE „SWOJĄ MATKĘ”.
HIGGINS I SEITER PORCELANA
DO SUE
Pani Dickinson.
WĄSKI KTOŚ – PRZEZ TRAWĘ OKAZJONALNIE PRZECHODZI
Patrz prosto. Odpręż się.
Co pan myśli, doktorze?
- Nie jest źle. - Nie ślepnę?
- Nie, nie ślepniesz. - Dzięki Bogu. Ulżyło mi.
Wciąż widzisz niewyraźnie? Widzisz dziwne światła?
Tak. Czasem, gdy piszę, znikają mi krawędzie kartki.
- Często piszesz? - Cały czas.
To może powinnaś przestać.
Przestać pisać?
Czy pisanie może niszczyć jej wzrok?
Wszystko jest możliwe.
Mój Boże, Emily, chyba nie chcesz pogorszyć sobie wzroku.
Powtarzam, nie ślepniesz.
- Słyszysz? - To tylko problem z tęczówką.
Zapalenie tęczówki.
A do tego krótkowzroczność.
Jakie jest leczenie?
Siedź w ciemnych pomieszczeniach.
Unikaj słońca. I pamiętaj, nie ufaj temu, co widzisz.
- Unikać słońca? - Tak.
To tyle?
Jasna cholera, człowieku.
Wziąłeś sporo pieniędzy za radę nie do wykonania.
„Unikaj słońca”? Ona nie jest nietoperzem.
W porządku, tato. Nie potrzebuję słońca, mam księżyc.
Cicho, Emily. Nie widzisz, że krzyczę na tego pana.
Jeśli chcesz, możesz zostać na kilka dni,
- przeprowadzę badania. - Chcę do domu.
Dam panu rachunek.
Jesteś oszustem.
Jestem pierwszym okulistą w Ameryce.
To skandaliczne!
Musisz wrócić za pół roku, sprawdzimy, czy jest poprawa.
- Czyli może się polepszyć? - Nie.
Będzie coraz gorzej.
Zanim dałam sobie odebrać wzrok
Lubiłam sobie popatrzeć
Tak jak inne stworzenia, które mają oczy I nie umieją patrzeć inaczej
Ale Dziś mi powiedziano
Że mogę mieć Niebo
I powiem wam, że moje Serce Podzieliłoby się na część wielkości mnie –
To rozbój w biały dzień. Niewiarygodne.
Musisz mamrotać?
Staram się zrozumieć, dlaczego trzy dni u lekarza
kosztują tyle, co wycieczka do Europy.
Przepraszam, że jestem droga.
Nie chodzi o ciebie, kochanie. Na ciebie prawie nic nie wydałem.
Niestety chodzi o twojego brata.
Wydałem za dużo na jego dom.
Musiał mieć to, co najlepsze.
A potem rynek się załamał, kolej zbankrutowała...
Mogę wrócić do moich rozmyślań?
Możesz.
Naprawdę jesteś poetką. Ostatnio ciągle piszesz.
Co robisz z tym wierszami? Nigdy mi ich nie pokazujesz.
Nie mogłabym ci ich pokazać.
Dlaczego?
Nie zrozumiałbyś ich.
Pewnie masz rację.
Mam nadzieję, że znajdziesz kogoś, kto zrozumie.
Nie martw się. Mam kogoś takiego.
Długa droga z Nowego Jorku.
- Dzięki, że przyjechałeś. - Jasne. Wezmę to.
Tak. Ostrożnie.
Nie uwierzyłbyś, ile na to wydałem.
Nie wątpię.
Oby jej się spodobał.
Trzymam.
Jeszcze raz dziękuję.
- Panie Dickinson, zanim... - Mów mi Austin.
Czuję się mniej dziwnie.
- Austinie. - Tak.
- Zastawiałem się... - Tak?
...czy stodoła będzie dziś wolna?
Tak, będzie.
Wolna jak ptak.
Czyli mógłbym...
Rób swoje, Henry.
A jeśli ktoś coś powie, wyślij go bezpośrednio do mnie.
- Jest pan miły, panie Dickinson. - Austinie.
Okej.
Twój ojciec jest ostatnio strasznie oszczędny.
Martwi się o każdy wydatek.
Mówił, żebyśmy przyjęli lokatora.
- Słucham? - Też byłam w szoku.
Zapytałam: „Kto by nas szanował,
gdyby mieszkał z nami obcy?”.
Na szczęście znalazłam kogoś, kogo znamy.
Pamiętasz tego młodzieńca, który porzucił studia?
Pana Shipleya.
- Mamo tego, którego... - I już przyjechał.
Witaj, lokatorze.
Jak się masz?
Co tu się w ogóle dzieje?
Cześć.
Mówiłam do siebie?
Znam cię skądś. Jak się nazywasz?
Jestem nikim!
A ty to kto?
Jestem Emily Dickinson z Amherst.
Musieliśmy się wcześniej spotkać. Wyglądasz znajomo.
Dziękuję.
Ja...
Kim jesteś?
Nie ma wagonu restauracyjnego. Nic dziwnego, że kolej upadła.
Z kim rozmawiałaś?
Z nikim.
Fajne lalki.
Co robisz w moim domu?
Słyszałam, że jesteś w Kentucky i produkujesz nielegalną whiskey.
Sprzedawałem leki.
To jedno z moich udanych przedsięwzięć.
Skoro było takie udane, to co robisz z powrotem w Amherst,
płacąc czynsz za pokój w domu moich rodziców?
Dobrze, że pytasz.
Przyjechałem tutaj dla ciebie.
- Jestem zaskoczona, że mnie pamiętasz. - Jasne, że pamiętam.
Jesteś najbardziej niewinną, prostą, cichą, tradycyjną dziewczyną, jaką znam.
I dlatego...
Chcę, byś została moją żoną.
Shipie.
Raz się spiknęliśmy
i tego samego wieczoru poszedłeś do kogoś innego.
To nie było zbyt szarmanckie z mojej strony.
Zobaczysz, że się zmieniłem.
Nie jestem wyrzuconym ze studiów typem, który pijany wskoczył do jeziora.
Jestem poważnym dorosłym człowiekiem z instynktem przedsiębiorcy
i wielkim szacunkiem dla kobiet, które uosabiają tradycyjne wartości,
takie jak pokora, cnotliwość i chęć wykonywania obowiązków domowych.
Ja taka nie jestem.
Jesteś Lavinią Dickinson.
Wyprawiasz przyjęcia dla kotów.
Tak, ale ja też się zmieniłam.
Jak się zmieniłaś?
Pokażę ci.
Co ty wyprawiasz?
Nie powinniśmy poczekać? Do ślubu?
Henry „Shipie” Shipley...
Chyba nie wiesz, z kim masz do czynienia.
Dobrze być w domu.
- Wróciliśmy. - Halo?
Wrócili z podróży.
Co powiedział lekarz?
Nie masz pojęcia, jakie to było dla mnie trudne.
Matko, to ja mam problem ze wzrokiem.
Ale to ja mam córkę, która może oślepnąć.
Nie oślepnę.
Boże, czemu mi się to przytrafia?
To nie tobie się przytrafia.
Ślepe dziecko do opieki.
Obcy lokatorzy pod naszym dachem.
- Tapeta odpada. - Dopiero co ją kupiliśmy.
- Już wyszła z mody. - Nie ślepnę.
- Nie martw się. - Cieszę się, że to słyszę.
- Tęskniłam. - Ja też.
Mam dla ciebie mnóstwo plotek.
Wybacz. Nie mam czasu. Muszę wracać do pracy.
Dlaczego się tak śpieszysz?
Nie było cię trzy dni. Nie chcesz się przywitać?
Nie. Chcę pisać.
W głowie roi mi się od pomysłów.
Lekarz powiedział, że nie powinnaś pisać.
To wydłub mi oczy i miejmy to z głowy.
Nie potrzebuję oczu, by widzieć.
Potrzebuję tylko mojej duszy.
To dzięki niej widzę prawdę.
A jeśli prawdę może dostrzec ślepy, to będę ślepa.
Dopóki mam swoją poezję, nie boję się ciemności.
Widzisz? Wszystko będzie dobrze.
Em, zaczekaj.
Cześć.
Sue chce wiedzieć, czy przyjedziesz dziś na przyjęcie.
Nie, ale powiedz jej, że musi przyjść i się ze mną zobaczyć.
Jest w domu, szykuje się.
- Muszę z nią porozmawiać. - Ona też chce z tobą porozmawiać.
Dlatego prosiła, bym cię zapytał, czy przyjdziesz dziś na przyjęcie.
Powiedz jej, że nie mogę przyjść.
Powiedz jej, że powiedziałeś mi, że kazała ci zapytać,
ale ja mówię, że powinna przyjść...
Mam dość bycia posłańcem.
Przyjdź na przyjęcie. Mieszkamy obok.
Czasem mam wrażenie, że ten trawnik ma 100 kilometrów.
A ja zostałam zaproszona?
Wszyscy musimy iść na przyjęcie.
Przyjęcia Sue są popularne w Nowej Anglii.
Zapamiętałam artykuł o ostatnim.
„Pani Dickinsonowa z Amherst olśniła wszystkich podczas przyjęcia.
Salon jej wspaniałej willi, Evergreens,
był pełen najznamienitszych osób ze śmietanki towarzyskiej Nowej Anglii.
Serwowano włoskie wino i trudno powiedzieć, co lepiej płynęło
alkohol czy rozmowy”.
To niesamowite.
Sue jest influencerką.
Naprawdę? Nie wierzę, że ją znam.
Zgadnij, kto dziś przyjdzie.
Ithamar Conkey?
Nie. Pan Samuel Bowles.
Redaktor naczelny Springfield Republican.
Sue zna kogoś, kto zna jego i przyjdzie.
Mamo, to magnat medialny.
Może napisać o nas w gazecie. Możemy być sławni.
Muszę znaleźć jakiś strój. Musi być nieziemski.
Idę się przebrać.
Dlaczego wszystko musi się zmieniać?
Łąki – moje – Góry – moje –
Wszystkie Lasy – niekończące się gwiazdy –
Tyle południa, ile mogę przyjąć –
Moimi skończonymi oczami –
Ruchy kąpiących się Ptaków – Poranną bursztynową Drogę –
Dla mnie – patrzeć, gdy miałam ochotę
Te wieści zesłały na mnie śmierć –
Cześć, Maggie. Nie wiedziałam, że tu jesteś.
Dobra pokojówka potrafi być niewidzialna.
Bardzo dużo piszesz.
Wkrótce zajmiesz cały kufer.
Będzie trzeba znaleźć nowe miejsce na koszule nocne.
Połóż pościel na nich, by je ukryć.
Przecież twoja rodzina wie, że jesteś poetką.
Chciałabym zachować kilka tajemnic.
Wracaj do pracy.
Choć nie wiem, jak możesz pisać przy tym hałasie z domu Sue i Austina.
Wygląda na to, że nieźle tam tańczą.
Chodźmy.
Super chata! I mają ostrygi!
Ostrygi są tanie i łatwo dostępne.
- Joł, Shipley. - Dickinson!
Nieźle ci się wiedzie. Co za dom.
Jestem partnerem w firmie taty.
To super, stary.
Sam jestem biznesmenem.
Powinniśmy pogadać o naszych portfolio.
Tak. Do zobaczenia.
Jasne. Mieszkam u twoich rodziców. Zaręczyłem się z twoją siostrą.
Wcale nie.
Zamierzamy się zaręczyć, ale się nie śpieszymy.
- Z szacunku. - Okej.
Oby traktował cię lepiej niż Joseph Lyman.
- Dam sobie radę. - Lyman! Co się z nim stało?
Pojechał do Nowego Orleanu.
Jasne. Do Noli.
Big Easy, co?
Podobno to wyluzowane miejsce.
I tytoń jest tani.
Tak. Z powodu niewolnictwa.
Podoba mi się pianista.
Nigdy nie słyszałem tego utworu. To Handel?
Chyba tak.
- Niech go przehandluje. - Abby.
Okej.
Powinniśmy założyć kwartet smyczkowy.
Próbowaliśmy, ale Toshiaki nie przychodził na próby.
Zajmowałem się kaligrafią.
- Zacznij grać solo. - Powinnam.
A może założymy klub książki?
Pewnie, co chcesz czytać?
Nie wiem. Emersona?
Emerson odpada.
Okej. Melville’a?
A może Hawthorne’a?
Wiecie, że oni wszyscy ze sobą sypiają?
- Czad. - Wiem.
Nie mam czasu na klub książki. Moje życie jest porąbane.
Mój Boże, Jane, to prawda.
Mam dziecko i jestem wdową.
Nie wiem, jak ona to robi.
Nie wierzę, że mój mąż zmarł po narodzinach dziecka.
Jesteś silna. Wszyscy jesteśmy z ciebie dumni.
Wczoraj zemdlałam.
Oczywiście, że zemdlałaś. Jesteś wdową.
Wiem.
Brawo.
Piękna sukienka.
Dzięki.
Betty ją dla ciebie uszyła?
Nie kupuję już u Betty.
Jest z Nowego Jorku.
A oryginalny projekt pochodzi z Wiednia.
Zróbcie jej miejsce.
- Zemdlała. - Czad.
SZAFIR
ZANIM DAŁAM SOBIE ODEBRAĆ WZROK LUBIŁAM SOBIE POPATRZEĆ
- Wieczorne gazety. - Dzięki.
- Przyjdziesz do stodoły? - Postaram się.
Te przyjęcia trwają do późna.
Będziemy pracować całą noc.
Skoro mowa o gazetach, gdzie jest pan Bowles?
Myślałam, że już tu będzie.
Sue, przyszłam do ciebie.
Co się stało z twoimi oczami?
Lekarz nie był pewien. Chyba zapalenie tęczówki.
Nie, Emily. Masz tusz na twarzy.
Chodź ze mną.
Tylko ty możesz się zjawić na przyjęciu, wyglądając jak szop.
Nie przyszłam na przyjęcie, tylko do ciebie.
Póki jeszcze widzę, chcę patrzeć na ciebie.
Jestem gospodynią.
Jak zawsze. Rozmieniasz się na drobne.
Czekałam cały dzień. Cały tydzień.
- Muszę wiedzieć. - Emily.
Co myślisz o wierszach? Powiedz.
Podobały mi się.
Naprawdę?
Dzięki Bogu.
Zawsze podobają mi się twoje wiersze, ale te nowe były...
- Jakie? - Niesamowite.
Powiedz coś więcej. Proszę, powiedz.
Czytając je, mam wrażenie...
że serce mi eksploduje.
Sue.
Tego chcę.
To właśnie chcę, żebyś czuła.
Tak.
Czasem to wręcz za dużo.
To...
Potrafi być bolesne.
Jak to?
Rzecz w tym, że twoje wiersze...
Co?
Sprawiają, że czuję się tak, jak nie chcę się czuć.
Czyli jak?
Jak wtedy, gdy straciłam dziecko.
Sue.
Nawet głupio nazywać to dzieckiem.
Wcale nie.
To jeszcze nie było dziecko.
Ale to było coś i...
już go nie ma.
Rozmawiałaś o tym z Austinem?
Nie. O niczym nie wie.
- Przysięgałaś... - Wiem.
- ...że mu nie powiesz. - Wiem. Nie powiem.
Boże, spójrz na mnie.
Powinnam teraz zajmować się gośćmi,
a jestem tutaj i zaraz się popłaczę.
Dlaczego zawsze mi to robisz?
Posłuchaj. Cieszę się, że przyszłaś,
bo ma się zjawić ktoś, kogo chcę, byś poznała.
Zaprosiłam go, by was sobie przedstawić.
Co? Kogo?
Sama Bowlesa, redaktora Springfield Republican.
To wpływowy człowiek, ma dobry gust i uwielbia publikować kobiety.
On może pomóc ci wyjść z ukrycia.
Opublikuje moje wiersze?
Tak. Najwyższa pora.
Powinnaś się nimi dzielić ze światem.
Wiesz, że mój ojciec się na to nie zgodzi.
Daj sobie spokój z tą starą wymówką.
Jesteś dorosła. Podejmujesz własne decyzje.
Ojciec ci nie zabroni.
Nie mogę.
Możesz!
Twoje wiersze to dzieła geniusza.
Świat powinien je zobaczyć.
Nie chcę, by świat je widział. Tylko ty...
Nie mogę być twoim jedynym czytelnikiem.
To nie wystarczy. Potrzebujesz więcej.
I dlatego go dziś zaprosiłam.
Zakocha się w twoich wierszach.
Panie Bowles, przyszedł pan.
Nie chciałbym być nigdzie indziej. Jak się masz, Suzie?
Samie, chcę ci przedstawić moją szwagierkę, Emily Dickinson.
Oczywiście. Słynną poetkę. Wiele o tobie słyszałem.
Nikt o mnie nie słyszał.
To moja praca wiedzieć o ludziach, nim inni ich odkryją.
Jestem dziennikarzem. Muszę wiedzieć, co w trawie piszczy. Przed innymi.
Świat szybko się zmienia, podobnie jak branża dziennikarska.
Co masz na twarzy?
To tusz.
Ciekawe.
Jestem zaciekawiony.
Byłem w pięciu miastach w ostatnie trzy dni, Suzie,
podróżowałem koleją, poznawałem nowych ludzi, wielu ludzi.
To szalone czasy.
Pan Bowles przerobił Springfield Republican
z tygodnika w dziennik.
To była jego innowacja.
Ruszaj się szybko i psuj.
Jestem uzależniona od wiadomości.
Jak mówiłem, wiele o tobie słyszałem.
Podobno piszesz w niezwykły sposób.
Jest geniuszem, Samie.
Będzie twoim nowym odkryciem.
Kiedy mogę przeczytać jakiś wiersz?
Może wyrecytuj nam jeden.
Teraz.
Chętnie posłucham.
Nikt?
Emily?
To jest twoja chwila.
Bezpieczniej –
Chyba – tylko okiem duszy
Patrzeć przez szybę
Niż używać oczu jak inne stworzenia
Które nie uważają na słońce
Coś jest z nią nie tak.
Nie dziś.
- Proszę. - Wolałabym nie.
Typowa Emily Dickinson.
Jest dziwna.
Chcesz nowej Ameryki?
Nasza gazeta nazywa się The Constellation. Wprowadzamy zmianę, rewolucję.
Każdy z nas odegra swoją rolę.
- Dziękuję za przybycie. - Dzięki.
Napisy: Agnieszka Otawska Tłumaczenie wiersza: Andrzej Pawelec